T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \tTÜRK MİLLETİ ADINA
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREKÇELİ KARAR\t\t
ESAS NO\t: 2018/486 Esas
KARAR NO\t: 2024/288\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVA\t: Tespit ve tescil
DAVA TARİHİ\t: 18/11/2016
KARAR TARİHİ\t: 07/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t : 21/05/2024
Mahkememiz 26/12/2017 tarih ve 2016/880 Esas, 2017/827 Karar sayılı gerekçeli kararı ...Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 10/05/2018 tarih ve 2018/652 Esas, 2018/479 Karar sayılı KALDIRMA ilamı ile mahkememizin yukarıda belirtilen sırasın kaydı yapılarak yapılan yargılama sonunda;
DAVA:
Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı şirket ortağı iken 70 Adet hissesini ...50. Noterliğinin 21/07/2014 Tarih ve 15409 Sayılı Sözleşmesi ile davalı ...'e devrettiğini, Hisse Devir Sözleşmesinin 21/07/2014 tarih ve 2014/002 Sayılı Kararı ile Şirket Karar defterine işlendiğini, aynı kararın 3. Maddesi gereğince de şirket müdürlüğü ve yetkilerimin iptaline karar verildiğini, bu kararın da ...50. Noterliğinin 21/07/2014 Tarih ve 15412 sayılı işlemi ile noterlikçe onaylanlığını, devir ve onaylama işlemlerinden sonra şirkete ait bütün yetkiler hisseleri devralan davalı ...' e geçtiğini, TTK gereğince bu tarihten sonra kendisinin şirket adına herhangi bir işlem yapabilmesinin mümkün olmadığını, hisseleri devralan davalı ... Özdemirin, devir işleminden sonra tüm hisselerin maliki olarak yeni bir karar alıp, Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlatması gerekirken bu işlemleri yapmadığını Ticaret Sicil Gazetesinde şirkete ilişkin kararların yayınlanmamış olması, kayıtlarda davacının müdür olarak görünmesi nedeni ile şirket hakkında yapılan vergi incelemeleri sonucu, davacıya vergi cezasından sorumluluk yüklendiğini, Ticaret Sicili Müdürlüğünün alınan kararların davacı talebi ile yayınlanmasını kabul etmediğini, gerekçe olarak da davacının Noterlikçe onaylı karar gereğince şirketteki bütün yetkilerinin iptal edildiğini gösterdiğini, bu nedenle 21/07/2014 tarihi itibariyle şirket müdürlüğü ve yetkilerimin iptal edildiğinin tespitine ve bu kararın Ticaret Sicil Müdürlüğüne bildirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılar ortak dilekçe ile, cevap dilekçesinde özetle; Davacı Haşan Çalışkan' a ait 70 Adet şirket hissesi, ...50. Noterliğinin 21.07.2014 Tarih ve 15409 Sayılı Yevmiye numarası ile şahsım ...'e devredilmiştir. İşbu Hisse Devir Sözleşmesi 21.07.2014 Tarih ve 2014/002 sayılı karar ile şirket karar defterine işlendiğini, aynı kararın 3. maddesi gereğince de ...' ın şirket müdürlüğü ve yetkilerinin iptaline karar verildiğini, kararın ...50. Noterliğinin 21.07.2004 Tarih ve 15412 yevmiye sayısı ile de tasdik ettirildiğini, bu devir ve onaylama işleminden sonra şirkete ait bütün yetkilerin tüm hisseleri devralan şahsım ...'e geçtiğini, şirket hisselerinin devrine ilişkin kararın, Ticaret Sicil Gazetesinde yayınlatılması gerekirken, o andaki bazı maddi sorunlar ve ihmal gereğince tescil ve ilan ettirilemediğini, davacı ...'ın dava dilekçesinde ileri sürdüğü hususların doğru olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesini talep ediyoruz demiştir.
DELİLLER :
...Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesinden davacının tüm film, grafileri ve hasta dosyası istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Dışkapı Eğitim ve Araştırma Hastanesinden davacının görmüş olduğu psikiyatri tedavisine ilişkin bilgi ve belgeler istenilerek dosyaya kazandırılmıştır.
Kaldırma kararı öncesi tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir bilirkişisinden alınan 08/08/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle, 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun limited şirketlerle ilgili hisse devir şartlarını belirleyen 595. maddesine göre yapılan hisse devrinin geçerli olduğunu, tescile ait hükümleri belirleyen 598. maddesine göre: Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulacağını, başvurunun otuz gün içinde yapılmaması halinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir hükümlerine riayet edilmediğini, 6102 sayılı kanuna dayanılarak çıkartılan Ticaret Sicili Yönetmeliğinin;
MADDE 103- (1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescili için aşağıda sayılan belgelerle otuz gün içinde ilgili müdürlüğe başvurulur:
a) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devrine onay veren genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Esas sermaye payının devrine ilişkin tarafların imzaları noter onaylı devir sözleşmesi; payın, miras, eşler arasındaki mal rejimi veya icra yoluyla geçmesi halinde buna ilişkin belge.
c) Pay geçişinin işlendiği pay defterinin ilgili sayfasının örneği.
(2) Esas sermaye paylarının geçişinin tescili için şirket müdürlerinin, süresi içinde ilgili müdürlüğe başvuruda bulunmaması halinde ayrılan ortak, esas sermaye payının devrine ilişkin noter onaylı devir sözleşmesini ibraz etmek kaydıyla, bu paylarla ilgili olarak adının sicilden silinmesini isteyebilir. Başvuru üzerine müdürlük, esas sermaye paylarını iktisap edenin adını bildirmesi için şirkete süre verir. İktisap edenin adının bu süre içinde bildirilmemesi halinde 36 ncı madde hükmü uygulanır.
3- 12.09.2005 tarih ve 25934 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Ticaret ve Sanayi
Odaları Muamelat Yönetmeliği;
Değişikliklerin bildirilmesi ve üyelerin durumlarının takibi
Madde 13 — Üyeler, durumlarında meydana gelen ve 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı
Türk Ticaret Kanununa göre tescil ve ilanı gereken her türlü değişikliği, gerçekleşmesinden itibaren bir ay içinde, kayıtlı oldukları odalara bildirmek zorundadır. Bildirim bir dilekçe ile yapılır. Bildirime esas teşkil eden belgeler de dilekçeye eklenir. Bildirim zorunluluğunu yerine getirmeyenler hakkında Oda ve Borsa Üyelerine Verilecek Disiplin ve Para Cezaları ile Disiplin Kurulu ve Yüksek Disiplin Kurulu Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılır.
Ticaret siciline tescili zorunlu olup da yasal şekil ve sürede tescil ettirilmemiş olan bir hususu haber alan ilgili oda, bu yasal zorunluluğu yerine getirmeyenlerin durumlarını gerekli sicil değişikliklerinin yapılması için ilgili ticaret sicili memurluğuna bildirir. Ticaret sicili memurluğu, bu bildirim üzerine gerekli işlemleri yapmakla yükümlüdür.
4-TOBB Muamelat Yönetmeliği
Durum Değişikliğinin Bildirilmesi Mecburiyeti
Madde 14 - Üyeler durumlarında meydana gelen tescil ve ilânı gerektiren değişiklikleri ticaret sicil memurluğuna tescilini müteakip bir ay içinde kayıtlı bulundukları odalara ve ajanlıklara bildirmek mecburiyetindedirler. Bu mecburiyete uymayanlar hakkında 5590 sayılı Kanunun 74 ve 77 nci maddeleri gereğince çıkanları Disiplin ve Para Cezaları Yönetmeliği hükümleri uygulanır.
5- 21.07.2014 hisse devir işlemine ait kararda hisse devrinin ortaklar kurulu tarafından onaylandığı, şirket ana sözleşmesine göre hisse devrinde özel bir şartın mevcut olmadığı, imzaların noter tarafından onaylandığı, ortaklar pay defterine hisse devrinin işlenmiş olması nedenleriyle davacının, 21.07.2014 tarihinden beri davalı şirketin ortağı olmadığı,
6- Hisse devir işleminin ortaklar kurulu tarafından onaylanan 2014/02 sayılı kararda davacının şirket müdürlüğü görevinin, şirketi temsil ve ilzam yetkisinin de iptal edilmiş olduğu, ancak davacının hisse devrini ve müdürlük yetkisinin iptalini içeren bu kararın ticaret sicil müdürlüğüne tescil ve ilanının yapılmamış olması yapılan işlemin üçüncü kişilere açıklanması görevinin yerine getirilmemiş olduğu yönünde görüş ve kanaatini bildirmiştir. \t\t
Davalı ...'in ...Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi'nin 10.05.2018 tarihli kararı gereğince davacı ile davalı ... arasında akdedilen 21.07.2014 tarihli Limited Şirket Pay devri sözleşmesi tarihinde ve daha sonraki aşamalarda davalının fiili ehliyetinin bulunup bulunmadığı hususunda İstanbul Adli Tıp Kurumu 4. İhtisas Dairesinden alınan 13/12/2023 tarih ve 11396 sayılı raporunda özetle: tıbbi belgeler ile adli tahkikat dosyasında belirlenen ve adli tıbbi yorumlamayı ilgilendiren hususların değerlendirilmesinde; görülmekte olan “Tespit” davası nedeniyle “21.07.2014 tarihli Limited Şirket Pay devri sözleşmesi tarihinde ve daha sonraki aşamalarda fiili ehliyetinin bulunup bulunmadığı” sorulan ...’in kurullarınca 08.08.2018, 19.04.2019, 28.02.2020 ve 13.09.2023 tarihlerinde yapılan muayenesi sonucunda elde edilen bilgi ve bulguların yorumlanmasında; halihazırda fiili ehliyetini müessir ve kişide şuur ve harekat serbestisi ile olayları kavrayıp onlardan sağlıklı sonuçlara varabilme yeteneğini ortadan kaldıracak veya azaltacak mahiyet ve derecede herhangi bir akıl hastalığı veya zeka geriliği tespit edilmediğini, dava dosyasının tetkikinde halihazır durumu ile menfaatlerini müdrik ve telkinlere mukavim olabileceğini, kendi hür iradesi istikametinde serbest olarak eylem ve işlemlere girişebileceği tıbbi kanaatine varıldığını, bu duruma göre ...'in 21.07.2017 tarihi ve halihazır durumu ile fiili ehliyetine haiz olduğu yönünde rapor düzenlendiği anlaşılmıştır.
DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE:
Dava, şirket hisse devri nedeniyle şirket müdürlük yetkililerinin iptal edildiğinin ve şirket müdürü olunmadığının tespiti ve tespit kararının ticaret sicil gazetesine bildirilmesi talebine ilişkindir.
6102 sayılı yasanın 595 maddesinde esas sermaye payının devri düzenlenmiştir. Buna göre '' Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir.(2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur.(3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir.(4) Başvurudan itibaren üç ay içinde genel kurul reddetmediği takdirde onayı vermiş sayılır.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Yine 6102 sayılı yasanın 598 maddesinde '' Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulur.(2) Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması hâlinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir. Bunun üzerine sicil müdürü, şirkete, iktisap edenin adının bildirilmesi için süre verir.(3) Sicil kaydına güvenen iyiniyetli kişinin güveni korunur.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Ticaret Sicili Yönetmeliğinde ;Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi
MADDE 30- (1) Sicil kayıtları, nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, tescilin sicil gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de başlangıç olur.(2) Bir olgunun tescil ile beraber derhal üçüncü kişiler hakkında sonuç doğuracağına veya sürelerin derhal işleyeceğine ilişkin özel hükümler saklıdır.(3) Üçüncü kişilerin, kendilerine karşı sonuç doğurmaya başlayan sicil kayıtlarını bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez.(4) Tescili zorunlu olduğu halde tescil edilmemiş veya tescil edilip de ilanı zorunlu iken ilan edilmemiş bir olgu, ancak bunu bildikleri veya bilmeleri gerektiği ispat edildiği takdirde, üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir'' şeklinde düzenlenmiştir.
Yine yönetmeliğin 33 maddesinde;
''(1) Kanunda ve bu Yönetmelikte aksi düzenlenen hallerin dışında tescili isteme süresi onbeş gündür. Müdürlüğün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır.
(2) Bu süre ;a) Tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği,b) Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması bir senet veya belgenin düzenlenmesine veya iznin alınmasına bağlı olan durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği veya iznin alındığı,
c) Tescili gerekli işlemin veya olgunun tamamlanması bildirimin alınmasına bağlı olan durumlarda ise bildirimin alındığı, tarihten itibaren başlar.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Tescile davet ve ceza yönetmeliğin 36 maddesinde;
(1) Tescil edilmesi gereken bir olgunun ilgilisi tarafından tescil ettirilmediğini haber alan müdürlük, tescil başvurusunda bulunmakla yükümlü kişileri, otuz gün içinde tescil başvurusunda bulunmaya veya tescili gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. Bu davette, kanuni dayanaklar gösterilmek suretiyle davetin gerekçesi, tescili gereken belgeler ve tescil yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin yaptırımları belirtilir.
(2) Birinci fıkra gereğince yapılan çağrı üzerine, süresi içinde tescil isteminde bulunulmaması veya kaçınma sebepleri bildirilmiş olmasına rağmen Kaçınma sebeplerinin yeterli görülmemesi halinde müdürlük, durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir.
(3) Müdürlükçe verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, Kanunun 33 üncü maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen idari para cezasıyla cezalandırılır.
(4) Üçüncü fıkra gereğince idari para cezası verilmesine rağmen, kanuni süre içerisinde tescil isteminde bulunmamakta ısrar edilmesi halinde, müdürlük durumu sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine bildirir. Mahkemenin tescile hükmetmesi halinde olgu resen tescil edilir
Esas Sermaye Paylarının Geçişi Başvuru ve tescil
MADDE 103- (1) Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescili için aşağıda sayılan belgelerle otuz gün içinde ilgili müdürlüğe başvurulur:
a) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse esas sermaye payının devrine onay veren genel kurul kararının noter onaylı örneği.
b) Esas sermaye payının devrine ilişkin tarafların imzaları noter onaylı devir sözleşmesi; payın, miras, eşler arasındaki mal rejimi veya icra yoluyla geçmesi halinde buna ilişkin belge.
c) Pay geçişinin işlendiği pay defterinin ilgili sayfasının örneği.
\t(2) Esas sermaye paylarının geçişinin tescili için şirket müdürlerinin, süresi içinde ilgili müdürlüğe başvuruda bulunmaması halinde ayrılan ortak, esas sermaye payının devrine ilişkin noter onaylı devir sözleşmesini ibraz etmek kaydıyla, bu paylarla ilgili olarak adının sicilden silinmesini isteyebilir. Başvuru üzerine müdürlük, esas sermaye paylarını iktisap edenin adını bildirmesi için şirkete süre verir. İktisap edenin adının bu süre içinde bildirilmemesi halinde 36 ncı madde hükmü uygulanır.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Mahkememiz dosyası bir bütün olarak değerlendirildiğinde 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun limited şirketlerle ilgili hisse devir şartlarını belirleyen 595. maddesine göre yapılan hisse devrinin geçerli olduğu, Tescile ait hükümleri belirleyen 598. maddesine göre: Esas sermaye paylarının geçişlerinin tescil edilmesi için, şirket müdürleri tarafından ticaret siciline başvurulacağı, Başvurunun otuz gün içinde yapılmaması halinde, ayrılan ortak, adının bu paylarla ilgili olarak silinmesi için ticaret siciline başvurabilir hükümlerine riayet edilmediği, 21.07.2014 hisse devir işlemine ait kararda hisse devrinin ortaklar kurulu tarafından onaylandığı, şirket ana sözleşmesine göre hisse devrinde özel bir şartın mevcut olmadığı, imzaların noter tarafından onaylandığı, ortaklar pay defterine hisse devrinin işlenmiş olması nedenleriyle davacının, 21.07.2014 tarihinden beri davalı şirketin ortağı olmadığı, Hisse devir işleminin ortaklar kurulu tarafından onaylanan 2014/02 sayılı kararda davacının şirket müdürlüğü görevinin, şirketi temsil ve ilzam yetkisinin de iptal edilmiş olduğu, ancak davacının hisse devrini ve müdürlük yetkisinin iptalini içeren bu kararın ticaret sicil müdürlüğüne tescil ve ilanının yapılmamış olması yapılan işlemin üçüncü kişilere açıklanması görevinin yerine getirilmemiş olduğu anlaşıldığından ve kaldırma kararı sonrası alınan Adli tıp raporu ile davalının hisse devir işlemi sırasında fiil ehliyetine sahip olduğu anlaşıldığından, davacının haklı davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : \t
Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, dosyadaki kanıtlara göre;
Davanın KABULÜNE;
1-Davacının, davalı şirketteki müdürlük yetkilerinin iptalinin ve şirket müdürü olmadığının tespitine, kararın ticaret sicilde tescil ve ilanına, kararın 3. Kişilere karşı tescil ve ilandan tarihinden itibaren hüküm ifade etmesine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince, alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 29,20 TL harcın mahsubu ile noksan olan 398,40 TL'nin davalılarDan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı yararına hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak, kendisini vekil ile temsil ettiren davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yatırılan 29,20 TL başvurma harcı, 29,20 TL peşin harç olmak üzere toplamı 58,40 TL'nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 607,70 TL tebligat/posta/müzekkere masrafı ve bilirkişi ücreti ile 2.500,00 TL ATK fatura ücreti olmak üzere toplam 3.107,70 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024
Katip ...
Hakim ...
*