\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t T.C.
\t\t BURSA
\t3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:2024/
KARAR NO\t:2024/
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:Av.
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 28/07/2024
KARAR TARİHİ\t: 11/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 18/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı kooperatifin ortaklarından olduğunu, davalı kooperatifin müvekkili hakkında vermiş olduğu ihraç kararının mahkemece iptal edildiğini ve kararın kesinleştiğini, müvekkili şirketin haksız ihraç kararının iptal edilmesine rağmen; dava konusu 16.06.2023 tarihli genel kurulun 9. maddesinde, kooperatif üyelerinden 2 ortağın kooperatif ana sözleşmesinde yer alan ortaklık şartlarını kaybetmesi sebebiyle kooperatifin toplam üye sayısının 7 ortağın altına düşmemesi için dışarıdan ortak alınmasına karar verildiğini, oysa ki, müvekkil şirketin kooperatif üyeliği devam ettiğinden kooperatif üye sayısının 7 ortağın altına düşmesi ve yeni ortak alınmasından söz edilemeyeceğini, kaldı ki; çıkarılma kararı kesinleşmeden ortağın yerine yeni ortak alınmasının da mümkün olmadığını, dolayısıyla bu hükme rağmen hukuka aykırı bir şekilde kooperatife ortak olarak kabul edilen kişilerin “ortak sıfatını” kazandıklarından söz edilemeyeceğinden bu süreçte ortak olarak alınan ...’ın dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurulda oy kullanmasının doğru olmadığını, bu nedenle 29.06.2024 tarihli genel kurulun iptali gerektiğini, davalı kooperatifi ana sözleşmesinin “Ortaklık Şartları” başlıklı 10. Maddesi; “Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir. (…) 5- Kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunmak, (…)” şeklinde olduğunu, aynı sözleşmenin “Ortaklıktan çıkarma” başlıklı 14. maddesi “Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır. 1- 10 ncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler.” hükmünü havi olduğunu, buna karşın ortaklardan ...’ın, haricen 2020 yılından beri davalı kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunmadığının öğrenildiğini, buna rağmen 16.06.2023 tarihli genel kurul kararının 6.maddesi ile ...’ın davalı kooperatif yönetim kurulu üyesi olarak seçildiğini, aynı toplantının 10.maddesinde “Ortaklık şartlarını kaybeden ... ve ...’un ana sözleşme gereğince 6 ay süre içerisinde kooperatif işlerinde kullanılabilecek araç satışını karşılamadıkları takdirde ortaklıktan çıkarılmasına” oy çokluğu ile karar verildiğini, bu durumda 2020 yılından beri davalı kooperatifin amacına uygun motorlu aracı bulunmayan böylelikle ortaklık şartlarını taşınmayan ...’ın 16.06.2023 tarihli genel kurulda yönetim kurulu üyesi seçilmesi, 29.06.2024 tarihli genel kurula kadar kooperatif ortaklığından çıkarılmaması taraflarınca anlaşılamadığını, nitekim 29.06.2024 tarihli genel kurul çağrısı da ortaklıktan çıkartılması gereken “...” tarafından yapıldığını, genel kurulun toplantıya kanuna ve ana sözleşmeye göre yetkili olmayanlar tarafından davet edilmesi halinde meydana gelmiş bir karar olmayacağından 29.06.2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan kararlar yoklukla malul olduğunu, ayrıca dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurul kararının 3. ve 4. maddesi ile 2022 yılına ait yönetim ve denetim kurulu faaliyet raporları ile 2022 yılı bilanço gelir gider cetveli oy çokluğu ile kabul edildiğini, kooperatifler Kanunu madde 24’e göre yıllık çalışma raporu, bilanço ve denetçiler raporu toplantı tarihinden 15 gün önce kooperatif merkezinde ortakların tetkikine amade tutulması gerekirken, bu sorumluluk yerine getirilmediğini, buna karşın 29.06.2024 tarihli genel kurulun 8.maddesi ile tahmini bütçede oy çokluğu ile kabul edildiğini, bu nedenle bu maddenin iptali gerektiğini ileri sürerek 16.06.2023 ve 29.06.2024 tarihli genel kurul kararlarının yoklukla malul olduklarının tespiti ile iptaline karar verilmesini istemiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; genel kurul kararının iptali davasının süresi içerisinde açılmadığını, davacının ortaklığının ihraç kararının kesinleşmesine kadar süreçte askıda olduğunu, davacının yerine üye alımında, ihraç kararının kesinleşmesi halinde kooperatif üye sayısının 7 altına düşme ihtimali göz önünde bulundurulmuş ise de esasen kooperatife yeni üye alımı yapıldığını, tadil edilen ana sözleşme hükümleri doğrultusunda, üyelik şartlarını taşıyan ...’ın başvuru dilekçesinin kabul edilerek kooperatife üye olarak alındığını, ...’ın şahsına ait aracı satmışsa da, ortağı olduğu şirketin araçlarının bulunduğunu, genel kurulda sehven şartları taşımadığı gerekçesi ile karar alınmışsa, da şirket ortaklığı devam ettiğinden ortaklığın devamına karar verildiğini, ...’un kendi isteği ile ortaklıktan çıktığını, genel kurul öncesinde kooperatifle ilgili tüm bilgi ve belgeler ortaklarla paylaşıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME DELİLLER VE GEREKÇE
Davacı, ortağı olduğu davalı kooperatifin dava konusu 11.06.2023 tarihli genel kurulun 9. maddesinde, ihracına karar verilen davacı ortak hakkındaki ihraç kararı kesinleşmeden yerine ... isimli ortağın alındığını, bu ortağın diğer dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurulda oy kullanmasının doğru olmadığını, ayrıca ortaklardan ...'ın, 2020 yılından beri ortaklık şartlarını kaybettiği halde 16.06.2023 tarihli genel kurulda yönetim kurulu üyesi seçildiği gibi, 29.06.2024 tarihli genel kurul çağrısının da ortaklıktan çıkartılması gereken ... tarafından yapıldığını, dava konusu 16.06.2023 ve 29.06.2024 tarihli genel kurulların yoklukla malul olduğunu, ayrıca dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurul kararının 3. ve 4.maddesi ile 8.maddesinde alınan kararların iptali koşullarının bulunduğunu belirterek dava konusu 11.06.2023 ve 29.06.2024 tarihli genel kurul kararlarının yoklukla malul olduklarının tespitini, olmadığı takdirde iptalini istemiş, davalı ise, ihraç edilen davacı yerine üye alımı yapılmadığını, iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Dava konusu 2022 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 11.06.2023 tarihinde yapıldığı, ortaklar listesinde kayıtlı 8 (sekiz) ortaktan, yedi (7) ortağın asaleten ve bir (1) ortağın vekaleten katılımı ile toplam sekiz (8) ortağın toplantıda hazır bulunduğu, toplantı için gerekli çoğunluğun mevcut olduğu, dava konusu olan 11.06.2023 tarihli olağan genel kurul toplantı tutanağında; 9 nolu gündem maddesinde, “Kooperatifimize dışarıdan ortak (üye) alınması müzakeresine geçildi. Kooperatif üyelerinden 2 ortağın kooperatif anasözleşmesinde yer alan ortaklık şartlarını kaybetmesi sebebiyle kooperatifin toplam üye sayısının 7 ortağın altına düşmemesi için dışarıdan ortak alınmasına oy çokluğu ile karar verildi”; 10 nolu gündem maddesinde ise; “Ortaklık şartlarını kaybeden ... ve ...’un anasözleşme gereğince 6 ay süre içerisinde kooperatif işlerinde kullanılabilecek araç şartını karşılamadıkları takdirde ortaklıktan çıkarılmasına oy çokluğu ile karar verildi.” Şeklinde kararlar alındığı;Dava konusu 2023 yılına ait olağan genel kurul toplantısının 29.06.2024 tarihinde yapıldığı, ortaklar listesinde kayıtlı 9 (dokuz) ortaktan, sekiz (8) ortağın asaleten ve bir (1) ortağın vekaleten katılımı ile toplam dokuz (9) ortağın toplantıda hazır bulunduğu, toplantı için gerekli çoğunluğun mevcut olduğu, davacı ortağı toplantıda ...’un temsil ettiği görülmüştür.Dava konusu genel kurulun; 3 nolu gündem maddesinde; “2022 yılına ait Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu faaliyet raporları okundu ve müzakere edildi. Okunan raporlar ayrı ayrı yapılan oylama sonucu 4 ret oyuna karşılık 5 kabul oyuyla oy çokluğu ile kabul edildi. ... söz alarak; faaliyeti olmaya kooperatifin ... l. çalışanı olmaması gerektiğini, aidat toplanılmaması gerektiğini beyan etmiştir.”; 4 nolu gündem maddesinde; “2022 yılı Bilanço Gelir Gider cetveli ve hesaplar okundu ve müzakereye açıldı. Söz alan olmadığından yapılan ayrı ayrı oylama neticesinde bilanço gelir gider ve hesaplar 4 ret oyuna karşılık 5 kabul oyuyla oy çokluğu ile kabul edildi.”; 5 nolu gündem maddesinde; yönetim kurulu üyelerin ibra edilmemelerine karar verildiği; 6 nolu gündem maddesinde; kooperatife dışarıdan ortak alınmasına, yeni üyelerin kooperatife ortaklıklarının onaylanmasına vs.işlemler için yönetim kuruluna yetki verilmesine ilişkin kararın oy çokluğu ile kabul edildiği; 7 nolu gündem maddesinde de, ortalıktan çıkan üyelerin onaylanmasının görüşüldüğü ve kararın oy çokluğu ile alındığı, davacının 6 ve 7 nolu gündem maddelerine muhalafet şerhi koyduğu, 8 nolu gündem maddesinde ise, “2024 yılı Tahmini Bütçe görüşülmesine geçildi ve 2024 yılı Tahmini Bütçesi 4 ret oyuna karşılık 5 kabul oyuyla oy çoklu ile kabul edildi.” Şeklinde kararlar alındığı görülmüştür.Bir genel kurul toplantısından söz edebilmek için ana sözleşme ve yasanın öngördüğü yeter sayılarla alınmış bir kararın varlığı gereklidir. Eğer ortaklarca yasal bir genel kurul gerçekleştirilmemiş ise bu toplantıda alınan kararlar yok hükmündedir. Yine, toplantı veya karar yeter sayılarının sağlanamadığı, bakanlık temsilcisinin katılmadığı toplantılar da aynı şekilde yok hükmünde sayılmalıdır. Usul ve şekil kurallarına uygun olarak yapılmış olsa da konusu imkansız ya da Yasa'nın veya ana sözleşmenin emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına, şirketin temel yapısına ve sermayenin korunmasına dair hükümlere aykırı olan kararlar da batıl addedilmelidir. Yokluğun veya batıllığın tespiti hususunda dürüstlük kurallarına aykırı düşmedikçe olumlu oy vermiş paydaşlar da dahil olmak üzere menfaat sahibi tüm ilgililer herhangi bir süreye tabi olmaksızın dava açabilirler. Davacı iddiaları yönünden dava konusu her iki genel kurul bakımından yokluk koşullarının somut olayda oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmışsa da; davadaki iddialara ve genel kurul kararların batıl olduğu iddia edilmiş olmasına, butlan itirazının her zaman ileri sürülebilmesine göre somut olayda butlan koşullarının tartışılması gerekir. Batıl olan kararlara karşı dava açma süresi söz konusu değildir. Davacı ortak hakkında davalı kooperatif yönetimince 2018/ sayılı kararı ile ortaklıktan ihracına karar verildiği, ihraç kararının 18.07.2019 tarihli genel kurul gündeminde karara bağlandığı, ihraç kararının iptali istemine ilişkin mahkememiz 07.06.2023 tarih ve 2022/ E-2023/ K. sayılı kararıyla ihraç kararının iptaline karar verildiği ve kararın 18.07.2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Kooperatif ana sözleşmesinde ortaklık sayısı en az 7 olarak belirlenmiştir.1163 sayılı Koop.K.nun 16’ıncı maddesine 3476 sayılı yasa ile eklenen son fıkrasına göre, “haklarında çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine ortak alınamaz”. Bu kural emredici bir kuraldır. Bu durumda, çıkarılan bir ortağın yerine bu çıkarma kararı kesinleşmedikçe bu boşalan ortaklık yerine yeni bir kooperatif ortağı alınamaz. Alınan ortağın iyi niyetli olması da sonuca etkili değildir. Bu durumda, davacı ortak hakkındaki ihraç kararı kesinleşmeden yerine ortak alınmasına yönelik karar butlanla maluldur. Her ne kadar davalı tarafça, ihraç olunan davacının yerine ortak alımının amaçlanmadığı, kooperatif asgari ortaklık sayısının sağlanmasının yanında kooperatife koşulları sağlayan yeni ortak alımı yapıldığı savunulmuşsa da, dava konusu genel kurulda alınan kararın mahiyeti ve kapsamı itibariyle bu savunmasına itibar edilmemiştir (... 11 HD, 20.02.1995 tarih ve 1995/ E.-1995/ K. sayılı kararı), Öte yandan; çıkarma kararı kesinleşmeyen davacı ortak yerine alınan ...’ın, davalı kooperatifte ortaklık sıfatını kazandığından da söz edilemez. Bunun yanında, kooperatif ana sözleşmesinde açıkça ortağın kooperatifin amacına uygun bir motorlu araca sahip olması veya bu nitelikte bir araca en az iki yıl süreyle kiralama yoluyla edinmiş olması şartı aranmaktadır. Kooperatif ortağı ...’ın ortaklık şartlarından olan araç sahibi olma şartını yitirdiğinden bahisle ortaklığı sona erdiği ileri sürülmüşse de, taşıyıcı davalı kooperatife ortak olan ...’ın aracını satması onu davalı kooperatif ortaklığını kendiliğinden sona erdirmez. Ancak, ortağa uygun bir süre verilir ve bu sürede ortak araç temin etmezse bu takdirde ortağın çıkarılmasına karar verilir. Bu açıklamalar ışığında, ortak olmayanların oy kullanması durumunda, bu kişilerin oy sayısı toplantı ve karar yetersayısını etkileyecek düzeyde olması durumunda bu nedenle genel kurulların iptalinin sözkonusu olması mümkündür. Davacı ortağa çağrı yapılmayan ve ortaklık cetvelinde gösterilmediği dava konusu 11.06.2023 tarihli genel kurulda davacı ortağın ve gerekse davacının katılımı ile gerçekleşen dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurulda, ortak olmayan ...’ın oy sayısı dikkate alındığından toplantı ve karar yetersayıları bakımından her iki genel kurulda alınan kararların geçersizliği sözkonusu değildir.O halde, davacının talep ettiği genel kurullarda alınan alınan kararlardan yalnızca 11.06.2023 tarihli genel kurulun 9 nolu gündem maddesinde alınan karar yönünden butlan koşulu bulunmaktadır.Bilindiği üzere 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Aynı hüküm uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar ret oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir. Ancak, anılan hüküm uyarınca, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunmaları halinde alınan kararların yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri için açılacak davada genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmaz ise de bir aylık hak düşürücü süre içinde davanın açılması zorunludur. Aynı Yasa'nın 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK m. 446/1-b (6762 sayılı TTK m. 361/son) hükmüne göre, oylama sonucuna etkisi olabilecek kişiler, somut olayda iddia edildiği gibi, katılmaması gerekip de katılan ve olumlu oy kullanan kimseler olup, davalı kooperatif bu iştirakin karara müessir olmadığını ispatlarsa, bu katılım sonuca etkili olmayacağından, bu halde iptal isteminin aynı madde uyarınca reddi gerekir. Diğer anlatımla, katılmaması gerekenlerin toplantıya katılması sonuca etkiler ise yokluk nedeni değil, iptal nedenidir (... 23. HD 16.03.2015 tarih, 2014/ E. 2015/ K).Bu durumda, davacının iptalini talep ettiği dava konusu 29.06.2024 tarihli genel kurulda alınan kararların toplantı ve karar nisaplarının sağlandığı, davacının 6 ve 7 nolu gündem maddelerine usulüne uygun olarak muhalefet şerhi koyduğu, diğerleri hakkında usulüne uygun muhalefet şerhi bulunmadığından dava şartının sağlanmadığı, 6 ve 7 nolu gündem maddeleri bakımından ise, kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık içerdiği sabit olmadığından iptal koşulları gerçekleşmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Açıklanan bu nedenlerle, davanın kısmen kabulüne, dava konusu 11.06.2023 tarihli genel kurulun 9 nolu gündem maddesinde alınan kararın butlanla malul olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM:Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE; dava konusu 11.06.2023 tarihli genel kurulun 9 nolu gündem maddesinde alınan kararın butlanla malul olduğunun TESPİTİNE, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gerekli 427,60.-TL maktu harç peşin alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davalı kendisini vekiller ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibari ile yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca taktir ve tayin olunan 30.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
6-Kesinleşme süreci tamamlana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzünde, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/12/2024
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza