T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2198
KARAR NO: 2024/2492
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/09/2024
ESAS NO: 2022/1371
KARAR NO: 2024/770
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/12/2024
İSTİNAF KARAR
YAZIM TARİHİ: 13/12/2024
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 11/09/2024 tarih ve 2022/1371 E - 2024/770 K kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı kooperatif tarafından davacı aleyhine kesin maliyet bedeline dayalı olarak Kayseri Genel İcra Dairesinin Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişilmiş olduğunu, davacının bu zamana kadar olan borcunu ödeyerek ... İli, ... İlçesi,... Mevki, ... Ada, ... Parsel üzerinde yer alan ... Kat ... numaralı bağımsız bölümün tapusunu 2014 yılı içerisinde almıştır. Aradan geçen yaklaşık beş yıldan sonra davacıya kesin maliyet hesabı adı altında bir borç çıkartılması usule ve yasaya aykırı olduğunu, özelikle Kayseri İli sınırları içerisinde yer alan birtakım kooperatifler; gerekli parayı ödeyip tapuyu devralan üyelerine kesin maliyet hesabı raporu başta olmak üzere çeşitli adlar altında yüklü borçlar altına sokmakta olduğunu, Kanun koyucu tarafından aşağıda belirtildiği üzere sadece Kayseri ilinde geçerli olmak üzere kanuna geçici madde eklenerek mağduriyetlerin giderilmesi amaçlanmış olduğunu, buna göre kooperatif üyelerinin mağduriyetinin giderilmesi adına ... tarihli ...sayılı Resmi Gazete'de Çevre Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 2.maddesinde Kooperatifler Kanunu’na eklenen geçici 11. maddede düzenlenmiş olduğunu, Madde hükmü incelendiğinde geçici maddenin Kayseri iline özel olarak düzenlendiği ve sadece yapı kooperatiflerini kapsadığı görülmekte olduğunu, bunun yanı sıra sadece belirtilen şartların (geçici maddenin a b c ç fıkralarında sayılan haller) tamamının sağlanması halinde madde hükmünün uygulanabileceği belirtilmiş olduğunu, davalı kooperatif Kayseri İlinde yer almakta olup etaplar halinde inşaat faaliyetlerine devam etmekte olduğunu, İnşaat faaliyetlerine devam eden davalı kooperatif terkin edilmemiş olduğunu, öte yandan davacının bağımsız bölümün tapusunu 2014 yılında teslim almış olup davalı kooperatif tarafından tahakkuk ettirilen bedel müvekkilimce ödenmiş olduğunu, işbu anlatılar doğrultusunda kanunun aradığı şartlarının birlikte sağlanması halinde her ne ad altında olursa olsun kooperatiflerin üyelere yaptığı borçlandırmaların geçersiz olduğu hüküm altına alındığından davacının davalı kooperatifçe Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden borç altına sokulmasının usule ve yasaya aykırı olduğu açık olduğunu, Kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının takip talebi incelendiğinde davacının; kooperatifin 18.06.2017 tarihli olağan genel kurul toplantısının 11. Gündem maddesi gereği yeniden yapılan 30.09.2014 tarihli konut kesin maliyet bedelinden kalan 60.977,00 TL ve aynı genel kurul kararı uyarınca alacağa 30.05.2018 tarihinden itibaren uygulanan aylık % 1,5 gecikme cezası olan 12.347,00 TL olmak üzere 73.324,00 TL borçlandırıldığı; bugün itibariyle ise kapak hesabının 113.684,31 TL olduğu görülecek olduğunu, konuya ilişkin olarak Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2021/6310 E. -2022/185 K. Sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini, işbu karardan da anlaşılacağı üzere kooperatiflerin; bütün etaplarda sürdürdükleri inşaatları bitirmeden üyelerinden kesin maliyet adı altında fazlaca ücret talep etmeleri 11. geçici maddeye aykırı olduğu gibi aynı zamanda da yukarıda paylaşılan güncel yargıtay 6. h.d. içtihadına da aykırı olduğunu, nitekim ...tarihli ... sayılı resmi gazete'de çevre kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun’un 2.maddesinde kooperatifler kanunu’na eklenen geçici 11. madde ışığında; davacının kanunun aradığı şartları sağladığından davalı kooperatifin farklı kalemler altında talep ettiği alacaklar kanuna aykırı olup davacının kayseri genel icra dairesinin ... esas sayılı dosyası yönünden borçlu olmadığının tespiti ile, takibin dayanağı olan 18.06.2017 tarihli olağan genel kurul toplantısının 11. gündem maddesi gereği yeniden yapılan 30.09.2014 tarihli konut kesin maliyet bedelinden kalan 60.977,00 tl ve aynı genel kurul kararı uyarınca alacağa 30.05.2018 tarihinden itibaren uygulanan aylık % 1,5 gecikme cezası olan 12.347,00 tl olmak üzere 73.324,00 tl yönünden de borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmekte olduklarını belirterek, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kayseri genel icra dairesinin... esas sayılı dosyası ve takip talebinde yer alan konut kesin maliyet bedeli ve faizi yönünden borçlu olmadığının tespitine, usul ve yasaya aykırı başlatılan kayseri genel icra dairesinin ... esas sayılı dosyasının iptaline, kötüniyetli davalı kooperatifin alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının durumunun Söz konusu kanun hükümlerine uymadığının tespiti ile davanın esastan reddine tüm yargılama giderleri ile birlikte vekalet ücretinin de davacıya yükletilmesine, aksi düşünülüyorsa Somut norm denetimi için Anayasa Mahkemesine başvurulmasına, Anayasaya aykırılığı hususunda güçlü belirtilerin bulunduğu 6 aylık süre içerisinde açılan davalarda uygulamadan doğacak, sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi için esas hakkında karar verilinceye kadar öncelikle-acilen söz konusu kanun Geçici 11. Madde hükümlerinin tamamı açısından yürürlüklerinin durdurulmasının talep edilmesine, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; \"...Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda, her ne kadar davalı tarafça davacı hakkında Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası ile konut kesin maliyet bedelinden kaynaklı alacak ve bu bedelin gecikme cezası yönünden takip başlatılmış ise de, delillerin toplanmasından sonra davacının davalı kooperatife takip nedeni ile borçlu olup olmadığının tespiti için bilirkişi heyetinden 29/02/2024 tarihli rapor alınmış olup, davalı tarafın inşaatın devamına ilişkin cevap dilekçesindeki beyanı, bilirkişi heyeti raporu, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararı ve güncel Yargıtay ilamları birlikte değerlendirildiğinde, davalı kooperatifin halen inşaatlara devam ediyor olmasından kaynaklı takip tarihi itibari ile davacıdan kesin hesap maliyeti yönünden alacak talep edemeyeceği anlaşılmış ve böylece, DAVANIN KABULÜ İLE, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesi’nin... Esas sayılı dosyası nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. DAVANIN KABULÜ İLE, Davacının Kayseri Genel İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyası nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... YAPI KOOPERATİFİ vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; huzurdaki dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesne yer olmadığı yönünde karar verilmesi gerekmekte iken, yazılı şekilde davanın kabulü yönünde verilen karar usül ve yasaya aykırı olduğunu, huzurdaki dava, davacının kayseri Genel İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası nedeni ile 7410 sayılı Çevre Kanunu ile bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair Kanunun 2. Maddesi ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa eklenen Geçici 11. Madde gereğince müvekkil kooperatife borcu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğunu, ... tarih ve ...sayılı T.C. Resmi Gazetesinde yayımlanmış olan Anayasa Mahkemesinin 16/02/2023 tarih 2022/126 E. Ve 2023/29 K. sayılı kararı ile söz konusu Kanun’un geçici 11. maddesi hükümleri iptal edildiğinden huzurdaki davada uygulama yeri kalmadığını, nitekim aynı davacı vekilinin birebir aynı konuda ve aynı gerekçeler ile müvekkil kooperatifin bir başka ortağı için Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2022/1356 Esas ile ikame ettiği dava 2023/476 K. Sayılı ilamı ile bahsedilen Anayasa Mahkemesi kararı gerekçe yapılarak reddedilmiş ve dava müvekkil lehine sonuçlandığını, ilgili mahkeme kararı aynı davacı vekilince istinaf edilmişse de Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 2023/1900 E. ve 2023/1689 K. Sayılı ilamı ile davacı vekilinin istinaf talebi esastan reddedildiğini, iş bu cihet ile eldeki davanın da aynı gerekçeler ile davanın konusuz kalması sebebi ile reddi gerektiğini, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/1371 Esas ve 2024/770 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde kararın bozulmasına veya kaldırılarak talepleri doğrultusunda yeniden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinafa cevap dilekçesinde özetle; Davalının istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesindeki talepleri hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, davalı kooperatifin ilde yapmış olduğu inşaatlar devam etmekte olup inşaat faaliyetleri bitirilmeden müvekkilin borç altına sokulmak istenmesi Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğunu, bu husus dosya arasına aldırılan bilirkişi raporu ile de sabit olduğunu, davalı taraf ise hükme esas alınan bilirkişi raporuna itiraz etmediğini, davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:
HMK'nın 355. maddesine göre \"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava, ilamsız icra takibine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, menfi tespit talebine konu Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasındaki alacağın konut kesin maliyet bedelinden kaynaklı alacak ve bu bedelin gecikme cezasına ilişkin olduğu, davalı kooperatifin halen inşaatlarına devam ediyor olması nedeniyle kesin hesap maliyeti talep edemeyeceğinden davanın kabulüne ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davalının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 11/09/2024 tarih ve 2022/1371 E - 2024/770 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 5.008,76 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davalı tarafından peşin yatırılmış 1.253,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.755,76 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davalıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3-İstinaf başvurusunda bulunan davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 12/12/2024