T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/40
KARAR NO: 2024/1736
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/06/2021
NUMARASI: 2015/448 Esas - 2021/584 Karar
DAVA: Tazminat (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;\t
DAVA: Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan satın aldığı ... ve ... nolu sipariş formundaki kumaşların üç parti halinde davalının düzenlediği ..., ... ve ... nolu faturalarla birlikte müvekkiline teslim edildiğini; ancak 18/10/2014 tarihli ... nolu faturayla test için gönderilen kumaşların İspanya ...'nda yapılmış ... Klas 2 testinden geçemediğini, bu nedenle müvekkilinin zarara uğradığını; bunların 18/10/2014 tarihli faturaya konu kumaş bedeli olan KDV dahil 585,63-TL, yanlış kumaştan yapılan numunelerin İspanya'ya gönderim kargo bedeli KDV dahil 612,92-TL, yanlış gönderilen kumaş için ... firmasına ödenen test bedeli 1.493,72-Euro (yaklaşık 4.180-TL) ve testlerin sözleşmedeki standartları karşılamaması ve testlerin gecikmesinden kaynaklanan 33 günlük gecikmeli mal teslimi cezası 6.722-TL olmak üzere 12.150-TL zarara uğradığını; sözleşmeye aykırı niteliği haiz mal tesliminden kaynaklanan bu zararın 10/04/2015 tarihli 12.150-TL tutarlı faturayla istenildiğini, davalının tebliğ edilen faturaya 17/04/2015 tarihli ihtarnameyle itiraz ettiğini; müvekkilinin zarar ve giderlerinin davalıya 05/05/2015 tarihli noterden gönderilen ihtarla talep edildiğini ancak ödenmediğini; tarafların imzaladığı sipariş formunda \"... Sipariş edilen kumaşın yukarıda belirtilen kriterler ve standarda uygunsuzluğundan ve geç teslim edilmesinden kaynaklanacak zarar ve ziyandan Satıcı firma (davalı) sorumludur\" hükmü bulunduğunu ileri sürerek, sözleşmeye aykırı mal tesliminden kaynaklı ortaya çıkan ve müvekkilinin uğradığı 12.150-TL zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, davaya konu kumaşlardan ilk olarak 15 metrelik numunenin onay için 18/09/2015 tarihinde davalıya gönderildiğini, davacının itiraz etmemesi üzerine üretilen kumaşların 02/12/2014 ve 08/12/2014 tarihlerinde teslim edildiğini, kumaşla ilgili şikayetin müvekkiline ilk numunenin tesliminden 7 ay sonra 14/04/2015 tarihinde bildirildiğini; davacının ilk olarak kargoyla gönderdiği mektupta kumaşların ... Klas 2 (7 KA) testinden geçemediğinin iletildiğini, oysa ki davada ... Klas 2 standardının karşılanmadığının söylendiğini, söz konusu mektuba 17/04/2015 tarihinde noterden cevap verildiğini, bu nedenle ilk mektupta yazan hususların bu davaya esas alınamayacağını; sonrasında davacının müvekkiline gönderdiği ihtarda ... Klas 2 standardını karşılanmadığının belirtildiğini, o ihtarın da 08/05/2015 tarihinde tebliğ alındığını, bu tarihin de numunelerin tesliminden neredeyse 8 ay ve son parti malın tesliminden de yaklaşık 5 ay sonrası olduğunu; ayıp iddiasını kabul etmemek ve kabul anlamına gelmemek üzere TTKnın 23'teki ihbar süresinin aşıldığını; numuneye itiraz edilmediğinden üretilen kumaşların teslim tarihleri gözetildiğinde davacının özen yükümlülüğünü yerine getirmediğini ikrar ettiğini, 12.150-TL hesabının neye göre yapıldığının belli olmadığını, davacının 3. şahıslara verdiği taahhütler sebebiyle ödediği cezai şartların müvekkiliyle ilgisi olmadığını ve 17/04/2015 tarihli ihtarnamelerindeki beyanları tekrar ettiklerini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece, kumaşların 18/09/2014 tarihinde davacıya teslim edildiği, sipariş formunda testlerin nerede ve ne şekilde yapılacağının belirlenmediği, davacının iddiasına göre testin Türkiye'de yapılamadığı, İspanya'daki ..'in yetkili laboratuvar olduğu kabul edilse dahi test bedeli faturasının 07/01/2015 tarihinde dava dışı ... Ltd. Şti.ye kesildiği, testlerin Aralık 2014 ve Ocak 2015 tarihlerinde yapıldığı, uğranılan gecikme zararı ve test bedeli zarar kalemlerine ilişkin davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında 05/03/2015 tarihli tutanağın tutulduğu, tutanakta test ve gecikme bedeli olmak üzere toplam 10.952,30-TL'nin davacının TPAO sözleşmesinden kaynaklı alacağından mahsup edileceğinin kararlaştırıldığı; davacının mallardaki ayıbı ve zararını en geç 05/03/2015 tarihinde öğrendiği kabul edilse bile davalıya bu durumu ilk olarak 13/04/2015 tarihinde yazılı olarak bildirdiği, sonrasında 05/05/2015 tarihinde ihtarname gönderdiği, ayıp iddiasında bulunan davacının TBKnın 223'e göre derhal davalıya bildirmediğinden ihbar süresine uymadığının anlaşıldığı; aksinin kabulü halinde dahi bilirkişi heyetinin kök raporunda İspanya'ya gönderilen kumaşların davalının sattığı kumaşlar olduğunun saptanamadığının ifade edildiği, ek raporda ise farklı bir şekilde kumaşlardaki ayıbın tespit edildiği, ancak kumaşların davalının gönderdiği kumaşlar olduğunun ve zararın neye göre hesaplandığının denetime açık şekilde belirlenemediği; bunun da kabulü halinde davacının 05/11/2014 tarihli 612,92-TL bedelli faturayla kargo bedeli talebini destekleyen belgenin sunulmadığı; 1.493,72-Euro (4.180-TL) test ve gecikilen gün için 6.722-TL ceza bedeli hususunda davacının zarara uğradığına ilişkin ticari defterlerinde veya dosyada bir kayıt bulunmadığı, davacının bu iki talebini dava dışı şirketle arasındaki 05/03/2015 tarihli tutanağa dayandırdığı, fakat iki faturanın da dava dışı şirket adına kesildiği; davacı vekilinin 16/03/2021 tarihli dilekçesinde, dava dışı .. Ltd. Şti.'nin TPAO tarafından kesilen ceza faturalarına istinaden henüz bir faturalandırma yapılmadığı ve dava sonucuna göre faturalandırılarak mahsup edileceğini beyan ettiği, dava tarihi itibariyle davacının kesinti miktarı kadar eksik ödeme aldığı hususunda bir delil bulunmadığından söz konusu iki alacak kalemini davalıdan istemeyeceği ve bilirkişi heyetinin ikinci ek raporundaki değerlendirmelerin dosya kapsamına uygun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, uyuşmazlığın sebebinin \"kumaşların ayıplı olup olmama hali değil sipariş numunesinin sözleşmede yazılandan farklı olması davalı tarafça yanlış kumaş numunesi gönderilmesi sonucu oluşan gecikmeden kaynaklı gecikme tazminatı sebebiyle hak edişinden yapılan kesinti\" olmasına rağmen mahkemece hatalı olarak \"15 metrelik kumaşın ayıplı olduğu iddiasına dayalı olarak kumaş için ödenen bedelin iadesi ve ayıplı kumaşlar yönünden uğranılan zararın tahsili istemidir\" şeklinde nitelendirme yapıldığını, kumaşların sözleşmede yazan kumaş olmadığını ve yanlış gönderildiğini; kumaşın sözleşmede belirtilen nitelikte bir kumaş olup ayıplı çıkmasının söz konusu olmadığını, sözleşmede yazılı kumaştan farklı olduğunu, dolayısıyla ayıba yönelik bir iddia bulunmadığını; ayıp iddiasının değil, yanlış kumaş teslim edilme olgusunun söz konusu olduğunu, ürünün niteliğinden kaynaklı bir sorun olmadığını, taraflar arasındaki 12/09/2014 tarihli sipariş formuyla kararlaştırılan sözleşmenin TBK 247'de düzenlenmiş örnek üzerine satış sözleşmesi olduğunu, müvekkili alıcıya test için teslim edilen kumaşın sözleşmede kararlaştırılan kumaş olmadığı; TPAO ile dava dışı ..., ... ile müvekkili ve müvekkili ile davalı arasındaki sözleşmenin, test için gönderilen 15 metre kumaşın 18/09/2014 tarihli 585,63-TL tutarlı faturanın (test kumaşının Eylül ayı içinde değil 18 Ekim'de yani geç gönderildiğini), müvekkiline 06/02/2015 tarihinde gönderilen 07/01/2015 tarihli ... Labarotuvar sonucunun, TPAO tarafından kesilen 03/03/2015 tarihli ... nolu gecikme cezası, ... nolu 5.208,06-TL günlük gecikme cezası konulu, ... nolu 282,26-TL günlük gecikme cezası kesinti bedeli konulu faturaların ve müvekkili ile dava dışı ... arasındaki 05/03/2015 tarihli tutanağın ibraz edildiğini; 10/04/2015 tarihli ... nolu 12.150-TL bedelli fiyat farkı-iade faturası kesilerek davacıdan zarar-ziyan talep edildiğini; davanın konusunun gecikmeden kaynaklı zarar tazmini olduğunu, davalının davadan önceki cevabi ihtarında ve cevap dilekçesinde söz konusu kumaşları teslim ettiğini kabul ettiğini, gecikme cezasının TPAO tarafından ...’e ve ... tarafından da müvekkiline yansıtıldığını, tutanaklar, defter kayıtları, cari hesap ve faturaların dosyaya ibraz edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
GEREKÇE: Dava, taraflar arasındaki ticari satım sözleşmesi kapsamında davalının davacıya test için gönderdiği numune kumaşın yanlış gönderildiğinden bahisle numune kumaş bedeli, yurtdışı kargo bedeli, test bedeli ve numunenin standartları karşılamaması sebebiyle 33 günlük geç teslim cezasının tahsili istemine ilişkindir. TBK'nın 112. maddesine göre, borç hiç veya gereği gibi ifa edilmezse, borçlu kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alacaklının bundan doğan zararını gidermekle yükümlüdür. Yine TBK'nın 125. maddesi hükmüne göre, \"temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir. Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir...\" Somut olayda davacı, davalıdan satın aldığı kumaşların ayıplı olduğunu iddia etmemekte; kumaşlardan üreteceği kaynakçı tulumlarının üretiminden önce numune kumaşın taraflar arasında kararlaştırılmış standartları ilk testte sağlamadığı, bu nedenle ikinci test yapılması gerektiğinden ve tulumların üretimine geç başlayıp dava dışı akidine geç teslim ettiğinden bahisle TBK'nın 125/1. maddesine göre uğradığı zararı talep etmektedir. Zira davacı, davalıyla aralarındaki satım sözleşmesini fesh etmemiş veya dönmemiştir. İkinci testin sonucunun olumlu olması üzerine, davalıdan aldığı kumaşlarla tulumların üretimine başladığını iddia etmiştir. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde TBK'nın temerrüde ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekir. Eldeki davada davacı, 4 alacak kalemi için talepte bulunmuştur. 1. talep, 585,63-TL numune kumaş bedeli; 2. talep, numunelerin İspanya'ya test için gönderim kargo bedeli olan 612,92-TL; 3. talep, ilk test için ... firmasına ödenen test bedeli 1.493,72-Euro (4.180-TL) ve 4. talep, testlerin sözleşmedeki standartları karşılamaması ve testlerin gecikmesinden kaynaklanan 33 günlük gecikmeli mal teslimi cezası olan 6.722-TL'dir. Davacı bu alacak kalemlerinin toplamı olan 12.150-TL bedelli 10/04/2015 tarihli faturayı düzenleyerek davalıya 13/04/2015 tarihinde göndermiş; davalı ise faturaya itiraz ederek 17/04/2015 tarihli ihtarla faturayı iade etmiştir. Davacının 21/03/2017 tarihli dilekçesinin ekinde sunduğu; 15/08/2014 tarihli davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti arasında imzalanmış \"Sipariş Sözleşmesi\" başlıklı belgeye göre, TPAO'nun 15/08/2014 tarihinde açtığı iş kıyafeti ihalesinin dava dışı ... Ltd. Şti. tarafından alındığını, bu kapsamda yazlık ve kışlık olmak üzere ayrı ayrı 341 adet kaynakçı tulumunun TPAO'nun teknik ve idari şartnamesi ile TPAO ve ... Ltd. Şti. arasındaki sözleşmeye göre üretiminin davacı tarafından yapılması hususunda sipariş sözleşmesi imzalandığı, işin süresinin 120 gün (12/12/2014), teslim tarihinin en geç 12/01/2015 olduğu, malzeme temininin davacının sorumluluğunda olduğu, oluşacak tüm zararların sorumluluğunun davacıya ait bulunduğu, davacının TPAO sözleşmesinde aranan ... Klas 2 uygunluk belgesi için en geç 28/10/2014 tarihine kadar 4 adet numune iş tulumunun (2 yazlık+2 kışlık) hazırlayarak ... adına İspanya'da yerleşik ... laboratuvarına göndereceği, ...'in TPAO'ya teslim edeceği ürünlerin fiziki kontrollerinden, standartlara uygunluk testlerinin teknik şartnameye uygunsuzluğundan kaynaklanacak gecikme cezası vs. tüm zararlarını karşılamakla yükümlü olduğunun düzenlenmiştir. Taraflar arasında imzalanan 12/09/2014 tarihli sipariş formunda, 2.250 metre ... Klas 2 standardını karşılayacak 285 gr/m2(+/-20) kırmızı kumaşın davalının davacıya satımı hususunda anlaşıldığı, en geç 28/11/2014 tarihinde teslim edileceği, ancak bu teslimatın geçerli olabilmesi için belirtilen kumaştan test için en az 15 metrenin Eylül ayı içinde teslim edilmiş olması gerektiği; sipariş edilen kumaşın belirtilen kriter ve standarda uygunsuzluğundan ve geç teslim edilmesinden kaynaklanacak zarar ve ziyandan davalı-satıcının sorumlu olduğu kararlaştırılmıştır. Davalı, davacıya test amacıyla gönderdiği ... tip ... cinsi 15 metre kumaş için davacıya, 18/09/2014 tarihli 585,62-TL bedelli fatura düzenlemiştir. Sonrasında davalı, davacıya ... tip ... cinsi 2.047,70 metre kumaş için 02/12/2014 tarihli 79.946,31-TL ve... tip ... cinsi 282,20 metre kumaş için 08/12/2014 tarihli 11.017,65-TL bedelli faturaları düzenlemiştir. Davacı vekili sunduğu 11/05/2017 tarihli dilekçesinde, ... laboratuvarında ilk kumaşa yapılan ... nolu testte, ... Klas 2'yi karşılamadığını, buna göre gerilim dayanma direncinde Klas 2 için istenilen mukavemet değerlerini ve küçük ergimiş metal sıçramalarında, Klas 2 için talep edilen minimum 25 damla değerlerini karşılamadığının belirtildiğini; daha sonra gönderilen kumaşa yapılan ... nolu testte, ... Klas 2'nin karşılandığını belirtmiştir. Dilekçenin ekinde sunulmuş ... nolu test raporunda, testin başlangıç tarihinin 11/11/2014 ve bitiş tarihinin 01/12/2014 olduğu, yapılan beş testin üçünde Klas 2'nin sağlandığı ancak gerilim dayanma direnci ve küçük ergimiş metal sıçramaları testlerinde sağlanmadığı belirtilmiştir. ... 'in davacının akidi ... Ltd. Şti.'ye kestiği test ücreti faturası 07/01/2015 tarihli ve 1.493,72-Euro bedellidir. ... nolu test raporunda, testin başlangıç tarihinin 14/11/2014 ve bitiş tarihinin 21/01/2015 olduğu, bu analizde sadece önceki testte standartların sağlanmadığı iki testin yapıldığı ve bu sefer her ikisinin de sağlandığı belirtilmiştir. ...'in davacının akidi ... Ltd. Şti.'ye kestiği ... nolu test ücreti faturası 27/01/2015 tarihli ve 497,70-Euro bedellidir. Davacı vekilinin 21/03/2017 tarihli dilekçesinin ekinde sunduğu, 05/03/2015 tarihli davacı ile dava dışı ... Ltd. Şti. arasında imzalanmış \"Tutanak\" başlıklı belgede, ...'in, TPAO'dan gecikme nedeniyle uğradığı maddi kayıp tutarı olan ekli faturalarda belirtilen 6.772,30-TL toplam tutarındaki bedelin, davacının TPAO sözleşmesinden kaynaklı alacağından mahsup edileceği; 28/01/2014 tarihinde İspanya ... laboratuvarına gönderilen ve test sonucu olumsuz çıkan numunelerin test bedeli 1.493,72-Euro karşılığı 4.180-TL'nin davacının TPAO sözleşmesinden kaynaklı alacağından mahsup edileceği; toplam 10.952,30-TL tutarındaki bedelin davacının sözleşmesinden kaynaklı alacağından mahsup edilmesi kabul edilmiştir. Davacının söz konusu taleplerinin kabul edilebilmesi için öncelikle, satım kapsamında davalının davacıya 18/09/2014 tarihli 585,62-TL bedelli faturayla numune olarak teslim ettiği kumaşlardan dikilen tulumların, ilk testi geçememesine davalının sebebiyet verip vermediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Yukarıda ayrıntılarıyla ortaya konulduğu üzere, söz konusu 1. testin kabul-alınma tarihi (date of reception) 07/11/2014 olup, 11/11/2014 tarihinde başlamış ve 01/12/2014 tarihinde bitmiştir. 1. test kapsamındaki uygulamalar (ph tespiti) 14/11/2014, (alev yayılımı) 19/11/2014 ve (alev yayılımı) 01/12/2014 tarihlerinde yapılmıştır. Bu testte kumaşlar gerilim dayanma direnci ve küçük ergimiş metal sıçramalarında geçerli kabul edilmemiştir. 2. testin kabul-alınma tarihi (date of reception) ise 07/11/2014 ve 09/12/2014'tür. Başlangıç tarihi de 1. test ile aynı tarih yani 14/11/2014 olup, 21/01/2015 tarihinde bitmiştir. 2. test kapsamındaki uygulamalar (ph tespiti) 14/11/2014, (küçük ergimiş metal sıçraması) 17/11/2014, (ışıma ısısı) 19/12/2014 ve (alev yayılımı) 21/01/2015 tarihlerinde yapılmıştır. Davacının dosyaya sunduğu bilgi ve belgelerden, davalının davacıya sattığı kumaşların 1. testi neden geçemediği ve neden 2. testin yapılması gerektiği hususu anlaşılamamaktadır. Davacı soyut olarak sadece davalının testte kullanılmak üzere gönderilen kumaşların sözleşmede kararlaştırılan kumaşlar olmadığından, kumaşların 1. testi geçemediğini ve 2. testin yapılmak zorunda kalındığını iddia etmektedir. Fakat 2. testte kullanılan kumaşların, 1. testte kullanılan kumaşlardan farklı kumaşlar olduğu ortaya konulamamaktadır. Zira davacı taraf, 2. testte kullanılmak üzere test merkezinin bulunduğu İspanya'ya 1. testte kullanılanlardan başka yani davacının iddiasına göre sözleşmede kararlaştırılan nitelikte kumaşların ikinci bir kargoyla gönderildiğine dair dosyada hiç bir delil yoktur. Davacı sadece 1. test için gönderilen kumaşlara ait olduğunu iddia ettiği ...'in davacı adına düzenlediği 05/11/2014 tarihli 612,92-TL bedelli, 28/10/2014 tarihinde 16 kg ağırlığındaki kargonun İspanya'daki test merkezine gönderilmesine ilişkin faturayı sunmuştur. Davacı söz konusu tarihlerde, kumaşların 1. testi geçememesi ve 2. testin yapılmak zorunda kalınması hususunda davalıya da bir bildirimde bulunmamış, hatta davalının iki parti halinde kendisine gönderdiği kumaşları 2014 yılı Aralık ayında teslim almıştır. Ayrıca 2. testin başlama tarihi de 1. test ile aynı tarih olan 14/11/2014 tarihidir. Her iki testin de uygulama tarihleri birbirine çok yakındır. Bu kapsamda tüm dosya kapsamına göre davacı, kumaşların 1. testte yeterli bulunmamasının ve bu nedenle 2. testin yapılmasına, dolayısıyla davacının numune kumaş, test ile kargo harcamaları yapılmasına ve kumaşlardan ürettiği tulumları geç teslim ettiğinden ödemek durumunda kaldığını iddia ettiği gecikmeye davalının sebebiyet verdiğini ispat edememiştir. Bu nedenle davacının davaya konu ettiği bu taleplerini, davalıdan isteme imkanı bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece sonuç olarak davanın reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 368,30-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/11/2024