T.C. ADANA BAM 3. HUKUK DAİRESİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t T.C.
ADANA
\t BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/3158
KARAR NO\t: 2024/3151
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t: ... (...)
ÜYE\t: ...\t\t\t\t\t(...)
ÜYE\t: ... (...)
KATİP\t: ... (...)
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ\t: .... Asliye Ticaret Mahkemesi
NUMARASI\t: ... Esas, ... Karar
DAVACI\t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - Uets
DAVALI\t:1-... - ...
VEKİLİ\t: Av. ...
\tDavalı/ müteveffa ... mirasçıları;
DAHİLİ DAVALILAR\t: 3- ..
DAVA\t: Tazminat (Haksız fiilden kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 26.12.2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 26.12.2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.06.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı aracın dava dışı ...'un sevk ve idaresinde bir tartışma sonrası davalılardan ... ve ...'a ait diğer davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan ... plakalı aracın kasti olarak çarpması neticesinde ağır hasar gördüğünü, davalı sürücünün olayda tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait aracın ağır hasarlı olduğunu, dava konusu araç olaydan hemen sonra satılığa çıkarıldığını, müvekkilinin yakınlarının toplu taşıma işi yapan aracın üzerinde satılık ifadesi ile yolcu taşıdığını gördüklerini, bu nedenle ... plaka sayılı aracın trafik kaydına devrinin önlenmesi için tedbir konulmasını, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla; meydana gelen zararın tazmini için 1.000,00 TL, araçta meydana gelen değer kaybı için 1.000,00 TL tazminatın davalılardan dava tarihinden itibaren en yüksek faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. \t\t\t\t\t
ISLAH : Davacı vekili 19.04.2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini hasar yönünden 14.746,22 TL'ye ve değer kaybı yönünden ise 7.150,00 TL'ye olmak üzere toplamda 21.896,22 TL'ye ıslah etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen 22/11/2017 tarihli olayın bir trafik kazası değil, davacı ve yanındaki kişilerin sopalı bıçaklı saldırılarından kurtulabilmek için gerçekleştirilmiş bir meşru müdafaa eylemi olduğunu, araçta yolcuların da olduğu bu saldırıda kendisini ve yolcuları bu saldırıdan korumak isteyen müvekkilinin başka türlü kurtulma imkanı bulunmadığından dolayı gaza basarak yolu kapatan araca çarpmak sureti ile olay yerinden kaçtığını, jandarmayı arayarak yardım istediğini, meşru müdafaanın bir kimsenin kendisinin veya diğer bir kimsenin kişi mal varlığına yöneltilmiş ve devam etmekte olan haksız saldırıyı defetmek zorunluluğu içinde yaptığı bir savunma olduğunu, olay tarihinde de gaza basıp olay yerinden kaçmasa müvekkilin araçtaki yolcuların ve otobüsün ağır zarar göreceğinin muhakkak olduğunu, müvekkilinin meşru müdafaa kapsamında kalan bu eyleminin davacıya tazminat hakkı vermediğini, tazminat hakkı doğacaksa bu hakkın müvekkiline ait olduğunu, meşru müdafaa eylemi içinde bulunan müvekkilinin gördüğü maddi ve manevi zarara karşılık tazminat istemi haklı saklı kalmak kaydı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, davanın kabulüyle; 21.896,22 TL maddi tazminatın ticari faiziyle birlikte 22/11/2017 tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği görüldü.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ: Karara karşı davalı ... vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu edilen 22.11.2017 tarihli olayın trafik kazası olmadığını, davacının yanındaki kişilerin sopalı - bıçaklı saldırılarından kurtulabilmek için gerçekleştirilmiş bir meşru müdafaa eylemi olduğunu, müvekkilinin daha önce de benzer bir saldırıya uğramış ve bu saldırı neticesinde yaralanmış olduğunu, müvekkilinin gaza basmak suretiyle olay yerinden uzaklaşmamış olması halinde hem kendisinin, hem de araçta bulunan yolcuların hayatının tehlikeye gireceğini, olay sonrası araçta bulunan kamera kaydının kolluğa teslim edildiğini, buna ilişkin CD izleme tutanağının incelenmesi halinde müvekkilinin meşru müdafaa eyleminde bulunduğunun görüleceğini, dava konusu olaylı ilgili .... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan mala zarar verme davasında, davacı ile birlikte bulunan saldırganlardan ... ve ... hakkında ceza verildiğini ve adli para cezası ile cezalandırıldıklarını ancak müvekkilinin yönünden açılan bir mala zarar verme davası bulunmadığını, müvekkilinin meşru müdafaa kapsamında kalan eyleminin davacıya tazminat hakkı vermeyeceği gibi aksine aracı hasara uğrayan maddi ve manevi kayıplar yaşadığı için müvekkilinin mağdur olduğunu, yerel mahkemece Yargıtay tarafından belirlenen ölçütlere uyulmamış, ceza dosyasında verilen karar ve raporların hüküm kurulurken dikkate alınmamış olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
Karara karşı davalı asıl ... verdiği istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu edilen 22.11.2017 tarihli olayın trafik kazası olmadığını, davacının yanındaki kişilerin sopalı - bıçaklı saldırılarından kurtulabilmek için gerçekleştirilmiş bir meşru müdafaa eylemi olduğunu, diğer davalı ve kazaya karışan otobüs şoförü olan ...'ın daha önce de benzer bir saldırıya uğramış ve bu saldırı neticesinde yaralanmış olduğunu, ...'ın gaza basmak suretiyle olay yerinden uzaklaşmamış olması halinde hem kendisinin, hem de araçta bulunan yolcuların hayatının tehlikeye gireceğini, olay sonrası araçta bulunan kamera kaydının kolluğa teslim edildiğini, buna ilişkin CD izleme tutanağının incelenmesi halinde diğer davalı ...'ın meşru müdafaa eyleminde bulunduğunun görüleceğini, dava konusu olaylı ilgili .... Asliye Ceza Mahkemesinde açılan mala zarar verme davasında, davacı ile birlikte bulunan saldırganlardan ... ve ... hakkında ceza verildiğini ve adli para cezası ile cezalandırıldıklarını ancak davalı ... yönünden açılan bir mala zarar verme davası bulunmadığını, davalı ...'ın meşru müdafaa kapsamında kalan eyleminin davacıya tazminat hakkı vermeyeceğini, yerel mahkemece Yargıtay tarafından belirlenen ölçütlere uyulmamış, ceza dosyasında verilen karar ve raporların hüküm kurulurken dikkate alınmamış olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, maddi tazminat (Haksız fiilden kaynaklanan) davasıdır.
İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalı ... vekili ve davalı asıl ... istinaf etmiştir.
Davalı ... vekili ve davalı asıl ...'ın gerçekleşen zarardan sorumlu olmadıklarına yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;\t
Dosya içerisindeki bilgi, belgelere, C.D. görüntüleri ve bilirkişi raporları ile dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde; somut olayın 22.11.2017 günü saat 13:39:32'de davalı ...'ın kullandığı özel halk otobüsünün ... İlçesi, ... mahallesinden çarşı tarafına doğru seyir halindeyken karşı istikametten plakası okunamayan beyaz renkli ... marka, model bir aracın yanından geçtiği, akabinde saat 13:39:58'de aynı araç olduğu düşünülen aracın tekrar bu sefer halk otobüsü ile aynı istikamette otobüsün yanından geçerek gözden kaybolduğu, devamında saat 13:41:20'de beyaz renkli ... marka aracın karşı istikametten tekrar gelerek halk otobüsüne sellektör yapıp sol yanına durduğu ve iki aracın şöförleri arasında tartışma yaşandığı, nihayetinde saat 13:43:13'te beyaz renkli ... marka aracın, dosya içeriğine göre ... Mahallesi içerisinde yolu araç geçişine kapatacak şekilde yola yatay şekilde park ettiğinin ve araç etrafından birkaç erkek şahsın olduğunun görüldüğü, davalı halk otobüsü şöförünün ise hızlandığı ve ... marka aracın sol yanına çarparak aracı yolun kenarına kaydırdıktan sonra durduğu, bu esnada halk otobüsü içeresinden çocuk bağrışmalarının duyulduğu, davalı halk otobüsü şöförünün durduktan sonra aracın etrafına gelen birinin elinde sopa olduğu net görülen şahısların aracın etrafına geldiği, araca vurdukları, çevreden bazı kişilerin vuran kişileri uzaklaştırmaya çalıştığı, saat 13:43:51'de halk otobüsü şöförünün vurma seslerinin artması üzerine diyerek aracı hareket ettirdiği ve olay yerinden ayrıldığı, halk otobüsü şöförünün bu sırada telefonla jandarma ihbar hattını arayarak ''Alo, iyi günler, jandarmamı efendim, abi ben ... köyünde çalışıyorum, halk otobüsçüsüyüm, önüme arabayı gırdı duramadım vurdum. Önümü kapattılar, kestiler, arabaya saldırdılar, mecbur çarpmak zorunda kaldım yani arabaya. Yaralı filan yok yani arabayı önüme kırdı arkadaş, birikip arabaya vurdular, mecbur kaçtım. Haberin olsun abi ben şu an gidiyorum, kamera de çekti her şeyi, her şeyden haberi var ben onlardan şikayetçiyim. Arabamın sağını solunu kırdılar, şerefsizler ben burda çalışıyorum diye, tek başımayım, birikmiş şerefsizler, çakallar, tamam mı abi önümü kestiler ben de çarpmak sureti ile kendimi kurtardım. Yani tamam mı abicim tamam iyi günler'' şeklinde konuşarak beyanda da bulunmakla, olayın gerçekleştiği anlaşılmıştır.
.... Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. ve ... K. sayılı dosyası kapsamında yapılan yargılama neticesinde davacı ile birlikte bulunan saldırganlardan dava dışı ... ve ... hakkında \"Birlikte Kamu Hizmetine Tahsis Edilmiş Mala Zarar Verme\" suçunu işlediği sabit görülmekle ayrı ayrı 4.500 TL adli para cezasıyla cezalandırılmalarına karar verilmiştir.
Kesinleşmiş Ceza mahkemesi kararı ile davalı sürücüsü ...'nun eyleminin 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 63/2.fıkrasına göre (davalı ...'nun) zarar verenin davranışının haklı savunma niteliği taşıması, yetkili kamu makamlarının müdahalesinin zamanında sağlanamayacak olması durumunda kişinin hakkını kendi gücüyle koruması veya zorunluluk hallerinde de fiilin hukuka aykırı sayılamayacağı kuralına göre zarardan sorumlu olmayacağı anlaşılmakla, davalı ... vekili ve davalı asıl ...'ın istinaf başvurusu bu yönüyle haklı bulunmuştur.
Öte yandan, davalı davalı ... aynı zamanda davalı vefat eden ...'ın mirasçısı olduğu, bu durumda davalı vefat eden ...'ın mirasçıları arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğu, zorunlu dava arkadaşlarından biri olan davalı ...'ın istinaf kanun yoluna başvurması diğer mirasçı olan zorunlu dava arkadaşları için da yeterli olduğundan, dahili davalılar ..., ..., ..., ..., ... yönünden de aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (Yargıtay 7. Hukuk dairesi 2021/2239 esas ve 2022/1334 karar)
HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;
Yukarıda açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan, davalı ... vekili ve davalı asıl ...'ın istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulü ile, HMK 353/1-b-2. maddeleri gereği ilk derece mahkemesi kararının yeniden hüküm kurulmak üzere ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ... vekili ve davalı asıl ...'ın istinaf başvurularının KABULÜ ile;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b/2. maddesi hükmü uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.06.2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353.maddesinin 1.fıkrası (b) bendinin 2.maddesi uyarınca düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla;
2-Davacının davasının REDDİNE,
Harç yönünden:
3-a-)Harçlar Kanunu uyarınca davacıdan alınması gereken 427,60 TL karar harcının, davacı tarafça peşin ve ıslah olarak yatırılan toplamda 373,94 TL harçtan mahsubu ile bakiye 53,66 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
b-)İlk derece mahkemesince 23.06.2022 günlü kararın 2 ve 3 no'lu hükümleriyle davalılardan tahsiline karar verilen harcın davalıdan tahsil edilmemiş olması ve fakat harç tahsil müzekkeresi çıkartılmış olması halinde söz konusu harç tahsil müzekkeresinin tahsil edilmeksizin iadesinin ilk derece mahkemesince istenilmesine, tahsil edilmiş ise karar kesinleştiğinde ve talep edilmesi halinde yatırana iadesine,
c-)7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 11. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,
Yargılama giderleri yönünden:
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacının üzerinde bırakılmasına,
5-HMK'nın 333. maddesi uyarınca hükmün kesinleşmesinden sonra taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avanslarının bulunması halinde ilgililerine iadesine,
Vekalet ücreti yönünden:
6-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 21.896,22 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
İstinaf giderleri açısından;
7-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
8-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığı için istinaf incelemesi için vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
9-Davalı ... tarafından yapılan 18,25 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
10-Davalı ... tarafından yapılan 129,50 TL istinafa dosya gönderme ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
11-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince, varsa, istinaf eden tarafça yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre İİK'nın 36/5. fıkrası gereğince yatıran/ sunan tarafa iadesine,
12-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç iade ve harç tahsil işlemlerinin HMK'nın 359/3. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; miktar veya değeri üç yüz yetmiş sekiz bin iki yüz doksan (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy çokluğu ile karar verildi. 26.12.2024
... ... \t\t\t ... ...
Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...
(Karşı oy)
\tKARŞI OY ŞERHİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\tDairemizin çoğunluğu tarafından davalının istinaf başvurusunun kabulü ile, davanın tümü ile reddine karar verilmiş ise de dosyamız davacısının hasar gören ... plaka sayılı aracın maliki, işleteni konumunda olduğu, araçta oluşan hasar bedelini davalılardan talep ettiği görülmüştür.
\t2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur” hükümlerine yer verilmiştir. Aynı Kanunun 91 inci maddesi ise 85 inci maddede yer alan işletenin sorumluluğunun sigortacıya devrini öngörmüştür.
Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları, korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenlemeler ile öngörülen sorumluluğunun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu; böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu, öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında, rizikonun gerçekleşmesi halinde sigortacının ödeyeceği tazminat, 2918 Sayılı Kanun’un 91.maddesinin yollamasıyla aynı Kanunun 85.maddesine göre belirlenir. Buna göre; sigortacı, sigorta ettiren işleten tarafından, motorlu aracın işletilmesi sırasında ortaya çıkan maddi zararlar ile kişinin yaralanması veya ölmesi gibi bedeni zararlardan sorumludur.
2918 sayılı yasanın 91. maddesi gereğince sigorta şirketi zarar gören 3 kişinin uğramış olduğu zararı gidermekle yükümlü olduğundan söz konusu olayın kasten meydana gelmiş olmasının bir önemi de bulunmamaktadır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/901 esas ve 2020/389 karar sayılı kararı ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/10883 esas ve 2019/5069 karar sayılı kararı da benzer niteliktedir.
Bu açıklamalara göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı, olayın trafik kazası olmadığını, davalılar ... ve ...'e ait araç sürücüsü olan ...'ın davacıya ait araca kasten çarpması şeklinde hasar verdiğini ileri sürmüştür. Bu oluş şekline göre davalılar olayın kaza olmadığını kabul etmektedir, yukarıda anılan Yargıtay 17 Hukuk dairesinin kararlarında da belirtildiği gibi kasten araçla yaralama yada araçta kasten ölüme sebebiyet verme durumlarında dahi aracın işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin sorumluluğunun son bulmadığına karar verilmiş olup aynı şekilde işletenin de aracın işletilme halinde olduğu kabul edilerek 3 kişinin oluşan zararından sorumlu olduğu kabul edilmelidir.
Eldeki dosyada davacı ...'a ait araç, davalı ...'ın idaresindeki aracın kasten çarpması neticesinde hasar gördüğü bellidir, şu halde davalılara ait aracın işleteni halinde olduğu hususunda hiçbir tartışma bulunmamaktadır, 2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi uyarınca işleten konumunda bulunan davalıların davacıya ait araçtaki hasardan sorumlu oldukları da şüphesizdir, olayın meydana gelmesine sebebiyet veren dava dışı 3. Kişinin eylemlerinin, davalıların KTK 85. maddesi kapsamındaki işleten sıfatıyla doğan tehlike sorumluluklarını ortadan kaldıracak düzeyde değildir, kaldı ki dosya davacısı ...'un dairemiz kabul kararında belirtilen olayların içerisinde bulunmadığı, söz konusu olaylara dava dışı kişilerin sebebiyet verdiği kabul edildiği dikkate alındığında, dava dışı 3. Kişilerin eylemi nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın, davalıların sorumluluğunda olmadığını söylemek doğru olmayacaktır. Bu nedenlerle mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasında herhangi bir yanlışlık bulunmadığından, davalıların istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği halde aksi yöndeki sayın çoğunluğun kararına katılmamaktayım.
...
Başkan ...
(Karşı Oy)
İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır