T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1074
KARAR NO: 2024/1727
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 02/04/2021
NUMARASI: 2020/89 Esas - 2021/340 Karar
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/11/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait aracın operatör .. sevk ve idaresindeyken harfiyat çalışması yaparken makinenin kule vinciden kırılma sesi geldiği ve kulenin dönmediğini bunu üzerine operatörün makineyi stop ettirip ve servise haber verilerek bu hususta tutanak tutulduğunu, operatörün makineyi kullanmaya ehil ve sürücü belgesine sahip olduğunu söz konusu makinenin 14/12/2018 tarihinde servise yönlendirildiği serviste teknik rapor hazırlandığını, yetkili firmadan iş makinesinin onarımı için Kdv hariç 551.097,05 TL hasar onarım ücreti çıktığını bu tutarın kesin tutar olmadığını, alınmış eksper raporunun bulunmadığını, hasar sonrası sigorta şirketine başvuru yapıldığını başvuru sonrasında sigorta şirketinin tüm hasarı karşılanmadığını, müvekkile sadece 132.261,16 TL ödeme yaptığını müvekkilin tüm hasarı karşılamadığından ve hasarı büyük olmasında müvekkilini makineyi yaptıramadığı ve bu süreçte makineyi kullanamadığını, bu sebeple mağduriyet yaşadığını, arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alınamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL ve 100,00 TL kar kaybı bedelinin hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... şasi numaralı ... plaka nolu aracın müvekkil sigorta şirketi tarafından ... nolu ve 19/10/2018-19/10/2019 vadeli Makine Kırılması sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığını, sigortacının sorumluluğunun TTK sigorta genel şartlar poliçe özel ve genel şartları poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, dava konusu hasarın müvekkil sigorta şirketine 17/12/2018 tarihide ihbarına istinaden ... numaralı hasar dosyasının açıldığını teknik müdürlük tarafından incelendiğini, iş makinesinin değerinin 1.923,426 TL olduğunun tespit edildiğini ancak poliçede iş makinesinin sigorta bedelinin 950.000,00 TL olarak belirlendiğini ve TTK 1462 hükmüne göre eksik sigortanın bulunduğunu, müvekkil şirketin sorumlu olacağı hasar bedelinin sigorta bedelinin sigorta değerine oranına göre hesap edilmesi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından hasar onarım bedelinin eksiksiz olarak sigortalıya ödendiğini, davacının kar kaybı taleplerinin makine kırılması sigortası genel şartları gereğince teminat dışı olduğunu, teminat dışı haller başlıklı 3. Maddesi e bendinde hangi sebepten husule gelirse gelsin her türlü kar kaybı ve mali mesuliyetler teminat dışı kaldığını tüm bu nedenlerle davanın reddine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \" ...Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan açık duruşmalar ve yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan/sunulan deliller, bilirkişi raporu, iddia ve savunmalar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde davacı vekilinin bedel artırım dilekçesi ekinde sunmuş olduğu irsaliyeli fatura ,19/06/2018 tarihli iş makinası satış sözleşmesi incelendiğinde davacının makineyi 315.000,00 TL satın aldığını fatura ve kayıtlarla ispatlandığı anlaşıldığından poliçede sigorta bedeli 950.000,00 TL olarak belirlendiğinden bu takdirde aşkın sigorta söz konusu olacağı ve TTK M. 1463 hükmü uyarınca değeri aşan kısım geçersiz sayılarak sigorta bedelinin değerine kadar indirileceği poliçedeki muafiyetler uyguladıktan sonra ödenmesi gereken tazminat miktarının 141.750,00 TL olacağı anlaşıldığından sigorta şirketi tarafından 132.261,16 TL ödeme yapıldığı dikkate alınarak bakiye kalan miktar aşağıdaki şekilde belirlenmiştir. Bilirkişi tarafından aşkın sigortanın söz konusu olduğu hesaplama yukarıda izah edilen nedenlerle hükme esas alınmıştır. Cevap dilekçesi ekindeki ihbar föyü başlıklı belge incelendiğinde davacının meydana gelen hasarı sigorta şirketine 17/12/2018 tarihinde ihbar etmiş olduğu anlaşıldığından temerrüt tarihinin belirlenmeninde bu tarih dikkate alınmıştır . usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne davaya konu poliçe incelendiğinde kar kaybı teminat dışı kaldığından söz konusu talep yönünden davanın reddine,\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, bilirkişi raporları arasında büyük çelişki bulunduğundan, verilen kararın bozmayı gerektirdiğini, müvekkil şirket tarafından hasar onarım bedeli eksiksiz olarak davacı sigortalıya ödendiğinden davanın reddi gerektiğini, Davacı sigortalının poliçe kapsamında talep edebileceği sigorta tazminatının 132.264,16-TL olduğunu, bu tutarın davacı sigortalıya 05/04/2019 tarihinde ödendiğini, poliçede huzurdaki ihtilafa konu hasar için muafiyet kaydı yer aldığını, poliçe özel şartı gereğince poliçede belirtilen iş makinesinin hasar anında mal sahibi dışında başka kişilerce kullanıldığı/işletildiği sabit olduğundan hasarın %50’si oranında tenzili muafiyet uygulanması gerektiğini, davacı tarafın yukarıda yer verilen poliçe özel şartı ile bağlı olduğunu, Yerel Mahkemenin hükme esas alınamayacak ve eksik inceleme ile hazırlanmış Bilirkişi Raporuna göre davalı şirketi haksız şekilde tazminat ödemeye mahkum etmiş olmasının hukuka ve usule uygun olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu iddiasının asılsız olduğunu, bilirkişi raporunun seçenekli olduğunu, davalı tarafın bilirkişi raporunun gerekli inceleme ve araştırma yapılmadığına yönelik iddiasının soyut olduğunu, davalının hasar onarım bedelini eksiksiz ödediği iddiasının gerçek dışı olduğunu, davaya konu makine değerinin ispat edildiğini, davalının muafiyet kaydına ilişkin iddiasının gerekliliği bulunmadığını, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda poliçe özel şartına riayet edildiğini, söz konusu muafiyet uygulanmak suretiyle hesaplama yapıldığını, bu durumda davalının bu yönde yapmış olduğu itirazının yersiz olduğunu beyanla, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, makine kırılma sigorta poliçesi kapsamında hasar tazminatı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı, davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyumazlık; taraflar arasında yapılan sigorta sözleşmesinde eksik sigorta yada aşkın sigorta bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır. Sigorta değeri (TTK 1460 ) sigorta olunan menfaatin tam değeridir. Sigorta bedeli ;(TTK 1461) sigorta sözleşmesinde gösterilen değer olup sigortacının sorumlu olacağı üst sınırı ifade eder. Sigorta bedeli sigorta olunan menfaat değerinin üstünde ise aşkın sigorta söz konusu olup aşan kısım geçersizdir. Sigorta bedeli sigorta olunan menfaat değerinden az ise eksik sigorta olup kısmi hasar halinde aksine sözleşme yoksa tazminat; sigorta bedelinin sigorta değerine olan oranına göre ödenir. İlk derece mahkemesince sigorta olunan menfaatin değeri, sigorta konusu makinenin satış faturasında gösterilen bedel esas alınarak 315.000 TL olarak kabul edilmiş, sigorta bedeli ise poliçede 950,000 TL gösterilmekle aşkın sigorta bulunduğu kabulünden hareketle yapılan hesaplamaya göre hüküm tesis edilmiştir. Dosyaya sunulan ekpertiz raporu ile sigorta konusu makinenin hasar tarihindeki değeri yeni çıkan versiyonunun özellikleri ile birlikte kıyaslanarak gerekçeli olarak 1.923,426 TL olarak belirlenmiş, makine yüksek mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 25/11/2020 tarihli bilirkişi raporunda Webte yapılan araştırmada makinenin piyasa değerinin 2.000.000 TL olduğu nazara alındığında 1.923.426 TL lik hesaba iştirak edildiği bildirilmiştir. Konusunda uzman akademisyen bilirkişi tarafından hazırlanan 01/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda da internet üzerinden yapılan emsal araştırmalarında Euro cinsinden olan piyasa fiyatlarının sigorta konusu iş makinesinin eksper tarafından belirlenen 1.923.426 TL ye yakın olduğu görüşü bildirilmiştir. Bu durumda konusunda uzman bilirkişiler ve ekspertiz raporu ile belirlenen piyasa rayiç fiyatları esas alınması gerekir iken, ikinci el olarak yapılan satışa dair alım faturasının sigortalı malın menfaat değeri olarak kabulü ile uyuşmazlıkta aşkın sigorta bulunduğuna yönelik mahkeme kabulü hatalı olmuştur. Bahsi geçen deliller ile sigorta konusu iş makinesinin menfaat değeri 1.923.426 TL, olup sigorta bedeli sözleşme ile 950.000 TL olarak belirlenmekle uyuşmazlıkta aşkın sigorta değil eksik sigorta bulunmaktadır. 01/03/2021 tarihli bilirkişi raporunda eksik sigorta bulunması ihtimaline göre yapılan hesaplama ile tenzili muafiyetler de düşüldükten sonra davacıya ödenmesi gereken tazminat miktarı 119.037,74 olarak hesaplandığı, davalı tarafça davacıya 05/04/2019 tarihinde 132,264,16 TL tazminatın ödendiği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 1-Davanın REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60 TL maktu karar harcından, davacı tarafından başlangıçta peşin olarak yatırılan 87,10 TL peşin harç ve 77,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 164,10- TL harcın mahsubu ile eksik 421,50-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafça yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 9.585,84 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, 6-6325 sayılı HUAK'nın 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacı taraftan alınarak hazineye gelir kaydına, 6-Karar kesinleştiğinde, HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacı tarafa; davalının yatırdığı avanstan artan kısmın kendisine iadesine, 7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak; a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine, b-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 162,10 TL, posta gideri 48,50 TL olmak üzere toplam 210,60 TL yargılama masrafının davacı taraftan alınarak davalıya verilmesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.28/11/2024