T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ...
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...-\t
DAVALI\t: ... -...-\t
VEKİLİ\t: Av. ...-\t
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: 20/12/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında alım-satımdan kaynaklanan ticari ilişki bulunmakta olup anılan ticari ilişki kapsamında davalı tarafından bakiye borcun ödenmemesi neticesinde, müvekkili şirket tarafından davalı aleyhine ...Müdürlüğü nezdinde ...esas sayılı icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz edildiğini, taraflar arasında davalı borçlunun satıcısı bulunduğu hammadde alım-satımından kaynaklanan ticari ilişki bulunmakta olduğunu, ticari ilişki kapsamında müvekkili şirketin davalının satmakta olduğu hammaddenin bedelini ödeyerek sipariş verdiğini fakat davalı tarafından hammadde gönderilmediği gibi teslim edilmeyen malların bedelinin de müvekkiline iade edilmediğini, bunun üzerine .. İcra müdürlüğü nezdinde .. esas nolu icra takibi başlatıldığını, davalı borçlu tarafından haksız olarak işbu İcra takibine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulduğunu beyanla, davalının itirazının iptali ile .. Müdürlüğü nezdinde .. esas nolu dosyasındaki icra takibinin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;taraflar arasında davacı tarafın iddiası gibi bir ticari alım satım ilişkini olmadığını, davada .. Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, .. Mahkemesinin görevli olabilmesi için davada yer alan her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerekmekte olduğunu, ancak müvekkili ...'nın tacir sıfatı bulunmadığını, bunun yanında taraflar arasında kurulan ilişkinin, ticari nitelik taşımamakta ve hatta Türk Ticaret Kanunu içerisinde dahi düzenlenmemekte olduğunu, davacı taraf ile müvekkili arasında adi ortaklık ilişkisi bulunmakta olduğunu, davacının açmış olduğu takip dosyasına borcunun bulunmamaları sebebi ile itirazda bulunduklarını beyanla, davanın görevsizlik nedeniyle reddini, mahkeme aksi kanaatte ise kötü niyetli açılan davanın esastan reddi ile %20' den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; \" dava konusu dosyada taraflar arasındaki temel ilişki faturadan kaynaklanan alacak-borç ilişkisidir. Bu nedenle Mahkemenin görevli olması için ilişkinin tarafları olan davacı ve davalının her ikisinin de tacir olması ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması gerekir. Mahkemece dosyaya getirtilen kayıtlara göre, davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Ticaret Mahkemelerinin görevli sayılabilmesi için dava konusunun Ticaret Kanunu'nunda yer alan mutlak ve nispi ticari davalardan olması gerektiği, davacının tacir olmaması nedeniyle dava konusunun her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, davaya bakmakla görevli mahkemenin .. Mahkemesi olduğu\" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; taraflar arasındaki işbu davaya konu uyuşmazlığın müvekkili şirketin ticari faaliyetleri için toptan miktarda davalıdan satın aldığı hammaddelerin ücreti ödenmesine rağmen ürünlerin temin edilmemesinden doğan itirazın iptali davası olduğunu, dolayısıyla, müvekkili şirketin, firmasındaki üretimde kullanılmak üzere toptan hammadde siparişini davalıya verdiğini ve davalı tarafından \"toptan\" ürünlere dair sipariş oluşturularak ücreti alınmış ise de davalı tarafından ürünlerin temin edilmemesi sonucu ikame edilen işbu itirazın iptali davasında, davalının da tüm bu alım-satım ilişkisini ticari nitelikte gerçekleştirdiğinin açık olduğunu, bu kapsamda, yerel mahkeme tarafından verilen \"görevsizlik\" kararının bütünüyle usul ve yasaya aykırı olup kaldırılması gerektiğini, yerel mahkeme tarafından, davalının tacir olmadığından bahisle ( \"davacının tacir olmadığı\" ibaresinin maddi hata olduğu düşünülerek) işbu davanın ticari nitelikte olmadığı iddiası ile \"görevsizlik kararı\" verilmişse de işbu karar dosyadaki somut delillere ve mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, bu davanın her iki tarafının da tacir sıfatını haiz olmakla somut olaya konu faaliyet ticari işletmeleri için ticari amaçla gerçekleştirilmiş olduğundan, Türk Ticaret Kanunu'nun 4 vd. maddeleri kapsamında, işbu dava konusu uyuşmazlık .. Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, müvekkili şirketin, limited şirket niteliğini haiz olması nedeniyle, tacir sıfatında olduğu tereddüte mahal vermemekle birlikte, .. Başkanlığı tarafından gelen .. tarihli yazı ise davalının da açıkça tacir olduğunu (VUK m.176 uyarınca) yazılı ve resmi olarak ispatlamış olduğunu, bu nedenlerle .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. E., .. K. ve .. tarihli görevsizlik kararının ortadan kaldırılıp yerel mahkemenin görevli olduğuna dair karar verilerek, esas incelemeye geçilmesi için dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini istemiştir.
Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi ile; davacı vekili istinaf dilekçesinde her ne kadar dava konusu alacağın, toptan hammadde siparişi için davalı müvekkiline gönderildiği iddia edilen ancak hammadde gönderilmediği için geri iadesi isteminden kaynaklandığını iddia etmişse de taraflar arasında davacı tarafın iddia ettiği gibi bir ticari alım satım ilişkisi bulunmadığını, .. görevli olabilmesi için davada yer alan her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması gerektiğini, ancak müvekkili ...'nın tacir sıfatının bulunmadığını, nitekim .. Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen 639-D/5 Sayılı cevabi yazıda; \"Müdürlüğümüzce yapılan tetkik sonucu ... T.C.kimlik numaralı ...'nın tacir kaydına rastlanılmamıştır.\" denildiğini, bu kapsamda davacı taraf her ne kadar limited şirket olup tacir sıfatına haiz ise de müvekkilinin tacir sıfatı bulunmadığından yerel mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olduğunu, davacı taraf istinaf dilekçesinde taraflar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunmadığını iddia etmişse de 09/06/2020 tarihli \"Ahidleşme Yazısı\" başlıklı sözleşme üzerindeki imzaya itiraz etmediğini, yalnızca böyle bir ortaklığın bulunmadığı iddia edildiğini, davacı taraf, taraflar arasında ticari alım satım bulunduğuna yönelik iddiaya ilişkin olarak ise herhangi bir yazılı sözleşme veya yazılı delil dosyaya ibraz etmediğini, taraflar arasında adi ortaklık şeklinde kurulan birliğin ana hedefi, davacı şirketin üretimini yaptığı malların pazarlanması ve faaliyet gösterilen sahada hacim artırılması olarak belirlendiğini, davacı şirket ile davalı müvekkili arasında ticari alım satım ilişkisi değil aksine adi ortaklık ilişkisi bulunduğunu, davalı müvekkilinin tacir sıfatının bulunmaması ve adi ortaklık sözleşmesinin TTK'da düzenlenmemiş olması bir bütün olarak değerlendirildiğinde yerel mahkemenin gerekçesi ve görevsizlik kararının yerinde olup davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Eldeki dava; ... Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, davacı tarafça davalının satmakta olduğu hammaddenin siparişi verilerek bedelinin ödendiği ancak davalı tarafça malın teslim edilmediği, bedelin de geri ödenmediği iddiasıyla icra takibine vaki itirazın iptali talep edilmiş, davalı taraf ise taraflar arasında adi ortaklık kurulduğunu savunarak yapılan ödemelerin Bursa ilinde yapılan satışların kar payı ödemesi olduğunu savunmuş olup, ilk derece mahkemesince görevsizlik kararı verilmesi üzerine davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
6102 Sayılı TTK'nun 4. maddesi uyarınca, bir davanın ticari dava olarak kabulü için tarafların her ikisinin de tacir olması ve davanın, tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların sıfatına bakılmaksızın maddede sayılı bulunan davalardan olması gerekir. Aynı kanunun 26/06/2012 tarihli 6335 Sayılı Yasanın 2. maddesiyle değişik 5/3. maddesi gereğince, .. Mahkemesiyle .. Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. 6102 Sayılı HMK'nun 2. maddesi uyarınca, dava konusu değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Adi ortaklık sözleşmesinden kaynaklanan davaların Ticaret Mahkemesinde görüleceğine ilişkin yasal bir düzenleme mevcut bulunmamaktadır.
Diğer taraftan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Yukarıda da değinildiği üzere 6102 Sayılı TTK'nun 4. maddesi uyarınca, bir davanın ticari dava olarak kabulü için tarafların her ikisinin de tacir olması ve davanın, tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların sıfatına bakılmaksızın maddede sayılı bulunan davalardan olması gerekir.
Vergi Usul Kanunu’na göre birinci sınıf tacir sayılan ve bilanço esasına göre defter tutanlar ile işletme hesabına göre defter tutan ve birinci maddede belirtilenlerin dışında kalanların tacir ve sanayici sayılmaları kararlaştırılmıştır.
Bu açıklamalar ışığında somut olaya bakıldığında; davacı tüzel kişi tacir olup, davalının ise bilanço esasına göre defter tutan gerçek kişi tacir olduğu dosya kapsamındaki yazı cevaplarından anlaşılmaktadır. Buna göre iş bu dava mutlak ticari dava olmasa da, davanın taraflarının tacir ve işin de ticari işletme ile ilgili olduğu anlaşılmakla Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli iken görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; .. Ticaret Mahkemesi'nin .. tarih, .. Esas .. Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi. 19/12/2024\t\t\t\t
...
Başkan
...
...
Üye
...
...
Üye
...
...
Katip
...
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.