T.C.
İSTANBUL
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/420 Esas
KARAR NO\t:2024/884
DAVA:Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/06/2023
KARAR TARİHİ:19/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ticari faaliyet gösterdiğini, bu kapsamda ticari faaliyetlerine devam ettiğini, müvekkili dava dışı ... Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi ile ticari faaliyetini uzun yıllardır devam ettirdiğini, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında bir çok çek keşide edilerek 18.11.2023 tarihinde ... Gıdaya teslim ettiğini, ... Gıda'ya ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000 TL tutarlı ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000 TL bedelli iki adet çeki keşide ederek 18.11.2023 tarihinde lehtara gönderdiğini, takip dayanağı çeklere ilişkin ziya nedeni ile kıymetli evrakın iptaline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, ziya kararı sonrasında lehtarın talebi ile müvekkili tarafından çeklerin yenilerek keşide edildiğini, teslim edildiğini, lehtar tarafından çeklerin kaybedilerek zayi edildiğini, ... Gıda tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile kıymetli evrakın zayi davası ikame edildiğini, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası kapsamında 15.03.2023 tarihinde kıymetli evrakın zayii kararı verildiğini, kararın 14.04.2023 tarihinde kesinleştiğini, dosya kapsamında 25.11.2022 tarihinde ödemeden men kararı verildiğini, ilgili bankalara bu hususun bildirildiğini, zayi kararı sonrasında lehtarın talebi üzerine müvekkili tarafından zayi olan çeklere ilişkin olarak tekrar çek keşide edilerek lehtara verildiğini, zayi kararı ile kıymetli evrakın iptaline karar verildiğini, iptal kararı sonrasında karar ile hak sahibi olan kişi, karar ile evrak bedelinin tahsilini talep edebilir veya kendisine yeni bir senet düzenlenmesini isteyebileceğini, müvekkili tarafından zayi olan iki adet çek yerine, zayi kararına istinaden lehtar ... Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi'nin talebi ile yeni çekler keşide ederek teslim ettiğini, bu kapsamda ... A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 10.04.2023 tarihli 100.000 TL bedelli ve ... A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 10.04.2023 tarihli 100.000 TL bedelli çek keşide edilerek teslim edildiğini, çek bedelleri de 10.04.2023 tarihinde ödendiğini, çek bedellerinin ödenmesine ve zayi olan çeklere konu borcunu müvekkili ifa etmesine rağmen müvekkili halihazırda tekrar haciz tehdidi ile karşı karşıya kaldığını, dava konusu dosya kapsamında 05.06.2023 tarihinde müvekkiline yapılan ödeme emri tebligatı ile müvekkili zayi olan ve hakkında iptal kararı verilen iki adet çekin icra takibine konu edildiğini öğrendiğini, takibe ilişkin olarak....İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibine itiraz edildiğini, kesinleşen zayii kararı sonrasında karar hamiline ödeme yapan müvekkilinin borçtan kurtulduğunu, borcun sona erdiğini, çek ciro silsilesinin hukuka uygun olmadığını, davalı alacaklı ve diğer borçlu cirantalar çalıntı çek ve muvazaalı çekleri organize ve örgütlü biçimde işleme koyarak hukuki boşluklardan faydalanmak ve haksız kazanç sağlamak saiki ile hareket ettiğini, dosya alacaklısı ... ve diğer borçlular Karnallar, ... şirketlerinin organize biçimde çek dolandırıcılığı yaptığına ilişkin şikayetler olduğunu öğrendiklerini, organize biçimde kargo personellerinin de karışması ile kargodaki çeklerin çalınması ile birlikte bu çeklerin piyasaya sürülmesi ve tahsiline girişildiğinin öğrenildiğini, birçok firmanın çeki ilişkisi olmayan firmalar üzerinden cirolanarak tahsili yoluna girişildiğini, ... A.Ş. bu şekilde kargoda yüzlerce çeki çalındığını, buna ilişkin savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, olayın basına da konu olduğunu, davalı ... ve diğer cirantalar açısından bir çok savcılık şikayeti ve dava dosyası bulunduğu bilgisi edindiğini, ... Gıda tarafından da davalı ve cirantalar hakkında suç duyurusunda bulunulduğu bilgisi tarafları ile paylaşıldığını, taraflarınca savcılık şikayetinin yapıldığını, usulsüz işlemler ile kötü niyetli ve hukuk boşluklarını kullanarak haksız kazanç sağlamak peşinde olmaları muhtemel olduğunu, organize ve örgütlü biçimde bu işlemler ile müvekkilinin mağdur edilmesinin amaçlandığını, iptal edilen çalıntı çekler nedeniyle müvekkilinin mağduriyet yaşayacağını, olayın organize olması, bu kapsamda soruşturmaların devam etmesi ve müvekkilinin haksız biçimde zarara uğrayacak olması nedeni ile icra işlemlerinin durdurulması veya icra veznesine yapılan ödemenin alacaklı tarafa yapılmaması yönünde tedbir kararı verilmesini, müvekkili ziya kararı verilen iptal edilen çek için iki defa ödeme yapmak zorunda kalacağını, müvekkili çeklere ilişkin ödemeyi iptal kararına ve ziya kararına istinaden yeni çek düzenlediğini, bu çekide ödediğini, müvekkilinin kambiyo evrakına ilişkin borçlarının sona erdiğini, çekin iptaline karar verildiğini, çekin konusuz kaldığını, çalıntı ve muvazaalı çekler ile davalı alacaklı icra takibine giriştiğini, haksız kazanç sağlamayı hedeflediğini, bu nedenlerle itirazlarının kabulüne karar verilmesini, İİK madde 72 kapsamında %15 tutarındaki teminat karşılığında icra dosyasına ödenen alacak tutarının alacaklı tarafa ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmesini, .... İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyası kapsamında ve takip dayanağı çekler kapsamında borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini, kötüniyetli olarak icra takibine girişen alacaklının alacağın % 20 tutarında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde: davalı müvekkilin de alacaklı olup olmadığının tespiti yapılacağını, huzurda görülmekte olan dava arabuluculuğa tabi olduğunu, davacı tarafından usuli şartlara uyulmaksızın işbu dava ikame edildiğini, bu nedenle davanın usulden reddini, mahkeme dosyasında ihtiyati tedbir kararının verilmiş olması kanun ve gerekçesi ile bağdaşmadığını, ara karardan rücu edilmesini, davalı şirket dava konusu ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çek ile ... Bankası ... Şubesine ait ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmeti satımı sonucu iktisap etmiş olup söz konusu çeklerin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davacı taraf dava konusu çeklerin kendileri tarafından keşide edildiğini, çek lehtarıyla olan ticari ilişkisini ikrar ettiğini, davacı taraf çeklerin üzerindeki imzasını ikrar etmekle birlikte kıymetli evrak hukukunun sonucu olarak yetkili hamile karşı olan borç sorumluluğunu kabul ettiğini, cironun kabulü, çekin ve ona bağlı sorumlulukların varlığının da kabulü sonucunu doğurduğunu, çeklerin bulunduğunu, cironun kabulü, çeklerin kendileri tarafından keşide edildiğini, lehtarla arasındaki borç ilişkisini açıkça ikrar eden davacı tarafın dava konusu çeklerin yetkili ve meşru hamili olan müvekkile karşı kambiyo sorumluluğu altında bulunduğu konusunda herhangi bir tereddüt bulunduğunu, iyiniyetli üçüncü kişi olan müvekkilinin çeklerinin zayiine ilişkin iddiaları bilmesine imkan olmadığını, kendisinden bilinmesinin beklenmesinin mümkün olmadığını, davacı tarafın dava konusu çeklerin zayi olduğu yönündeki soyut iddialarının müvekkili tarafından bilinme ihtimali bulunmadığını, iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olan çek hamili müvekkilini de bağlamadığını, çeklerin bedelinin ödendiği iddiası (bedelsizlik) şahsi defi niteliğinde olup iyiniyetli üçüncü kişi konumundaki çek hamili müvekkile karşı öne sürülemeyeceğini, dava konusu çekler hakkında iptal davası açılması çekin icra takibine konu edilmesine engel olmadığını, davacı taraf dosyaya ispat ile yükümlü olduğu işbu iddialarını kanıtlar nitelikte herhangi bir delil sunmadığını, tedbir kararının kaldırılmasını, davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen davanın ve tazminat taleplerinin reddini, davacı taraf aleyhine takip konusu alacağın % 20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, hukuki niteliği itibari ile; .... İcra Müdürlüğü...Esas sayılı dosyasında icra takibine konu ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000 TL tutarlı ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ... seri numaralı 31.03.2023 keşide tarihli 100.000 TL bedelli iki adet çek bakımından davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilip, deliller toplanmıştır.
.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden alınmış, yapılan incelemesinde; davacı alacaklı tarafından davalı aleyhine 224.193,16 TL toplam alacağın tahsili için takip başlatıldığı, takip dosyasında ödeme emrinin tebliğ edildiği, Ömer Sanoğlu vekili tarafından sunulan dilekçede dosya borcu müdürlük kasasına depo edildiğini, menfi tespit davası kapsamında tedbir hususunda karar verilinceye kadar paranın alacaklıya gönderilmemesi yönünde dilekçesini sunmuştur.
Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 27/05/2024 tarihli raporda: Davacı tarafın 2022-2023 yılı ticari defterleri ibraz ettiğini, davacının İbraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinin kendi lehine delil vasfı taşımakla birlikte nihai karar sayın mahkemeye ait olduğu, davalı tarafından ticari defter ve belge ibraz edilmediği konu hakkında takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, davacının ibraz edilen ticari defterine göre ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, çekleri davacı tarafından dava dışı ... ve Tic. A.Ş. 18.11.2022 tarihinde ticari ilişki karşılığı verildiği dava konu çekler dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'ye mal ve hizmet alımı karşılığında verildiğinin tespit edildiğini, davacı ile dava dışı ... Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi arasında ticari faaliyet olduğu, ancak diğer diğer cirantalar arasında ticari ilişki olmadığı, davacı tarafından dava dışı şirkete çek bedeline istinaden 10.01.2023 tarihinde 100.000,00 + 100.000,00 olmak üzere toplamda 200.000,00 TL tutarında dava dışı ... ve Tic. A.Ş'ye çek verildiği tespit edildiği, davalı tarafından ile ticari defter ve belgeler ibraz etmediğinde davalı ile diğer cirantalar arasında organik bağ olup olmadığı konusu tespit yapılamadığı, şeklinde raporunu sunmuştur.
Somut olayda, davacının İbraz edilen ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, davalı tarafından ticari defter ve belge ibraz edilmediği, davacının ibraz edilen ticari defterine göre ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli ve ... Bankası A.Ş.'nin ... çek numaralı, 31.03.223 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çeklerin davacı tarafından dava dışı ... ve Tic. A.Ş. 18.11.2022 tarihinde ticari ilişki karşılığı verildiği dava konu çekler dava dışı ... ve Tic. A.Ş.'ye mal ve hizmet alımı karşılığında verildiğinin tespit edildiği, davacı ile dava dışı ... Gıda San ve Ticaret Anonim Şirketi arasında ticari faaliyet olduğu, ancak diğer diğer cirantalar arasında ticari ilişki olmadığı, davacı tarafından dava dışı şirkete çek bedeline istinaden 10.01.2023 tarihinde 100.000,00 + 100.000,00 olmak üzere toplamda 200.000,00 TL tutarında dava dışı ... ve Tic. A.Ş'ye çek verildiğinin ve ödendiğinin tespit edildiği, davalı tarafından ile ticari defter ve belgeler ibraz etmediğinden davalı ile diğer cirantalar arasında organik bağ olup olmadığı konusu tespit yapılamadığı, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... sayılı 15.03.2023 tarihli kararı ile dava konusu çeklerin zayiine karar verildiği, kararın 14.04.2023 tarihinde kesinleştiği, dosya kapsamında 25.11.2022 tarihinde ödemeden men kararı verildiği, ilgili bankalara bu hususun bildirildiği, zayiine karar verilen çeklere istinaden 31.05.2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, kesinleşen zayii kararı sonrasında hamiline ödeme yapılarak davacının borçtan kurtulduğu, davalının gerek uyaptan yapılan sorgulamada çıkan ceza ve hukuk davaları ile soruşturma dosyalarının, gerekse mahkememizce mevcut birden fazla dosyalarının içeriğinin aynı olduğu, davalı ve çekte diğer cirosu bulunan cirantaların diğer dosyalarda da mevcut olduğu, her ne kadar kıymetli evraklar illetten mücerret ise de işbu dosya kapsamında davalının çeki neden elinde bulundurduğuna dair herhangi bir belge ya da delil ibraz etmediği birlikte değerlendirildiğinde davacının söz konusu icra takibi bakımından davalıya borçlu olmadığı tespit edilmiş olup davanın kabulüne ve İİK m. 72/5 kapsamında davalının haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından davacı lehine tazminata hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile davacının, .... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takibe konu çekler bakımından davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Asıl alacağın %20'si oranında 44.838,63 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar harcı 15.314,62 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 3.828,66 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.485,96 TL harcın davalı taraftan tahsili ile hazine adına irad kaydına,
4-Davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL başvurma harcı, 3.828,66 TL peşin harç ve 25,60 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 4.034,16 TL harcın davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 136,50 TL tebligat ve müzekkere gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.636,50 TL yargılama giderinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 35.870,88 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Tedbir kararı nedeniyle yatırılan teminatın karar kesinleştiğinde yasal süresi geçtikten sonra talep halinde davacıya yada ahzu kabza yetkili vekillerine iadesine,
9-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde davacıya iadesine,
Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı şirketin yokluğunda verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 19/11/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır