T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO:2023/674 Esas
KARAR NO:2024/1952
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ:09/11/2022
NUMARASI:2021/616 Esas, 2022/249 Karar
DAVANIN KONUSU:Marka (Marka Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:19/12/2024
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... tarafından kaleme alınan \"...\" adlı eserin 20 Mart 2013 tarihinde baskısının yapıldığını, bu tarihten sonra çeşitli yazılı ve görsel basın yayın organlarında esere ilişkin röportaj ve söyleşiler yapıldığını, ...ve ... gibi büyük çaplı fuarlarda eser sahibinin imza günleri yaptığını, okuyucular ile bir araya gelerek söyleşiler yaptığını, Mili Eğitim Bakanlığı tarafında hazırlanan ilköğretim kitaplarında davacının kitabından alıntılar yapıldığını, Türkiye'deki her okulun \"...\" kitabından haberdar olduğunu, Küçükçekmece Belediyesi tarafından düzenlenen festivale ... isminin verildiğini, davacının eserinin kapağında olan martının da kullanıldığını, davacı ...’ın eser hakkı sahibi olduğu ... kitabının adı olduğu ve bu adın da izin alınmaksızın kullanılmış olduğu, bu sebeple de FSEK hükümlerine aykırı hareket edildiğini, davacının hitap ettiği kitle ile Küçükçekmece Belediyesi'nce yapılan festival hedef kitlesi ile içeriğinin kitap içeriğinin benzer olduğunu, kitabın 16 baskı yaptığını, 80.000 adet basıldığını, Türkiye'nin her tarafında okuyucu ile buluştuğunu, Küçükçekmece Belediyesi tarafından 2021 yılında düzenlenen festivalden önce 70.000 Adet satıldığını, 41. Sınıfta yer alan hizmetler kapsamında kullanıma sunulduğunu, kendilerine ait eser adının kullanılmasını kabul etmenin mümkün olmadığını, \"...\" adının davalı ... tarafından TPE'de marka olarak kendi adına tescil edildiğini, Küçükçekmece Belediyesi'ne çektikleri ihtarnameye verilen cevapta marka kullanma konusunda davacıdan mvafakatname alındığı belirtiliş ise de ihtarname ekinde muvafakatname sunulmadığını, davalının kitabı bildiğini, buna rağmen markanın 25/03/2021 tarih ve ... tescil numarası ile kötü niyetli olarak tescil edildiğini, davacının okurlarının festivalin davacı tarafından düzenlendiğini zannettiğini, belediye tarafından davacıya ulaşıldığını ... isminde kitap olduğunu gördüklerini ancak konularının farklı olması nedeni ile festivali düzenlediklerini, bu nedenler ile ... numarası ile tescilli \"...\" isimli markanın hükümsüzlüğüne ve marka sicilinden terkinini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce davacı tarafından Küçükçekmece Belediyesi'ne gönderilen 05/10/2021 tarihli ihtarname ile izinsiz kullanılan eserin kullanılmasına derhal son verilmesi aksi takdirde suç duyurusunda bulunulacağının ihtar edildiğini, Küçükçekmece Belediyesi davacıya verdiği 15/10/2021 tarih ve ... sayılı cevap ile \"gerçekleştirilecek festivale ... isminin uygun görüldüğü, ...\" isminin herhangi bir kurum, şirket veya kişi tarafından FSEK kapsamında hakkı bulunup bulunmadığı araştırıldığında, bu kapsamda Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından ... no.lu Marka Tescil Belgesi ile ...’a verildiğinin tespit edilmiş olduğu, buna binaen idarece \"...\" isminin marka sahibi olan ...’tan planlanan festivalde “...” isminin kullanılabilmesi için Muvafakat alındığını, ayrıca bahsi geçen festivalin kamusal alanda, ücretsiz olarak sosyal belediyecilik anlayışı gözeterek ve herhangi bir gelir elde edilmeden yapıldığını, bunun yanı sıra festival kapsamında yapılan etkinliklerde ihtarnamede bahsi geçen davacıya ait eserden herhangi bir alıntı da yapılmamış olduğunun ve kullanımın mevzuata uygun olduğunun belirtildiğini, bahse konu muvafakatnamenin dosyaya sunulacağını, davacı adına kayıtlı veya başvurusu yapılmış bir marka bulunmadığını, gerek markanın tescil ediliş biçimi, gerekse de daha sonra müvekkilinin muvafakati ile Küçükçekmece Belediyesi'nce düzenlenmiş olan festivalin ismi ve tanıtım broşürlerinde kullanılış biçimi arasında da herhangi bir benzerlik bulunmadığını, İstanbul’un şehir olarak masalsı olup bu isimle pek çok esere, kitaba, şiire, filme, diziye, resme, minyatüre ve sayısız başka çalışmaya da konu ve başlık olduğunu, örneğin yönetmenliğini ...'ın yaptığı \"...\" isimli dizinin 2003-2005 yılları arasında ...'de yayımlanmış, büyük beğeni toplamış, ismi dizinin bir parçası olarak tanınmış olduğunu, bu eserin meydana getirildiği zamanın davacının eserinden çok daha önce ki tarihlere dayandığını, ... adresinde sanatçı ...'ün 2013 yılında İstanbul'u anlatan bir minyatürüne \"...\" ismini verdiğini, ... adresinde yer alan, İstanbul'u tasvir eden ressam ...'ye ait bir başka resmin daha isminin Masal İstanbul olduğunu, Benzer şekilde ...'in \"...\" eserinin görselinin ekte sunulduğunu, Davacının eseri olan kitabın isminin tek başına eser niteliğinde olmayıp birçok farklı eserin tek başına veya birlikte parçası olarak kullanılmış, İstanbul'un geçmişten günümüze kadar güzelliğini tanımlamak için kullanılan ifadelerden biri olup eser sahibinin hususiyetini taşıdığından bahsedilemeyeceğinden davacının iddialarının yersiz olduğunu, Davacının emeği ürünü olan kitabın isminde bir özgünlük bulunmadığı gibi tek başına davacının eserini tanımlar, ilk söyleyiş veya görüşte akla davacının eserini getirir bir etkisi de bulunmadığını, Bu şekli ile de tek başına kitap isminde geçen \"...\" isminin marka olarak tescilinde bir kötü niyetin varlığından bahsedilemeyeceği gibi eser sahibinin mali ve/veya manevi haklarının ihlal edildiğinden de bahsetmenin imkansız olduğunu, Müvekkil markasının yazılış şekli ile bire bir aynısının Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından... tescil numarası ile 13.09.2021 tarihinde 16 ve 35. sınıflar için .. A. Ş. adına da tescil edildiğini, Davacının kullanım şekli ile müvekkilin markasının kullanım, yazım, renk, kullanım alanı, hitap edilen kitle vs unsurları birlikte değerlendirildiğinde davacının eserinden haksız biçimde faydalanmak amacı taşımadığı, her iki kullanımın bir birinden tamamen farklı olduğunun görüldüğünü, Davalı müvekkilinin Küçükçekmece Belediyesi Kültür Müdürü olduğunu ve dava konusu markayı belediye tarafından kullanılmak üzere kendi adına tescil ettirdiğini, bireysel ticari bir gaye ile tescil edilen bir marka olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI:\"...Davaya konu \"...\" şeklinde olan eser isminin ise harcı alem, orjina olmayan, herkesin kullandığı ve ayırdediciliği bulunmayan bir ifade olması nedeniyle FSEK kapsamında FSEK 1/B ve FSEK 83.maddeleri anlamında korunamayacağı, bu itibarla da SMK 6/6 maddesi anlamında da bir telif hakkının mevcut olmadığı ve hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmıştır.Kötüniyetli tescil yönünden yapılan değerlendirmede ise;SMK'nun 6/9 maddesine göre kötüniyetle yapılan marka tescil başvuruları itiraz üzerine reddedilir. Aynı kanunun 25.maddesine göre ise kötüniyetli tescil, aynı zamanda bir hükümsüzlük sebebidir.\"...\" kavramından ne anlaşılması gerektiği, her somut olayda ve o olayın özelliklerine göre değerlendirilmelidir. Genel olarak ticari dürüstlük kuralına aykırı tesciller kötüniyetli kabul edilmelidir.Her ne kadar davacı yan, kötüniyet iddiasında bulunmuş ise de, hukukumuzda aslolanın iyiniyet olması, kötü niyeti iddia edenin bu hususu ispat külfeti altında bulunması, davacıya ait eser isminin orjinal ve ayırdedici olmadığının kabulü ile davalının davacı yanca bulunmuş orjinal bir ibareden haksız yararlanmasının yukarıda yer alan tespitlere göre söz konusu olmaması, dosyada davalının kötü niyetini ispata yarayacak derecede başka bir delil sunulmamış olması nedeni ile davacının bu yöndeki talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.\" gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf isteminde özetle; Müvekkilinin \"...\" ibaresi üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu, TESCİL YOLU İLE KORUMA SAĞLANMASININ TANINMIŞ MARKA VE GERÇEK HAK SAHİPLİĞİ OLMAK ÜZERE İKİ İSTİSNASI BULUNduğunu, davalı yanın, haksız yere kendi adına tescil ettirdiği markası ile söz konusu tescilden doğan haklarını marka üzerinde gerçek hak sahibi sıfatını haiz müvekkiline karşı kullanmakta olduğunu ve müvekkilinin markasını kullanmasına engel olduğunu, Davalının kötüniyetli olarak hareket ettiğini, müvekkilinin markayı uzun yıllardır kullanarak tanınırlık sağladığını, Müvekkilinin markasının uzun yıllar önce yaratılmış olması ve Türkiye genelinde neredeyse bütün okullar tarafından bilinmesine rağmen davalın yanın ... tescil numaralı markasını \"...\" bulması hayatın olağan akışı ile bağdaşmadığını, müvekkili ile davalı arasındaki konuşmada davalı, dava konusu ibarenin yapmış oldukları araştırmada bir kitap ismi olarak internette yer aldığını bildiğini ancak buna rağmen marka başvurusunda bulunduğunu itiraf ettiğini,Müvekkilinin \"...\" ibareli markasını ihdas ve istimal etmiş, ortaya çıkarmış, kullanmış ve tanınabilirlik seviyesine getirmiş olduğunu, sunulan delillere göre de müvekkilinin bu ibareyi kullanmaya başlamasının davalı yan markasından daha eski tarihli olduğunu, Bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, yeni heyetten bir rapor alınmasını yahut ek rapor alınmasını talep ettiklerini karar verilmesini talep ettiklerini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:Davacı, yazarı olduğu ... isimli kitabın ilk baskısının 2013 yılında yapıldığını, ... ibaresi yönünden önceye dayalı gerçek hak sahibi olduğunu, tescilin kötüniyetli olduğunu iddia ederek FSEK 6/6, 6/9 maddeleri gereğince markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Somut uyuşmazlıkta; davacı ... isimli kitabın yazarı olup mahkemece alınan ve hükme yeterli bulunan raporda \"...\" ibaresinin ayırt edici bir ibare olmadığı gibi herkesçe kullanılan bir ibare olduğu tespit edilmiş olmakla davacının üstün hak iddiası ile FSEK 6/6 maddesi gereğince hükümsüzlük isteminin reddine karar verilmesi yerindedir. Davalının tescilde kötüniyetli olduğu mevcut delil durumuna göre ispatlanamadığından FSEK 6/9 maddesine dayalı hükümsüzlük isteminin reddi de yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davacı vekilini istinaf isteminin esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan, peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,40-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/12/202