T.C.
G A Z İ A N T E P
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
3. H U K U K D A İ R E S İ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
Esas No\t : ...
Karar No\t :....
Başkan : ... (...)
Üye : ... (...)
Üye : ... (...)
Katip : ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t\t:....
NUMARASI\t\t: ....
DAVACI\t\t: ... -...\t
\t\t Av. ...\t \t
DAVALI\t\t: 1 -... ....
DAVALI\t\t: 2 -... ....
VEKİLİ\t\t: Av. ... ...
DAVALI\t\t: 3 -......
VEKİLİ\t\t: Av. ...\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
TARİHİ :....
YAZIM TARİHİ : ....
Davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından süresinde verilen dilekçeler ile yukarıda tarih ve sayısı gösterilen mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılması talep edildiğinden, istinaf başvuru şartları yönünden ön inceleme yapılıp, üye hakimin inceleme raporu ve açıklamaları dinlendikten sonra, istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda, gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;...... tarihinde, davalı ...'ın kullandığı, davalı şirketin işleteni olduğu, davalı ... şirketince . poliçesi ile sigortalı olan.... plakalı araç ile davacının kullandığı ..... plakalı motosikletin çarpışması sonucunda davacı yaralandığından, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, . TL bakıcı, .. TL tedavi gideri, .. TL geçici iş göremezlik, .. TL sürekli iş göremezlik, .. TL motosiklet zararı ve .. TL ekonomik geleceğinin sarsılması nedeniyle toplam .. TL maddi tazminatının davalılardan, .... TL manevi tazminatın ise davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama aşamasında maddi tazminat talebini HMK'nın 107/2. maddesi gereğince .. TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
1. Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketlerine başvuru yapmadan davayı açtığından, davanın usulden reddi gerektiğini, sürekli sakatlık bakıcı giderine ilişkin talebin teminat limiti dahilinde olduğunu, sağlık hizmet bedellerinin .. sorumluluğunda olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçede yazılı limitlerle sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin...... olduğunu, davacı ehliyetsiz, kasksız ve hız limitlerini aştığından %.. kusurlu olduğunu, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece yapılan yargılama sonunda; \"...davacının davasının kısmen kabulü ile, ....... Tazminatın, davalılar ... ve . .. . . haksız eylem tarihi olan olan ..... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ...ş. yönünden ise poliçe limitleri nazara alınarak ......TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ve dava tarihi olan ....... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, .....Geçici İş Göremezlikten Kaynaklanan Tazminatın, davalılar ... ve ...... haksız eylem tarihi olan olan ....... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ...ş. yönünden ise poliçe limitleri nazara alınarak ...... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ve dava tarihi olan ....... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, . TL . Giderinden Kaynaklanan Tazminatın, davalılar ...... haksız eylem tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile diğer davalı ...ş. yönünden ise poliçe limitleri nazara alınarak ..... TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere ve dava tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, Koşulları bulunmayan . . .. tazminat talebinin reddine, . Giderinden Kaynaklanan ve ispatlanamayan tazminat talebinin reddine, Koşulları bulunmayan . . . ., tazminat talebinin reddine,Manevi . .. Yönünden davacının davasının kısmen kabulü ile, .. TL manevi tazminatın, haksız eylem tarihi olan .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ..... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine...\" karar verilmiştir.
\t\t
IV. İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ve davalı .. vekili süresi içerisinde istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, ...... Hakkında Yönetmeliğe göre .....olan maluliyet oranı üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, kısmi ıslah yapıldığından kazanılmış hak oluşmadığını, geçici iş göremezlik zararı ile bakıcı giderinin \"sağlık gideri teminatı, sürekli iş göremezlik zararının ise \"sakatlanma\" teminatı kapsamında olduğunu, sakatlık, ölüm ve tedavi gideri olarak üç teminatta da .... TL limit olduğunu, mahkemece geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri sağlık teminatı kapsamında kalmasına rağmen sakatlanma teminatı limitini aştığı değerlendirilmesi yapıldığından sigorta şirketi yönünden sorumluluğun eksik tespit edildiğini, bu nedenle sorumluluk sınırının yeniden tespit edilmesi gerektiğini, temerrüt faizi olarak avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, güncel asgari ücrete göre maluliyet raporunun alınması gerektiğini, manevi tazminatın yetersiz olduğu ve yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete başvuru yapılmadan dava açıldığından başvuru şartının yerine getirilmediğini, davacının kask, dizlik, koruyucu ekipman kullanmadığını belirterek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hesap raporunun ... teknik faize göre yapılması gerektiğini, mahkemece poliçe limiti gözetilmeksizin yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçların tamamından müvekkil şirketin de sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu bu nedenlerle mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Değerlendirme ve Sonuç
1. Dava, trafik kazası sonucu maruz kalınan bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
2. Davacının davadan önce davalı ... şirketine KTK'nın 97. maddesi gereğince tazminat hesabı için makul bir sürede hazırlanabilecek belgelerle yapılmış bir başvurusu bulunduğundan bu yöndeki istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.
3. Tazminat hesabı yönünden yargı kurumları ile .. gibi diğer kurumlar arasında uygulama birliğinin sağlanması açısından, ......ortak çalışmasıyla belirlenmiş olan ve ülkemize özgü güncel verileri içeren .. tablosuna göre bakiye ömür belirlenerek, . Mahkemesi'nin.......sayılı kararı ile, KTK'nın 90. maddesindeki \"bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir\" bölümündeki \"bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda\" ibaresinin .. aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği gözetilerek genel şart değişikliğinden önceki yargısal uygulamalar doğrultusunda progresif rant formülüne göre düzenlenen aktüerya raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik yoktur.
4. Koruyucu ekipman olarak dizlik, ........ düzenlenmediğinden davacının koruyucu ekipman dizlik takmaması nedeniyle ve davacının kaza tarihinde ehliyetsiz olması kazaya etken olmadığından mahkemece bu yönlerden müterafik kusur indirimi yapılmamasında bir isabetsizlik görülmemiştir.
Ancak;
5. Maluliyete ilişkin alınacak raporların, .......tarihinden önce ........tarihleri arasında . . ve . ...... Tespit İşlemleri Yönetmeliği, ...... tarihi ile .... tarihleri arasında sonrada ...... tarihi ile.......tarihleri arasında ... Sınıflandırması ve ...... tarihinden sonra ise . için . .. Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.
6. Davaya konu trafik kazası,.....tarihinde gerçekleşmiş olup, maluliyet oranının tespiti açısından ......... Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir. Bu durumda, mahkemece kaza tarihinde yürürlükte bulunan söz konusu yönetmelik hükümleri doğrultusunda düzenlenen aktüerya raporunu göre karar verilmesi gerekirken, kaza tarihinde yürürlükte olmayan yönetmeliğe göre yapılan aktüerya raporuna göre karar verilmesi doğru görülmemiştir.
7. Kaza tespit tutanağında davacının kaskının takılı olmadığı tespit edilmiştir. Davacının kaza nedeniyle yaralanması kafa bölgesinden olduğundan, yaralanmasının niteliği göz önüne alındığında, kask takılı olmadan motosiklet kullandığı kanaatine varılmıştır. Bu nedenle hesaplanan tazminattan .... oranında müterafik kusur indirimi yapılmaması doğru olmamıştır.
8. Davaya konu zarara neden olan kamyonetin yük nakli için kullanılan ticari araç olması nedeniyle mahkemece temerrüt faizi olarak ticari faiz niteliğindeki avans faizine hükmedilmesi gerekirken yasal faize hükmedilmesi hatalı olmuştur.
9.\tKazaya karışan aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... poliçe hükümlerine göre, bedeni zararlarda kişi başına .... TL, yine tedavi giderlerinde de kişi başına ... TL poliçe limiti ile davacıya karşı sorumludur. Bu iki limit birbirinden bağımsız olup, birinin tüketilmesi halinde sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirerek sorumluluğunun sona erdiğinden bahsetmek olanaklı değildir. Kazada yaralanan kişi, maluliyetinin oluşması halinde oluşacak sürekli iş göremezlik zararını bedeni zararlar klozundan, bakıcı gideri, tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik zararlarını ise tedavi giderleri klozundan karşılanmak üzere sigorta şirketinden talep edebilir. Buna göre, mahkemece söz konusu limitler dikkate alınmaksızın hesaplama yapan aktüerya raporuna göre hüküm kurulması hatalı olmuştur.
10. Sorumluluk hukukunun temel amacı, bir kimsenin malvarlığında iradesi dışında meydana gelen eksilmeleri aynen veya nakden gidererek zarar görenin zarar verici olay sonucunda malvarlığında eksilen değer yerine nitelik veya nicelik yönünden eş bir değer koymaktır. Bu anlamda gerçek zararın belirlenmesi ve giderilmesi önem arz etmektedir. Bu nedenle gerçek zararın belirlenmesi bakımından karar tarihine en yakın tarihlerdeki ölçütlerin kullanılması gerekmektedir. Asgari ücret, kamu düzeni ile ilgili olup, mahkemece re’sen gözönünde tutulması zorunludur.
11. O halde mahkemece, artan asgari ücret miktarları gözetilerek, hüküm tarihine en yakın tarihteki asgari ücret üzerinden hesaplanması yönünden bilirkişiden ek rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
12. Mahkemece maddi tazminatın sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilerek, vekalet ücreti, harç hesabında söz konusu miktarlar dikkate alınmaksızın toplam maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan harç ve vekalet ücretinden, davalı ... şirketinin sorumlu olmasına ilişkin hüküm tesis edilmiştir. Davalı ... poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olup teminat limiti üstünde kalan kısım yönünden herhangi bir sorumluluğu bulunmadığı gibi limit üzerinde kalan miktarın yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçlardan da sorumluluğu bulunmamaktadır.
13. Buna göre; davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sorumluluğuna ve yargılama giderleri harç ve vekalet ücretinden, bakiye poliçe limitinin hükmedilen tazminata oranı dahilinde sorumlu tutulması gerekirken, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tutar belirtilmeden, hükmedilen yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin tamamından diğer davalılar ile beraber sorumluluğuna hükmedilmiş olması doğru değildir.
14. Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesine göre; \" Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm halinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.\" Türk Medeni Kanunu'nun 4. maddesine göre ise; \"Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hakim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.\"
15. Manevi tazminat isteyebilmek için, hukuka aykırı bir şekilde bedensel zarara ya da ölüme neden olunmalı, zarar ile eylem arasında nedensellik bağı kurulabilmeli, zarar verenin az çok kusuru ya da kusuru olmasa bile sorumluluğa ilişkin koşullar oluşmalı ve zarar görende olay nedeniyle ruhsal sarsıntı meydana gelmiş olmalıdır. Manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar her olaya göre değişebileceğinden hakim,.... maddesinin kendisine verdiği takdir hakkını hukuka ve hakkaniyete göre kullanıp, ona etkili olan nedenleri objektif bir şekilde değerlendirmeli ve hak sahibine vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. ...... insan yaşamı olduğu gözetilerek, bu yaşamın yitirilmesinin yakınlarında açtığı zararın telafi edilmesinin olanaksızlığı nedeniyle yakınlarında oluşan derin ızdırabı bir nebze olsun dindiren miktarda olmalı, elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan miktar kadar ve eski kalıplardan çıkılarak zarar vereni de dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek miktarda caydırıcı olmalıdır...... Bundan ayrı, manevi tazminatın, maddi tazminatın olmadığı ya da yetersiz kaldığı hallerde tamamlayıcı denkleştirici yönüyle bir sosyal ihtiyacı karşılama işlevi de göz önüne alınmalıdır.......
16. Somut olayda, davacının maruz kaldığı maluliyet oranı, kazanın oluşumunda tarafların kusur oranları ve TBK'nın 56. maddesine göre olayın özel hal ve şartları değerlendirilmek suretiyle takdir edilen manevi tazminat tutarının bir miktar az olduğu kanaatine varılarak davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle;
1. Davacı vekili ve davalı ...vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ...... sayılı kararının HMK'nın 353/1-a,6 maddeleri gereğince KALDIRILMASINA,
2. Davanın yeniden görülmesi için dosyanın MAHALLİNE İADESİNE,
3.Davacı ve davalı ....'den tahsil edilen istinaf karar harcının istek halinde iadesine,
4. İstinaf yargılama giderinin mahkemece yeniden verilecek kararda değerlendirilmesine,
5. Duruşma açılmadığından istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6.Davalı ..... tarafından tehiri icra talebi kapsamında....... Esas sayılı icra dosyasına mehil vesikası için ibraz edilen ....... TL tutarlı teminat mektubunun yatırana İADESİNE, dair,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 353/1-a maddesi gereğince KESİN olarak oybirliğiyle karar verildi. ..
Başkan
Üye
Üye
Katip
İ.P.