T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ
Esas-Karar No: 2024/557-2024/1098
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ
\t\t\t (İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)
(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.4,6)
DOSYA NO\t: 2024/557 Esas
KARAR NO\t: 2024/1098
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/06/2023
NUMARASI\t\t: 2017/432 Esas-2023/457 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t
DAVALI\t
\t
DAVANIN KONUSU\t: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 17/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 20/12/2024
\tTaraflar arasında yargılaması yapılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkin davasında mahkemece verilen kısmen kabul kısmen red kararına karşı davacı vekili tarafından karar ve ek karara karşı, davalı vekillerince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
\t\t\t\t\t\t\tDavacı vekili; Müvekkili idare tarafından Çankırı, Kırklareli (Babaeski), Kırşehir (Mucur) ve Çorum'da yapılacak \"300.000 Ton Kapasiteli Hububat Depoları (III. Kısım) Yapımıyla\" ilgili olarak işin proje, zemin etüd, şartname, ihale dökümanı gibi hususlar alınan danışmanlık hizmeti kapsamında davalılardan ... Müh. Müş. Ltd. Şti'ne 27/12/2010 tarihli sözleşme kapsamında yaptırıldığını, bu doğrultuda yapılan ihale neticesinde diğer davalılar ... İnş. Tur. Tic. San. A.Ş-... Yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş İş Ortaklığı tarafından 28/06/2012 tarihli sözleşme kapsamında inşaat çalışmaları başladığını, sözleşme maddeleri doğrultusunda davalı yüklenici (iş ortaklığı) firma ... Nolu Parseldeki işyerinde yapım işine başladığını, geçici kabul tutanağı düzenlenerek kabule engel bir durumun olmadığı ancak kabul eksikliklerinin mevcut olduğu tespiti yapılarak eksikliklerin giderilmesi için kendilerine süre verildiğini, zemin oturmalarından dolayı geçici kabul tutanağının onaylanmadığını, 28/06/2012 tarihindeki sözleşme kapsamındaki diğer yerler ile ilgili olarak geçici kabul tutanakları düzenlenerek makam tarafından onaylandığını, Çankırı işyerinde inşa edilen söz konusu depolara çizelgeye göre hububat alımı yapıldığını ancak bir süre sonra çelik silo radye ve yarı mekanik depo temellerinde zemin oturmaları gözlemlendiğinin davalı yüklenici firma tarafından bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili idare tarafından işyerinde gerekli incelemeler yapılarak Ortadoğu Teknik Üniversitesi'den danışmanlık hizmeti alındığını, Üniversitenin talebi doğrultusunda ... Proje Müşavirlik Mimarlık ve Mühendislik Ltd. Şti'ne yeniden zemin etüdü yaptırıldığını, zemine yerleştirilen çelik pimlerin koordinatlarının okuması ile zemin oturma miktarlarının ölçümünün ... Ltd. Şti'ye yaptırıldığını, belirtilen çalışmalar sonucunda Ortadoğu Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Dalı öğretim üyelerince konuya ilişkin teknik rapor hazırlanarak müvekkili idareye sunulduğunu, hazırlanan raporda depoların temelleri zeminleri için iyileştirme çalışması yapılması ve depoların rapor içerisinde verilen plana uygun olarak boşaltılması gerektiğinin belirtildiğini, bu kapsamda depolarda boşaltılarak projeci ve yüklenici firmaya meydana gelen oturmalardan müştereken-müteselsilen sorumlu olduklarının bildirildiğini ayrıca tesisin sağlıklı vaziyette kullanılabilmesi için gerekli iyileştirme çalışmalarının müvekkili idare onayının da alınarak ivedilikle yapılması ve sorunun giderilmesi talimatının verildiğini, yüklenici firma müvekkili idarenin söz konusu yazısına cevaben, işin projelere ve şartnamelere göre tam olarak uygulandığından bahisle oluşan durumlardan firmalarının hiçbir eksiği ve yanlışı olmadığını bildirdiğini, projeci firma tarafından ise meydana gelen bu durumdan asli olarak yüklenici firmanın ve tali olarak müvekkili idarenin sorumlu olduğunun bildirildiğini, konuya ilişkin olarak 11/08/2015 tarihinde ODTÜ öğretim üyeleri ile yüklenici ve projeci firmaların yetkililerinin de katılımıyla müvekkili idare nezdinde bir toplantı düzenlendiğini, yüklenici ve projeci firma yetkilileri toplantı tutanağını imzalamaktan imtina ettiklerini, müvekkili idare tarafından bu çerçevede öncelikle Çankırı işyeri silo ve yatay depo temellerde karot makinası ile delik açılarak temel altı malzemeden numune alımı ve sonuçların raporlanması danışmanlık hizmet alımı işi yaptırıldığını, oturmaların durumunu belirleyebilmek için TMO Çankırı çelik silosu ve yarı mekanik depolarının (YMD) oturma gözlemlerinin yapılarak raporlanması danışmanlık hizmet alımı işi ihalesi yapılarak yüklenici ... Müşavirlik Mühendislik Ticaret A.Ş firması ile sözleşme imzalandığını, işbu davaya esas olmak üzere depolarda oturmalar nedeniyle oluşan hasarla ilgili halihazırdaki durum ve görünüme ait verilerin ve delillerin tespiti, kaydedilmesi ve korunması amacıyla müvekkili idare tarafından Çankırı SHM 2016/4 D.İş sayılı dosyasıyla delil tespiti yaptırıldığını, bilirkişi raporları alındığını, davalıların sözleşme ile yüklenmiş oldukları edimlerini sözleşmeye ve usulüne uygun bir şekilde ifa etmediklerini, müvekkili idarenin zarara uğramasına neden olduklarını belirterek şimdilik 6.303.941,26 TL alacağın %17.75 oranından hesaplanacak faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı ... Müh. Müş. Ltd. Şti vekili; Müvekkili şirketin dava konusu depoyu da kapsayan 13 adet işyeri için hazırlanan uygulama projeleri ve raporlarla ilgili herhangi bir kusur ve sorumluluğunun söz konusu olmadığını, müvekkili ile davacı arasında proje hazırlanması konusunda yapılan eser sözleşmesinin davacıya teslim edildiğini, davacı tarafından 28/05/2012 tarihinde onaylanarak kabul edildiğini, projenin onaylandığı tarihten dava tarihine kadar zamanaşımı süresinin sona erdiğini, silo ve YMD'lerde meydana gelen oturmalardaki asli kusurun diğer davalıda tali kusurun ise TMO'da bulunduğunu, 07/05/2015 tarihli ODTÜ raporunda söz konusu oturmaların inşaat ve imalat hatasından kaynaklandığının ortaya konulduğunu, diğer davalı yanın davacıya yazdığı 22/06/2015 tarihli cevabi yazısında; sorumluluğu kabul etmeyip hasarın projede yer alan zemin emniyet gerilmeleri değerleri ve yer altı suyu derinliğinin hatalı tespit olması ve drenaj projelerinin yetersizliğinden kaynaklandığını savunmuş ise de gerek zemin emniyet gerilmelerine ve gerekse yer altı su seviyelerine ilişkin olarak projede müvekkilince ... Mühendislik Müşavirlik ve İnşaat Ltd. Şti'ye yaptırılan ve ilgili meslek odasından tasdik edilmek kaydıyla tespit edilen değerler ile ODTÜ raporuna esas olan zemin etütlerinde yer alan değerler arasında farklılıklar tespit edildiğini ancak projede yer alan zemin emniyet gerilmelerinin kabul edilebilir sınırlarda olduğunun ODTÜ raporunda ifade edildiğini, müvekkili tarafından hazırlanmış betonarme projelerde drenaj olması gerektiği, gerek pafta başındaki notlar gerekse çizimler ile belirtilip drenaj sistemi detayları hangi noktalarda olacağının tek tek gösterildiğini, ODTÜ raporunda projede görülen drenajların inşa edilmemiş olduğunun belirtildiğini, müvekkilinin meydana gelen hasardan dolayı kusurunun bulunmaması, diğer davalının hasara yol açan, sözleşmeye ve yasal düzenlemelere aykırı eylemlerine herhangi bir katılımı bulunmaması, projenin müvekkilince hazırlanıp teslim edildiği tarihte yapım işini yapacak firmanın daha henüz belli olmaması sebebiyle diğer davalı ile birlikte müşterek sorumluluklarının söz konusu olamayacağını, yapım işinde taraf olmadığından idari şartnamede kararlaştırılan faiz oranının müvekkilinden talep edilemeyeceğini bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... İnş. Tur. Tic ve A.Ş-... Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş vekili; 300.000 ton kapasiteli hububat depoları 3. kısım yapım işine ilişkin ihalenin müvekkili firmada kaldığını, yüklenici olarak işin üstlenildiğini, 28/06/2012 tarihli sözleşme tanzim edildiğini, işin yapılma yerlerinden Kızılırmak Çankırı hariç diğer bölgelerin kesin kabulünün yapıldığını, Kızılırmak Çankırı projesi kapsamında henüz geçici kabul yapılmadığı sırada Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü tarafından acil olarak proje alanının kullanılması gerektiği, bu hususta proje alanının idarenin kullanımına açılmasının talep edildiğini, taraflarınca alan teslim edilerek idarenin kullanımına sunulduğunu, kullanım ile birlikte silo ve yarı mekanik depolarda birtakım oturmalar meydana geldiğini, bu hususta idare tarafından ODTÜ'ye tespit ve inceleme yaptırılarak depoların boşaltıldığını ancak taraflarınca yapımına başlanan çelik silolar ile ilgili tüm çalışmaların ihale dosyasında bulunan zemin etütleri doğrultusunda yapılan projelere göre imalatların ayıpsız ve noksansız yapıldığını, tüm tespitlerde ve ODTÜ tarafından yapılan incelemeler neticesinde de yapılan imalatlarda kusur ve noksan tespiti yapılmadığını, delil tespitini kabul etmediklerini, diğer davalı ile müvekkili firmalar arasında herhangi bir dava arkadaşlığının bulunmadığını, somut olayda müvekkili firmanın hiçbir kusuru bulunmamakta olup zemin etüt raporu ve projenin onaylanması kapsamında kusur ve sorumluluğun davacı idare ile diğer davalı ... firmasına ait olduğunu, problemin hatalı zemin etüt ve projeden kaynaklandığını, zemin raporlarındaki hatanın da müvekkili firma tarafından tespit edilebilmesinin mümkün olmayacağını, idare kamu gücünü kullanarak henüz geçici kabulü dahi yapılmamış proje alanını kullanıma açılmasını talep etmesinin işgal olarak nitelendirildiğini, meydana gelen oturmalarda davacı idarenin kullanım şekli ve işgali nedeniyle hasar verip vermediğinin tespiti gerektiğini, ihale kapsamında tanzim edilen sözleşmenin müvekkili firma tarafından feshetme hak ve yetkisi bulunmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece; asıl kararda Silo imalatları tamamlandıktan ve siloların Ekim/2014 tarihinden itibaren yüklenmeye başlanmasından hemen sonra temel tabanında yer yer farklı oturmaların oluştuğu, davalı ...... Ltd. Şti'nin hazırladığı projelerin hatalı olması nedeniyle diğer davalı yüklenicinin inşaat alanını ve projeleri sözleşme ve eki YİGŞ'nin ilgili maddeleri gereği yeterince incelememesi, davacı idareyi uyarmaması, eksik ve yetersiz drenaj yaptığı ve teknik şartnamesine uygun olmayan ayıplı temel altı dolgu imalatı yapması nedeniyle kusurlu oldukları, geçici kabul tutanağının davacı idare tarafından onaylanmadığı, 19/01/2018 tarihli protokolün işbu derdest davanın konusu ile ilgisinin bulunmadığı, işveren davacı idarenin davalı şirketlerden hasarın kaynağının tespit edilmesi ve bilahare oluşan zararın giderilmesi isteminde olumlu bir sonuç alamadığı, dava öncesi yaptırılan tespit raporlarındaki belirlemelerin yargılama aşamasında mahallinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporlarda da sabit kaldığının tespit edildiği, yapılan tespitlerde yapı temellerinde meydana gelen ve kabul edilebilir sınırların ötesinde farklı oturmalar nedeniyle çelik silo, toplama kanalı temeli ile perdesinde deformasyonların (çökmenin) oluştuğu, çelik siloların üst kapak ve konveyör (taşıma yolu) gibi ekipmanlarda hasar ve kırılmaların meydana geldiği, çelik silolara hububat doldurulması ve boşaltılmasında kullanılan mekanik taşıma sistemlerinin montaj ve taşıma akslarından saptığı ve eğildiği, mekanik taşıma sistemlerinden çelik silolara doldurma yapılan bağlantı ağızlarının benzer şekilde kırıldığı, koptuğu ve kullanılamaz hale geldiği, asansör çukuru mahallerindeki konveyörde eğilme ve hasarın gözlendiği, yarı mekanik depolarda zemin oturmaları olduğu, esasında isnat duvarı gibi davranması gereken yapı çevresindeki betonarme yan ve iç bölme perde duvarlarında derz bölgelerinde yatay açılmaların ve ayrışmaların gözlendiği, yapılardaki çelik çatının oturduğu kısımlarda istenmeyen yatay deplasmanların ve açılmaların oluşması nedeniyle çelik çatı elemanlarında kasılmaların ve çelik çatı profil elamanlarında kopmaların (kırılma) oluştuğu, mekanik hareketli doldurma sisteminin aksının da kısmen saptığının belirlendiği, az yukarıda açıklanan taraflar arasındaki sözleşme koşulları çerçevesinde davalıların kusurlu ve sorumlu oldukları ve yine sözleşme koşullarına göre projeleri onaylayan, çapraz ve kademeli yükleme yapılmaması nedeniyle davacı iş verene kusur atfedilemeyeceği, davacının oluşan zararının hasar inceleme, saha araştırma ve raporlama bedelleri, mahsulün depolardan başka bir alana taşınma bedeli, zemin iyileştirme ve üst yapı onarım bedeli, depo kiralama kar kaybı olmak üzere toplam 2.089.092,00 TL olduğu belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
\t\t\t\t\t\t\tMahkemece ek kararda; Talep, HMK nın 305/A maddesinde düzenlenen hükmün tamamlanması istemine ilişkindir. HMK'nın 305/1 maddesinde \"Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor, yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan herbiri hükmün açıklanmasını veya tereddüt yada aykırılığın giderilmesini isteyebilir.\" hükmü düzenlenmiş, aynı Yasanın 305/2 maddesinde ise \"Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez.\" hükmüne yer verilmiştir. HMK'nın 305/A maddesinde \"(1) Taraflardan her biri, nihaî kararın tebliğinden itibaren bir ay içinde, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilmesini isteyebilir. Bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir.\" hükmüne yer verilmiştir. Mahkememizce verilen 15/06/2023 tarihli karar taraflara tebliğ olunduğundan talep duruşmalı olarak değerlendirilmiştir. Anılan hükümler doğrultusunda somut olayın değerlendirilmesinde; Mahkememizin 15/06/2023 tarih ve 2017/432 Esas 2023/457 Karar nolu gerekçeli kararının 3.sayfasında \"Davalı ... İnş. Tur. Tic ve A.Ş-... Yapı Enerji San. ve Tic. A.Ş (iş ortaklığının birleşme sonrası yeni unvanı ... ... Mühendislik İnşaat A.Ş)...\" yazılmak suretiyle davalıların dava tarihinden sonra unvan değişikliği ve birleşme sonrasında ortaya çıkan güncel durumu açıkladığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dosyadaki taraf değişikliğini kabul etmediklerini, yüklenicinin adi ortaklığı oluşturan şirketlere ayrı ayrı dava açtıklarını, davalılardan ... Yapı Enerji San. Ve Tic. A.Ş.'nin isim değiştirerek ... yapı ve Enerji San. Tic. A.Ş, olduğunu, adi ortaklığın ise ticari işletme iken tür değiştirerek şirkete dönüştüğünü ve ... ... Mühendislik İnşaat Anonim Şirketi olduğunu, adi ortaklığı oluşturan şirketlerin faaliyetine devam ettiğini, 4 şirketle de faal halde ve davalı olduğunu, adi ortaklığı oluşturan şirketlerin taraf sıfatının kaldırılmasının hatalı olduğunu, şirketlerin birleşmesinin söz konusu olmadığını, yargılamada bu durumu ifade ettiklerini, geçici kabul sürecinde Çankırı deposunun zemininde oturma ortaya çıktığını, bu konuda tespit için ODTÜ'den danışmanlık hizmeti alındığını, sorunun giderilme için davalılara bildirimde bulunduklarını, tespit yaptırıldığını, dava tarihinden sonra oradan geçen sürede ayıp giderim bedelinde artış olduğunu, deponun kullanılamadığını, kusur oranının belli olmadığından sözleşmenin hangi davalı yönünden sona erdirileceğinin de belirlenemediğini, zararın dava ve karar tarihleri esas alınarak hesaplanması gerektiğini, davalıların tüm zararı karşılaması gerektiğini, sorumluluğun farazi olarak 6 ay belirlenmesinin hatalı olduğunu, ayıbın tespiti için dışarıda danışmanlık hizmeti alındığını, bilirkişi raporunun yasal düzenlemelere aykırı hazırlandığını, müvekkil kurum üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiklerini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
\tDavalı ... ... Mühendislik İnşaat Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu hasar, zemin ve sondajları, raporları gerektiği gibi hazırlanmayan hatalı, yetersiz geoteknik rapordan kaynaklı olduğunu, bunun kendilerince bilinmesinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi 14/3 maddesi gereği mümkün olmadığını, hasarların, saha sonuçları ve devamında uygulama projesinde öngörülen oturmadan daha fazla oturma gerçekleşmesi nedeniyle ortaya çıktığını, oturmaların 31/12/2024 tarihli yazı ile idareye bildirildiğini, ODTÜ tarafından saha sonuçlarının, taşıma gücünün , oturma potansiyelinin değerlendirilmesi hesaplarının hatalı ve yanlış tespit edildiğinin belirlendiğini, müvekkilin davacı ile birlikte ortak kusurlu olarak tespitinin mümkün olmadığını, müvekkile kusur atfedilemeyeceğini, 3.ek raporda yer altı sularının hesaba katılmamasından dolayı hasarın oluştuğunun tespit edildiğini, mahkemenin gerekçesi ile 3.ve 4.ek raporların çelişkili olduğunu, temel projenin mevcut zemine uygun olmadığının 4.ek raporda belirtildiğini, projede drenaj sistemini göstermeyen eksik proje hazırlayan davalı ... Müh. Müş. Ltd. Şti. olduğunu, davacı idareye neden kusur atfedilmediğinin gösterilmediğini, davacının çapraz yükleme sistemine aykırı yükleme yaptığını, bu yönden de kusurlu olduğunu, müşterek ve müteselsil sorumluluğu kabul etmediklerini, davacı ile davalı ... Müh. Müş. Ltd. Şti. Arasındaki hizmet iç ilişkisinin müvekkili bağlamayacağını, bilirkişi raporunda müvekkile %25 kusur verildiğini, davacı tarafın siloları atıl bırakarak zararın artmasına yol açtığını, artan zarardan müvekkilin sorumlu tutulamayacağını, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi kararlarının da bu yönde olduğunu, ayıp giderim bedelinin yüksek hesaplandığını, silolardaki mahsullerin dağıtılmış veya satılmış olduğunu, müvekkilin nakliye ve depo kiralamadan sorumlu tutulamayacağını, söz konusu fatura bedellerinin rayiç değer olup olmadığının belirtilmeden aynen kabul edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddini talep etmiştir.
\tDavalı ... Müh. Müş. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, 5 yıllık zamanaşımı süresinin geçici kabule bağlanamayacağını, davacının kusurlu olduğunu, müvekkil tarafından hazırlanan projelerin hatalı olmadığını, ODTÜ raporunda oturmaların inşaat ve imalat hatasından kaynaklı olduğunun belirtildiğini, 3.ek rapora karşı beyan ve itirazlarının dikkate alınmadığını, sadece zemin açısından değil, üstyapı yönünden de değerlendirme yapılması gerektiğini, drenaj yönünden müvekkile kusur atfedilmediğini, davacının çapraz yükleme prensibine uymadan yükleme yaptığını, davacının gerekçeli kararda kusursuz bulunmasının hatalı olduğunu, ODTÜ raporunda da açıkça belirtildiği üzere davalı yüklenicinin kusurlu olduğunu, müvekkil ile davalı arasındaki sözleşmede %16 'lık oran öngörülmüşken %17,5 faize hükmedilmesinin de hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
\tDavacı vekili ek karara karşı yaptığı istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmün tamamlanması taleplerine yönelik verilen 23/11/2023 tarihli ek kararın gerekçesinde Mahkemece durumun asıl kararda açıklandığı belirtilmişse de asla herhangi bir açıklama yer almadığını, sadece karşı tarafın iddia ettiği beyana kararda yer verildiğini, hükmün tamamlanması talepli duruşmada duruşma ekranında davalı şirket olarak ... İNŞAAT TURİZM TİC. SAN. A.Ş. Şirketinin adının da yer aldığını ancak gerekçeli kararda yer almadığı için asıl borçlu sorumlu, tahsil kabiliyeti olabilecek şirketlere yönelik icra işlemleri gerçekleştirilemediğini, bu yüzden davanın başlangıcında da UYAP'ta yer aldığı haliyle bu şirketlerin Mahkemece verilen karara eklenmesinin zaruri olduğunu belirterek yerel mahkeme ek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
\tGEREKÇE :
\tDava, Eser Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
\t İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\t1- 6100 Sayılı HMK’nun 27. maddesi uyarınca davanın tarafları kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu hak, yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını da içermektedir. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmalıdır.
\tSomut olayda uyuşmazlık konusu eser sözleşmesinin yüklenici adi ortakları ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret A.Ş. (eski Ünvan: ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret Aş. ) ve ... İnşaat Turizm Ticaret Ve Sanayi A.Ş. olup davacı iş sahibi tarafından müşavir şirket dışında bu şirketlere dava açılmıştır. Yargılama sırasında Mahkemece davalı yüklenici şirketlerin tür değişikliği ile ... ... Mühendislik İnşaat Anonim Şirketine dönüştüğü kabul edilerek 16/03/2020 tarihinden sonraki işlemler yönünden bu şirket, yüklenici adi ortaklar olarak kabul görmüş ise de İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 18/01/2024 tarih 2024/48 sayılı cevabi yazısına göre tür değişikliğinin \"... İnş.tur.tic.ve San. AŞ ve ... Yapı Ve Enerji San.tic. Aş. Ticari İşletmesi\" hakkında yapıldığı, ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret A.Ş. (eski Ünvan: ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret Aş. ) ve ... İnşaat Turizm Ticaret Ve Sanayi A.Ş.'nin faal olduğu anlaşılmıştır.
\tDolayısıyla yüklenici davalılar ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret A.Ş. (eski Ünvan: ... Yapı Ve Enerji Sanayi Ticaret Aş. ) ve ... İnşaat Turizm Ticaret Ve Sanayi A.Ş. Hakkında açılan davanın aynı taraflar arasında görülmeye devam edilmesi gerekirken yazılı şekilde davalılarla ilgisi olmayan ... ... Mühendislik İnşaat Anonim Şirketi hakkında karar verilmesi doğru görülmemiştir.
\t2- Sözleşme eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin işlerin Denetimi başlıklı 14. maddesinde” (1) Sözleşmeye bağlanan her türlü yapım işleri, idare tarafından görevlendirilen yapı denetim görevlisinin denetimi altında, yüklenici tarafından yönetilir ve gerçekleştirilir. (2) Herhangi bir işin, yapı denetim görevlisinin denetimi altında yapılmış olması yüklenicinin, üstlenmiş olduğu işi bütünüyle projelerine, sözleşme ve şartnamelerine, fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmak hususundaki yükümlülüklerini ve sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. (3) Yüklenici, üstlenmiş olduğu işleri, sorumlu bir meslek adamı olarak fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapmayı kabul etmiş olduğundan, kendisine verilen projeye ve/veya teknik belgelere göre işi yapmakla, bu projenin ve/veya teknik belgelerin iş yerinin gereklerine, fen ve sanat kurallarına uygun olduğunu, ayrıca işin yapılacağı yere, kullanılacak her türlü malzemenin nitelik bakımından yeterliliğini incelemiş, kabul etmiş ve bu suretle işin teknik sorumluluğunu üstlenmiş sayılır. Bununla birlikte yüklenici, kendisine verilen projelerin ve/veya şartnamelerin, teslim edilen işyerinin veya malzemenin veyahut talimatın, sözleşme ve eklerinde bulunan hükümlere aykırı olduğunu veya fen ve sanat kurallarına uymadığı hususundaki karşı görüşlerini teslim ediliş veya talimat alış tarihinden başlayarak on beş gün içinde (özelliği bakımından incelenmesi uzun sürebilecek işlerde, yüklenicinin isteği halinde bu süre idarece artırılabilir) idareye yazı ile bildirmek zorundadır. Bu sürenin aşılması halinde yüklenicinin itiraz hakkı kalmaz. Yüklenicinin iddia ve itirazlarına rağmen, idare işi kendi istediği gibi yaptırdığı takdirde yüklenici, bu uygulamanın sonunda doğabilecek sorumluluktan kurtulur.” hükmü bulunmaktadır. Bu hükümler yüklenicinin özel olarak ihbar yükümlülüğünü düzenlemiştir (Yargıtay (kapatılan) 15. Hukuk Dairesi, 2019/2672 Esas, 2020/1099 Karar).
\tSomut olayda yüklenicinin zemin konusunda özel ihbar yükümlülüğüne uygun davranıp davranmadığı, yazılı bir bildirim olup olmadığı tartışılmadan davacı iş sahibine de kusur yüklenmesi doğru görülmemiştir.
\t3- O halde Mahkemece yapılacak işlem; yargılamaya haklarında dava açılan ve faal olan şirketler yönünden devam edilmesi, 16/03/2020 tarihinden sonra dosya içerisine giren delil ve raporların kendilerine tebliğ edilmesi; içerisinde jeoloji mühendisinin ve sözleşme konusu işin yapımı konusunda uzman bilirkişilerden de bulunduğu yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması, heyete kamu ihalelerinde uzman eski bir sayıştay denetçisi veya hesap bilirkişisinin de eklenmesi; ileri sürülen ayıp ve eksikler yönünden mahallinde keşif yapılarak değerlendirme yapılması, talep edilen zarar kalemlerinin menfi ya da müspet zarar olup olmadıklarının tartışılması, kabule göre davacı tarafın iddia ettiği bedelle yetinilmeyip tespit edilecek ayıp ve eksikler yönünden ortaya çıktığı tarihe giderilmesi için makul süre hesaplanıp eklenerek bulunacak tarih itibariyle serbest piyasa rayiciyle giderim bedelinin hesaplanması, yine kabule göre davalılardan ... şirketi ile diğer davalılar ve davacı arasındaki sözleşmeler faiz yönünden farklı hükümler içermekte olduğundan davacı tarafın faiz talebinin her davalı yönünden kendi sözleşme hükümlerine göre değerlendirilmesi, bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.
\tAçıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin asıl karara karşı istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.4,6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davacı vekilinin ek karar için yapmış olduğu istinaf başvurusu asıl karar kaldırıldığından konusuz kalmış olup karar verilmesine yer olmadığına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Taraf vekillerinin asıl karara karşı istinaf başvurularının KABULÜNE,
2- Davacı vekilinin 23/11/2023 tarihli ek karara karşı yapmış olduğu istinaf başvurusu konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
\t3-ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 15/06/2023 tarih ve 2017/432 Esas-2023/457 Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.4,6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
\t4-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
\t5-Davacı tarafından asıl ve ek karar için yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde davacıya iadesine,
\t6-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde davalılara iadesine,
\t7-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
8-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 17/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Üye
✍e-imzalıdır
Katip
✍e-imzalıdır