T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2262
KARAR NO: 2024/2475
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/09/2023
ESAS NO: 2022/331
KARAR NO: 2023/743
DAVANIN KONUSU: Ticari Şirket (Şirket Ortaklık Payı Alacağının Tahsili Kaynaklı)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/12/2024
İSTİNAF KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/12/2024
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/09/2023 tarih ve 2022/331 E - 2023/743 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının 1980 yılında dava dışı ... Anonim şirketinden 200 adet hisse satın aldığını ancak söz konusu şirketin yöneticilerinin 2013 yılında fabrikasını ve gayrimenkullerini muvazaalı bir şekilde sattığını şirket hakkında tasfiye kararı aldıklarını ve ticaret sicilinden terkin ettiklerini, Terkin edilen dava dışı şirket ile davalı şirketin arasında gerek faaliyet alanı ve yerleri, gerek şirket yetkilileri arasındaki akrabalık bağı incelendiğinde şirketler arasında organik bağın olduğunu ve dolayısıyla davalının sorumluluğunun kabulünün gerektiğini, davacının 09/08/1982 yılında ... A.Ş ye ait 5000 TL kıymetinde hamiline yazılı A serisi hisse senetlerinden 106 adet ve 94 adet olmak üzere toplamda 200 hisse teslim aldığını, bir hissenin değerinin 5000 TL olduğunu ve davacıya taahhüt edilen miktarın 1.000.000 (bir milyon) TL olduğunu, davacının söz konusu şirketin kurucu üyelerinden olduğunu, zira kendisine 1988 yılına kadar Genel Kurul toplantı davetiyelerinin ve Genel Kurul kararlarının gönderildiğini ve kar paylarının 1988 yılına kadar her sene düzenli olarak davacının hissesi oranında ödendiğini 1988 yılından sonra ise davacıya hiçbir şekilde ödeme yapılmadığını davacının birçok defa şirket yetkililerini müracaat ettiğini ancak şirketin durumu hakkında aydınlatıcı bir bilgi alamadığını, davalı şirketin Ticaret Kanununda belirtilen usullere göre genel kurul toplantılarına müvekkili davet etmediklerini sadece gazete ilanı ile toplantı yer ve tarih belirleyerek toplantı yaptıklarını ancak toplantı yer ve zamanın gazete ilanında şirketin adresi olduğunu, bu adreslerin şirket tarafından bilinen ortaklara da taahhütlü mektup ile bildirilmesinin zorunlu olduğunu, davacıya 1988 yılından sonra yapılan hiçbir genel kurul toplantısının taahhütlü mektup ile bildirilmediğini bu nedenle davalı şirketin yapmış olduğu sermaye artırımlarının batıl olduğunu, gerek hisse senedini çıkaran şirket gerekse diğer davalıya hisse senetlerine isabet eden kar paylarının ödenmesi ve yeni senet bastırıldıysa senetlerin değiştirilmesinin istenmesine rağmen bugüne kadar yanıt alınamadığını, davacının hissedarlığının inkar edildiğini bu nedenle eldeki hisse senetlerinin bugünkü tarih itibariyle ulaştığı değerin tespit edilerek tahsilini talep ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin adresinin.../KAYSERİ olduğunu, dava dışı ... A.Ş. ise 02.10.2012 tarihli Tasfiye Kapanış Genel Kurul Toplantı Tutanağı ile tasfiye edilmiş olduğunu, bu itibarla mahkeme yetkisiz olup, davalı şirketin adresinin Kayseri olması nedeniyle yetkili mahkeme Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davalı şirketin dava konusu ile, davacı ile ve davacının hissedarı olduğunu iddia ettiği ... A.Ş. ile hiç bir ilgisi bulunmamakta olduğunu, davalının, ... A.Ş.nin hisselerini devralmadığını, bu itibarla husumetin davalıya yöneltilmesi mümkün olmadığını, davacının iddiasına göre sahip olduğu hisseler karşılığı alacağını davalıdan talep edemeyeceğini, bu itibarla davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, dava dışı ... A.Ş. 2012- 2013 yılı Tasfiye Kapanış Genel Kurul Toplantısı 02.10.2013 tarihinde yapılmış ve tasfiyeye karar verilmiş olduğunu, Genel Kurul Kararlarının iptaline yönelik talepler 3 aylık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, Davacı, dava konusu hakkına yönelik olarak öncelikle süresinde; Genel Kurul çağrı usulüne uyulmaması, sermaye artırımı kararı, Rüchan hakkının şirketçe ihlal edilmesi(tescil anına kadar hakkını kullanmamıştır),kar payı dağıtılmaması hususlarına ilişkin olarak süresinde Genel Kurul Kararlarının iptali için dava açmamış olduğunu, bu itibarla dava konusu talebin esasını teşkil eden Genel Kurul Kararları da kesinlik kazanmış olduğunu, ayrıca davacının, dava konusu talebi de zamanaşımına uğramış olduğunu, bu nedenle zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davacı 1988 -2006 yılları arası döneme ilişkin olarak kar payından hissesine isabet eden kısmın ödetilmesi istemiyle ... A.Ş. aleyhine dava açmış olduğunu, Sincan Asliye Ticaret Mahkemesinin 2009/109 Esas- 2010/130 Karar sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2011/481 Esas- 2012/6895 Karar sayılı ilamı ile onanmış olduğunu, kararın gerekçesinde ana sözleşmedeki açık hüküm gereği Genel Kurul Kararları iptal ettirilmedikçe şirket ortaklarının kar payı isteyemeyecekleri, davacının Genel Kurul Çağrısına muhatap olmak için hisse senetlerinden birini (hamiline hisse senedi olması nedeniyle) adresleriyle birlikte şirkete bildirmesi gerektiği, ancak bu takdirde kendisine davetiye gönderilmesinin zorunlu olacağı, aksi durumda genel kurul çağrısında bir usulsüzlük bulunmadığı bu nedenle davanın reddine karar verildiği belirtilmiş olduğunu, bu karar davacının taleplerinin yersiz olduğunu, sermaye artırımına ve kar payı dağıtılmasına yönelik Genel Kurul Kararlarının iptalini gerçekleştirmeden hisse senetlerinin yada kar payının karşılığını talep edemeyeceğini açıkça ortaya koymakta olduğunu, bahsi geçen dosyada alınan bilirkişi raporunda; davacının eski para ile 1.000,000,00 TL, yeni para ile 1,00 TL olan 200 hisse karşılığı 24,14 TL kar payı alabileceği ancak bilirkişiler kurulu görüşüne göre kar payı alacağının bulunmadığı belirtilmiş olduğunu, bu dosyaya delil olarak dayanmakta olduklarını, davacı dava dışı bir şirkette olduğunu iddia ettiği hisselerinin bedelini davalı şirketten ve bugünkü rayicine göre talep etmekte olduğunu, öncelikle hissesinin bulunduğu şirketin 02.10.2012 tarihi itibariyle tasfiyesine ve şirketin hukuki şahsiyetinin kaybettirilmesine oy birliği ile karar verilmiş olduğunu, bu durumda olmayan bir hisseyi varolmayan bir şirketten isteme olanağı bulunmadığından talebini konu ile hiç ilgisi bulunmayan davalıya yöneltmiş olması hukuken korunan bir yaklaşım olmadığını, ... A..Ş.nin 28.05.2011 tarihli 2010 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında Yönetim Kurulu Üyelerine Fabrikanın 250.000,00 TL.den aşağı olmamak üzere satılması hususunda oy birliğiyle yetki verilmiş olduğunu, ... A.Ş. yöneticileri bu yetkiye istinaden ekte sundukları 22.08.2011 tarihli satış sözleşmesi ile şirketin menkul ve gayrimenkullerine 400.000,00 TL bedel ile davalıya satmışlar, bu satışa ilişkin olarak yine birer örneğini ekte sundukları faturaları düzenlemiş olduklarını, davalının ise bu satış işlemi karşılığı ödemelerini ... Bankasında bulunan ... no.lu hesabı üzerinden gerçekleştirmiş olduğunu, bu ödemelere ilişkin hesap dökümleri de dilekçe ekinde sunulmuş olduğunu, “... A.Ş. adına Türk Patent Enstitüsünce ... tarih ve ...marka no marka yenileme belgesiyle tescili bulunan belge üzerinde bulunan emtiyası olan 19,30,31 ile birlikte ... markasını” davalı şirkete Kayseri 7. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu Marka Devir Sözleşmesi ile satarak devretmiş olduğunu, görüleceği üzere davalı, dava dışı ... A.Ş.nin bir kısım menkul ve gayrimenkulleri ile markasını bedeli karşılığında satın almış, kesinlikle şirketin hisselerini devralmamış, bir şirket birleşmesi söz konusu olmamış, ... A.Ş. TTK hükümlerince tasfiye sonucu tüzel kişiliğini sonlandırmış olduğunu, bunu yaparken de 2012- 2013 yılı Tasfiye Kapanış Genel Kurul Toplantı Tutanağının 5. Maddesinden de anlaşılacağı üzere gerekli prosedürler yerine getirilmiş, sermaye ödeme ve iadeleri yapılmış, herhangi bir borç ve alacak kalmamış ve herhangi bir itiraz olmadığından tasfiyenin gerçekleşmesine, şirketin hukuki şahsiyetinin kaybettirilmesine oy birliği ile karar verilmiş olduğunu, bu bağlamda davacının davalıdan bir alacağı olmadığı gibi anlaşıldığı kadarıyla dava dışı ... A.Ş. den de herhangi bir alacağı bulunmamakta olduğunu, ... A.Ş. den bir alacağı var ise bile ilgili Genel Kurul Kararlarının iptali istemiyle süresinde gerekli davalarını açmadığından bu talep hakkını kaybetmiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; \"...Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; her ne kadar davacı tarafça tüzel kişilik perdesinin aralanması ile davalı ile aralarında organik bağ olduğu iddia edilen dava dışı ... Anonim şirketinin ortaklığından kaynaklı davalıdan hisse senedi bedellerinin tahsili amacı ile alacak davası açılmış ise de, dava dışı ... Anonim şirketi ile davalı şirket arasında organik bağ olup olmadığının tespiti için deliller toplanmış ve bilirkişi heyeti raporu alınmış olup 23/06/2023 tarihli raporda, her iki şirketin ticaret sicil kaydına göre farklı adreslerinin olduğu, bütün ortaklarının aynı olmadığının belirtildiği görülmüş olup dinlenen tanık beyanında da her iki şirket arasında bağ olduğuna ilişkin bir açıklama olmadığı, her iki şirketin malvarlıklarının karışması, ilişkisi durumunun bulunmadığı anlaşılmakla davalı ile dava dışı şirket arasında organik bağ olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığından, davalının davacının alacak talebinden sorumlu olmadığı değerlendirilmiş ve böylece, davanın reddine...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 1980 yıllarında dava dışı ... Anonim şirketinden 200 adet hisse satın aldım. Ancak söz konusu şirket yöneticileri 2013 yılında şirketin fabrikasını ve gayrimenkullerini muvazaalı bir şekilde satarak şirket hakkında tasfiye kararı aldıklarını ve ticaret sicilinden terkin ettiklerini, terkin edilen dava dışı şirket ile davalı şirket arasında gerek faaliyet alanı ve yerleri, gerek şirket yetkilileri arasındaki akrabalık bağı incelendiğinde görülecektir ki şirketler arasında organik bağın olduğu ve dolayısıyla davalının sorumluluğun kabulü gerektiğini, davalı ile gerçekleştirdiğimiz 04.01.2020 tarihli anlaşamama arabulucuk son tutanağı bulunduğunu, 09.08,1982 tarihinde ... A.Ş ait değeri 5000 TL kaymetinde hamiline yazılı A serisi hisse senetlerinden 106 adet ve 94 adet olmak üzere toplamda 200 adet hisse teslim aldığını, bir hissenin itibari değeri 5000 TL olup, müvekkilin taahhüt edilen miktarı 1.000.000 TL olduğunu 19/07/2019 tarihli hisse senetlerine iştirak taahhütnamesi de bulunduğunu, dolayısıyla müvekkil netice itibarı ile söz konusu o tarihlerde ödeme yaparak 200 adet hisse satın aldığını, Söz konusu şirketin kurucu üyesi olduğunu, zira kendine 1988 yılına kadar Genel Kurulu toplantı davetiyeleri ve Genel Kurulu kararları gönderildiğini, yine kar payları 1988 yılına kadar her sene düzenli olarak müvekkilin hissesi oranında ödendiğini, 1988 yılından sonra ise, müvekkile hiçbir şekilde ödeme yapılmadığını, müvekkil birçok defa şirket yetkililerine müracaat etmiş ise de bir sonuç alamamış aynı zamanda kendisine şirketin durumu hakkında aydınlatıcı bilgi verilmediğini, hisse senetleri, anonim şirketlerdeki hissedarlığı tevsik etmek ve hisseler üzerinde yapılan hukuki işlemleri kolaylaştırmak amacıyla çıkarılan ve hisseleri temsil eden senetler olduğunu, bu senetlerin sahibi açısından sağladıkları hakların bir kısmı mameleki mahiyette (şirket sermayesi sahipliği, kar sağlaması, yeni pay almak hakkı, tasfiyeden pay alma hakkı) bir kısmı ise idari mahiyette (rey, seçme/ seçilme hakkı, genel kurullara katılma hakkı, anasözleşme değişikliğine katılma, hesapların kontrolü, kazancın sarf şeklini belirleme, genel kurul kararlarının iptalini talep hakkı vb ) haklar olduğunu, bu hakların kullanılması için senedin ibrazı yeterli olup, senedin tamamen geri verilmesi sözkonusu olmadığını, zira, hissedarlık devamlı olarak meydana gelen bir talebin kaynağı olduğunu, bu durum, şirketin sona ermesine kadar devam edeceğini, hissedarlığın zamanaşımı ile sona ermeyeceğini, hissedarlıktan doğan haklar hiç kullanılmasa dahi (mameleki ve idari haklar) hissedarlık devam edeceğini, davalı şirket, Ticaret Karıununda belirtilen usullere göre genel kurul toplantılarına davet etmediklerini, sadece gazete ilanı ile toplantı yer ve tarihini belirleyerek toplantı yaptıklarını, ancak toplantı yer ve zaman gazete ilanının yanında adresleri şirket tarafından bilinen ortaklara da taahhütlü mektupla bildirmek zorunda olduğunu, 1988 yılından sonra yapılan hiçbir genel kurul toplantısı taahhütlü mektupla bildirilmediğini, bu nedenle davalı şirketin yapmış oldukları sermaye artırımları da batıl olduğunu, gerek hisse senedi çıkaran şirkete gerekse diğer davalıya hisse senetlerine isabet eden kar paylarının ödenmesi ve yeni senet bastırıldıysa senetlerin değiştirilmesi istenmesine rağmen bugüne kadar yanıt alınamadığı gibi, hissedarlığı da inkar edildiğini, iş bu sebeple eldeki hisse senetlerinin bugünkü tarih itibariyle ulaştığı değerin tespit edilerek tahsilini talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucu bozularak davanın kabulüne, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre \"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava, şirket perdesinin aralanarak hisse bedeli (alacak) tahsili talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, davacının davalı şirketin hissedarı olduğu ve alacağı bulunduğunu yeterli ve kesin delillerle ispat edememesi nedeniyle davanın reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/09/2024 tarih ve 2022/331 E - 2023/743 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcı istinaf eden davacı tarafça peşin yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile, HMK 361/1 md uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'a temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/12/2024