T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/842 Esas
KARAR NO: 2024/2010
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 22/02/2022
NUMARASI: 2020/196 E. - 2022/124 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/12/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin alacaklı sıfatı ile takip borçlusu olan dava dışı ... San.ve Paz.Tic, Ltd. Şti. aleyhine yapılan takipte müvekkil şirkete İİK.nun 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnameleri tebliği edildiğini ancak süresi içinde her ikisine de cevap verilmediğini, 12.03.2020 tarihinde 89/3 nolu haciz ihbarnamesi tebliğ edildiği, ilk iki tebligat müvekkil şirket çalışanlarının dikkatinden kaçtığını, son gelen 89/3 nolu haciz ihbarnamesinin tebliği üzerine şirket kayıtlarında yapılan inceleme de takip borçlusu şirkete herhangi bir borcun olmadığının görüldüğünü, takip Borçlusu olan ... San. ve Paz. Tic, Ltd. Şti. ile davacı şirket arasındaki ticari ilişki nedeniyle olan alacak-borç ilişkisi ekli “Muavin Defter” kaydından da sıfırlandığını ve o tarihten sonra da taraflar arasında başka bir alışveriş olmadığı, bu nedenle davacı şirketin takip borçlusu şirkete 89 haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiği tarih itibariyle herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı şirket kayıtları ve ticari defter kayıtları incelendiğinde takip borçlu tarafından 14.04.2019 tarihinden öncesi döneme ait kesilen faturalar nedeniyle oluşan tüm borçların davacı şirket tarafından banka dekontu ve tediye makbuzlarıyla ödendiği, açıklanan nedenlerle Anadolu .. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında gönderilen 89/3 nolu haciz ihbarnamesi nedeniyle takip borçlusuna herhangi bir borcunun olmadığının ve bu nedenle icra dosyası borcundan sorumlu olmadığının ve icra dosyasına yatırmasına gerek olmadığının tespitine karar verilmesini, talep ve dava ettiği görülmüştür.Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptının usulünce tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; \"Tüm dosya kapsamı, taraf iddia, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve icra dosyası hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin, davalı şirketin alacaklı sıfatı ile takip borçlusu olan dava dışı ... Gıda San.ve Paz. Tic. Ltd. Şti. aleyhine yapılan takipte davacı şirkete İİK.nun 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin tebliği edildiği, süresinde her ikisine de cevap verilmediğinden bu kere 12.03.2020 tarihinde 89/3 nolu haciz ihbarnamesinin tebliğ edildiği, davacı şirketin takip borçlusu şirkete 89 haciz ihbarnamelerinin tebliğ edildiği tarih itibariyle herhangi bir borcu bulunmadığı, davacı şirket kayıtları ve ticari defter kayıtları incelendiğinde takip borçlu tarafından 14.04.2019 tarihinden öncesi döneme ait kesilen faturalar nedeniyle oluşan tüm borçların davacı şirket tarafından banka dekontu ve tediye makbuzlarıyla ödendiği iddiası ile İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında gönderilen 89/3 nolu haciz ihbarnamesi nedeniyle takip borçlusuna herhangi bir borcunun olmadığının ve bu nedenle icra dosyası borcundan sorumlu olmadığının tespitine yönelik iş bu davayı açtığı, davalı şirketin davaya cevap vermediği, mahkememizin ticari defterlerin incelenmesine ilişkin ihtaratlı ara kararına rağmen ticari defter ve dayanaklarını bilirkişi incelemesine sunmadığı, davacı şirketin ticari defter ve dayanakları üzerinde yapılan incelemede davaya konu İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasında belirtilen 230.685,50-TL kadar borçlu olmadığı, takip tarihinden önce 14.04.2019 tarihinde borcun ödendiğinin tespit edildiği, davacı şirketin defterlerinin kendisi lehine delil teşkil ettiği, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yürütülen takipten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespiti\" şeklindeki gerekçeleri ile; Davanın KABULÜ İLE; Davacının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında yürütülen takipten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket dava dışı borçlu ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine başladığı ve dosyanın kesinleşmesiyle beraber haciz işlemlerine geçildiğini, müvekkil şirket işbu icra dosyası kapsamında borçluyla bağlantılı olan üçüncü şahıslara İİK.89/1-2-3 haciz ihbarnameleri gönderilmeye başlandığını, davacı şirketin de bu şahıslardan biri olduğunu, davacıya süresinde cevap verilmemesi nedeniyle ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacı taraf tüm borçlarını ödediğini, haciz ihbarnamesi tebliğ edildiği tarih itibariyle hiç borcu kalmadığını iddia ettiğini ve bunun üzerine dosya bilirkişiye tevdi edildiğini, yapılan bilirkişi incelemesi hatalı ve eksik olduğunu ve değerlendirmeye alınmaması gerektiğini, yerel mahkemenin sadece davacının defterlerinin incelenmesinden oluşan bilirkişi raporunu esas alarak karar verdiğini, incelemesinde sadece davacı tarafın delillerinin incelendiğini ve dosyaya sunulan dekont ve ödemelerinde doğruluğu, geçerli bir ödemenin şartlarını taşıyıp taşımadığı incelenmeksizin davacı lehine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafından ödemelerin yapılarak borcu kalmadığını iddia etmişse de son yapılan ödemeler nakit olarak yapıldığını ve geçerli bir belgeyle bu durum ispatlanamadığını, son üç ödemenin de nakit olduğu ve hiçbiri için geçerli belge sunulmadığını, bilirkişinin bu hususları göz ardı ederek sunulan defterlerin usul ve yasaya uygun tutulduğu kanaatine varılmasının hatalı olduğunu ve dava açılmasına sebebiyet vermedikleri için aleyhlerine mahkeme masrafına hükmedilmesinin yerinde olmadığını belirterek usul ve yasaya aykırı olarak verilen yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı dava dışı borçlu şirket ticari defterlerin incelenmesine ilişkin ihtarlı ara kararına ve buna göre yapılan tebligatlara rağmen ticari defter ve dayanaklarını bilirkişi incelemesine sunmadığını, davacı müvekkil şirket ticari defterlerini bilirkişi incelemesine sunduğunu, yapılan inceleme'nin usul ve yasaya uygun olarak inceleme yapıldığını, müvekkil şirketin 01.04.2019 tarihli 5.000-TL’lik, 07.04.2019 tarihli 5.000-TL’lik ve 14.04.2019 tarihli 5.993,43 TL’lik makbuzla yapmış olduğu ve ödemelerin yasal ödeme olduğunu, ayrıca bu ödemelerin resmi defter kayıtları ile de sabit olduğunu, davalı vekilinin nakit ödemelerin geçerli belgeye dayalı olmadığını, davacı şirket ile borçlu olan dava dışı şirketin bu ödemeleri kabul ederek bunu müvekkil defter kaydına da alındığını, rapor tespitleri göz önüne alındığında müvekkil şirket İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasından gelen 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin tebliğinden çok önce tüm borcu ödediğini, müvekkil şirketin resmi defter kayıtları ile sabit olduğunu, kayıtları aleyhine gerek davalı gerekse de dava dışı borçlu şirket usulüne uygun tebligatlara rağmen kendi defter kayıtlarını ibraz etmedikleri için kayıtlar aleyhine herhangi bir itirazda bulunamayacaklarını, bu sebeplerle davalının istinaf itirazlarının esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, İİK 72 maddeye göre İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas nolu dosyaya ilişkin açılan menfi tespit davasıdır. Davacı, icra dosyasından gönderilen İİK89/1-2 haciz ihbarnamelerine haberdar olmadıkları için itiraz edemediklerini, İİK89/3 haciz ihbarnamesinin gönderilmesi ile dosyadan haberdar olduklarını, icra takip dosyasında borçlu olan dava dışı 3. Kişiye herhangi bir borçlarının bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit davasının kabulünü talep ve dava etmiştir. İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında alacaklının mahkememiz davalısı ... San. Tic. Ltd. Şti, borçlunun ... San. ve Pazarlama. Tic. Ltd. Şti, olduğu ve kambiyo senedine istinaden takip başlatıldığı görülmüştür. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı ve 13/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle,\" davacı şirket tarafından ibraz edilen 2019 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226' ve 1 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, davacı şirket lehine veya aleyhine delil kabiliyetlerinin bulunduğu, davalı şirketin ticari defter ve dayanaklarını incelemek üzere ibraz etmediği,fatura ile malzeme aldığı dava dışı borçlu şirkete 81.868,31-TL borçlu kaldığı, daha sonra 65.100,00-TL Banka Havalesi, 15.993, 43-TL nakit makbuzu, 774,88-TL İADE faturası toplam 81.868,31-TL ödemede bulunduğu, iş bu ticari işlemler neticesinde davacı şirketin dava dışı ... San. Şirketin 14.04.2019 tarihi itibariyle borcunun kalmadığı, bakiyenin (0) Sıfırlandığı tespit edildiği \" belirtilmiştir.Davacı şirkete icra dosyasından İİK.nun 89/1 ve 89/2 haciz ihbarnamelerinin tebliği edildiği, süresinde her ikisine de itiraz edilmediği, İİK 89/3 haciz ihbarnamesinin 12.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, davacı tarafından 17/03/2020 tarihinde arabuluculuğa başvurduğu,15/06/2020 tarihinde anlaşamama tutanağının düzenlendiği davanın 16/06/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davanın İİK 89/3 haciz ihbarnamesi nedeniyle menfi tespit davası olduğu, davacının üçüncü kişi olup, davalı alacaklı arasında doğrudan ilişki bulunmadığından mahkemece alacaklı şirkete muhtıra çıkarılarak kesin süre verilmesinin ve davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesinin davanın sonucuna etkisinin bulunmadığı, davacı ile takip borçlusu ... şirketi arasında doğrudan ticari ilişki bulunduğundan borçlu şirkete defterlerinin ibrazı için süre verilerek, borçlu şirket defterlerinin davacı defterlerindeki kayıtlarla karşılaştırmalı olarak incelenmesi gerektiği, mahkemece eksik inceleme neticesinde karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2022 tarih, 2020/196 E. 2022/124 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 05/12/2024