T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 12/01/2023
EK KARAR TARİHİ\t: 23/01/2023 - 03/02/2023
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
İSTİNAF EDEN DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: İntifa Hakkının Terkini
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 05/11/2024
YAZIM TARİHİ\t: 06/11/2024
Taraflar arasında görülen davada Konya . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas -...Karar sayılı karar ile 23/01/2023 ve 03/02/2023 ek kararların Dairemizce incelenmesi taraf vekillerince istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı vekili, müvekkili şirketin akaryakıt istasyonu bulunduğunu, davalının da \"....\" akaryakıt markasının sahibi olduğunu, taraflar arasında 13/02/2008 başlangıç tarihli ve beş süreli ''Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi'' imzalandığını, bu sözleşme nedeniyle de akaryakıt istasyonunun kurulu olduğu ve mülkiyeti müvekkiline ait olan Konya İli, Selçuklu İlçesi, .... Mah. (Köyü) .. Pafta ....parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı lehine 15.08.2007 tarih, ... yevmiye nolu 15 yıl süreli bir intifa hakkı tesis edildiğini, devamında taraflar arasındaki sözleşmenin Mersin ..Noterliğinin 12.02.2013 tarih, ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedildiğini ve intifa hakkının da Rekabet Kurumunun ... sayılı Tebliği ile tapudan terkininin istenildiğini, taraflar arasında intifa için ihtarnameler keşide edildiğini, davalının Mersin ..Noterliğinin 26.06.2013 tarih, ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile müvekkiline vekaletname göndererek intifanın terkinin talep edildiğini ancak, gerekli kaldırma masraflarını vermemesi nedeniyle bu kaldırma işleminin tapudan yapılamadığını, davalının akabinde Mersin .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...- E.-.... K. sayılı dosyasında 300.000,00 TL'lik kalan intifa bedeli olduğu iddiasıyla bu bedelin tahsilini talep ettiğini, mahkemece davanın reddine karar verildiğini ve temyiz incelemesi neticesinde verilen kararın onandığını, müvekkilinin mevcut intifa nedeniyle davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, taraflar arasındaki intifaya ilişkin sözleşme ilişkisinin mahkeme kanalıyla ortadan kaldırılması için işbu davayı açtıklarını, mevcut intifa nedeniyle karşı tarafa herhangi bir intifa bedeli borçlarının kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için karşı tarafa bir intifa borcunun kaldığının tespiti halinde dahi, usul ve dava ekonomisi gereğince mahkemece hüküm kurulmadan ''birlikte ifa'' kuralı gereğince depo edilerek yargılamanın uzamasına sebebiyet vermeden hüküm kurulmasını istediklerini, böylece mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın en hızlı ve makul şekilde ortadan kaldırılmasının mümkün olabileceğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile dava konusu Konya İli, Selçuklu İlçesi,.... Mah. (Köyü), .. pafta, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı şirket lehine bulunan intifanın terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediğini, yetki itirazlarının bulunduğunu, taraflar arasında 13.08.2007 tarihli ön sözleşme akdedildiğini, yapılan ön sözleşmeye uyarınca davacının müvekkili lehine işbu taşınmazın tapu kaydı üzerine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis etmeyi ve müvekkili şirket lehine doğmuş ve doğacak borçlarının, cezai şartların teminatını teşkil etmek üzere ipotek vermeyi, müvekkili şirketten her sözleşme yılında 1.200 ton beyaz ürün satın almayı, müvekkili şirketin de, bayinin faaliyette bulunacağı istasyonda kullanılmak üzere davacı yana totemli kurumsal kimlik, 3 adet altılı pompa, jeneratör, hava su saati, kompresör, altı adet dalgıç pompa, market rafı, yıkama makinesi ve yağ makinesini ariyet olarak vermeyi, 15 yıllık intifa hakkı karşılığı olarak da intifa ve ipotek tesis edildiğinde 100.000,00 TL, pompa satışı başladığında 225.000,00 TL olmak üzere toplam 325.000,00 TL'sini intifa hakkı karşılığı vermeyi kabul ettiğini, taraflar arasında yapılan işbu ön sözleşme gereğince davacının maliki olduğu taşınmazın tapu kaydı üzerine 15.08.2007 tarih ve 18019 yevmiye numaralı intifa resmi senedi ile müvekkili şirket lehine 15 yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, davacının inşaatı tamamlaması ve gerekli ruhsatları alması üzerine taraflar arasında 13.02.2008 başlangıç tarihli ve 5 yıl süreli akaryakıt bayilik sözleşmesi akdedilerek davacının EPDK'dan aldığı lisans numarası ile müvekkili şirketin bayisi olarak bayilik faaliyetine başladığını, sözleşme ile birlikte davacının her sözleşme yılında müvekkili şirketten 1.200 ton (1420 metreküp) beyaz ürün (benzinler ve motorin) satın almayı, aksi takdirde satın almadığı her bir metreküp için 75 USD cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, bayilik sözleşmesi akdedilmesi ile birlikte ve sözleşmenin devamı süresince müvekkili şirketin sözleşme ve sözleşmeye ek olarak akdedilen protokol gereğince üzerine düşen tüm edimleri yerine getirdiğini, bu kapsamda istasyonun faal hale gelmesi için gerekli olan tüm malzeme ve ekipmanı davacının istasyonuna kurdurduğunu ve ariyet olarak teslim ettiğini, intifa hakkı karşılığında da cari hesap ekstrelerinden de görüleceği üzere 11.09.2007 tarihinde, 60.000,00 TL, 26.09.2007 tarihinde, 65.000,00 TL, 31.01.2008 tarihinde, 65.000,00 TL, 14.03.2018 tarihinde 50.000,00 TL, 06.05.2008 tarihinde 66.307,94 TL, 22.05.2008 tarihinde 18.692,06 TL olmak üzere davacı bayiye nakit ve/veya mal karşılığı 325.000,00 TL ödediğini, yapılan anlaşmalar çerçevesinde müvekkili şirketin davacının maliki bulunduğu ve intifa hakkı ile 15 yıl kullanım hakkına sahip olduğu taşınmazda kendi marka ve logosu altında kendisine ait ürünlerin intifa hakkı süresince satışının devam edeceği inancı ile istasyonun faaliyete başlaması, geliştirilmesi amacı ile önemli değere sahip yatırımlar yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödediğini, 2008 yılındaki değerlerle yapılan yatırımların toplam değerinin 479.000,00 TL olduğunu, müvekkili şirketin davacının satın almayı taahhüt ettiği mal miktarına göre ve intifanın 15 yıl süreceği inancı ile davacının istasyonuna yatırım yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödemiş olmasına rağmen davacının sözleşme süresince müvekkili şirketten satın almayı taahhüt ettiği miktarda akaryakıt almadığından Mersin ..Noterliğinden gönderilen 08.02.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile eksik alım nedeni ile 332.725 USD cezai şartın ödenmesi için davacıya ihtar gönderildiğini, davacının bu ihtar üzerine ve Rekabet Kurumunun duyurusunu dayanak yaparak müvekkili şirkete göndermiş olduğu 12.02.2013 tarih ve ...yevmiye numaralı ihtarname ile taraflar arasında akdedilen 13.02.2008 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesini Rekabet Kurulu'nun 2002/2 kararı ve bildirimleri gereğince ve sözleşme süresinin dolması nedeni ile feshettiklerini bildirdini ve ipotek hakkının da terkin edilmesini talep ettiğini, davacının işbu feshi ihbar ve ihtarına karşı Mersin ..Noterliğinden gönderilen 13.02.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtara cevap ve cevabi ihtarname ile, feshi ihbar nedeni ile sözleşmenin 13.02.2013 tarihinde sona ereceği, intifa hakkının Harçlar Kanunu gereği fek ve terkin masrafları kendilerine ait olmak üzere adlarına işlem yapacak kişinin kimlik bilgilerinin bildirilmesi halinde intifa fek vekaletnamesi gönderileceği, 15 yıllık intifa hakkı karşılığı ödenen 325.000,00 TL'nin 5 yılı aşan süre bakımından eksik kalan ve kullanılamayan süreye ilişkin kısmının cari sözleşme hükümleri, sebepsiz zenginleşme kuralları ve denkleştirici adalet ilkesi gereğince müvekkili şirkete iade etmesi gerektiğini, intifa hakkının kullanılamayan kısmına ilişkin sürenin 10 yıllık süredeki miktarın 216.667,00 TL olduğunu ve bu miktarın reeskont faizi ile müvekkili şirkete iade etmesi ayrıca, cari hesap, cezai şart kredi vesair alacak haklarının da saklı olduğu bunların da ödenmesi gerektiğini, ayrıca doğmuş ve doğacak alacaklarının teminatı için tesis edilmiş olan ipotek hakkının akaryakıt bayilik sözleşmelerine, dolayısı ile rekabet etmeme yükümlülüğünün süresine etki eden bir hak olmayıp teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olduğundan bunun terkin edilmeyeceğinin cevaben bildirildiğini, davacının 5 yılı aşan süreler bakımından müvekkili şirket tarafından sağlanan kazanımların eksik kalan ve tamamlanamayan süreye ilişkin tutarını ödenmesi için gönderilen ihtarnameye cevap vermediğini ve borcu ödemediğini, davacının, müvekkili şirketin ariyeten teslim ettiği malzeme ve ekipmanı Konya .. Noterliğinden göndermiş olduğu 08.03.2013 tarih ve ... ihtarname ile bildirim yaparak müvekkili şirkete iade ettiğini, intifa fek vekaleti verilebilmesi için kimlik bilgilerini ise bildirmediğini, bunun üzerine müvekkili şirketin Mersin .Noterliğinden gönderdiği 26.06.2013 tarih ve.... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı şirketin müdürü olan ... adına intifa fek vekâletnamesi hazırlandığı ve tapu yetki belgesi ile ihtarname ekinde gönderildiğinin bildirildiği, davacıya Konya ..Noterliğinden gönderdiği 03.07.2013 tarih ve ....v. numaralı ihtarname ile intifa fek vekâletnamesi gönderilmiş ise de ipotek terkini ile ilgili belge gönderilmediğini ve ipoteğin terkin edilmesinin bir kez daha bildirildiğini, davacının bu ihtarına Mersin ..Noterliğinden gönderilen 04.7.2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtar ile cevap verilerek 13.02.2013 tarihli ihtara cevap ve cevabi ihtarnamedeki taleplerinin tekrar edilerek ipoteğin doğmuş ve doğacak borçların teminatı için verildiği ve ipotek teminat altına alınan alacağa bağlı bir hak olduğundan terkin edilmeyeceğinin bir kez daha bildirildiğini, müvekkili şirketin başlangıçta taraflar arasındaki hukuki ilişkinin 13.02.2018 tarihine kadar devam edeceği inancı ile bu süreye göre yatırım yaptığını ve intifa ivaz bedeli ödediğini, intifa hakkı ortaya çıkan bu yasal zorunluluk karşısında kaldırılmış olduğundan davacının müvekkili şirketten elde ettiği kazanımının 13.02.2013 tarihinden sonraki eksik kalan ve müvekkili şirketçe yararlanılamayan süreye karşılık gelen 216.667,00 TL'sinin denkleştirici adalet ilkesi gereği ulaştığı değeri olan 300.000,00 TL'sinin davacıya gönderdikleri ihtarnamenin tebliğinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müvekkili şirkete iadesi istemiyle Mersin ..Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E. sayılı dosyası ile 20.09.2013 tarihinde dava açtıklarını, yargılama sonucunda müvekkilinin intifa hakkı sebebiyle 230.490,00 TL alacaklı olduğunun ortaya çıktığını ancak, davacının davanın açıldığı tarihte intifa hakkının tapuya tescilli bulunduğunu beyanla davanın özel dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini beyan ettiğini, müvekkilin davacıdan alacaklı olduğunun ortaya çıkmış olmasına rağmen dava tarihi itibariyle intifa haklarının henüz tapudan terkin edilmemiş olması sebebiyle davalarının dava şartı yokluğundan reddedildiği ve kesinleştiğini, intifa hakkından doğan alacaklarının devam ettiğini, nitekim Mersin .Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... E.sayılı dosyasının incelenmesinden anlaşılacağı üzere 16.02.2013 tarihi itibariyle yapılan hesaplamada müvekkilinin 230.490,00 TL alacaklı olduğunun hesaplandığını, dava tarihi itibari ile ve denkleştirici adalet ilkesi doğrultusunda intifa hakkı bedelinin tespit edilerek taraflarına ödenmek üzere depo edilmesi şartıyla intifanın kaldırılması gerektiğini savunarak, davanın usulden reddine, kabul edilmemesi halinde tüm alacak hakları ve müspet zararları saklı kalmak kaydı ile intifa hakkından kaynaklanan alacaklarının denkleştirici adalet ilkesine göre güncel değerinin tespiti ve taraflarına ödenmek üzere depo edilmesine karar verilerek intifa hakkının terkinine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"...İncelenen dosya kapsamı ve toplanan deliller bir bütün halinde değerlendirildiğinde; Davacının Konya-Ankara Karayolu 22.km'de akaryakıt istasyonu sahibi bir firma olduğu, davalının da '....' akaryakıt markasının sahibi olduğunu, taraflar arasında 13.02.2008 başlangıç tarihli ve beş süreli bir 'Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi' imzalandığı, bu sözleşme nedeniyle de akaryakıt istasyonunun kurulu olduğu ve mülkiyetinin davacıya ait bulunan Konya İli Selçuklu İlçesi ....Mah. (Köyü) .. Pafta ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı firma lehine 15.08.2007 tarih ....yevmiye nolu bir 15 yıl süreli bir intifa hakkı tesis edildiği, devamında taraflar arasındaki bu sözleşmenin Mersin .Noterliğinin 12.02.2013 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile feshedilmiş ve intifa hakkının da Rekabet Kurumunun 2002/2 sayılı tebliği ile tapudan terkini istenildiğini, taraflar arasında intifa için ihtarnameler keşide edildiğini, davalı firmanın devamla Mersin ..Noterliğinin 26.06.2013 gün ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı tarafa vekaletname göndererek bu intifanın terkini talep edildiğini, ancak gerekli kaldırma masraflarını vermemesi nedeniyle bu kaldırma işleminin tapudan yapılamadığını, davalı firmanın akabinde Mersin .. Asliye Ticaret Mahkemesinin ....- E.-... K. Sayılı dosyası 300.000 TL'lik kalan intifa bedelinin olduğu iddiasıyla bu bedelin tahsilini istemiş ancak mahkeme red olunan davanın, Yargıtay incelemesinden de geçerek onanmış bulunduğunu, davacının mevcut intifa nedeniyle davalı tarafa herhangi bir borcu vs bulunmadığını, taraflar arasındaki intifaya yönelik sözleşme ilişkisinin mahkeme kanalıyla ortadan kaldırılması için işbu davayı açtıklarını, mevcut intifa nedeniyle karşı tarafa herhangi bir intifa bedeli borçlarının kalmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için karşı tarafa bir intifa borcunun kaldığının tespiti halinde dahi, usul ve dava ekonomisi gereğince mahkemece hüküm kurulmadan 'birlikte ifa' kuralı gereğince depo edilerek yargılamanın uzamasına sebebiyet vermeden hüküm kurulmasını istediklerini, böylece mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın en hızlı ve makul şekilde ortadan kaldırılmasının mümkün olabileceğini beyan ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulü ile davaya konu Konya İli Selçuklu İlçesi ... Mah. (Köyü) .. pafta .... parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalı şirket lehine bulunan intifanın terkinine (kaldırılmasına), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dosya incelendiğinde taraflar arasındaki ihtilafın tarafların daha önce aralarında yapmış oldukları bayi sözleşmesine istinaden davacı tarafından davalı lehine davacıya ait gayrimenkul üzerine konulan intifanın daha sonradan taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesi ile lehine verilen intifanın kaldırılması talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde taraflar arasındaki sözleşmenin sona erdiği ancak taraflar arasında verilen intifanın süresinin henüz dolmaması nedeniyle Ticaret Kanunu , Medeni Kanun ve ilgili Tüzük ve Yönetmeliklere göre gayrimenkul üzerine konulan intifa hakkının sona ermesinin şartlarının belli olduğu, bunlar ölüm, intifa hakkı sahibinin hakkından vazgeçmesi veya süreli intifa olması halinde sürenin bitimi ile intifa hakkının kendiliğinden sona ereceği yasamızca belirlenmiştir.
Dosya kapsamı incelendiğinde davacı vekilinin talep etmiş olduğu intifanın kaldırılmasına yönelik arsa üzerindeki intifanın süresinin davanın açıldığı tarihte bitmemiş olduğu davalı tarafında taraflar arasındaki bayilik sözleşmenin erken bitirilmesi nedeniyle denkleştirici adalet ve uyarlama sistemi ile davalının intifa hakkı süresi içerisinde elde edebileceği gelirlerin tespiti ve gelirlerin depo edilmesi şartıyla söz konusu davanın kabul edilmesini talep ettiği verilen cevap dilekçesinden anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında yapılan incelemelerde davacı vekilinin davalıya Mersin .. Noterliğinin 12/02/2013 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile gerek bayilik sözleşmesinin gerek intifa hakkının fesih edilmesi yönünde talebine ilişkin ihtar çekmiş olduğu , davalı firmanın da cevabı ihtar olarak yine Mersin .. Noterliğinin 26/06/2013 tarih... yevmiye numarası ile davacı tarafa intifanın terkinine yönelik vekalet gönderdiğini ihtaren bildirdiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde her ne kadar davacı tarafa davalı tarafından rızaen vekalet gönderilmek suretiyle intifanın kaldırılması için davacı tarafa 2013 tarihinde vekalet gönderilmiş ise de davacının bu hakkını kullanmadığı anlaşılmaktadır.
Söz konusu ihtarlardan sonra mahkememizde açılan davada her ne kadar aynı talebe ilişkin dava açılmış ise de yargılama esnasında davaya konu arsa üzerindeki intifa sözleşmesinin süresinin 15/08/2022 itibariyle sona erdiğinden davaya konu gayrimenkul üzerindeki intifanın otomatik olarak davacı vekilinin malik sıfatı olması sebebiyle talebi neticesinde kaldırılabileceğinden mahkememizce bu tarih itibariyle davacının talebi olan intifanın kaldırılmasına yönelik bir karar vermek durumu kalmadığından mahkememizce karar vermeye yer olmadığına karar vermek gerekmiş olmakla beraber intifanın kaldırılmasına ilişkin masraflar ile yargılama giderleri ve ücreti vekalet konusunda mahkememizce yapılan değerlendirmede davalının daha önceden davacıya intifanın kaldırılması konusunda vekalet gönderdiği buna rağmen davacı tarafından intifanın kaldırılmadığı taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin rekabet kurumunca çıkarılan karar ile taraflar arasındaki sözleşmenin fesihinde davacı tarafa bir takım taraflar arasındaki sözleşmenin iptalinde gerekçe oluşturduğu ve söz konusu rekabet kurumu kararına dayanarak davacı tarafından davalı ile yapılan bayilik sözleşmesi de fesih edildiği dikkate alındığında ve gayrimenkullerin mülkiyetine yönelik harçtan da ve bunun gibi giderlerin malik tarafından ödenmesi teamül oluşturduğundan söz konusu mahkeme giderlerin davacı taraf üzeride bırakılması ve ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar vermek gerekmiş...\" gerekçesiyle, dava konusu intifanın süresinin dolması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, davanın açılmasına davacı tarafın sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, davanın konusunun tapudaki 15 yıl süreli intifanın tapudan terkinine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki 13.08.2007 tarihli sözleşmede ve bununla ilgili düzenlenmiş faturalarda intifa bedelinin 325.000,00 TL olduğunun açıkça yazıldığını, tapuda ve dava dilekçesinde belirtilen 15.000,00 TL'lik bedelin tamamen harca esas sembolik rakam olarak gösterildiğini ayrıca, davanın nispi harca tabi ise mahkemece değer belirlenmesi ve harç ikmalinin sağlanması gerektiğini, taraflar arasındaki çekişmenin müvekkilinin haklı nedenlere dayalı olarak ve yasal haklarını kullanarak bayilik sözleşmesini 12.02.2013 tarihli noter ihtarnamesi ile feshetmesi nedeniyle davalının bu erken fesihten kaynaklanan bir orantı usulüne göre alacağı olup olmadığı, varsa kaç lira olduğu ve intifanın terkininden ve bunun masraflardan kimin sorumlu olduğuna ilişkin olduğunu, dava konusu 15 yıllık intifanın tapuya 15.08.2007 tarihinde tescil edildiğini, sözleşme 2013 yılında feshedilmesine rağmen davalının tapudaki intifa şerhini kaldırmadıkça müvekkilinden bir alacak isteminde bulunamayacağına ilişkin kesin hüküm bulunduğunu, davalı tapudaki intifa şerhini kaldırmadan ve bunun masraflarını kendisi karşılamadan müvekkilinden kalan intifa süresi nedeniyle bir alacak isteminde bulunamayacağını, mahkemenin süre dolmakla intifanın otomatik olarak kalktığı şeklindeki gerekçesinin hem hukuki, hem de uygulamaya aykırı olduğunu ayrıca, tapudaki intifayı terkin ettirmek üzere davalıya uygun süre verilmesi talep edilmesine rağmen bu hususun hem mahkemece hem de davalı tarafça görmezden gelindiğini ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN 23/01/2023 TARİHLİ EK KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"...Davacı ... Petrol Ürünleri Nakliyat Hayvancılık ve Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekilinin 23/01/2023 tarihli dilekçesiyle; mahkememizce verilen 12/01/2023 tarih, .... esas ve ... karar sayılı ilamının kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 12/01/2023 tarih ... esas, ... karar sayılı ilamının kesin olarak verildiği görülmüştür.
Bu durumda, HMK 346/1. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olan karara ilişkin davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiş...\" gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca tespit ettirilen alacaklarına göre davacı tarafa harcı ikmal ettirilerek dava değeri üzerinden karar verilmesi gerekmekte iken bu işlem yapılmadan miktar itibari ile kesin olmak üzere davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, intifanın süresinin dolmuş olması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmemesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin davacıdan intifa bedeli alacağının bulunduğunu, bu hususun dosyada toplanılan deliller ile de görüleceğini, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkili şirketin davacıdan denkleştirici adalet ilkesi gereği yapılan güncel değerlemede 16.09.2022 rapor tarihi itibariyle 1.530.071,87 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, mahkemece iş bu intifa hakkı bedelinin davacı tarafça taraflarına ödenmek üzere depo edilmesi şartıyla intifanın kaldırılması gerektiğini, yine mahkemece bilirkişi raporu ile tespit edilen intifa bedeli üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmekte iken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 03/02/2023 TARİHLİ EK KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"... Davalı .... Petrolcülük Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili 02/02/2023 tarihli dilekçesiyle; mahkememizce verilen 12/01/2023 tarih, .... esas ve .... karar sayılı ilamının kaldırılması talep etmiştir.
Mahkememizin 12/01/2023 tarih .... esas, ... karar sayılı ilamının kesin olarak verildiği görülmüştür.
Bu durumda, HMK 346/1. maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olan karara ilişkin davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiş...\" gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, davanın konusunun tapudaki 15 yıl süreli intifanın tapudan terkinine ilişkin olduğunu, taraflar arasındaki 13.08.2007 tarihli sözleşmede ve bununla ilgili düzenlenmiş faturalarda intifa bedelinin 325.000,00 TL olduğunun açıkça yazıldığını, tapuda ve dava dilekçesinde gözüken 15.000,00 TL'lik bedelin tamamen harca esas sembolik rakam olarak gösterildiğini ayrıca, dava nispi harca tabi ise mahkemece değer belirlenmesi ve harç ikmalinin sağlanması gerektiğini, karara karşı istinaf kanun yolunun açık olduğunu, aynı şekilde dosya ve dilekçeleri incelenmeden gerekçesiz bir şekilde istinaf talebinin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkemece verilen ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, mahkemece alınan bilirkişi raporu uyarınca tespit ettirilen alacaklarına göre davacı tarafa harcı ikmal ettirilerek dava değeri üzerinden karar verilmesi gerekmekte iken bu işlem yapılmadan miktar itibari ile kesin olmak üzere davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, intifanın süresinin dolmuş olması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmemesinin de hatalı olduğunu, müvekkilinin davacıdan intifa bedeli alacağının bulunduğunu, bu hususun dosyada toplanılan deliller ile de görüleceğini, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere müvekkili şirketin davacıdan denkleştirici adalet ilkesi gereği yapılan güncel değerlemede 16.09.2022 rapor tarihi itibariyle 1.530.071,87 TL alacaklı olduğunun tespit edildiğini, mahkemece işbu intifa hakkı bedelinin davacı tarafça taraflarına ödenmek üzere depo edilmesi şartıyla intifanın kaldırılması gerektiğini, yine mahkemece bilirkişi raporu ile tespit edilen intifa bedeli üzerinden lehlerine nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkemece verilen ek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacıya ait taşınmaz üzerinde davalı lehine kurulan intifa hakkının terkini istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
Mahkemece, dava konusu intifanın süresinin dolması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına kesin olarak ve taraf vekillerinin istinaf istemlerinin de kararın kesin olduğundan bahisle ek kararla reddine karar verilmiştir.
Davacı tarafça, dava dilekçesinde dava değerinin 15.000,00 TL olarak gösterildiği ve harcın da bu miktar üzerinden yatırılmış olduğu, taraflar arasında akdedildiği uyuşmazlık konusu olmayan ve itiraza uğramayan 13/08/2007 tarihli, ''İntifa Hakkı Sözleşmesi'' başlıklı sözleşmede ''... Malik, intifa hakkı konusu olan istasyon ve tesislerin tamamı üzerinde şirket lehine yıllığı 1.000 YTL'den toplam 15.000 YTL bedelle 15 yıl süreli intifa hakkı tesis etmeyi kabul ve taahhüt eder...'' kararlaştırıldığı ve 15/08/2007 tarihli tapu resmi senedinde de ''.... malik işbu taşınmazın tamamını .... Petrolcülük San. ve Tic. A.Ş.'den almış olduğu 15.000 YTL bedel karşılığında 15 yıl müddetle .... Petrolcülük San. ve Tic. A.Ş. lehine intifa hakkı tesis ve tescili....'' ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.
Yargıtay 19. HD'nin 2016/18971 E-2018/4895 K., Yargıtay 14 HD'nin 2006/1268 E-1919 K.,2011/14640 E-2012/1377 K, 2012/13236 E-13961 K.,2013/9254 E-12711 K. sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere, davanın konusu intifa hakkı olduğuna göre, bu tür davalarda davanın değerini uyuşmazlık konusunu oluşturan intifa hakkının bedeli oluşturur.
Bu durum karşısında, yukarıda da açıklandığı üzere gerek taraflar arasında akdedilen intifa hakkı sözleşmesi gerekse de intifa hakkı tesisine ilişkin resmi senette intifa bedeli olarak 15.000,00 TL (15.000 YTL) kararlaştırıldığından ilk derece mahkemesinin karar tarihi olan 12/01/2023 tarihinde istinaf sınırı 17.830,00 TL olduğundan, mahkemece kesin olarak ve taraf vekillerinin istinaf istemlerinin de 23/01/2023 ve 03/02/2023 tarihli ek kararlarla reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı ve bu itibarla, taraf vekillerinin ek kararlara yönelik istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaati ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Taraf vekillerinin istinaf başvuru taleplerinin ESASTAN REDDİNE,
2- Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3- Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından ücret-i vekalet ile ilgili hüküm kurulmasına yer olmadığına,
5- İstinafa başvuran taraflarca yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
6- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4.maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
7- Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 05/11/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1.a maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır