T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1164 Esas
KARAR NO:2024/1963
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/01/2023
NUMARASI:2015/422 Esas, 2023/25 Karar.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:19/12/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... tarafından müvekkili şirket hakkında ....sayılı dosyası ile kambiyo takibi yapıldığını, davalı ... AŞ’nin senedin keşidecisi, ... Koleji’nin ise senedin lehdarı olarak göründüğünü, ... ve ...Koleji’nin grup şirketleri olduğunu, takibe konu edilen kambiyo senedinde borçlu olarak görünen....AŞ’nin kambiyo senedinin tanzim tarihi olarak gösterilen 31/01/2010 tarihi itibariyle ... ve ... Koleji ile grup şirketi olduğunu, ... ve ...’nin ... tüzel kişiliği altında birleştiğini, davaya konu senedin müvekkili şirket aleyhine icra takibine konu edilmesine yönelik maddi olayların davalılar tarafından kurgulandığını, ... Bankası ... Şubesine ait keşide toplam 19.754.000 TL bedelli 4 adet çeki takibe koyduğunu, talimat dosyasından 24/02/2015 tarihinde yapılan haciz sırasında ... Koleji’nin ... ünvanı asılı bulunan adresinde yapılan haciz sırasında haciz mahallinde olmasına rağmen 14/05/2014 tarihindeki haciz sırasında farkedilmeyen çelik kasanın bu haciz sırasında farkedildiğini, kasa içerisinde tam olarak dosya borcunu karşılar miktarda ... Koleji’nin lehdar, ... ve ...’ın borçlu olarak göründüğü kambiyo senedinin bulunarak haczedildiğini, davalı ...’ın sözkonusu senede dayanarak müvekkil şirket aleyhine davaya konu icra takibini başlattığını, müvekkil şirket hakkında ...’ın müvekkil şirkete devredilmesinden 5 yıl sonra protesto dahi edilmemiş, muvazaalı olarak sonradan eski tarih atılmak suretiyle düzenlenmiş sahte senedin cebri icra muameleleri esnasında ortaya çıkarılarak takibe konu edildiğini, kambiyo senedinin muvazaalı olarak düzenlendiğini, gerçek bir alacağa dayanmadığını, takibe konu senedin sahte olduğunu, senet keşidecisi ... ve senet lehdarı olan... Koleji’nin takibe konu senedin tanzim tarihi olan 31/01/2010 tarihi itibariyle ticari defter ve kayıtları incelendiğinde iki şirket arasında takibe konu senetteki alacak borç ilişkisinin şirketlerin kayıtlarında görünmediğini, senedin alacaklısı olarak görünen ... Koleji’nin 05/08/2010 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilançosunun ticari alacaklar kısmında davaya konu senet tutarında bir bakiye bulunmadığını, senet keşidecisi olarak görünen ...’ın bağımsız denetimden geçmiş 2010 yılı mali tabloları incelendiğinde bağımsız denetim raporlarının borç senetlerine ilişkin bölümlerinde bu senedin yer almadığının açıkça görüleceğini, müvekkili şirketin takibe konu senet kapsamında borcunun bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından hisselerin devralındığı 20/07/2010 tarihli hisse alım ve satım sözleşmesi ve eklerinde ...ç tarafından verilen şirket beyan ve taahhütleri kapsamından da bu hususun anlaşıldığını, bu sözleşme ve eklerinde ...’ın ...’a yönelik tüm yükümlülükleri kayıt altına alınmakla birlikte yapılan incelemeler ve verilen kayıtlar kapsamında ... ve ... arasında başkaca bir borç ilişkisi bulunmadığının ... tarafından ikrar edildiğini, ...’ın senede aval verebilmesi için geçerli bir genel kurul kararının bulunmadığını, davalılar ve ...’ın eski pay sahiplerinin kötüniyetli olarak birlikte hareket ettiklerini belirterek senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalı ...’ın icra takibine başlamada haksız ve kötüniyetli olduğundan % 20 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davalılardan ...’ın şantiye inşaatlarını yapmış olan ....Şti’den alacağını 22/02/2013 tarihinde ekli sözleşme ile temlik aldığını, sözleşme kapsamında bir kısım mal satışı yapmayı taahhüt ettiğini, bunları satıp teslim aldığını, davalı ...’ın borcuna karşılık 4 adet çeki cirolayarak teslim ettiğini, ... hakkında öncelikle ihtiyati haciz kararı alındığını, akabinde .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, borçlular yönünden kesinleştiğini, 24/02/2015 tarihinde ... sayılı talimat dosyasından menkul haczi yapıldığını, haciz mahallinde kasa içerisinde dava konusu olan 22.000.000 TL’lik bononun haczedildiğini, bononun takibe konulabilmesi için İİK m.120 kapsamında yetki belgesi alındığını, 12/03/2015 tarihinde davacı tarafından ... sayılı dosyasından imzaya ve borca itiraz ettiğini, takibin durdurulduğunu, bononun altında imzası bulunan ...’ın mahkemeye verdiği dilekçe ile imzanın kendisine ait olduğunu bildirmesinin ardından takibin durdurulmasına ilişkin tedbirin kaldırıldığını, davacının bono altındaki imzanın sahte olduğu iddiası bizzat bonoyu keşide eden şirket yetkilisinin beyanı ile çürütüldüğünü, kasa içerisindeki bononun memurun dikkati ile farkedildiğini, kasada dava konusu bono dışında pek çok bono bulunduğunu, dava konusu bononun ve ipoteklerin ticari ilişkiler için tanzim edildiğini, davacı ile davalı ... şirketinin planlı bir şekilde ve muvazaalı olarak birlikte hareket ettiklerini, davalı borçlu ... şirketinin halka açık bir şirket olmasına rağmen muvazaalı işlemlerle mal kaçırdığını savunarak, davanın reddini talep etmiştir.Diğer davalılar cevap dilekçesi vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; keşidecisi ... AŞ-... AŞ, 31/01/2010 keşide, 31/12/2012 ödeme tarihli ve 22.000.000-TL dava konusu kambiyo senedinin tanzim tarihi olarak gösterilen 31/01/2010 tarihi itibariyle ... ve ... ile grup şirketi olup, ......AŞ'nin paylarının davacı tarafından alınarak ......AŞ'nin sicilden terkin edildiği, kural olarak kambiyo senetlerinin, kayıtsız şartsız soyut borç ikrarını içeren senet olduğu, kambiyo senetlerinde soyutluk prensibi gereği, bedelsizlik iddiasıyla açılan menfi tespit davasında ispat külfetinin davacıya ait olduğu, dava konusu çekin haciz mahallinde davalıların alacaklısı tarafından haczedilerek İİK m.120 kapsamında takibe başlandığı, alınan bilirkişi raporunda, dava konusu senedin ... AŞ ve ... AŞ ticari defterlerinde yer almadığı, ... AŞ ile ... AŞ arasında herhangi bir ticari ilişki tespit edilemediği, davalılardan ... AŞ'nin ana ortaklık konumunda olduğu, ... AŞ'nin % 66,83 oranında, ... AŞ'nin % 99,13 oranında sahibi olduğu, davalılardan ... AŞ ile tüzel kişiliği sona ermiş olan ... AŞ arasında ticari ilişki bulunduğu, ancak yıl sonları itibariyle ticari ilişkiden doğan herhangi bir alacak ve borç bulunmadığı, davalı şirketler arasında gerek ortaklık yapısı bakımından ve gerekse yönetim kurulu organları bakımından organik bağ bulunduğunun tespit edildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu bononun kayıtsız şartsız borç ikrarı oluşturduğu değerlendirmesinin yapılamayacağı gerekçesiyle açılan davanın kabulü ile, davacının ... sayılı icra takip dosyası ve takibe konu senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin şartlar oluşmadığından reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davalı ... AŞ vekili istinaf dilekçesinde;-Mahkemece davanın esasına girilmeksizin 7 yıl süren yargı sürecinde davalıların 2. alacaklılar toplantısı beklendiğini, toplantının yapıldığının anlaşılması üzerine dosya başkaca hiçbir inceleme yapılmadan karara çıkarıldığını, mahkemenin tarafların iddia ve delillerini değerlendirmeksizin, davanın esasına girmeden hüküm kurmasının kanuna ve usule aykırı olduğunu,-Davacının, muvazaa iddiasını yazılı delil ile ispat edemediğini, dava dilekçesine ekli belgelerin dava konusu bononun ne sebeple iddia edildiği üzere gerçek bir borç ilişkisini yansıtmadığını ortaya koymadığını, -Davacı ve davalının borçluların organize ve planlı şekilde mal kaçırma kastıyla hareket ettiğini, bu doğrultuda esasen muvazaalı işlem yapanın davacı olduğunun dava dosyasında sabit olduğunu, dosyada alınan bilirkişi raporunda iddialarını doğrular tespitler bulunmasına karşın, bu tespitlerin hükme esas alınmamasının kanuna ve usule aykırı olduğunu,-Müvekkil şirket dava konusu bonoyu İİK'nın 120 maddesine göre icra takibine koyduğunu, bononun sıhhatinden dolayı kendisine herhangi bir hukuki sorumluluk yüklenemeyeceğini, bu sebeple, müvekkili şirket aleyhine yargılama gideri ve avukatlık ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını, ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı Müflis ... AŞ. İflas İdare Memurluğu vekili istinaf dilekçesinde;, kayyım atanan davacı şirkete ... tarafından davacı şirkete atanmış yönetim kurulu üyeleri tarafından vekaletname verilip verilmediği hususunda araştırma yapılmadığını, müflis ...AŞ'nin ticari defter ve belgelerinin incelenmediğini, eksik inceleme ürünü, usul ve mevzuatlara aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı Müflis ...AŞ. İflas İdare Memuru istinaf dilekçesinde; kayyım atanan davacı şirkete ... tarafından davacı şirkete atanmış yönetim kurulu üyeleri tarafından vekaletname verilip verilmediği hususunda araştırma yapılmadığını, müflis ... AŞ'nin ticari defter ve belgelerinin incelenmediğini, eksik inceleme ürünü, usul ve mevzuatlara aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davacı vekili, davalı ... AŞ vekili istinafına karşı katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; somut uyuşmazlıkta, davalılar ve ..... A.Ş'nin müvekkil şirket ile birleşmeden önceki yetkilileri tarafından, müvekkil şirkete karşı danışıklı, organize ve ortaklaşa haksız kazanç sağlamaya yönelik kötüniyetli bir oluşum içinde hareket edilerek icra takibi başlatıldığının açık olduğunu, müvekkil lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi için gerekli tüm koşulların gerçekleştiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 15/03/2024 EK KARARI KARARI:İlk derece mahkemesince 15/03/2024 tarihli ek karar ile;... AŞ. iflas idaresi vekili tarafından verilen istinaf edildiği, istinaf karar harcının nispi olarak yatırılması gerekirken maktu istinaf karar harcının yatırıldığı, eksik nispi istinaf karar harcının tamamlatılması yönündeki muhtıran davalı müflis ... AŞ. iflas idare memurluğu vekiline 21/02/2023 tarihinde tebliğ edildiği, halde süresi içerisinde nispi istinaf karar harcının ikmal edilmediği gerekçesiyle, HMK'nın 344. maddesi uyarınca davalı müflis ... A.Ş.iflas idare memurluğu vekilinin istinaf talebinin reddine, kararın bu davalı yönünden istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 20/03/2024 EK KARARI KARARI:İlk derece mahkemesince 20/03/2024 tarihli ek karar ile; müflis ... A.Ş.iflas idare memurlarından ... tarafından istinaf edildiği, istinaf karar harcının nispi olarak yatırılması gerekirken maktu istinaf karar harcının yatırıldığı, eksik nispi istinaf karar harcının tamamlatılması yönündeki muhtıranın davalı müflis ... A.Ş. iflas idare memurlarından...'a 28/02/2023, ...'a 01/03/2023, ...'e 02/03/2023 tarihinde tebliğ edildiği halde süresi içerisinde nispi istinaf karar harcının ikmal edilmediği gerekçesiyle, HMK'nın 344. maddesi uyarınca davalı müflis ... A.Ş.iflas idare memurluğu vekilinin istinaf talebinin reddine, kararın bu davalı yönünden istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir
GEREKÇE:Dava, menfi tespit talebine ilişkindir İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir. Karar davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf edilmiş; davacı vekili tarafından da katılma yoluyla istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesince 15/03/2024 tarihli ek karar ile; verilen kesin süre içerisinde nispi istinaf karar harcının ikmal edilmediği gerekçesiyle, HMK'nın 344. maddesi uyarınca davalı müflis ... A.Ş.iflas idare memurluğu vekilinin istinaf talebinin reddine, kararın bu davalı yönünden istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek karar, davalı müflis ... A.Ş.iflas idare memurluğu vekili tarafından istinaf edilmiştir.İlk derece mahkemesince 20/03/2024 tarihli ek karar ile; verilen kesin süre içerisinde nispi istinaf karar harcının ikmal edilmediği gerekçesiyle, HMK'nın 344. maddesi uyarınca davalı müflis müflis ... AŞ. idare memuru...'un istinaf talebinin reddine, kararın bu davalı yönünden istinaf edilmemiş sayılmasına karar verilmiştir.Ek karar, davalı müflis ... AŞ. iflas idare memurluğu vekili tarafından istinaf edilmiştir.1-Davalı müflis ... AŞ. iflas idare memurluğunun kararı istinaf ederken nispi istinaf harcı yatırması gerekirken maktu harç yatırdığı, verilen kesin süre içinde eksik nispi harcı yatırmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince HMK'nın 344. maddesi uyarınca adı geçen davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı müflis ... AŞ.iflas idare memurluğu vekilinin 15/03/2024 tarihli ek karara karşı yaptığı istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.2-Davalı müflis... AŞ. iflas idare memurluğunun kararı istinaf ederken nispi istinaf harcı yatırması gerekirken maktu harç yatırdığı, verilen kesin süre içinde eksik nispi harcı yatırmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince HMK'nın 344. maddesi uyarınca adı geçen davalının istinaf talebinin reddine karar verilmesinin yerinde olduğu anlaşılmakla, davalı müflis ... AŞ iflas idare memurluğunun 20/03/2024 tarihli ek karara karşı yaptığı istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. 3-Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davaya konu senedin keşidecisinin ... A.Ş, lehdarının ... AŞ., avalistinin davacı şirket ile birleşen ... A.Ş olduğu, keşidesi ... AŞ'nin söz konusu senedin lehdarı ... AŞ. ve avalisti ... AŞ'nin hakim ortağı olduğu, ortakları aynı/benzer olan her 3 şirket arasında organik bağ bulunduğu, davaya konu senedin ödeme tarihinin 31/12/2012 tarihi olduğu, ödeme tarihinden 1 yıl sonra senedin avalisti ... Aş'nin davacı şirket ile birleşmesine rağmen senedin ortaya çıkmadığı, senedin ödeme tarihi olan 31/12/2012 tarihi ile senedin haciz sırasında bulunma tarihi olan 24/02/2015 tarihine kadar senetle ilgili hiçbir işlem yapılmadığı, söz konusu senedin senet borçlusu-keşideci... A.Ş'nin ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi, senet alacaklısı-lehdar ... AŞ'nin ticari defterlerinde de kayıtlı olmadığı, davaya konu senedin ... AŞ'nin davacı şirket ile birleşmesinden sonra düzenlendiğinin anlaşıldığı, somut olayda kötü niyet tazminatı koşullarının oluşmadığı, ilk derece mahkemesinin yazılı şekilde davanın kabulüne dair kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin ve davalı... AŞ vekilinin yerinde görülmeyen taleplerinin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Davalı... AŞ vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 3-Davalı müflis ... idare memurluğu vekilinin 15/03/2024 tarihli ek karara karşı yaptığı istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 4-Davalı müflis ... AŞ iflas idare memurluğunun 20/03/2024 tarihli ek karara karşı yaptığı istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 5-Alınması gereken 427,60 TL harcın davacıdan alınarak, hazineye irad kaydına, 6-Davalı ... AŞ'den alınması gereken 1.889.281,48-TL harçtan, peşin alınan (maktu 179,90-TL+nispi 472.140,47-TL) olmak üzere toplam 472.320,37-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.416.961,11-TL nin ... AŞ'den alınarak, hazineye irad kaydına, 7-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan (maktu 269,85+179,90-TL) olmak üzere toplam 449,75- harcın mahsubu ile artan 22,15-TL'nin davalı Müflis ... A.Ş.'ye iadesine, 8-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan (maktu 269,85+179,90-TL) olmak üzere toplam 449,75-TL harcın mahsubu ile artan 22,15-TL'nin davalı Müflis ... A. Ş.'ye iadesine, 9- Taraflarca yapılan masrafın üzerinde bırakılmalarına,10-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,11-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2024