T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2024/1080 Esas
KARAR NO\t: 2024/370 Karar
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 23/12/2024
KARAR TARİHİ\t: 24/12/2024
G. K. YAZILDIĞI TARİH \t: 24/12/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili firmaya ait ...bank ... şubesine ait bulunan; ... seri numaralı 23 ekim 2024 basım tarihli çekin kaybolduğunu, çek yaprağı üzerinde herhangi bir bedelin olmadığını, kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi halinde doldurulabileceğini, bankaya ibraz edilebilir halde olduğunu, müvekkilinin bu çeki kaybettikten sonra ilk etapta hırsızlık veya çekin kötü niyetli kişilerce kullanılması ihtimali bulunduğundan Büyükçekmece CBS'ye ihbarda bulunduğunu, ...bank .... şubesine ait bulunan; ... Seri numaralı 23 Ekim 2024 basım tarihli çek kaybolduğundan dolayı bu çekle ilgili olarak ödeme yasağı konularak, bankada herhangi bir işlem yapılmaması için çeklerin bulunduğu bankaya müzekkere yazılmasına karar verilmesini, neticede yargılamaya konu çekin iptaline karar verilmesini, yargılama sırasında çekin kimin veya kimlerin elinde bulunduğunun ortaya çıkması halinde, davamızın menfi tespit davasına dönüştürülerek çekin geri alınarak iptal edilmesine karar verilmesini, bu durumda yargılama gideri ve ücreti vekaletin bu kişiler üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.
6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri uyarınca; iradesi dışında çek elinden çıkan hamil, çekin kimde olduğu bilinmiyorsa, çekin ödeme yeri veya hamilin yerleşim yerinden çekin iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekin zayii nedeniyle iptali davası açma hakkı hamile ait olup, zayi nedeniyle iptal talebinde bulunan kişi, çekin hamili olduğunu ve çekin kaybolduğunun \"kuvvetle muhtemel\" olduğunu ispata elverişli deliller sunmalıdır.
Çekin zayi edildiği durumlarda, 6100 sayılı TTK'nın 651/2. maddesinde iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişinin senede bağlı alacak hakkı olan yetkili hamil olduğunun belirtildiği; hamile bu hakkın tanınmasındaki amaç, kambiyo senedi vasfını haiz ve henüz ibraz edilmemiş çekten doğan hakkın, çekin elinde bulunması ihtimalinde hak sahibi olmayan üçüncü kişilerce kullanılmasının önüne geçmektir.
Her ne kadar davacı mahkememize açmış olduğu dava ile dava dilekçesinde belirttiği çekin iptalini talep etmiş ise de; davacının iptali talep edilen çekin keşidecisi diğer bir ifadeyle hesap sahibi olduğu, davacının meşru hamil (alacaklı) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla davanın 6100 sayılı HMK madde 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-h ve 115/2 gereği hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Davacı tarafça yatırılan 427,60-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
4-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince davacının talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda oy birliği ile verilen karar açıkça okundu. 24/12/2024
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı