T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/1148 Esas
KARAR NO:2024/1958
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:02/03/2023
NUMARASI:2016/98 Esas, 2023/160 Karar
DAVA KONUSU:Tazminat
KARAR TARİHİ:19/12/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ...Şti. arasında 15.08.2012 tarihli devir sözleşmesi imza edildiğini, bu sözleşmeye göre ....Şti. ile İş Finansal Kiralama arasındaki ... nolu finansal kiralama sözleşmesindeki kiralayana ait tüm hak ve mükellefiyetlerin müvekkili firmaya devrolunduğunu, işbu devir sözleşmesinin dayanak alınarak 19.10.2012 tarih ... yevmiyeli Beşiktaş ...Noterliği'nce düzenlenmiş ... nolu finansal kiralama sözleşmesi ile tüm tarafların ana sözleşme ve tadilleri ile birlikte devir hususunda bilgi sahibi olup, yeni şartlarda anlaşmaya vardıklarını, her iki davalı ile birlikte müvekkilinin, bahsi geçen devir mütabakatı ile borcun yeni kiralayan sıfatı ile taraflarından ödenmesi ve hitamında ..., ..., ... köyü, ... ada, ... parsel nolu arsanın tapu kaydının yeni malik sıfatı ile taraflarına devri hususunda sözleşme imza olunduğunu, sözleşme ekinde sunulan ödeme planı mucibince müvekkili firmanın peşinat ve 26 adet taksit tutarı olmak üzere toplam 697.211,26 Avro bedelinin davalı ... A.Ş.'ye ödediğini, taraflarına ait edimlerin hiçbir aksamaya mahal olmaksızın yerine getirilirken, geçen sene itibariyle, müvekkili firmanın da sözleşmeden kaynaklanan haklarını ... Şti firmasına 19.01.2015 tarih ve ... yevmiye nolu sözleşme ile devretmiş ise de sözleşmeye konu gayrimenkul üzerinde devam eden bir dava olduğunun anlaşıldığını, Fethiye Kadastro Mahkemesinin 29.12.2014 tarih ve 2014/51 esas sayılı yazısı ile tapu kaydına ilgili dosya ile \"davalıdır\" şerhi işlendiğinden devirin hayata geçirilemediğini, bu durumdan davalı ... A.Ş.'nin derhal haberdar edildiğini ve davanın derdest iken dosyalara müdahil olarak dahil olduklarını, ancak neticeten, 16.09.2015 tarihli mahkeme kararı ile sözleşmeye konu gayrimenkulün tapusunun iptali ile hazine adına kaydedilmesi yönünde karar verildiğini, Kadastro Mahkemesi'nin vermiş olduğu bu karar neticesinde müvekkilinin bahsi geçen arsayı kullanma ve devir alma ihtimali kalmamış olup, ödediği para, harcadığı emek, yaptığı-tasarladığı yatırım, iş kaybı, gayrimenkul değer artışı geliri kaybı vs. birçok ticari zararlara düçar kaldığını, konu ile ilgili olarak davalılarla yapılan şifahi görüşmeler sonuç vermeyince İstanbul ....Noterliğinin 28.12.2015 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile ihtar keşide edildiğini ve uğranılan zararların tazmini istenilmiş ise de davalılar tarafından hiçbir şekilde ödeme yapılmadığı gibi, herhangi bir cevap dahi verilmediğini, hasıl olan zararların tazmini yönünden işbu davanın ikamesinin zorunlu olduğunu, yapılan açıklamalar ışığında sözleşmeye konu Muğla, Fethiye, ... mah. ... Ada ... Parselde kayıtlı sözleşmeye konu gayrimenkulün tapu kaydının Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin 2014/51 esas sayılı dosyası ile iptali ile hazine adına tesciline karar verildiğini, söz konusu arsanın finansal kiralaması ve sonucunda üzerlerine devri amacıyla ödenen bedel, harcanan emek, yapılan-tasarlanan yatırım, süre kaybı, iş kaybı, gayrimenkul değer artışı geliri kaybı vs. sebeplerle oluşmuş zararımızın şimdilik 10.000TL (onbin) sinin (zarar miktarımız belli olmadığından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davanın ilerleyen aşamasında yapılacak tespite göre artırılmak suretiyle bu aşamada belirsiz alacak dava değeri olarak) ihtar tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini, ücreti vekalet ve mahkeme masraflarının dahi davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili asıl davada cevap dilekçesinde özetle; müvekkili davalı... A.Ş ile .... Ltd. Şti arasında Muğla İli, Fethiye İlçesi, ... Köyü, ... Ada, 1 parselde kayıtlı taşınmazın konu olduğu Beşiktaş ... Noterliği'nin 11.04.2008 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesi imzalandığını, davacı şirketin anılan sözleşmeye k onu bir kısım ödemelerini yaptığını ancak ödemelerinde sıkıntı yaşamaya başladığı sırada .... ŞTi ile sözleşmenin devri konusunda anlaştıklarını müvekkili şirkete ileterek sözleşmenin devrini talep ettiğini, anılan devir sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi sırasında ise konu taşınmazın Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin 2014/51 Esas sayılı dosyası ile dava konusu olduğunu, davanın ise 1946 yılında yapılan kadastro tespitine itiraz davasının olduğunun görüldüğünü ve davanın şirketlerince takip edilmeye başlandığını, dava dosyası incelendiğinde on yıllardın devam eden davada mülkiyeti müvekkiline ait olan taşınmazın kaydına davalıdır şerhi düşülmediğini, hazine vekilinin uyarısı üzerine ancak 05.01.2015 tarihinde davalı şerhinin işlendiğinin görüldüğünü, sözleşmenin akdinden sonra. ...İnşaat'ın bu şerhi gerekçe göstererek kira ödemelerini yapmadığını ve şirketlerine Beşiktaş ... Noterliği'nin 06.04.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderildiğini, söz konusu ihtarnameye karşı da ... İnşaat'ın Fethiye... Noterliği nezdinde gönderdiği 15.04.2015 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile de; taşınmaz kaydına şerh edilen dava sebebi ile kendilerinden kira ödemelerini yapmalarının beklenemeyeceğini, kiracılık sıfatının ... Şti'ye devri için gerekli işlemlerin yapılmasını talep ettiğini ancak sözleşmeyi feshetmediğini, Fethiye Kadastro Mahkemesi kararı henüz kesinleşmediğinden finansal kiralama konusu taşınmazın halen müvekkili adına kayıtlı olup dolayısıyla da müvekkilinin davacı ve...İnşaat arasında akdedilen Beşiktaş ... Noterliği'nin 19.01.2015 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama, kiracı değişikli ve tadil sözleşmesinin halen yürürlükte olduğunu, davanın belirsiz alacak davası olmadığını, bu nedenle de harcın tamamlatılması gerektiğini, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, davanın sıfat yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının dava dilekçesinde açıkça ifade ettiği üzere Muğla İli, Fethiye İlçesi ... Köyü ... Ada, ... Parselde kayıtlı taşınmazın konu olduğu Beşiktaş .... Noterliği'nin 19.01.2015 tarih ve ... yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama kiracı değişikliği ve tadil sözleşmesi ile davacının kiracılık sıfatını ve sözleşmeden doğan tüm hak ve yükümlülüklerini ... İnşaat'a devretmiş olduğundan diğer bir ifade ile anılan finansal kiralama sözleşmesinde herhangi bir sıfatı kalmamış olduğundan huzurdaki davayı da açmaya hakkı ve sıfatı bulunmadığını, söz konusu devir sözleşmesinin ... İnşaat Firması tarafından feshedilmediği gibi olayın vukuu bulmasından sonra da sözleşmenin davacı şirkete devredilmediğini, davacının huzurdaki davayı açmaya sıfatı olmamakla birlikte bir an için davasının dinlenebilir olduğu varsayılsa dahi huzurdaki davada bir karar verilebilmesi için Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin taşınmazın hazine adına tesciline ilişkin vermiş olduğu kararın kesinleşmesinin beklenilmesi gerektiğini, bu sebeple mahkemece Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin E.2014/51, K.2015/96 Sayılı kararının akibetinin bekletici mesele yapılmasını, müvekkilinin finansal kiralama konusu taşınmazı 21/04/2008 tarihinde satın aldığı tarihte tapu kaydında davaya ilişkin herhangi bir şerh bulunmamakta olduğu için tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince satın aldığını, müvekkilinin şayet taşınmazın dava konusu olduğunu bilse idi taşınmazı satın almayacağını ve dolayısı ile de finansal kiralama sözleşmesine de konu yapmayacağını, taşınmazın dava konusu olduğunu ... İnşaat firmasına devredilen finansal kiralama sözleşmesinin tapuya şerhi için gidildiğinde tapu kaydına işlenen davalıdır şerhinden öğrendiğini, müvekkilinin davanın açılması ve sonuçları ile ilgili herhangi bir kusur ve sorumluluğu olmadığı halde çok büyük zarara uğramış olup gün geçtikçe zararının daha da arttığını, davacı tarafın müvekkili şirkete İstanbul ... Noterliği nezdinde 28.12.2015 tarihinde ... yevmiye no ile gönderilen ihtarnamedeki taleplerine ilişkin Beşiktaş ... Noterliği'nin 14.01.2016 tarih ve... yevmiye nolu ihtarname ile verdikleri cevapta da ... İnşaat ile akdedilen finansal kiralama devir sözleşmesinin halen devam etmekte olduğunu ve taleplerinin karşılanamayacağını, müvekkili şirketin davacı sebebi ile ilgili herhangi bir kusur sorumluluğunun bulunmadığını belirttiğini, davacı tarafın kiracısı olduğu taşınmazın konu olduğu finansal kiralama sözleşmesindeki kiracılık sıfatını ve sözleşmeden doğan tüm hak ve yükümlülüklerini ... İnşaat Firmasına devrettiği için söz konusu sözleşmede herhangi bir sıfatı kalmadığını, dolayısı ile de müvekkilinden bu sözleşmeye dayanarak herhangi bir hak ve alacak talep etme hakkı da bulunmadığını, davacının davasında haksız olup reddinin gerektiğini, davacının eksik yatırdığı harcı tamamlamasını, yatırmaması halinde davanın açılmamış sayılmasını, davanın öncelikle sıfat yokluğundan reddini, Fethiye Kadastro Mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenilmesini, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/878 ESAS, 2022/1052 KARAR SAYILI BİRLEŞEN DOSYASI:Davacı vekili birleşen dosyadaki dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin \"kiracı\", davalı ... AŞ'nin ise \"malik - kiralayan\" olduğu, Muğla ili, ... Köyü, ... ada, ... parselde kayıtlı turizm tesisi nitelikli taşınmazın, mülkiyeti muhafazası kaydı ile devrini öngören düzenleme şeklinde finansal kiralama ve kiracı değişikliği ve tadil sözleşmesinin, Beşiktaş .... Noterliğince düzenlenen 19.10.2012 tarih ve ... yevmiye no ile imzalandığını, müvekkili şirketin sözleşmenin imzalanması akabinde, davalı yana peşinat ve aylık kira bedelleri olarak toplam 822.705,35 Euro ödeme yaptığını, Fethiye Belediyesine emlak vergisi olarak 21.907,60 TL ödediğini, dava konusu işlemlerle ilgili olarak noter masrafı, eksper ve ihtar masrafları, yönetim masrafları gibi nedenlerle 19.572,57 TL ödeme yaptığını, ödenen tüm bedellerin iadesinin gerekmekte olduğunu, davalarında talep edilen tutarın 128.665,16 Euro olduğunu, ... dosyasında ilamsız icra yolu ile talep edildiğini, davalı - borçlu yanın bu talebe itiraz ettiğini, yapılan bu ödemelerin iadesi talebi ile açılmış olan davanın, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/98 E. sayılı dosyasında halen derdest olduğunu, bu dosya kapsamında; ödenen \"kira ve peşinatlar için 697.211,26 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden ve 3095 sayılı Kanunun 4/a maddesi gereğince ödeme yükümlülüğünün doğduğu 19.01.2015 tarihinden fiilen ödeme tarihine kadar Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile taraflarına ödenmesini ve harcanan emek, yatırım, tasarım için 33.713,11 TL'nin ödeme yükümlülüğünün doğduğu 19.01.2015 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile ödenmesini, HMK.nın 166. maddesi gereğince davaların birleştirilmesini talep ettiklerini, iş bu davadaki taleplerinin 822.705,35 Euro - 697.211,26 = 128.665,16 Euronun ödeme yükümlülüğünün doğduğu 19.01.2015 tarihinden fiilen ödeme tarihine kadar Devlet Bankalarının Euro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile taraflarına ödenmesini talep ettiklerini belirterek davalarının kabulüne, iş bu davanın İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/98 E. sayılı dosya ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın müvekkili şirket ile imzaladığı ve mutlak butlanla batıl olduğunu iddia ettiği finansal kiralama sözleşmesi sebebi ile müvekkiline ödediği kira bedelleri bakiyesinin 128.665,16 EUR tutarın faizi ile birlikte ödenmesi talepli olarak İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/878 Esas sayılı dosyası tahtında dava açtığını ve söz konusu davanın, aralarında fiili ve hukuki bağlantı olduğu gerekçesi ile İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/98 E. sayılı dosyası ile birleştirildiğini, davacı tarafça finansal kiralama sözleşmesine konu Muğla İli, Fethiye İlçesi, ... Köyü, ... Ada, ... Parselde kayıtlı taşınmazın Fethiye Kadastro Mahkemesinde 1947 yılında yapılan kadastro tespitine itiraz sebebi ile davalı olduğunun fiili bir gerçek ise de dava neticesinde söz konusu taşınmazın hazine adına tescil edildiğinin gerçeği yansıtmadığını, Fethiye Kadastro Mahkemesi’nin 2014/51 E. sayılı dosyasından verilen söz konusu taşınmazın hazine adına tesciline ilişkin 16/09/2015 tarihli kararın, Yargıtay 20.Hukuk Dairesi’nin E.2016/5303, K.2018/6751 sayılı 23/10/2018 tarihli kararı ile müvekkili şirket lehine bozulmuş olup yargılamaya Fethiye Kadastro Mahkemesi’nin 2019/107 E. sayılı ile devam ettiğini, bu nedenle de görülmekte olan esas davada Fethiye Kadastro Mahkemesinde devam etmekte olan davanın sonucunun beklenmesine karar verildiğini, müvekkili şirketin, finansal kiralama konusu taşınmazı 21.04.2008 tarihinde satın aldığı tarihte tapu kaydında davaya ilişkin herhangi bir şerh bulunmamakta olduğu için tapu kütüğüne güven ilkesi gereğince satın aldığını, bir tacir olan müvekkili şirketin dava konusu taşınmazın dava konusu olduğunu bilse idi taşınması satın almayacağını ve finansal kiralama sözleşmesine konu yapmayacağını, müvekkili şirketin Fethiye Kadastro Mahkemesi’nde on yıllar önce açılmış davadan ancak kiracı değişikliği sözleşmesini şerh ettirmek için tapuya gittiğinde muttali olduğunu, dava dosyasının incelendiğinde mülkiyetinin müvekkiline ait olan taşınmazın kaydına hazine vekilinin uyarısı üzerine ancak 05.01.2015 tarihinde davalı şerhi işlendiğinin görüldüğünü, müvekkilinin Fethiye Kadastro Mahkemesi’ndeki davanın açılması ve sonuçları ile ilgili herhangi bir kusur, ihmal ve sorumluluğu bulunmamakta olduğundan ifa imkansızlığı sebebi ile müvekkiline herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, davanın sıfat yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafın, söz konusu taşınmazın konu olduğu finansal kiralama sözleşmesindeki kiracılık sıfatını ve sözleşmeden doğan tüm hak ve yükümlülüklerini ... İnşaat firmasına devrettiği için, söz konusu sözleşmede herhangi bir sıfatı kalmadığını, dolayısı ile de müvekkilinden bu sözleşmeye dayanarak herhangi bir hak ve alacak talep etme hakkının da bulunmadığını, davacının birleşen davayı açmaya sıfatı olmamakla birlikte bir an için davasının dinlenebilir olduğu varsayılsa dahi, huzurdaki davada bir karar verilebilmesi için Fethiye Kadastro Mahkemesi’nde 2019/107 E. sayılı dosya tahtında devam etmekte olan davanın akıbetinin birleşen dava yönünden de bekletici mesele sayılmasını, ayrıca davacının açmış olduğu birleşen davaya konu tazminat talebinin Türk Borçlar Kanunu’nun 72/1.maddesinde yer alan; “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. ....” hüküm uyarınca zamanaşımına uğradığını, davacının huzurdaki davada alınan ve 31/01/2019 tarihli celsede tebelliğ ettiği bilirkişi raporunu dayanak göstererek 20/02/2019 tarihinde ... sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığını, dolayısı ile talebinin TBK’nun 72/1 maddesi uyarınca bilirkişi raporu tebliğ tarihinden bu yana iki yıldan uzun süre geçtiğinden zamanaşımına uğradığını, davacı tarafın müvekkiline ödediği kira bedellerini tazminat olarak talep ettiği dikkate alındığında; müvekkiline ne kadar ödeme yaptığının da zaten biliyor olduğu da dikkate alındığında bilirkişi raporundan bağımsız olarak esas davayı açtığı tarihten bu yana yedi (7) yıl gibi bir süre geçtiğinden talebinin bu kapsamda da zamanaşımına uğradığını, izah edilen nedenler ve dosyada mübrez cevap ve beyanları kapsamında, davacının hukuki dayanaktan yoksun iddialar ile açmış olduğu birleşen dava ve esas dava yönünden; öncelikle davaların sıfat yokluğundan reddini, birleşen davanın zamanaşımı nedeni ile reddini, Fethiye Kadastro Mahkemesinin 2019/107 E. sayılı dosyası ile görülmekte olan dava sonucunda verilecek kararın kesinleşmesinin beklenilmesini, Fethiye Kadastro Mahkemesinde görülmekte olan davanın açılmasından, taşınmaz kaydına davalıdır şerhi konulmamasından dolayı herhangi bir kusur, ihmal yada sorumluluğu bulunmayan müvekkili hakkında açılan haksız ve hukuka aykırı davaların esastan reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"...A)Asıl davanın KISMEN KABULÜ ile,1-Davalıya yapılan ödemeler karşılığı talep edilen 2.252.062,09 TL alacağın 09/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Emlak vergisi, noter, eksper, ihtar, temerrüt faturasından kaynaklanan masraf talebi için toplam 33.713,11 TL'nin dava tarihi olan 29/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 3-İş kaybı, gayrimenkul değer artışı, sözleşmenin feshi sebebiyle taşınmazların değerinin altında satılmak zorunda kalınması sebebiyle oluşan zarar kalemlerine ilişkin fazlaya dair alacak taleplerinin reddine, B)Mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/878 Esas sayılı dosyası yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile; 125.494,09 EURO alacağın temerrüt tarihi olan 09/01/2016 tarihinden itibaren fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının EURO cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,\" Şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde özetle ;Davanın belirsiz alacak davası olduğunu, 10.000TL üzerinden açıldığını, tensip ara kararı gereğince zarar kalemleri açıklanarak harcın tamamlandığı ve ödeme yapılan \"697.211,26Euro karşılığı TL olarak 2.252.062,09TL\" davalıya yapılan ödeme karşılığı harcın tamamlandığını, 2.252.062,09TL'nin dava konusu değil, harca esas değer olduğunu, hükmün A 1 fıkrasındaki alacak tutarının 697.211,26Euro olarak düzeltilmesini, Asıl davaya ilişkin hükümde A3 bendinde reddedilen talepler yönünden de istinafa başvurduklarını, müvekkilinin 822.7709,35EUro bedeli turizm alanında büyük bir yatırım yapmak ve kazanç elde etmek için ödediğini, ancak iade alamadığını, yatırımlardan kazanç da elde edememesi, bedelin iade edilmemesinin müvekkilini mağdur ettiğini, bedel iadesi yapılmamasının zararını artırdığını, doğmayacak olan zararın tespiti gerektiğini, bu yöndeki taleplerin gerekçe gösterilmeksizin reddedildiğini belirterek neticeten hükmün A1 bendindeki TL tutarlı alacağın talep gibi Euro cins ve miktarı dikkate alınarak düzeltilmesini, hükmün A3 fıkrası yönünden ise kararın kaldırılmasını, davalının istinaf isteminin ise reddini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf isteminde özetle; Esas dava yönünden; Davacı tarafın müvekkili şirket ile imzaladığı Finansal Kiralama Sözleşmesine konu kiracılık sıfatını ve sözleşmeden doğan tüm hak ve alacak haklarını, ..., ..., ... ve ... Şirketleri Kanununun \"Zilyedliğin ve kiracılık sıfatının devri\" başlıklı 26/1 maddesi uyarınca, müvekkili şirket ve ....ŞTİ. ile imzaladığı 19.01.2015 tarihli Finansal Kiralama Kiracı Değişikli ve Tadil Sözleşmesi kapsamında ... İnşaat'a devrettiğini, devir sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi sırasında ise konu taşınmazın Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin 2014/51 E. sayılı dosyası ile dava konusu olduğunun görülmesi üzerine ... İnşaat \"taşınmaz kaydına şerh edilen dava sebebi ile kendilerinden kira ödemelerini yapmalarının beklenemeyeceği, kiracılık sıfatının ...Şti'ne devri için gerekli işlemlerin yapılmasını\" talep etmiş ve ilerleyen süreçte ... İnş. ile akdedilen anılan sözleşmenin sonlandırılmış olduğunu,davacının sözleşmede artık kiracı sıfatı bulunmadığı için sıfat yokluğundan davanın reddi gerektiğini,Davacının, davayı açmaya sıfatı olmamakla birlikte bir an için davasının dinlenebilir olduğu varsayılsa dahi, huzurdaki davada bir karar verilebilmesi için öncelikle Fethiye Kadastro Mahkemesi'nde devam etmekte olan davanın kesinleşmesinin beklenilmesi gerektiğini, Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin 2019/107 E. sayılı dosyasının derdest olduğunu, yerel Mahkemenin 22.10.2020 tarihli duruşmada dosyayı bekletici mesele saymışken ara karardan dönülmesinin yerinde olmadığını, Müvekkilinin sözleşme konusu taşınmazı 21.04.2008'de satın aldığı tarihte tapu kaydında davaya ilişkin herhangi bir şerh bulunmadığını, Müvekkili şirketin iyi niyeti ve tapuya güveni neticesinde finansal kiralama sözleşmesine konu edilmesi ancak sonradan taşınmazın dava konusu olduğunun anlaşılmasından müvekkili sorumlu tutulamayacağından davanın reddi gerektiğini, Birleşen dava yönünden zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, Davacının 2016/98 E. sayılı dosyası ile açtığı esas davada taleplerini açıkladığını ve davalının müvekkiline ödemiş olduğu kira bedelleri toplamını 822.709,51 EUR olarak değil 697.211,26 EUR olarak talep ettiğini, diğer taleplerini de dahil ederek bu tutar üzerinden de harcı tamamladığını, 05/11/2019 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında \"...dava konusu işlemlerle ilgili olarak davacı tarafından davalı leasing şirketine toplam 822.709,35 EUR ödeme yapıldığı\" yönündeki raporu dayanak göstermek sureti ile bu tutar ile 697.211,26 EUR tutar arasındaki farkı... sayılı dosyası ile 20.02.2019 tarihinde ilamsız takibe konu ettiğini ve sonrasında açılan davanın bu dava ile birleştirildiğini, kararın gerekçesinin sebepsiz zenginleşemeye dayalı olduğunu, davacı şirket yetkilisi...'un müvekkilinden olan alacağının 822.709,51 EUR olduğunu 30/11/2016 tarihli dilekçesinde de belirttiğini bu durumda bilirkişi raporunun tanzim tarihi olan 05/11/2019 tarihinden çok önce bildiğini, TBK 82/1 maddesi gereğince davacı şirket yetkilisinin 30/11/2016 tarihli dilekçesinden bu yana iki yılı aşkın bir süre geçmesi sebebi ile zamanaşımına uğradığını, Her ne kadar zamanaşımı itirazı TBK 72 maddesine dayandırılmış ise de hakimin hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla yükümlü olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını, öncelikle sıfat yokluğu nedeni ile her iki davanın reddini, birleşen davanın zamanaşımı yönünden reddini, Kadastro Mahkemesinin dosyasının bekletici mesele yapılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Asıl dava, taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesi nedeni ile sözleşme kapsamında ödenen bedel, iş kaybı, gayrimenkul değer artışının tahsili istemlerine ilişkindir.Birleşen dava ise; aynı sebebe dayalı olarak sözleşme kapsamında ödenen ve raporda tespit edilen bakiye bedelin tahsili istemine iişkindir.İlk derece mahkemesince asıl dava ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekili, asıl dava yönünden; davalı vekili ise asıl ve birleşen dava yönünden yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekili istinafında; sıfat yokluğu nedeni ile her iki davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemenin gerekçesinde ve son bilirkişi raporunda yer verildiği üzere; davacısözleşmeden kaynaklanan haklarını 19/01/2015 tarihli sözleşme gereğince dava dışı ...Şti'ye devretmiş ise de, tapuda 05/01/2015 Tarihli davalıdır şerhi görüldüğünden devrin hayata geçirilmediği, ... İnşaat ...Şti'nin bu gerekçe ile kiracılık şerhinin davacı şirkete devrini talep ettiği, davalı tarafından da ... İnşaat ..ŞTİ'ye toplam 70.688Euro iade açıklaması ile geri ödemede bulunulduğu dikkate alındığında ...Şti ile yapılan protokolün zımnen sona erdirildiği ve kiracılık sıfatının davacı üzerinde kaldığı gerekçesi ile husumet itirazının reddi yerinde görülmüş, davalı vekilinin usule ilişkin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. Somut uyuşmazlıkta; davalı şirket finansal kiralama sözleşmesine konu taşınmazı 21/04/2008 Tarihinde satın almış, finansal kiralama sözleşmesindeki ilk kiracı olan...Şti yönünden tapu kaydının beyanlar hanesine 22/04/2008 tarihinde kira şerhi işlenmiş, sözleşmenin kiracı olarak davacı şirket tarafından devralınmasına istinaden 22/12/2012 tarihinde finansal kiralama şerhi de davacı şirket adına tapunun beyanlar hanesine işlenmiştir. Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin 2014/51 Esas sayılı dosyasına istinaden ise 05/01/2015 Tarihinde tapuya davalıdır şerhi işlenmiş, 28/12/2015'te davacı şirket tarafından \"taşınmazdan yararlanma hakkının kalmadığı, bu şartlarda sözleşmenin devam etmesinin beklenemeyeceği\" \"gerekçe gösterilerek sözleşme fesh edilmiş ve yapılan ödemelerin 10 gün içinde iadesi talep edilmiştir. Davalı vekilinin Fethiye Kadastro Mahkemesi'nin dosyasının kesinleşmesinin beklenilmemesinin hatalı olduğuna ilişkin istinaf istemine gelince; mahkemenin gerekçesinde yer verildiği üzere ilgili davanın 1956 yılında açıldığı, mahkemenin çeşitli tarihlerdeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile tesciline dair kararlarının Yargıtayca bozulduğu, dosyanın halen de derdest olduğu, davalıdır şerhinin 05/01/2015'de işlendiği, bu durumda finansal kiralama sözleşmesinde kiracı konumunda olan davacının sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği gerekçesi gösterilerek ilgili dosyanın bekletici mesele yapılmaması yerinde görülmüştür. Dosyada hükme esas alınan son bilirkişi raporu yeterli nitelikte olup mahkemece de yerinde olarak davacının sözleşme nedeni ile toplam 822.805,35 Euro ödeme ve 33.713,11 TL masraf yaptığı belirlenmiştir.Davacı dava dilekçesinde seçimlik hakkını TL üzerinden kullanarak; 10.000TL'nin faizi ile tahsilini talep ettiğinden asıl dava yönünden HMK 26, TBK 99 maddesi gereğince TL üzerinden hüküm kurulması yerinde olup seçimlik hak kullanıldıktan sonra talebin Euro olarak değiştirilmesi yahut ıslahı mümkün olmadığından davacı vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Davacı vekili, asıl davanın hüküm fıkrasının A3 bendi yönünden reddedilen taleplerin kabulü gerektiğini belirtmiş ise de iş kaybı, gayrimenkul değer artışı, sözleşmenin feshi nedeni ile taşınmazlarının değerinin altında satılmak zorunda kalınması nedeni ile uğranılan zarar kalemlerine ilişkin fazlaya dair alacak kalemleri ispatlanamadığından bu yöndeki istemlerin reddi yerindedir. Davacının birleşen davada 128.665,16 Euro talep ettiği, bu talebe ilişkin 20.02.2019'da ilamsız takip başlattığı, ilgili alacağın finansal kiralama sözleşmesine dayalı olarak ödenen taksitlerin ilk davada talep edilmeyen kısmın iadesi istemine ilişkin olduğu, sözleşmenin 28/12/2015'te fesh edildiği, ikinci davanın 22/12/2022'de açıldığı, bilirkişi rapor tarihleri de dikkate alındığında birleşen davada zamanaşımı defi yerinde olmadığından davalı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı ve davalı vekillerinin istinaf isteminin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin asıl dava yönünden yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, -6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin asıl ve birleşen dava yönünden yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, - Davalıdan asıl dava yönünden alınması gereken 156.141,30TL harçtan peşin alınan 39.035,33TL harcın mahsubu ile bakiye 117.105,97TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,- Davalıdan birleşen dava yönünden alınması gereken 170.600,49TL harçtan peşin alınan 42.650,12TL harcın mahsubu ile bakiye 127.950,37 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/2024