T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1118 Esas
KARAR NO: 2024/1959
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/11/2022
NUMARASI: 2015/534 Esas, 2022/726 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit ve Çek istirdadı (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 19/12/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Dava konusu çekin çalıntı olduğunu, imzanın şirket yetkililerine ait olmadığını, İstanbul 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin sayılı dosya kapsamı, ödemen men yasağı kararı ve daha önce yatırılan 101.000.00 TL' lik teminat mektubu dikkate alınarak ivedi olarak ihtiyati tedbir kararı verildiğini, İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında derdest haksız takibin durdurulması gerektiğini belirterek takibe ve davaya konu keşidecisi ... İnş. ... İç ve Dış Tic. Ltd Şti olan 26/07/2015 tarihli; ... numaralı ve 10.000,00 TL bedelli çek bakımından yetkili hamil olmaması sebebiyle çek aslının iadesini, çekin iadesi ile takibin iptalini, çek bakımından müvekkili yetkili hamil olduğundan alacaklı olduğunun tespitini, çek keşidecisinin ve müvekkil şirketin davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ve çek bakımından davalı tarafın yetkili hamil olmadığının tespitini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in davaya konu çeki elden aldığı şahsın ... olduğunu, müvekkili ... ile arasında geçmişe dayalı ticari ilişki bulunduğunu, karşılıksız çıkan ve tahsil olunamayan dilekçe ekinde ibraz edilen çek borcuna istinaden davaya konu çek ile sair bir kısım senet ve çeki müvekkile elden verdiğini, müvekkilinin ticaretle uğraştığını ve Kocaeli'de ikamet ettiğini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"1.Açılan davanın kısmen kabulüne; davaya konu ... Bankası Tuzla Şubesi'ne ait ... numaralı 26/07/2015 tarihli keşidecesi ... Dış Tic. Ltd. Şti olan 10.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davacı ... San. Tic. A.Ş'nin davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Çekin istirdatı talebinin reddine,\" Şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde özetle; İstirdat isteminin reddedilmesinin hatalı olduğunu, çeklerinin çalınması üzerine İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/364 E. sayılı dosyasından ödemeden men yasağı alınarak tüm bankalara bildirildiğini, bankaya ibraz edildiğinde çek hakkındaki tedbir kararı çek arkasına yazıldığını, alacaklı tarafın çeki mahkemeye ibraz etmek yerine kötü niyetli olarak takibe giriştiğini, Müvekkilinin yetkili hamil olduğunu, TTK 792 maddesinin dikkate alınması gerektiğini, çalınan çekler kötü niyetli 3. kişiler tarafından birden fazla kere cirolanarak sözde iyi niyetli 3. kişi görüntüsü yaratılmak istendiğini, kaşe ve imzanın müvekkili yetkililerine ait olmadığının rapor ile tespit edildiğini, İstanbul Anadolu 5. İcra Hukuk Mahkemesinin 2015/668 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu de imzanın müvekkili şirkete şirkete ait olmadığının tespit edildiğini, Davalı yanın iddialarını ispatlayamamadığını, çeklerin arka yüzünde müvekkilinden sonra ciranta olarak yer alan ... A.Ş. İle arasındaki ticari ilişkiyi ispat edemediğini, davalı ve dava dışı ... A.Ş.'nin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi gerektiğini, gerçek ilişki olmadığının böylece tespit edileceğini, eksik inceleme yapıldığını, Tarafları farklı ancak konusu aynı olan ve İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/633 E sayılı dosyasında tüm cirantaların defterleri incelenerek istirdat kararı verildiğini ve kararın onandığını ( Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2016/5701 E 2018/30 K sayılı ilam) Davalı ve dava konusu çekleri iktisap ettiği dava dışı ... firmasının yetkileri aleyhine yürütülen savcılık soruşturmalarının sonucu beklenmeden hüküm kurulması hakkaniyete ve ispat hakkına aykırı olduğunu, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2015/131989 Sor numaralı dosyasından verilen yetkisizlik kararı sonrası İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2019/157429 Üst Dosya Numaralı soruşturma dosyaları halihazırda derdest olup davalı ... ve dava dışı ... firması yetkilileri de dahil olmak üzere kapsamlı bir soruşturma yürütüldüğünü, ancak davalı ve dava dışı ... firma yetkililerinin yerlerinin tespiti ve ifadelerinin alımının güç olduğunu, Davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, aynı mahiyetteki emsal dosyalarda davanın kabulüne ve yargılama giderlerinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verildiğini, davaya konu çalınan çek ile ilgili savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu ve halen soruşturmasının devam ettiğini, İstanbul Anadolu CBS 2015/131989 numaralı dosya olduğunu belirterek kararın istirdat isteminin reddi yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, menfi tespit ve çek istirdat istemlerine ilişkindir. İlk derece mahkemesince menfi tespit isteminin kabulüne, istirdat isteminin ise reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; çekte görünürde düzgün ciro silsilesi mevcut olup davalının yetkili hamil olmadığını ve çeki iktisapta kötüniyetli olduğunu ispat yükü davacıdadır. Kambiyo senedine dayalı alacak iddiasında alacaklının çekin sebebini ispat yükümlülüğü olmadığı gibi çekin defterinde kayıtlı olmaması çeki hükümden düşürmeyeceğinden cirantaların defterleri incelenmeden karar verilmesi yerindedir. Çekte davalı dışında ciranta da bulunduğu, davacı vekilinin 13, 18.celselerde soruşturma dosyası beklenilmeksizin karar verilmesini talep ettiği dikkate alındığında mahkemece mevcut dosya durumuna göre istirdat isteminin reddine karar verilmesi yerinde olduğu gibi reddedilen talep yönünden kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinde de usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.19/12/2024