T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/915 Esas
KARAR NO:2024/1975 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2018/1363 Esas - 2021/664 Karar
TARİH:14/09/2021
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
KARAR TARİHİ:12/12/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı ... AŞ'nin üstlendiği taşıma işlerinde doğabilecek rizikoları 01,01.2017-2018 vadeli ... sayılı ... Poliçesi ile teminat altına aldığını, müvekkilinin sigortalısı...'nın dava dışı ...'a karşı taşıma sorumluluğunu üstlendiği 2.293 kap süt ve süt ürünlerinin Türkiye'den Katar'a taşınması işi için 2 nolu davalı ile anlaştığını ve ürünlerin 2 nolu davalıya ait ... plakalı frigofirik tıra yüklendiğini, 3 nolu davalının münakit taşıma sözleşmesinde müşterek sorumlu olarak yer aldığını, 1 nolu davalının ise bu taşıma işine ilişkin CMR Belgesi düzenleyip filli taşıma işini icra ettiğini ancak İran'ın ... Limanından ...isimli mavnaya yüklenen dorsenin...römorkörü eşliğinde 24.08.2018'de Katar'ın... Limanına intikal etmesinin ardından tahliyesi sırasında gıda ürünlerinin bozulduğunun tespit edildiğini ve Türkiye'ye geri gönderildiğini, iade edilen ürünlerin 26.09.2018'de Türkiye'ye gelişinden sonra görevlendirilen eksperin yaptığı incelemelerde, taşıma sözleşmesinde taşıma sıcaklığının ... olarak belirtildiğini, ürüne verilen sertifikalarda da bu ısının gösterildiğini, mavnadaki deniz sevkiyatı sırasında dorsenin elektrik kaynağından enerji alamayacağı öngörülerek dorseye 7 gün yetecek kadar otomatik *4 dereceyi sağlamak için 350 fitre yakıt takviyesi yapılmış olsa bile tedarik edilen yakıtın yetersiz kaldığının , 7 günden sonra bittiğinin ve soğuk zincirinin kırılıp yükselen ısının dava konusu ürünlerin bozulmasına neden olduğunun belirlendiğini, oluşan zarar için müvekkilinin yük ilgilisinin sigortacısına 25.061,69 Euro ödeme yaptığını ve TTK md.1472'ye göre kanuni halef ve TBK md.183'de düzenlenen alacağın temliki hükümlerine göre akdi halef sıfatını kazandığını, yaptığı ödeme için dava konusu taşımanın tabi olduğu kurallara göre “teslim aldıkları yükü tam ve bozulmadan teslim edemeyen” davalılara rücu hakkı doğduğunu ancak zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılar aleyhine, ödenen tazminatın rücuen tahsilini teminen başlatılan takibin, icra dairesinin yetkisine ve borca yapılan itirazlarla durdurulduğunu beyan etmek suretiyle davanın dayandığı icra takibine davalıların yaptığı haksız itirazların iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı ...'ın 2239 kap emtiasının Türkiye'den Katar'a taşıması işini ...'nın üstlendiğini ancak taşıma işinin müvekkillerinden davalı ...'nun düzenlediği CMR belgesi ile diğer müvekkili davalı ... Nakliyat'a ait ... plakalı aracı ile taşınması konusunda ... ile yapılan alt taşıma anlaşması ile icra edildiğini, dava dışı ...'ın taşınan ürünlerinin hasar gördüğü gerekçesiyle ödenen tazminat için müvekkillerinin kusurlu olduğu varsayımı ile haklarında icra takibi yapılmış ve takibe vaki itirazın iptali istemi ile işbu dava açılmış ise de; müvekkillerinin somut olayda kusur veya sorumlulukları bulunmadığını, rücu isteminin haksız olduğunu, zira dava konusu ürünleri taşıyan davalıya ait ... plakalı aracın dava dışı taşıtıcı ...'ın istek ve organizasyonu ile onun talimatı doğrultusunda Gürbulak sınır kapısından İran'a geçiş yaptığını ve 18.08.2018'de İran'da ... gümrüğüne intikal ettiğini, gerekli doktor ve gümrük kontrolleri eşliğinde dorsenin Katar'a götürecek olan mavnaya yüklenmesinin ardından çekici ile şoförün geri döndüğünü, ...'ın İran'dan Katar'a deniz yolu ile geçmek için ayarladığı ... adlı mavnaya ürünlerin teslim zamanında herhangi bir gecikme olmadığını, ürünlerin taşıtıcı ...'ın istediği tarihte ayarladığı deniz taşıtına teslim edildiğini, bu aşamadan sonra müvekkillerinin taşıtıcı konumundaki ...'ın ayarladığı deniz yolculuğuna herhangi bir müdahalesi olamayacağı gibi sürücünün de 18.08.2018'de dorseyi Katar'a götürecek mavnaya yükledikten sonra çekici ile birlikte geri döndüğü için dorsenin Katar'a girişi ve karşı tarafın teslim alma sürecinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, Katar'da dorsenin gümrükleme işlemlerinin ise 29.08.2018'de başlayabildiğini, aradan geçen 11 günlük süre ürünlerin bozulmasına sebep olsa bile zarar sorumlusu olmayan müvekkillerine kusur yüklenemeyeceğini, soğutucu termoking ünitesinin motor deposundaki yakıtın 11 gün yetmesinin mümkün olmadığını, 3-4 günlük sürede teslim alınması gereken yüke 7 günlük termoking motor yakıtı konularak yapılan göndermenin ise tamamen ...'ın tercih ve kontrolünde olduğunu, sürecin 11 güne uzamasının müvekkilinin kontrolü dışında olduğunu, gecikmeden mesul tutulamayacağını, 350 litre yakıtla termoking ünitesinin *4 derece ısı sağlayacak şekilde ancak 5-6 gün çalışabileceğini, bu süreye yetecek yakıtla dorsenin teslim edildiğini, aşan sürenin alıcı firma veya taşıtan ...'ın organizasyon eksikliğinden kaynaklandığını, gümrükten geç teslim alınan ürünlerin, biten yakıtın takviyesi de yapılmadığı için yükselen isı nedeniyle bozulmuş olduğunu, bozulmanın müvekkilinin kusurundan kaynaklanmadığını, araç içi sıcaklık ölçümünde kullanılan casus cihazın ürünler geri geldikten sonra ...'a gönderildiğini, bu cihazın yükün taşındığı süre zarfında kaç derecede muhafaza edildiğini gösterdiğinden incelenmesi halinde 18.08.2018'de mavnaya teslim edilen dorse termoking ünitesinin mavnanın hareket ettiği 22'sine kadar geçen 4 günde hatta mavna hareket ettikten sonra da 18 saat çalıştığının belirlenebiteceğini, somut olayda sadece 2 nolu davalıya değil 1 nolu davalıya da oluşan zarardan dolayı sorumluluk yüklenemeyeceğini, 1 nolu davalı ...'nun taşıma, taşıtma, mal sahipliği ve acentelik işlerinin dışında olduğunu, sadece Aksaray'dan yükü alıp mavnaya kadar termokingle teslimini yapan davalı ... Nakliyat'a yurt dışı taşıma belgesini kiralayan firma olduğunu, taşıma işinde sorumluluk üstlenmediğini, taraf sıfatı bulunmadığını müvekkillerinin kusuru olmaksızın taşıtıcı ... ve alıcı firmaların tercihleri ile müvekkillerinin zilyetliğinden çıkmış olan termoking motora gemide ve karşı gümrükte yakıt takviyesi yapılmamış olmasından kaynaklandığı aşikâr olan hasar için müvekkillerine rücu içeren haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 14/09/2021 tarih ve 2018/1363 Esas - 2021/664 Karar sayılı kararında; \" Toplanan deliller, icra takip dosyası, dava dilekçesi, cevap dilekçesi, bilirkişi incelemesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde;dava dışı ...'ın Katarda faaliyet gösteren müşterisi...'e gönderdiği ürünlerin taşıma sorumluluğunu üstlenen... Lojistik ile taşıma işinin ifası için 6000 Dolar karşılığında davalılar ... şirketi arasında taşıma sözleşmesi imzalandığı,işbu firmaların da taşıma işini fiilen diğer davalı ...Ltd.Ştiye yaptırdığı,ancak ürünlerin Katar'a intikal ettiğinde sevkiyat aşamasında soğuk zincirin kırılıp ürünlerin bozulduğu,bu sebeple alıcı tarafından kabul edilmediği,29.08.2017'de düzenlenen ret sertifikası nedeniyle ithaline de izin verilmeyen ürünlerin ...'a iade edildiği,gıda ürünlerinin yarı römork içindeyken termoking soğutucu ünitenin özellikle mavna ile taşınması esnasında ve katar gümrüğünde bekleme esnasında mazot kullanarak enerji sağlamakta olduğu,bu aşamalardan herhangi birinde mazotun bitmesi sebebiyle enerjisiz kalan soğutucu ünitenin durduğu, ancak davaya konu olan .... seri numaralı casusluk sıcaklık kaydedici ile termoking soğutucu ünitenin kayıtlarının belli olmaması sebebiyle soğuk zincirin ne zaman kırıldığının ve ne kadar süre ile gerçekleştiğinin tespiti yapılamasa da taşımacının yükü teslim aldığı andan teslim edinceye kadar,mal ister güzergahın bir kısmında deniz yoluyla taşınsa bile yükün güzargah üzerinde yaptığı aktarmalar da dahil olmak üzere bunların kısmen ya da tamamen kaybından ve hasardan sorumlu olduğu,davalıların hasarın yüke has bir kusurdan ya da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan bir durumdan meydana geldiği hususunu da ispatlayamadıkları ,kendilerini mesuliyetten kurtaracak CMR 17.maddesi kapsamında bir beyinneden de istifade edebileceklerine yönelik savunmalarının ispatlanamadığı,dava dışı ...Lojistik'in ana nakliyeci firma olduğu,davalı ....Şti ve ....Lojistik'in alt nakliyeci firma olduğu, davalı ... da alt taşıyan sıfatında olduğu,dava dışı ...'ın zararını dava dışı ... A.Ş.'den tazmin ettiği,...Sigortanın da sigortalısına ödemiş olduğu 25.061,69 Euro'yu ana nakliyeci olan dava dışı... Lojistik'in sigortacısı olan davacıdan tahsil ettiği,davacı tarafından taşıma sözleşmelerinden doğan sorumlulukları teminat altına alan poliçe kapsamında 25.061,69 Euro tazminatı TTK.1472. Madde uyarınca davalılardan rücuen talep ettiği,CMR konvansiyonunun 34.maddesi kapsamında taşımanın ortaklaşa yapılması durumunda her bir taşımacı ile onu takip eden taşımacıların da sorumluluğunun olduğu dolayısıyla davalıların sözkonusu zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları anlaşıldığından,davacının davasının kabulü ile davalıların ... sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline ,takibin 25.061,69 EURO asıl alacak üzerinden devamına , takip tarihinden itibaren bu bedele 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 25.061,69 EURO alacağın takip tarihindeki -TL karşılığı üzerinden hesaplanacak şartlara göre %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.\"gerekçesi ile, ''1- Davacının DAVASININ KABULÜ ile Davalıların ... sayılı dosyasına yaptığı İTİRAZIN İPTALİNE ,takibin 25.061,69 EURO asıl alacak üzerinden devamına , takip tarihinden itibaren bu bedele 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince faiz uygulanmasına, 2-Alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 25.061,69 EURO alacağın takip tarihindeki -TL karşılığı üzerinden hesaplanacak şartlara göre %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı ... Nakliyat Şirketi vekili ve davalı ... Nakliyat Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı ... Nakliyat Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının taşıyıcı sıfatı ve sorumluluğunun olmadığını, Dava dışı ...'a ait ürünlerin taşıma işinin yine dava dışı ... Lojistik tarafından üstlenildiğini;... Lojistik ile ... Nakliyat arasında 09/08/2017 tarihli taşıma sözleşmesi imzalandığını; ... Lojistik'in ise müşterek sorumluluk sıfatıyla taahhüt altına girdiğini; bu sözleşmede davalı şirketin yer almadığını,Dava dilekçesinde ve bilirkişi raporunda davalı müvekkili ...'nun taşımayı fiilen yerine getiren ve CMR taşıma senedini düzenleyen alt taşıyıcı sıfatına sahip olduğunun tespit edildiğini, fakat ... ile gönderen ... Lojistik arasında ayrı bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını; ... tarafından düzenlenen CMR taşıma senedinde de, ... Lojistik lehine bir taşıma taahhüdünde bulunulmadığını; bu senet uyarınca gönderen ve gönderilenin dava dışı ... olduğunu; ayrıca, ...’nun ...’ın üstlendiği taşıma taahhüdüne katılmakla birlikte onun müteakip taşıyıcısı (CMR m. 34) sıfatıyla gönderen veya gönderilene karşı sorumlu kılacak unsurlardan da söz edilemeyeceğini; CMR hükümlerine göre müteakip taşıyıcı sıfatının doğumu için tek bir CMR taşıma senedi altına, asıl veya sonraki bir taşıyıcıdan taşımanın devralınması gerektiğini; (CMR m. 34). dolayısıyla... Nakliyat tarafından düzenlenen CMR taşıma senediyle birlikte taşıma taahhüdüne iştirak edilmesi durumunda ...’nun müteakip taşıyıcı sıfatını kazanmasının söz konusu olabileceğini; oysa ki, somut olayda müvekkili ...'nun bizzat kendisi tarafından gönderen ve gönderilenin ... olduğu bağımsız bir CMR senedi düzenlediğini; dolayısıyla ...’nun somut olaydaki taşımada alt taşıyıcı olduğunu, gönderen ... Lojistik ile arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığını,Ayrıca davalının ... Lojistik'in üstlendiği taşıma için bizzat CMR taşıma senedini düzenlemesinin onun asıl gönderen (... Lojistik) ile sözleşme yaptığı anlamına gelmeyeceğini; ...’nun diğer alt taşıyıcılardan taşıma taahhüdünü devralmasının mümkün olduğunu ancak diğer alt taşıyıcılardan taşıma taahhüdünü devralmadığını; buna rağmen sadece CMR taşıma senedi düzenlenmiş olmasından hareket ederek Bilirkişi Raporu’nda ...’na alt taşıyıcı olması sebebiyle sorumluluk yüklenmekte olduğunu fakat bir alt taşıyıcının, özel taşıma hukuku kurallarındaki şartlar gerçekleşmedikçe gönderene karşı asıl taşıyıcı ile birlikte doğrudan sorumlu olamayacağını,Diğer yandan, dava dilekçesinde davalı müvekkili ...’nun Karayolları Trafik Kanunu (“KTK”) hükümlerine göre sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülmekte olduğunu fakat bu iddiaya katılmanın mümkün olmadığını; işletenin sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için karayolunda gerçekleşen bir kaza niteliğindeki bir zarar verici olayın söz konusu olması gerektiğini, (KTK m. 85). somut olayda ise böyle bir kaza olmladığını; dahası, bir kazadan söz edilse dahi, işletenin aracında taşınan eşyalara gelen zararlardan ötürü KTK hükümlerinin uygulanmayacağını, (KTK m. 87/2). işletenin sorumluluğu içerisine araçtaki eşyaya gelen zararların dâhil olmadığını; bu itibarla davalı müvekkili ...’nun KTK hükümlerine göre sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağını, dava konusu taşıma işinde yer almadığı hukuki dayanaklarıyla ortaya konulduğu halde sadece CMR senedini düzenlediğinden bahisle müvekkili ...'nun da meydana gelen zarardan sorumluluğuna hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Deniz yoluyla taşımanın davalılar tarafından gerçekleştirilmediğini, taşıma işleminin tamamının karayoluyla yapılmadığını; dava dışı ...'a ait ürünlerin yüklendiği ... Nakliyat'a ait aracın, dava konusu yükü ... ve ... Lojistik tarafından belirlenen programa uygun tarihte İran'ın ...Limanına ulaştırdığını; burada soğutmalı dorsenin mavnaya bindirildiğini; çekici ve şöförün mavnaya binmediğini; dolayısıyla deniz yoluyla taşıma işinin ... Nakliyat tarafından gerçekleştirilmediğini; dosyada 17/9/2017 tarihli dava dışı “...” tarafından düzenlenmiş toplam 2.900,00-USD’lik “... Faturası” (“...”) mevcut olduğunu; bu faturanın konusunu, dava konusu soğutmalı römorkun ... (İran) Limanı’ndan ... (...) limanına deniz yoluyla taşınmasının yanında ( “...”) liman ücretleri, limanda bekleme, gümrük işlemleri ve eşyaya dair muayene hizmetlerinin oluşturduğunu; bu faturaya göre hizmet alan tarafın davacı sigortacının sigortalısı olan ... Lojistik olduğunu; 17/9/2017 tarihli ... Faturası ile deniz yoluyla taşımayı gerçekleştiren dava dışı ...'nin ... Lojistik ile sözleşme akdettiğini; buna göre, dava konusu taşıma sözleşmesi açısından ...'ye gönderen ... Lojistik’in ifa yardımcısı olduğunu; somut olayda eşyanın deniz yoluyla taşındığı ve devamında limanda bulunduğu sırada meydana gelen zararlardan ötürü taşıyıcı ... Nakliyat’ın sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını; davacı sigortacının, halefiyet yoluyla devraldığı haklar için ancak ...’ye karşı dava açması mümkün ve gerekir iken, yurt dışındaki bu şirket ile sözleşmesel ilişkiye girmeyen ve bu şirketi ifa yardımcısı olarak kullanmayan ... Nakliyat’a karşı sorumluluk iddiasında bulunamayacağını; somut olaydaki zararın taşıyıcı ... Nakliyat’ın değil bizatihi gönderen ... Lojistik’in hakimiyet alanında gerçekleştiğini; ayrıca deniz yoluyla taşıma sırasında soğutmalı römorkun herhangi bir kara taşıyıcısına bağlı olmadığını, dolayısıyla taşıyıcının eşya üzerinde zilyetliğinin bulunmadığını yukarıda belirttiklerini; bu sebeple de davalı müvekkilin bir sorumluluğunun bulunmadığını, Ayrıca dava dilekçesinde “Deniz sevkiyatı sırasında mavna üzerinde dorsenin herhangi bir elektrik kaynağına bağlanmadan nakledilebileceği öngörülerek 7 gün boyunca dorsenin otomatik modda ve (+) 4 °C'de çalışmasına yetebilecek kadar (350 litre kadar) yakıt tedariki de yapılmıştır. Ancak eksperlerce yapılan çalışmada; mavnanın öngürülemeyen bir şekilde üniteye yapılan yakıt tedarikinin yetersiz kaldığı ve ünitenin 7 günün sonrasında yakıtını bitirerek çalışmayı durdurduğu anlaşılmıştır” denilmekle soğutmalı dorseye boşaltma anına kadar yetecek miktar yakıt konulduğunun kabul edildiğini,... Limanı ile Katar arası yaklaşık 20 saatlik mesafe olduğunu; ekte sunulan listede de görüldüğü üzere 18/08/2017 tarihinde soğutmalı dorsenin bindirildiği mavna 23/08/2017 tarihinde Katar'a vardığını ve burada 29/08/2017 tarihinde gümrük işlemleri yapılmış ve emtianın bozulduğundan bahisle iade edildiğini; görüldüğü üzere soğutmalı dorsenin mavnaya bindiği tarih ile gümrük işlemlerinin yapıldığı tarih arasında 11 günlük süre olduğunu; 20 saatlik yolculuğun 5 gün süreceği ve limana vardıktan sonra 6 gün bekletileceği öngörülebilir bir durum olmadığını; soğutmalı dorsedeki yakıtın bitmesinin normal olduğunu; deniz taşımacılığının ... Lojistik'in ifa yardımcısı ...'nin sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, dosyada mevcut bilirkişi raporlarında deniz taşımacılığına ilişkin ... arasındaki sözleşme ve ... tarafından ... Lojistik adına düzenlenen 17/9/2017 tarihli ... Faturası nazara alınmadığını, ... Lojistik'in ifa yardımcısı olduğu dosyada mevcut ... Faturası ile sabit olan ...'nin sorumluluğundaki deniz taşımacılığı ve limanda bekleme sürecinde meydana geldiği ileri sürülen zarar ve ziyandan diğer davalı ... Uluslararası Nakliyat ve dolayısıyla müvekkili ...'nun sorumlu olduğunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,Deniz Ticareti ve Taşıma Hukuku alanında uzman bilirkişilerden rapor alınmadığını, mevcut raporların hükme esas alınamayacağını, davalı müvekkili aleyhine açılan davada 2 bilirkişi raporu ve 1 bilirkişi ek raporu alındığını, bunlardan 19/06/2020 tarihli bilirkişi raporunun Nakliyat Uzmanı bilirkişi tarafından düzenlendiğini, 05/01/2021 tarihli bilirkişi raporunun ise Sigorta uzmanı ve Gıda Mühendisi olan 2 bilirkişi tarafından düzenlendiğini, 19/03/2021 tarihli Bilirkişi Kurulu Ek Raporunda ise Nakliyat Uzmanı - Sigorta uzmanı ve Gıda Mühendisinin imzası bulunmakta olduğunu ancak bu ek rapordaki Nakliyat Uzmanı bilirkişi ile 19/06/2020 tarihli bilirkişi raporundaki Nakliyat Uzmanı bilirkişinin ... adlı aynı kişi olduğunu ve bu sebeple dosyada 2 farklı rapor bulunmamakta olduğunu, yukarıda belirtildiği üzere özel bir uzmanlık alanı olan Deniz Ticareti ve Taşıma Hukukuna ilişkin hukuki ihtilafta taşıma işinde yer alan taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkiler ve zararın hangi tarafın faaliyet alanında olduğunun tespiti için bu alanda uzman ve yetkin bir bilirkişiden rapor alınmadığı görülmekte olduğunu, 22/06/2021 tarihli duruşmada ibraz ettikleri Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Deniz Ticareti ve Taşıma Hukuku Öğr. El. Dr. ... tarafından hazırlanmış Uzman Görüşünde: \"... Lojistik İle ... Nakliyat Arasında Sözleşmesel İlişkinin Bulunmaması Somut olayda ...’nun taşımayı fiilen yerine getiren ve CMR taşıma senedini düzenleyen alt taşıyıcı sıfatına sahip olduğu tespit edilmektedir. Fakat . ..ile gönderen .. Lojistik arasında ayrı bir taşıma sözleşmesi bulunmamaktadır. ... tarafından düzenlenen CMR taşıma senedinde de, ... Lojistik lehine bir taşıma taahhüdünde bulunulmamıştır. Bu senet uyarınca gönderen ve gönderilen dava dışı ...’tır. Ayrıca, ...’nun... Nakliyat’ın üstlendiği taşıma taahhüdüne katılmakla birlikte onun müteakip taşıyıcı (CMR m. 34) sıfatıyla gönderen veya gönderilene karşı sorumlu kılacak unsurlar-dan da söz edilemez. (Müteakip taşıyıcı kavramı için bkz. Burak Adıgüzel: Taşıma Hukuku, Ankara 2018, s. 35) Zira CMR hükümlerine göre müteakip taşıyıcı sıfatının doğumu için tek bir CMR taşıma senedi altına, asıl veya sonraki bir taşı-yıcıdan taşımanın devralınması gerekir (CMR m. 34). Dolayısıyla ... Nakliyat tarafından düzenlenen CMR taşıma senediyle birlikte taşıma taahhüdüne iştirak edilmesi durumunda ...’nun müteakip taşıma sıfatını kazanması söz konusu olabilirdi. Oysa ki, somut olayda ... bizzat kendisi tarafından gönderen ve gönderilenin ... olduğu bağımsız bir senedi düzenlemiştir. Dolayısıyla ...’nun somut olaydaki taşımada alt taşıyıcı olduğu, gönderen ... Lojistik ile arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Şunu da belirtelim ki, ...’nun kendi üstlendiği taşıma için bizzat CMR taşıma senedini düzenlemesi onun asıl gönderen (... Lojistik) ile sözleşme yaptığı anlamına gelmez. Zira, ...’nun diğer alt taşıyıcılardan taşıma taahhüdünü devralması mümkündür. Buna rağmen sadece CMR taşıma senedi düzenlenmiş olmasından hareket ederek Bilirkişi Raporu’nda ...’na alt taşıyıcı olması sebebiyle sorumluluk yüklenmektedir. Fakat bir alt taşıyıcı, özel taşıma hukuku kurallarındaki şartlar gerçekleşmedikçe gönderene karşı asıl taşıyıcı ile birlikte doğrudan sorumlu olamaz.Diğer yandan, dava dilekçesinde ...’nun Karayolları Trafik Kanunu (“KTK”) hükümlerine göre sorumluluğunun bulunduğu ileri sürülmektedir. Fakat bu iddiaya katılmak mümkün değildir. Zira, işletenin sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için karayolunda gerçekleşen bir kaza niteliğindeki bir zarar verici olayın söz konusu olması gerekir (KTK m. 85). Somut olayda ise böyle bir kaza yoktur. Dahası, bir kazadan söz edilse dahi, işletenin aracında taşınan eşyalara gelen zararlardan ötürü KTK hükümleri uygulanmaz (KTK m. 87/2). İşletenin sorumluluğu içerisine araçtaki eşyaya gelen zararlar dâhil değildir. Bu itibarla ...’nun KTK hükümlerine göre sorumlu tutulması söz konusu olamaz.' denilmek suretiyle davalı müvekkili ...i.nin meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağının açıkça ve yasal dayanaklarıyla ortaya konulduğunu,Uzman Görüşünde belirtilen, 17/9/2017 tarihli ... Faturası uyarınca somut olaydaki taşımanın deniz aşamasını gerçekleştiren dava dışı taşıyan (“...”) ile sözleşmesel ilişkiye giren tarafın ... Lojistik olduğu, dava dışı taşıyan ...’nin ... Lojistik’in ifa yardımcısı olduğu (TBK m. 116), gönderen ...lojistik’in ifa yardımcısı olan ... ve onun adamları ile yardımcılarının kusur ve ihmâllerinden ötürü taşıyıcı ... nakliyat’ın ve diğer davalıların sorumluluğunun bulunmadığı, deniz taşımasında meydana gelen gecikmeden kaynaklandığı davacı tarafından iddia edilen eşya zararının gönderen ... Lojistik’in hakimiyet alanında gerçekleştiğinin belirtildiği; buna göre meydana gelen zararda davalı müvekkili ile diğer davalıların sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılmakta olduğu yönündeki tespitlerin bu aşamaya kadar alınan bilirkişi raporlarında değerlendirilmediği ve bunun da Deniz Ticareti ve Taşıma Hukuku alanında uzman bilirkişi görevlendirilmemesinden kaynaklandığını; uzman görüşündeki değerlendirmelerin, yeni bir bilirkişi raporu alınmasının elzem olduğunu göstermekte olduğunu; buna rağmen mevcut ve yetersiz raporların hükme esas alındığnıı; eksik ve yetersiz inceleme ile hüküm kurulduğunu,İleri sürerek, yukarıda açıklanan sebeplerle; Usul ve yasaya aykırı İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 14/09/2021 tarih ve 2018/1363 E.2021/664 K. sayılı kararının kaldırılarak davanın reddine, Haksız ve kötüniyetli icra takibi sebebiyle davacının % 20 kötüniyet tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Nakliyat Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı müvekkili firma, davacı ...’ nin sigortalısı olan dava dışı ... A.Ş. ile akdettiği 09.08.2017 tarihli taşıma sözleşmesi ile alt taşıyıcı sıfatı ile yine dava dışı ... A.Ş. ne ait sözleşmede belirtilen 2.293 kap süt ve süt ürünlerinin Aksaray/Türkiye’ den Katar’a taşıma işlemini üstlendiğini, Taşıma işinin Aksaray/Türkiye Bushehr/İran arası karayolu ile ... Limanından Katar’ın ... Limanına kadar olan kısım ise deniz yolu ile yapılmış bir taşıma olduğunu; bu haliyle dava konusu taşıma işinin CMR. M. 2/1 de tanımlanan karma bir taşıma olduğunu; haliyle ziya ve/veya hasarın ne zaman hangi aşamada gerçekleştiği sorumluluk açışından önem arz etmekte olduğunu; dosya içeriğinden net olarak ziya ve/veya hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiğinin anlaşılmakta olduğunu; dorse (soğutmalı römork) ... isimli mavnaya yüklenerek Katar’ın ... limanına (varma limanı) kadar deniz yolu ile taşınmış olduğunun da dosyanın gerçeği olduğunu,Bu açıklamadan sonra taşıma olayını kısaca özetlemek gerekirse; taşıma işini üstlenen müvekkil firma kendine ait araç ile Aksaray/Türkiye’ den aldığı süt ve süt ürünlerinden oluşan 2993 kap yükü İran’ ın ... Limanına kadar basiretli bir tacirin ötesinde, uluslar arası taşımacılık hizmetlerinin, araç, güzergah, taşınan malın cins ve niteliğinin gerektirdiği tehlike, ziya ve/veya hasar risklerini de bilen deneyimli bir tacirin göstermesi gereken en üst seviyede dikkat ve özeni göstermek suretiyle ve yine taşıma esnasında; ziya, hasar veya gecikmeye sebep olayın olmaması ve sonuçlarının engellenmesi için gereken bütün tedbirleri eksiksiz almak suretiyle taşıma işini gerçekleştirdiğini; ... limanında dava dışı gönderen konumunda sayılabilecek ... ve ... A.Ş. nin talep ve talimatları doğrultusunda taşımaya konu yükünü (soğutmalı dorseyi/termoking/soğutmalı römork) çekiciden ayırarak 18.08.2017 tarihinde ... isimli mavnaya teslim ettiğini, bu teslim sırasında termoking’e 350 Litre 7 gün çalışmaya yeterli yakıt konulduğunu; bu sürenin taşıma işinde kullanılan termokingin azami çalışma süresi olduğunu; müvekekili firma ve çalışanlarının taşıma sürecinde gerekli olan taşıyanın özeni, eşyanın gideceği yere ulaştırılması ve bu süreçte iyi halde muhafazasına yönelik bütün tedbirleri eksiksiz aldığını; teslim ve azami süreyi içeren yeterli yakıtın yüklenilmesinden sonra davalı müvekkili çekici ve sürücüsü ile birlikte Türkiye’ye döndüğünü,Davacının tazmin ettiği takip konusu borcun doğumuna sebebiyet veren ürün ziya, hasarı, bozulması deniz taşıması sırasında müvekkiline atfedilemeyecek ve müvekkil tarafından önlenilmesi mümkün olmayan sebeplerden meydana geldiğini; yukarıda 3. maddede her türlü basiretli tacirin göstermesi gerekenin ötesinde en üst seviyede dikkat ve özeni göstermiş olmasına ve her türlü tedbirleri almış olmasına rağmen gerçekleştiğini; bu durumun CMR Konvansiyonu m. 17/1’ deki genel kuralın istisnasını oluşturmak olduğunu; aynı maddenin 17/2 ve 4’ te belirtilen taşıyanın oluşan ziya ve hasardan sorumlu tutulamayacağı hallerden olduğunu; bu bağlamda her aşamada yargılama aşamasında beyan ve taleplerde bulunulduğunu, eksik ve olaya uygun düşmeyen bilirkişi raporlarına itiraz edilmiş ise de talep ve itirazlarının dinlenilmediğini, araştırılmadığını, eksik araştırma, inceleme ve yanlış değerlendirme sonucu istinaf ettikleri bu hukuka aykırı kararın verildiğini; gönderen konumundaki dava dışı ... Uluslar arası ... A.Ş. ile yine dava dışı .... arasında yapılan sözleşme ve 17.09.2017 tanzim tarihli 2.900,00 $ (Amerikan Doları) bedelli fatura sorumluluğun tespiti ve savunmalarının ispatı açısından önem arz etmekte olduğunu; mahkemenin bu konudaki talepleri dikkate almadan istinafa konu kararı verdiğini,Dosya içeriğinden yükün 18.08.2017 tarihinde ... Limanında... isimli mavnaya teslim edildiği, termokingi 7 gün (azami) süre ile çalıştırmaya yeterli 350 litre yakıtın yüklenildiği, sözleşmede ve ürün sertifikasında belirtilen termoking içi ısının +4 C dereceye ayarlandığı ve çalışır durumda teslim edildiği anlaşıldığı gibi davacı vekilinin 07.03.2019 tarihli cevaba cevap dilekçesi içerisinde de bu durum kabul ve ikrar edildiğini; yine mavnanın 22.08.2017 tarihinde hareket ettiği, 24.08.2017 tarihinde Katar’ın ... limanına intikal ettiği, Katar Gümrük görevlilerince 29.08.2017 tarihinde gümrük işlemlerine başlandığı, taşıma konusu süt ve süt ürünlerinin bozulduğu bu tarih itibarıyla tespit edildiği ve ürünlerin iade edilerek geri gönderildiği, Mersin’ de bulunan... taşımaya konu ürünlerin tahliyesinin 26.09.2017 tarihinde yapıldığı, burada tespitlerin yapıldığı bu tespitlerin hiçbirisinin yasanın ve yasal düzenlemelerin öngördüğü esas ve usullere uygun yapılmadığının da aşikar olduğunu ancak termoking içerisine ürün sahibi dava dışı ... A.Ş. tarafından yerleştirilen Casus cihazın sağlıklı tespitler yapamamış olması, ... A.Ş. tarafından Katar’a gönderilen taşımaya konu süt ve süt ürünlerinin son kullanım tarihlerinin geçmiş olmasının da düşündürücü ve manidar olduğunu, limon aromalı yoğurt emtiası son kullanım tarihinin 10.09.2017, çilek aromalı yoğurt emtiası son kullanım tarihinin 11.09.2017, puding emtiası son kullanım tarihinin 09.10.2017, kaymak emtiası son kullanım tarihinin 06.11.2017 olduğunu,Taşımanın ... limanından – Katar ... limanına kadar olan taşıma işinin ... isimli mavna tarafından deniz yolu ile gerçekleştirilmesi sırasında soğutma zincirinin kırılması sonucu termoking içindeki ısının yükselmesi nedeni ile termoking içinde bulunan taşımaya konu süt ve süt ürünlerinin ziya ve hasar görmesi sonucu bozulmasından istinaf eden davalı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını; istinaf edilen kararın davalı müvekkili açısından hukuka aykırı, haksız bir karar olup kaldırılması gerektiğini,İleri sürerek, yukarıda açıklanan nedenlerle, usul ve yasalara aykırı İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkeme’ sinin 14.09.2021 tarih 2018/1363 Esas, 2021/664 K. Sayılı kararını duruşma talepli istinaf ettiklerini, hukuka ve hakkaniyete aykırı kararın KALDIRILMASINI, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacının dava dışı sigortalısı ile aralarında düzenlenen Nakliyat aracısı yasal sorumluluk poliçesi gereğince, sigortalısı tarafından taşıma işi üstlenen yükün ilgilisine ödediği hasar bedelinin davalı alt taşıyıcılardan rücuen tazmini amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı... Şirketi vekili ile davalı ... Uluslararası Nakliyat Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı yan; dava dışı sigortalısı ... Uluslararası Nakliyat Şirketi'nin dava dışı gönderici ... A.Ş. Tarafından Katar'da mukim alıcına ihraç ettiği süt ürünlerinin artı döt derece sıcaklıkta muhafaza edilerek Aksaray Katar arası taşıma işini üstlendiğini, bu iş için davalı ... Nakliyat ile alt taşıma sözleşmesi yaptığını, bu sözleşmede davalı ... Lojistik firmasının da müteselsil sorumlu olarak imzasının bulunduğunu, davalı ... firmasının ise uluslararası taşıma belgesine sahip olup dava konusu taşımaya ilişkin CMR senedinde taşıyıcı olduğunu, taşımanın ... Limanı arası davalı ...Uluslararası Nakliyat firmasına ait tır ve çekici ile yapıldığını, akabinde dorsenin 18/08/2017 dorsenin Bushehr limanında ... isimli mavnaya yüklendiğini, dorsenin mavnadan elektrik almayıp, soğutma için kendi içerisindeki yakıtı kullandığını, dorsenin 315 litre ve yedi gün yetecek yakıt ile otomatik olarak artı dört dereceye ayarlı şekilde mavnaya yüklendiğini, ancak yük ... limanında tahliye edildiğinde ürünlerinin bozulmuş olması nedeniyle alıcı tarafından teslim alınmayıp, Katar Gümrüğü'nden Türkiye'ye geri gönderildiğini, emtianın ... limanından yine davalı... Uluslararası Nakliyat tarafından teslim alınıp inceleme yapılmak üzere 26/09/2017 tarihinde antrepoya getirildiğini, yapılan ekspertiz incelemesinde emtianın dorse içerisindeki mazotun bitmesi nedeniyle sıcaklığın artması sonucu bozulduğunun tespit edildiğini, sorumluluk sigortası gereği olarak, dava dışı yük ilgilisi ...'ın emtia sigortacısı olan Aksigorta'ya, ... Lojistik adına 25.061,69-Euro ödeme yapıldığını, böylece kendi sigortacısının halefi olan davacının davalı alt taşıyıcılara rücu hakkının doğduğunu ileri sürerek, haksız itirazın iptalini talep etmiştir.Davalılar ... ve Uluslararası Nakliyat firmalarının ortak vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi ile; dava dışı taşıma illeri organizatörü ...'nın ...'a ait emtianın Aksaray'dan Katar'a taşınması işini üstlendiğini, bu iş için davalı... uluslararası Nakliyat firması ile alt taşıma sözleşmesi yapıldığını, diğer davalı ... firmasının ise ... ile bir alt taşıma ilişkisi bulunmadığını, sadece uluslararası taşıma belgesini ... Uluslararası Nakliyat'a kiraladığını, bu nedenle kendisine sorumluluk yüklenemeyeceğini, dava konusu emtianın ... Uluslararası Nakliyat'a ait tır ve çekiciye yüklendikten sonra Mersin'de gümrükleme işlemlerinin yapıldığını, 18/08/2017 tarihinde İran'ın ... Limanı'na getirilerek, gümrük ve doktor kontrolü eşliğinde dava dışı gönderici ...'ın ayarladığı mavnaya yüklendiğini, emtia mavnaya yüklenirken dorse sıcaklığının artı dört dereceye ayarlandığını ve toplamda en fazla dört beş gün sürecek deniz taşıması sırasında soğutma işleminin devam etmesi için yedi gün yetecek 315 litre mazotun ikmal edildiğini, akabinde tır ve şoförün ayrıldığını, yaklaşık on gün sonra emtianın iade edildiğinin öğrenilmesi üzerine İran'ın ... Limanı'ndan aynı emtianın aynı tır ile teslim alınarak geri getirildiğini, emtianın Katar'daki gümrükleme işlemlerine 29/08/2017 tarihinde başladığının anlaşıldığını, soğutmayı saplayan termoking sisteminde herhangi bir arıza bulunmadığını, şu halde 18/08/2017 tarihinde mavnaya yeterli yakıt ile teslim edilen dorsedeki emtianın deniz taşımasını yapan taşımacı tarafından geç teslim edilmiş olması yahut emtia zamanında teslim edilmiş ise alıcısının yükü geç teslim almış olması nedeniyle soğutmayı sağlayan yakıtın bitmiş olması hallerinde davalı alt taşıyıcının CMR 17/2 fıkrası uyarınca kendisine yüklenemeyecek sebeple meydana gelen hasardan sorumlu olmayacağını, davalı ... Uluslararası Nakliyat firmasının emtiayı sağlam ve Katar'a ulaşana dek yetecek miktarda yakıtla mavnaya teslim etmiş olması karşısında ve olayda bir karma taşıma bulunmasına göre davalıya herhangi bir sorumluluk yüklenemeyeceğini, ayrıca dorse içerisinde dava dışı ... tarafından casus ısı ölçer konulduğunu ve bu cihazın Mersin Gümrük Müdürlüğü'nde tutanakla ...'a teslim edildiğini, cihazdaki ölçüm kayıtlarından da ısı artışının yedi günlük yakıt bittikten sonra ve davalı ... uluslararası Nakliyat firmasına sorumluluk yüklenmesini engelleyecek şekilde artış gösterdiğinin anlaşılacağını savunmuştur. Mahkemece tarafların dilekçe ve ekleri ile dosya üzerinde inceleme yapılması amacıyla dosya taşıma uzmanı bilirkişiye tevdii edilerek kök ve ek rapor alınmış, davalıların itirazları üzerine bir gıda mühendisi de görevlendirilerek aynı taşıma uzman bilirkişi ve gıda mühendisi bilirkişinin düzenlediği ikinci ek rapor alınmış, raporlar doğrultusunda tahkikat bitirilerek davanın kabulüne, davalılarca takibe yapılan itirazın iptaline ve davalıların inkar tazminatı ile sorumlu tutulmalarına karar verilmiştir.Davalı ... Şirketi tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri, davalı ile dava dışı ... arasında bir alt taşıma sözleşmesi olmadığı, davalının taşıyıcı sıfatı bulunmadığı, bilirkişi raporunda davalının fiili taşıyıcı olduğu belirtilmiş ise de, davalının yalnızca uluslararası taşıma belgesini kiraladığı ve bu nedenle CMR senedinde taşıyıcı olarak gözüktüğü, davanın pasif husumetten reddi gerektiği, davada konusu taşımada müteakip taşımanın söz konusu olmadığı, dolayısıyla CMR 34 hükümlerinin uygulanamayacağı, deniz taşımasının davalılar tarafından gerçekleştirilmediği, ...Uluslararası Nakliyat'a ait aracın yükü belirlenen tarihte ... Limanına ulaştırdığı ve soğutmalı dorseyi yeterli yakıtla mavnaya yüklediği, çekici ve şöförün mavnaya binmediği, deniz taşımasının dosyada bulunan 17/09/2017 tarihli navlun faturasına göre dava dışı “...” tarafından gerçekleştirdiğinin anlaşıldığı, bu faturanın konusunun, dava konusu soğutmalı römorkun... (...) Limanı’ndan... (...) limanına deniz yoluyla taşınmasının yanında ( “...”) liman ücretleri, limanda bekleme, gümrük işlemleri ve eşyaya dair muayene hizmetlerinin oluşturduğu, dolayısıyla ...'nın deniz taşıması işini bu firmaya verdiği ve deniz taşıması sırasında meydana geldiği anlaşılan hasardan bu firmanın sorumlu tutulabileceği, ...'nın sigortacısının ancak bu dirmaya rücu edebileceği, dava dilekçesinde de soğutmalı dorseye yeterli yakıt konulduğunun kabul edildiği, mavnanın 23/08/2017'de Katar'a vardığı, alıcı tarafından gümrük işlemlerinin 29/08/2017 tarihinde yapıldığı, geç yapılan gümrükleme işlemlerinden doğan hasardan davalıların sorumlu tutulamayacağı, bilirkişi raporlarının yetersiz olduğu, dosyaya sundukları uzman görüşünün mahkemece değerlendirilmediği yönündedir.Davalı ... Uluslararası Nakliyat tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; dava konusu taşımanın Aksaray/Türkiye Bushehr/İran arası karayolu ile ... Limanından Katar’ın ... Limanına kadar olan kısım ise deniz yolu ile yapılmış karma bir taşıma olduğu ve CMR hükümlerine tabi bulunduğu, hasarın taşımanın hangi ayağında meydana geldiğinin tespiti gerektiği, emtianın taraflarınca 18/08/2017 tarihinde sağlam şekilde ve soğutmalı dorse içerisinde yeterli yakıt ikmali yapılarak ... isimli mavnaya yüklendiği, taşımanın bundan sonraki kısmının deniz taşıması olduğu ve davalının sorumluluğunda olmadığı, davalının göstermesi gerekenin ötesinde en üst seviyede dikkat ve özeni göstermiş olmasına ve her türlü tedbirleri almış olmasına rağmen hasarın gerçekleştiği, davalının CMR'nin 17/2 fıkrası uyarınca sorumluluğu bulunmadığı, gönderen konumundaki dava dışı ... A.Ş. ile yine dava dışı ... arasında yapılan taşıma sözleşmesi uyarınca, sorumluluğun bu şirkete yöneltilmesi gerektiği, mahkemece bu konudaki taleplerin değerlendirilmediği, mavnanın 22/08/2017 tarihinde limandan ayırılıp, 24/08/2017 tarihinde ... Limanı'na ulaştığı, ancak alıcının gümrük işlemlerini 29/08/2017 tarihinde başlattığı, yedi günlük yakıtın Katar Gümrüğündeki bekleme sırasında bittiği, taşıma konusu süt ve süt ürünlerinin bozulduğunun bu tarihte tespit edildiği, dorse içerisinde dava dışı ... A.Ş. tarafından yerleştirilen casus cihazın ölçüm yapmadığının anlaşıldığı, ayrıca antrepoda yapılan incelemede ürünlerin son kullanım tarihlerinin antrepoya teslim tarihinden önce dolduklarının anlaşıldığı, deniz yolu ile taşıma sırasında soğutma zincirinin kırılması sonucu termoking içindeki ısının yükselmesi nedeni ile termoking içinde bulunan taşımaya konu süt ve süt ürünlerinin ziya ve hasarından davalının sorumlu olmadığı yönündedir.Davalıların istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri hususları bilirkişi raporlarına itiraz dilekçelerinde de ileri sürdükleri, davacı tarafından UYAP sistemi üzerinden dosyaya sunulan ve bir kısım belgelerin okunaksız olduğu delil dilekçesi ekleri incelendiğinde, aralarında taşıma konusu ürün faturasının, çeki listesinin, davacı tarafından yaptırılan ekspertiz incelemesi sonucu alınan raporun, dava dışı ...'ın sigortaıcısı tarafından antrepoda yapılan ilk inceleme sonrası düzenlenen ekspertiz raporu ve eki fotoğrafların, dava dışı ... ile ... arasındaki navlun faturasının, dava dışı ... ile davalı ...Uluslararası Nakliyat arasındaki taşıma sözleşmesi ve navlun faturasının, ödeme dekontu temlik ve ibra belgesinin, ... tarafından düzenlenen standart olaylar listesinin, davalı ... firmasının taşıyıcı, ...'ın gönderici, ...'nin alıcı olarak göründüğü ancak diğer kısımları okunaklı olmayan olmayan CMR senedinin yer aldığı, dava konusu taşımanın deniz taşıması ayağına ilişkin konişmentonun, Katar Gümrüğü'nde yapılan gümrükleme işlemlerine ilişkin belgelerin yer almadığı, deliller arasında göndericisi, gönderileni ve taşıma konusu farklı dava ile ilgisi bulunmayan bir konşimentonun bulunduğu, mahkemece davacının açtığı hasar dosyasının eksiksiz ve okunaklı bir ve renkli fotoğrafları içeren bir örneği dosyaya celbedilmediği gibi, davacının açtığı hasar dosyası içerisinde yer alan dava dışı ...'ın sigortacısı tarafından açılan hasar dosyasının da celbedilmediği, taşıma uzmanı bilirkişi tarafından dava dışı ...'ın... sigortacısının düzenlettirdiği ekspertiz raporundaki verilerin hiç incelenmediği, yine son alınan raporda gıda mühendisi bilirkişi tarafından son kullanma tarihi geçmiş ürünlerin tüketilmesinin uygun olmadığının belirtilmesi ile yetinildiği, ancak dosyada mevcut iki ayrı ekspertiz raporundaki bozulmanın ne zaman başlamış olabileceğine dair verilerin ve davalıların bu yöndeki itirazlarının değerlendirilmediği, delil dilekçesinde yer standart olaylar çizelgesinden mavnanın 24/08/2017 tarihinde Katar limanına ulaştığının, bu tarihte tahliye edildiğinin, 28/08/2017 tarihinde alıcının ürünlerin bozulmuş olması nedeniyle ürünleri iade ettiğinin, bu sırada dorse içi sıcaklığın yüksek olduğunun belirtildiği, ancak alıcı tarafından mavnadan tahliye edilen emtianın gümrükleme işlemlerine hangi tarihte başlandığının, diğer ifade ile emtianın gümrükten çekilmesi için hangi tarihte başvurduğunun, emtiayı deniz yolu ile taşıyan taşıyıcının kim olduğunun ve kim tarafından görevlendirildiğinin, emtianın limana vardığının alıcıya kim tarafından bildirildiğinin, 18/08/2017 tarihinde yedi günlük yakıtla mavnaya yüklenen ve 24/08/2017 tarihinde tahliye edilen dorsenin gümrükte ne kadar beklediğinin, dosyada deniz taşıması ayağına ve Katar Gümrüğü'ndeki işlemlere ilişkin hiçbir belge olmadığından tespit olunamadığı, öte yandan ...'ın sigortacısı ... tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda dorsenin yedi günlük yakıt ikmali ile mavnaya yüklendiği, 24/04/217 tarihinde limana ulaştığı, dört gün Katar gümrüğünde beklediği, emtiaların bozulmalarının 10,12 saatlik bir sürede gerçekleşmiş olabileceği belirtilmiş olmasına rağmen, bilirkişiler tarafından tarafların itirazlarına rağmen, dava konusu taşımanın CMR 34 maddesi kapsamında olduğu, taşıma boyunca meydana gelen her türlü hasardan davalıların da sorumlu olduğu gerekçesi ile bu yönde bir inceleme yapılmadığı, CMR'nin 17/2 fıkrası koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmediği anlaşılmıştır.Somut olayda, dava dışı ... ile ... arasındaki navlun faturasından, emtianın Aksaraydan Katar'a kadar taşınması işini dava dışı...'nın üstlendiği, diğer ifade ile ...'nın tüm taşımanın organizatörü olduğu, ... ile davalı ... Uluslararası Nakliyat arasındaki alt taşıma sözleşmesinin de ... Limanı arası taşımayı kapsadığı, ... firmasının ise uluslararası taşıma belgesini davalı ... Uluslararası Nakliyat firmasına kullandırdığı, CMR senedinin onun adına düzenlendiği, alt taşıma sözleşmesi bakımından davalı ... nakliyat firmasının ifa yardımcısı konumunda olduğu, dava konusu taşımanın ... limanı arası kara taşımasını, ... Limanı ile ... Limanı arası deniz taşımasını kapsayan uluslararası karma taşıma olduğu, bu nedenle CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi bulunduğu, Konvansiyonun 17/1 fıkrası uyarınca taşıyıcının yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğu, hükmün 17/2 fıkrası uyarınca kayıp, hasar veya gecikmenin istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşıyıcının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan veya taşıyıcının önlemesine olanak bulunmayan bir durumdan meydana gelmesi halinde taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı, hükmün 17/4 fıkrasının alt bentlerinde taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı özel hallerin düzenlendiği, hükmün 17/5 fıkrasında bu hallerden birinin hasarın tek sebebi olmayıp, hasarın meydana gelmesine neden olan sebeplerden birini teşkil etmeleri halinde, sorumluluğun bu halin hasarın meydana gelişine etkisi oranında tespit edileceğinin düzenlendiği, hükmün 17/4-c fıkrası uyarınca hasarın yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden kişiler tarafından alınması, taşınması, yüklenmesi, yığılması veya boşaltılması nedeniiye meydana gelmesi, halinde taşıyıcının sorumlu tutulamayacağı, buna göre mahkemece, hem davacı tarafından açılan hasar dosyasındaki tüm belgelerin, hem dava dışı ...'ın sigortacısı ...sigorta tarafından açılan ve davacının yaptığı ödemeye de dayanak olan hasar dosyasının tamamının, hasar dosyalarındaki fotoğrafların renkli ve net örneklerinin, ... tarafından düzenlenen CMR senedinin okunaklı örneğinin, taşımanın deniz taşıması ayağına ilişkin konşimento ve tüm taşıma belgelerinin ve yeminli tercümelerinin, emtianın Katar Gümrüğündeki gümrükleme işlemlerine ilişkin tüm belgelerin ve yeminli tercümlerinin dosyaya celbi sağlanarak, davalıların emtianın yeterli yakıt ikmali yapılarak mavnaya yüklendiği, bozulmanın alıcı tarafından, 24/08/2017 tarihinde tahliye edilen emtianın gümrükten çekilmesi işlemlerinin geç yapılması nedeniyle yakıtın bitmesi sonucu meydana geldiği yönündeki savunmalarının değerlendirilebilmesi, bozulmanın ne zaman başlamış olabileceğinin belirlenmesi, buna göre davalıların sorumluğunun ortadan kalkmasını veya hafifletilmesini gerektirir, taşıyıcıdan kaynaklanmayan bir sebebin mevcut olup olmadığının saptanması amacıyla ek rapor veya yeni bir bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, tüm deliller toplanmaksızın eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi yerinde olmamış, davalıların istinaf başvuruları bu yönden yerinde bulunmuştur.Sonuç itibariyle, davalıların istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dosyanın kaldırma kararı doğrultusunda mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalılar ... Şirketi ile... Şirketi'nin istinaf başvurularının KABULÜ ile; İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2021 tarih ve 2018/1363 Esas - 2021/664 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, dosyanın mahkemesine İADESİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-İstinaf talep edenler tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde yatıran taraflara iadesine, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesince yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 5-Artan gider avansı olması halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 12/12/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.