T.C. İstanbul Anadolu 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO: 2018/27 Esas
KARAR NO: 2024/821
DAVA: Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/12/2017
KARAR TARİHİ: 07/11/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA: Davalı banka tarafından davacı şirkete tahsis edilen ticari kredi nedeniyle kendisinden alınan fazla faizin iade edilmesi ve RKHK m. 58/2 maddesi uyarınca 3 kat tazminat talebimizi içeren söz konusu davanın ticari dava niteliğinde olduğu, Bu nedenle görevli mahkeme, ticaret mahkemesi olduğu, Yetkili mahkeme, 6502 sayılı Kanun'un 73/5'e hükmüne göre davacının yerleşim yeri mahkemesi ile beraber genel 6100 sayılı Kanun'un 6/1 hükmüne göre davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, söz konusu dava, davalı bankanın genel merkezinin bulunduğu yer ticaret mahkemelerinde açıldığı, Huzurdaki davayı belirsiz alacak davası olarak açmakta hukuki yararımız mevcuttur. Şöyle ki, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un tazminata ilişkin 57 ve 58. Maddeleri hükümlerinde tazminat olarak zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel karlarının üç katı oranında bir bedele hükmedileceği öngörülmektedir. Ancak davalının elde ettiği veya elde etmesi muhtemel karın tarafımızca tespit edilmesi hali hazırda mümkün olmadığı, Söz konusu karar, işbu davanın açıldığı tarihte karar düzeltme aşamasında olmakla beraber hali hazırda zarar görenlerin tazminat davası açmasının önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır. ---------- İdare Mahkemesi'nin kararının karar düzeltme aşamasından da geçmek suretiyle kesin hüküm teşkil ettiği durumda mahkeme tarafından karar ve gerekçelerin kesin delil olarak değerlendirilmesi gerektiğini, Davanın açıldığı tarih itibariyle ise konuya ilişkin Rekabet Kurulu, --------- İdare Mahkemesi ve Danıştay Onama kararı takdiri delil olarak nitelendirilerek, ---------Karar ---------- sayılı kararı bekletici mesele yapılmasın gerektiğini, Dolayısıyla hali hazırda davalı bankanın piyasadaki diğer 11 banka ile aldığı ortak karar ile mevduat kredi ve kredi kartı hizmetleri bakımından faiz oranını yükselterek tüketicilerin olması gerekenden çok daha yüksek bir miktarda faiz ödemek zorunda bırakıldığını, Davalı tarafından 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 4. maddesini ihlal edilerek kasıtlı eylemlerle rekabeti bozucu, engelleyici ve kısıtlayıcı işlemlerde bulunulduğu sabit olduğu şeklinde talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA: Rekabet kurulu kararına karşı açılmış dava karar düzeltme aşamasında olduğundan henüz kesinleşmediği, kesinleşmemiş olan bir dava söz konusu iken rekabet kurulunun adı geçen kararına dayanarak dava açılması kabul edilemediği, bu nedenle zamansız açılmış davanın dava şartı eksikliği ile reddi gerektiği, işbu davanın da dava şartı eksikliği nedeni ile reddedilmesi gerektiği, çünkü ispat hukukunun tüm kaidelerine aykırı olarak ve diğer bankalarla birlikte davalının ----------- Bankası’na de ceza vermiş olmak için verildiği apaçık olan Rekabet Kurulu kararına karşı davalı şirket ----------- tarafından iptal davası açıldığı ve söz konusu dava şuanda karar düzeltme aşamasında olduğu, karar düzeltme başvurumuzun sonucunun beklenmesine karar verilmesini talep edildiği, Huzurdaki davada haksız fiil sorumluluğuna ilişkin hükümlerin uygulanması gerektiğinin, bu sebeple uygulanacak zamanaşımı süreleri de haksız fiil sorumluluğuna ilişkin zamanaşımı süreleri olduğu, davacının, tüm ülke ve kamuoyu açısından alenilik kazanmış, tüm gazetelerde, haber sitelerinde, televizyonlarda duyurulmuş olan rekabet kurulu kararını öğrendiği halde , kötü niyetli ve dürüstlük kuralına aykırı olarak bilmediğini iddia etmesi kabul edilmediği, nitekim davacı şirketin basiretli bir tacir olarak iş yaptığı ve hizmet sunduğu ekonomik sektöre ve piyasaya ilişkin gelişmeleri takip etmesi gerektiği açıktır. basiretli bir tacirin bilmesi gereken olay ve vakıaları bilmediğini iddia edemez, etse bile bu iddialarının kabul edilmemesi gerektiğini, davacının sektördeki tüm bankalardan kullanmış olduğu kredilerin ne kadar çok olduğu dikkate alındığında basiretli bir tacir olarak hala bu sektöre ilişkin önemli ve bilinmesi gereken gelişmeleri bilmediğini iddia etmesi açıkça dürüstlük kuralına aykırı bir biçimde hakkın kötüye kullanılmaması gerektiğini, dava haksız fiil sorumluluğuna ilişkin olduğu, bu sebeple davacının davalı ---------- kusurunu ispatlaması gerektiğini, Rekabet Kurulu Kararı’nın her tazminat talebi açısından kusur unsurunun gerçekleştiğine dayanak olabileceği kabul edilemediğini, davalı ----------- kredi faizleriyle ilgili olarak Rekabet Kurulu kararı kapsamı dışında olduğu, Krediler davalı ---------- açısından idari yaptırıma konu edilmemiş olup, Kurul kararının hiçbir yerinde müvekkilimiz ----------- kredi faizleriyle ilgili rekabeti ihlal ettiği iddia edilmediği gibi kendisine herhangi bir sorumluluk da yüklenmemiştir. Muhtemelen bu sebeple, en düşük cezayı almıştır. Bu sebeple kredilere dayalı taleplerin, kurul kararı kapsamı dışında kalması sebebi ile reddedilmesi gerektiği, kısaca değinmek gerekirse müvekillimiz ----------- hakkındaki rekabet ihlali iddiası yalnızca tek bir belgeye dayanmakta olduğundan, ------------ hakkında rekabet kurulu tarafından dahi indirim sebepleri uygulandığından ve müvekkilimiz ----------- rakabet kurulundan en az cezayı aldığından, 3 katı tazminat talebi kabul edilemediği, rekabet kurulu tarafından dahi indirim yapılmış bir konuda üç katı tazminat talep etmek tamamen haksız kazanç elde etme amacı ile ileri sürülmüş bir iddia olup reddedilmesi gerektiğini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, rekabetin önlenmesi hakkında kanuna aykırılıktan dolayı tazminat ödenmesi istemine ilişkin olduğu, rekabet kurulunun 08/03/2013 tarihli kararında 4054 sayılı kanuna aykırı hareket ettiğine karar verilen bankalar arasında davalı bankanın bulunup bulunmadığı, davalı bankanın 4054 sayılı kanuna aykırı hareke t edip etmediği, aykırı hareket etmiş olması halinde davacının zarara uğrayıp uğramadığı, zarara uğramış olması halinde zarar miktarının ne kadar olduğu, hususularının tespiti talebine ilişkindir.Rekabet Kurulunun kararlarına karşı başvurulan ve genel nitelikte olan yargı yolu kararlarının bekletici mesele yapılması gerektiği değerlendirilerek Rekabet Kurulunun 8/3/2013 tarihli kararına karşı bavurulan yargı yolunun sonucunun bekletici mesele yapılmasına karar verilmiştir.Derecattan geçerek kesinleşen ---------- İdare Mahkemesinin --------- Esas sayılı dosyasında;-----------Ş. tarafından Rekabet Kurumu Başkanlığına karşı, ----------- Esas sayılı dosyasından ----------- faaliyet gösteren bankaların mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetlerine ilişkin faiz oranı, ücret ve komisyonların birlikte belirlenmesi konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine aykırı davranıp davranmadıkları konusunda yapılan soruşturma sonucu, davacı şirket hakkında Kanun'un 4. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle 10.668.726,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin 08/03/2013 tarih ve ------------sayılı Rekabet Kurulu kararının; kendilerine isnat edilmiş bir ihlal iddiası veya buna ilişkin bir değerlendirmeye yer verilmediği, 11 numaralı belgenin banka aleyhine delil olarak kullanılabilecek nitelikte olmadığı, eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayanan ve idari para cezalarında da geçerli bulunan failin fille olan nedensellik bağı ispatlanmadan cezanın verildiği, anılan belgenin ----------- iç yazışması olduğu, kendilerinin söz konusu yazının yazılmasına neden olacak açık veya zımni bir irtibatının bulunmadığı gibi bu hususun ıspat da edilemediği, çerçeve anlaşmanın bir parçası olduklarının ortaya konulamadığı gibi gerekçeler ileri sürülerek iptali istenilmektedir. Davalı Rekabet Kurumu Başkanlığınca, ----------hakkında elde edilmiş olan belge sayısı görece az olmakla birlikte, belgelerden birinin rekabet hukukunda en ağır ihlal türü olarak kabul edilen fiyat tespitine ilişkin bir koordinasyona işaret ettiği, diğer belgenin ise fiyatın belirlenmesinde dikkate alınan en önemli unsurlardan biri olan maliyet verisinin rakip teşebbüslerle paylaşıldığını ortaya koymakta olduğu, rekabete duyarlı olan bu bilgilerin rakipler arasında paylaşılmasının, teşebbüslerin ticari kararlarını verirken rekabetin getirdiği belirsizlikten uzak olmalarına ve buna paralel olarak pazardaki rekabetin kısıtlanmasına neden olduğu, nitekim belgeden anlaşıldığı üzere ---------- da rakip teşebbüslerin henüz aleni olmayan fiyat bilgilerini fiyatlama stratejisini belirlerken bir girdi olarak kullandığı, bu çerçevede, ----------- ile ---------,---------, ---------- ve -------- arasındaki bilgi paylaşımının rekabeti sınırlayıcı nitelikte olduğu sonucuna ulaşıldığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur. Karar veren ---------- İdare Mahkemesince, Mahkememizin 19.07.2019 tarih ve E:----------, K:----------- sayılı \"Israr-Ret\" kararının, ---------- sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararı uyarınca dava dosyası yeniden incelenerek gereği görüşüldü:Dava, davacı şirketin, ------------ faaliyet gösteren bankaların mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetlerine ilişkin faiz oranı, ücret ve komisyonların birlikte belirlenmesi konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesine aykırı davranıp davranmadıkları konusunda yapılan soruşturma sonucu, davacı şirket hakkında Kanun'un 4. maddesinin ihlal edildiğinden bahisle 10.668.726,00-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin 08/03/2013 tarih ve----------- sayılı Rekabet Kurulu kararının iptali istenilmiştir.4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'un 4. maddesinde, \"Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.Rekabet Kurulunun uyuşmazlığa konu kararı incelendiğinde, --------- faaliyet gösteren 12 bankanın mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri konusunda anlaşma ve/veya uyumlu eylem içerisinde bulunmak suretiyle 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlâl edip etmediğinin tespiti amacıyla yapılan soruşturma kapsamında gerçekleştirilen yerinde incelemelerde 28 adet belgeye ulaşıldığı, söz konusu belgelerin Kurum tarafından değerlendirilmesi sonucunda; bankacılık sektöründe faaliyet gösteren 12 teşebbüsün, çeşitli bankacılık hizmetlerine yönelik uygulanan faiz oranlarını ve ücretleri birlikte belirlemek üzere rekabeti sınırlayıcı nitelikte eylemlerde bulundukları, söz konusu eylemlerin mevduat (kamu bankaları açısından kamu mevduatı da dâhil olmak üzere), kredi ve kredi kartı hizmetlerini konu edinen bir uzlaşma kapsamında vuku bulduğu, uzlaşmanın ortak planının fiyat stratejilerinin birlikte belirlenmesi olduğu, Belge 1 ve Belge 2’den yedi adet piyasa yapıcı büyük banka tarafından, kredi ve mevduat hizmetlerine yönelik fiyat tespiti hususunda bir uzlaşmanın tesis edildiği, Belge 3 ve Belge 4'ten 2007 tarihli belgeler (Belge 1, Belge 2) uyarınca yedi teşebbüs arasında varıldığı anlaşılan uzlaşmanın 2008 yılında da uygulanmaya devam ettiği, söz konusu ilk dört belgenin uzlaşmanın ortak planını somut olarak ortaya koyduğu, ---------, --------, ---------, ----------- ve ----------- ilerleyen tarihlerde belirli hizmet türleri bakımından söz konusu uzlaşmaya dâhil olduğu, Belge 10'a göre, en azından 10/06/2010 tarihinden itibaren uzlaşmanın kapsamının kredi kartı hizmetlerini de kapsayacak şekilde genişlediği, taraflar arasında gerçekleştirilen her bir anlaşma ve/veya uyumlu eylemin ayrı birer ihlâl niteliği taşımadığı, taraflarca gerçekleştirilen mutabakatların nihai amacı fiyat koordinasyonu olan bir uzlaşmanın unsurlarını oluşturduğu, Belge 14, Belge 16, Belge 19, Belge 20 ve Belge 21'den mevduat hizmetlerine ilişkin uzlaşmanın bir unsuru olarak kamu mevduatına yönelik bankacılık hizmetlerinde de rekabeti sınırlayıcı nitelikte eylemlerin fiiliyata geçirildiği, kamu bankalarının kamu mevduatı alanındaki söz konusu eylemlerinin ayrı bir uzlaşma değil, soruşturmaya taraf olan bütün bankaların katıldığı “uzlaşma” kapsamında gerçekleştirildiği sonucuna ulaşılarak, dava konusu Kurul kararı ile soruşturmaya taraf olan 12 bankanın tamamının mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlâl ettiklerine karar verilmiştir.Görüldüğü üzere, dava konusu Kurul kararında ortak planı gösterdiği belirtilen ilk dört belgeden hareketle, yedi piyasa yapıcı bankanın mevduat ve kredi hizmetlerine yönelik fiyat tespitinde bulundukları kanaatine ulaşılmış; ilerleyen tarihlerde ihlâle beş bankanın daha katıldığı ve ortak planın kredi kartı hizmetlerini de içerecek şekilde genişletildiği kabul edilmiş; ayrıca, kamu bankalarının kamu mevduatı hizmetine yönelik eylemleri de tüm bankaların katıldığı uzlaşmanın bir parçası olarak değerlendirilmiştir.Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; Belge 2, Belge 3 ve Belge 4'ten ---------, ----------, --------, ---------, ---------, --------- ve ----------- mevduat hizmetlerine ilişkin olarak belirli bir uzlaşı içerisinde bulunduğu; Belge 6'dan ----------, ----------, ---------, ---------- ve ------------ BANKASI'nın konut ve taşıt kredilerine ilişkin olarak belirli bir uzlaşı içerisinde bulunduğu; Belge 10, Belge 12, Belge 17, Belge 25, Belge 26 ve Belge 27'den ---------, ---------, ---------, ---------- ve --------- kredi kartı hizmetlerine ilişkin olarak belirli bir uzlaşı içerisinde hareket ettiği; Belge 14, Belge 16, Belge 19, Belge 20 ve Belge 21'den ---------, --------- ve---------- kamu mevduatı hizmetlerine ilişkin olarak belirli bir uzlaşı içerisinde hareket ettiği görülebilmekte ise de; davalı -------- tarafından mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı hizmetlerine ilişkin olarak gerçekleştirilen çeşitli ihlâllerin, devam eden tek bir ihlâl yaklaşımı kapsamında tek bir çerçeve anlaşma veya ortak plan doğrultusunda gerçekleştirildiğinin ortaya konulamadığı; kararda ortak planı somut bir şekilde ortaya koyduğu kabul edilen ilk dört belgenin mevduata ilişkin bir uzlaşıyı ispatlamanın ötesine geçemediği, zira mevduata ilişkin uzlaşmanın ilk defa Belge 2 ile ortaya konulduğu, daha eski tarihli Belge 1'in ise konut kredisi faizlerine ilişkin olarak yalnızca iki banka arasındaki bir bilgi değişimini göstermekte olduğu, bu belgeden, daha sonraki bir tarihte gerçekleştiği anlaşılan mevduata ilişkin bir uzlaşıya kredi hizmetinin de dâhil olduğu sonucunun çıkarılamayacağı; ayrıca mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı hizmetlerine ilişkin olarak farklı teşebbüsler arasında gerçekleştirilen çeşitli ihlallerin belirli bir koordinasyon içerisinde gerçekleştirildiğinin veya en azından söz konusu ihlâller arasındaki irtibatın ortaya konulamadığı; bunun yanında yalnızca bir veya iki hizmete yönelik olarak hakkında delil elde edilen (özellikle ihlale sonradan katıldığı değerlendirilen beş teşebbüsün) teşebbüslerin mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı hizmetlerini kapsayan genel bir çerçeve anlaşma veya ortak plandan haberdar olduğunun ortaya konulamadığı görülmektedir.
Bu durumda, davalı idare tarafından ----------- faaliyet gösteren 12 bankanın tamamının mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı hizmetlerine ilişkin olarak tek bir çerçeve anlaşma veya ortak plan dâhilinde belirli bir koordinasyon içerisinde hareket ettiğinin ve ihlale katılan teşebbüslerin söz konusu çerçeve anlaşma veya ortak plandan haberdar olduğunun yeterli seviyede (makul şüphenin ötesinde) bir ispat standardı ile ortaya konulamadığı, bu hususlara ilişkin olarak dava konusu Kurul kararında yer alan tespitlerin gerekli deliller ile desteklenmediği, dolayısıyla davalı idare tarafından eksik incelemeye dayalı olarak işlem tesis edildiği anlaşılmaktadır. Nitekim, dava konusu Kurul kararının sonuç kısmında soruşturmaya taraf olan 12 bankanın tamamının mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetleri alanında 4054 sayılı Kanun'un 4. maddesini ihlâl ettikleri sonucuna varılmış ise de; dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler incelediğinde, bazı bankaların sadece tek bir hizmet yönünden ihlâle katıldığı , bazı bankaların ise bazı hizmetler yönünden hiçbir şekilde ihlâle katılmadığı (Örneğin, kamu bankalarının kredi hizmetine ilişkin ihlâle katıldıklarına yönelik delil bulunmamaktadır.), dolayısıyla 12 bankanın tamamının bütün sektörlerdeki (mevduat, kredi, kredi kartı ve kamu mevduatı) ihlâle katıldığından bahsedilemeyeceği görülmekte olup, 12 bankanın tamamının farklı sektörlere ilişkin olarak farklı bankalar arasında gerçekleşen ihlâllerin tamamından sorumlu tutulmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır
Daha açık bir ifade ile, soruşturmaya taraf olan 12 bankanın tek bir çerçeve anlaşma veya ortak plan dâhilinde belirli bir koordinasyon içerisinde hareket ettiğinin ortaya konulamadığı açık olan dava konusu uyuşmazlıkta, ilgili bankalar hakkında ihlâle dâhil oldukları her bir hizmet yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekirken, devam eden tek bir ihlâl yaklaşımı kapsamında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir. gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, rekabetin önlenmesi hakkında kanuna aykırılıktan dolayı tazminat ödenmesi istemine ilişkin olduğu, rekabet kurulunun 08/03/2013 tarihli kararında 4054 sayılı kanuna aykırı hareket ettiğine karar verilen bankalar arasında davalı bankanın bulunup bulunmadığı, davalı bankanın 4054 sayılı kanuna aykırı hareke t edip etmediği, aykırı hareket etmiş olması halinde davacının zarara uğrayıp uğramadığı, zarara uğramış olması halinde zarar miktarının ne kadar olduğu, hususularının tespiti talebine ilişkindir.----------Ş. tarafından Rekabet Kurumu Başkanlığına karşı, ----------- Esas sayılı dosyasından 08/03/2013 tarih ve ----------- sayılı Rekabet Kurulu kararının iptali istenilmiş olup iş bu dava mahkememizce bekletici mesele yapılmıştır. Kesinleşen ----------- Esas sayılı dosyasından verilen kararda soruşturmaya taraf olan 12 bankanın tek bir çerçeve anlaşma veya ortak plan dâhilinde belirli bir koordinasyon içerisinde hareket ettiğinin ortaya konulamadığı açık olan dava konusu uyuşmazlıkta, ilgili bankalar hakkında ihlâle dâhil oldukları her bir hizmet yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerekirken, devam eden tek bir ihlâl yaklaşımı kapsamında davalı ----------- hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmediği, gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Dolayısıyla Davalı ------------ hakında 08/03/2013 tarih ve ----------- sayılı Rekabet Kurulu kararının iptaline karar verilmiş olduğundan davalı bankanın rekabet kurulunun 08/03/2013 tarihli kararında 4054 sayılı kanuna aykırı hareket etmediği kesinleşen yargı kararı ile belirlendiğinden davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanununa göre alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 51,24 TL'nin mahsubu ile bakiye 376,36 TL harcın davacıdan tahsiline hazineye gelir kaydına,
3-Tarife gereğince hesaplanan 3.000,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin davacının üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı tarafça yapılan masraflar toplamı olan 59,50 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansının artan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davalı vekilinin yüzüne karşı davacı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.07/11/2024