T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/979 Esas
KARAR NO: 2024/2109
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/02/2022
NUMARASI: 2021/209 E. - 2022/98 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/12/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... Yapı şirketi ile davalılardan ... Ulaşım şirketi arasında Antalya ili Muratpaşa ilçesi ... Ada ... Parselde bulunan ... Avm'nin ince işlerinin yapılması konusunda 06.08.2011 tarihinde Antalya'da sözleşme imzalandığını, söz konusu sözleşmenin, sözleşme kapsamında yapılacak işlerin ve verilen avansların teminatı olarak davalılardan ... şirketi tarafından müvekkillerden takibe konu teminat senedi yalnızca miktar yazılarak boş olarak alındığını, buna ilişkin taraflar arasında 02.01.2012 tarihli teminat senedi teslim tutanağı düzenlendiğini, takibe konu senet incelendiğinde, senedin kanuna ve hayatın olağan akışına aykırı olarak doldurulduğu açık olduğunu, davalı, ... şirketi tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından müvekkilin alacaklı olduğu Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına önce haciz konulmuş daha sonra ise takas mahsup talep edilerek mahsuplaştırıldığını, söz konusu mahsuplaştırılan miktarın iptali ile Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takibin kaldığı yerden devamına sayın Mahkeme aksi kanaatte ise takas edilen miktarın istirdadına karar verilmesini, davanın reddine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Tic. Ltd. Şti. kendisine yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir. Davalı ... Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi kendisine yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; \"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davalı ... Ticaret Ltd.Şti. tarafından davacılar aleyhine kambiyo senetlerine özgü takip yapıldığı, davacıların davaya konu senedin teminat senedi olarak davalı ... A.Ş.'ye verildiğini ve senedin hukuka aykırı bir şekilde doldurulduğunu, senedin düzenlendiği iddia edilen tarihte davacı şirketin gayri faal olduğunu ve senette imzası bulunan ...'nun şirketin temsil yetkisinin dolduğunu belirterek borçlu olmadığının tespitini ve ödedikleri bedelin istirdatını talep ettiği, davacı tarafça dosyaya sunulan sözleşme ve teminat çeki teslim tutanağı incelendiğinde davacılar tarafından davalı ... A.Ş.'ye verilen senedin 02.01.2012 tarihinde verildiği, bu tarihte senette imzası bulunan ...nun şirketi temsil yetkisisinin olduğu, yani senedin davacı şirket tarafından verildiği ve imzalandığı tarihte senette imzası bulunan şirket yetkilisinin imza yetkisinin olduğunun davacı şirket tarafından açıkça kabul edildiği ve davacı şirketin faal olduğu,bu nedenle davacının bu hususlardaki itirazlarına itibar edilmediği, senedin daha sonra doldurulmak üzere verilmesine yasal bir engel olmadığı, senedin teminat senedi olduğuna dair definin şahsi defi olup cirantaya karşı ileri sürülemeyeceği, davacı tarafın davalı ... Dış Ticaret Ltd.Şti.'nin senedi taraflar arasındaki ilişkiyi bilerek kötü niyetli olarak aldığını ispatlayamadığı gözetilerek davanın reddi\" şeklindeki gerekçeleri ile; Davanın REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; takibe konu senet davalı ... Şirketine yıllar önce teminat olarak verildiğini, davalı tarafça söz konusu senet'in usulsüz olduğunu, kambiyo vasfı kazandırılmak suretiyle takibe konu edildiğini, müvekkil ... Yapı şirketi ile davalılardan ... şirketi arasında Antalya ili Muratpaşa ilçesi ... Ada ... Parselde bulunan ... Avm'nin ince işlerinin yapılması konusunda 06.08.2011 tarihinde Antalya'da sözleşme imzalandığını sözleşmenin, sözleşme kapsamında yapılacak işlerin ve verilen avansların teminatı olarak davalılardan ... şirketi tarafından müvekkillerden takibe konu teminat senedi yalnızca miktar yazılarak boş olarak alındığını, buna ilişkin taraflar arasında 02.01.2012 tarihli teminat senedi teslim tutanağı düzenlendiğini, müvekkilin davalı ... şirketi ile diğer davalı senet lehtarı ... şirketiyle, 2011-2012 yıllarında farklı yerlerde birlikte iş yaptığını, müvekkilin, davalı ... şirketine 2011 yılında şu anda da işletmiş olduğu Antalya ili Göynük Kanyonunda iş yapmış ve yapmış olduğu iş nedeniyle ödeme yapılmadığı için ... şirketi aleyhine 29.05.2012 tarihinde Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (... eski Esas) sayılı dosyasından icra takibi başlattığını, söz konusu takip kesinleşmiş ve ödeme yapılmaması sebebiyle ve davalı ... şirketinin Göynük Kanyonu turizm işletmesini yaptığı tespit edilince davalı şirketin işletmesine Kemer İcra Müdürlüğünün ... talimat dosyası ile 25.07.2019 tarihinde hacze gidildiğini, haciz esnasında davalı şirket yetkilileri ile işletmede bulunan personeller aracılığıyla irtibat kurulmuş, şirket yetkilileri tarafından ödeme yapılması için kendilerine süre verilmesini, malların haczedilerek personele yediemin bırakılmasını ve kasadaki paraları iyiniyet göstergesi olarak tarafa ödeneceği belirtildiğini, belirtilen şekilde de malların haczedilmiş, şirket personellerinden ...'lere yediemin bırakılmış ve kasada bulunan 1.000,00 TL, 60,00 dolar ve 60,00 Euro da tarafa ödendiğini, davalı ... şirketi ödeme yapacağından bahisle senedi usulsüz olarak doldurarak diğer davalıya ciro ettirip teslim aldığını, ihtiyati haciz kararı alarak davalı ... şirketinden müvekkilin alacaklı olduğu Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasındaki müvekkil hak ve alacaklarına haciz koydurduğunu, bono teminat olarak verildiğinde düzenlenme tarihi yazılmadığını, düzenlenme tarihi olmayan bono kambiyo vasfına haiz olmadığını, bononun teminat senedi olarak verildiğine ilişkin sözleşmeye aykırı olarak doldurulan bono hakkında ilgili şirket yetkilileri hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/139821 Esas numarasıyla soruşturma başlatıldığını, davalı ... şirketinin içerisinde bulunduğu mali durumda bu parayı nasıl ve nereden temin ederek verdiği hususu yerel mahkemece diğer hususlar da olduğu gibi araştırılmadığını, bononun düzenlendiği iddia edilen tarihte şirketin yetkilisi ve teminat senedinde imzası olan ...'nun şirketi temsil yetkisi dolduğunu, (... 13.05.2011 tarihli ticaret sicil tasdiknamesine istinaden 06.04.2009 tarihinden itibaren 10 yıl süre ile şirketi temsile yetkili kılındığını, davalıların senet üzerine yazdıkları tarihten 2 aydan fazla bir süre önce ...'nun temsil yetkisi son bulduğunu, senedin ödeme tarihi 1 Temmuz 2019 tarihi olarak yazıldığını, düzenleme tarihi ile ödeme tarihi arasında 11 günlük süre olduğunu, bu süre zarfı içerisinde gayri faal bir şirkete nakden 1.000.000 TL ödeme yapıldığı iddia edildiğini, davalı ... şirketi tarafından bono protesto edilmediğini, lehtar olan diğer davalı ... şirketine karşı davalı ... şirketinin başvuru hakkı kalmadığını, icra takibinde borçlu olarak dahi gösterilmediğini, davalı ... şirketi gayri faal bir şirkete karşı bu kadar yüklü miktarda bir alacak iddiası ile işlem başlatırken faal olan ve bonoyu kendisine cirolayan diğer davalı senet lehtarı ... şirketine karşı işlem başlatmadığını mahkemece hiçbir husus araştırılmadığı gibi ticari defterler de araştırılmadığını, tarafça bononun teminat olarak verildiği ispatlanmasına rağmen mahkemece, davalıların ticari defterleri dahi incelenmediğini, söz konusu bononun ticari deftere kaydının yapılıp yapılmadığını, davalı ... tarafından diğer davalı ... şirketine 1.000.000 TL bedelli bononun aradaki hangi ticari ilişkiye nazaran cirolandığı hususu da araştırılamadığını, davalı, ... şirketi tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasından müvekkil alacaklı olduğu Antalya ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına önce haciz konulmuş daha sonra ise takas mahsup talep edilerek mahsuplaştırıldığını mahkeme aksi kanaatte ise takas edilen miktarın istirdadına karar verilmesi gerektiğini, takibe dayanak olan senedin teminat senedi olduğunu, unsurlarının daha sonra davalılar tarafından hukuka ve kanuna aykırı olarak doldurulduğunu, davalılar hakkında ayrıca belgede sahtecilik ve dolandırıcılıktan dolayı suç duyurusunda da bulunulduğunu, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/139821 soruşturma numaralı dosyasından devam ettiğini, İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/209E. 2022/98K. Sayılı kararının kaldırılarak eksik araştırmanın tamamlanması için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kararının kaldırılarak, haklı davanın kabulüne, davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır.İstanbul .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı ... Ltd tarafından borçlular ... Ltd ve ... hakkında 23/07/2019 tarihinde kambiyo senedine istinaden icra takibi başlatılmıştır. Takibe dayanak bonoda keşide tarihi 20/06/2019 vade tarihi 01/07/2019, 1.000.000,00 TL bedelli, keşidecinin ... Ltd, kefilin ... lehdarın ... A.Ş ciranta- hamilin ... Ltd olduğu görülmüştür. İstanbul C.Başsavcılığı'nın 2019/139821 soruşturma dosyasında KYO karar verildiği ve itiraz edilmesi üzerine itirazın reddine karar verilerek kararın kesinleştiği anlaşılmıştır. Senedin teminat senedi olduğu senet metninden anlaşılamıyor ise senedin sözleşme ile bağlantısı kanıtlanmalıdır. Sözleşmede senedin vade, tanzim tarihi ve miktarlarına açık bir şekilde atıf bulunmalıdır. Senede açıkça atıf bulunan sözleşmede senedin teminat amacıyla verilmiş olduğu belirtilmiş olabilir. Nitekim bu hususlar Hukuk Genel Kurulunun 15.09.2020 tarihli ve 2017/12-269 E., 2020/591 K. sayılı kararında da benimsenmiştir. Hemen belirtmek gerekir ki, kambiyo senetleri kural olarak mevcut bir borç için düzenlendiklerinden, teminat maksadıyla düzenlenmeleri istisnaidir ve bu durumun da soyutlukla yakından ilişkisi bulunmaktadır. Nitekim senet metnine teminat amacıyla verildiğinin yazılması hâlinde senedin soyutluğu ortadan kalkmakta ve devir kabiliyeti sınırlanmakta, bu ibarenin yazılmaması hâlinde ise keşidecinin teminat iddiasının ispatlanması, lehtarla sınırlı olmak üzere, yazılı delile ihtiyaç göstermektedir. 6102 TTK'nun 687. Maddesi uyarınca senedin teminat senedi olduğuna dair defi, şahsi defi olup cirantaya karşı ileri sürülemeyecek olup, bunun istisnası cirantanında söz konusu senedi ciro ile devir alırken bile bile borçlunun zararın hareket etmesi durumudur. Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğüne ait cevapta, 06/04/2019 tarihine kadar ... Yapı Ltd. Şirketinin yetkilisinin ... olduğu anlaşılıyor ise de (21/04/2011 tarihinden itibaren ...'in yetkili olduğu) dava konusu senedin 20/06/2019 tanzim tarihi itibarı ile şirket yetkilisinin araştırılmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca mahkemece senedin 02/01/2012 tarihli belgeye dayanılarak teminat olarak verildiği kabul edilmişse de; 02/01/2012 tarihli Teminat çeki teslim tutanağı belgede senet miktarının 1.000 TL yazdığı davaya konu senedin ise 1.000.000,00 TL bedelli olduğu ve tanzim tarihinin 20/06/2019 tarihli olduğu dikkate alınmamıştır. Bu durumda mahkemece bu hususlar gözetilerek teminat iddiasının değerlendirilmesi ayrıca Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğünden senedin tanzim tarihi itibarı ile yetkilisinin sorulması, savcılık dosyasının getirtilerek incelenmesi, gerekli görülürse davalıların ticari defterlerinin incelenerek sonuca ulaşılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacılar vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2-İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/02/2022 tarih, 2021/209 E. 2022/98 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 19/12/2024