T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 03/07/2024
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Tedbir (Finans)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 17/12/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Tedbir isteyen vekili; müvekkil şirket tarafından aleyhinde tedbir talep edilen .... adına keşide edilen .... ... şubesine ait keşide yeri: adana, 1.528.000,00-tl meblağlı, .... keşide tarihli,... numaralı çek nedeniyle müvekkil şirketin aleyhinde tedbir talep edilenlere borcu bulunmadığını, müvekkil şirket ile aleyhinde tedbir talep edilen ... arasında düzenlenen 10/08/2023 tarihli protokolden de anlaşılacağı üzere taraflar; aralarında ticari alışveriş yapılacağı şeklinde anlaştıklarını, protokolde de belirtildiği üzere 31/05/2023 tarihinde taraflar arasında 10.586.000,00-tl değerinde ticari anlaşma yapıldığını bu nedenle müvekkil şirket tarafından davalı .... şirketine birtakım çekler verildiğini, ancak protokolde bahsi geçen 31/05/2023 tarihli ticari anlaşma gereği davalı ... a.ş tarafından müvekkil şirkete gönderileceği taahhüt edilen mallar müvekkilime gönderilmediğini, müvekkilinin borcu bulunmadığını, aleyhinde tedbir talep edilen .... tarafından davaya konu çek; aleyhinde tedbir talep edilenlerden grup şirketi olan .... ltd.şti.ne ciro ve teslim edildiğini, daha sonra ise ... tarafından ...şirketine ciro ve teslim edildiğini, bu durumun taraflarınca kabul edilebilmesi mümkün olmadığını, çekin şu an ,...elinde, banka takasında olup her an tahsil ya da karşılıksız işlemi yapılabilme ihtimali bulunduğunu, açılacak davalara esas olmak üzere yargılama aşamasında ortaya çıkacak nedenler de dikkate alınarak ihtiyati tedbir talebimizin kabulü ile, müvekkil şirket tarafından keşide edilen .,..a.ş’ ....şubesine ait keşide yeri: adana, 1.528.000,00-tl meblağlı, .... tarihli, ...numaralı çekin bankaya ibraz edilmesi ve icra takibine konu edilmesi halinde telafisi imkânsız zararlar doğacağından talebe konu çeke karşılıksız işlemi yapılmasının önlenmesi ve icra takibine konu edilmesinin önlenmesi uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
ihtiyati tedbire itiraz eden vekili, tedbire Konu Çek'in Müvekkil Şirket'e devrine konu olan ...İşlemi'nin taraflarının Müvekkil Şirket ile birlikte ...Müşterisi olan ...ve de ....İşlemi'ne konu Faturada fatura borçlusu olarak yer alan ...olduğunu, Tedbire Konu Çek'in de mevzuata uygun şekilde yapılmış olan ...işlemi uyarınca, ...Müşterisi tarafından Müvekkil Şirket lehine ciro ve devir edilmiş olduğunu, Tedbir talebinde bulunan.... ise, ...İşlemlerinin üçlü yapısı (sac ayakları) arasında yer almadığından, Müvekkil Şirket ile arasında yer alan hukuki ilişkinin kambiyo ilişkisinden ibaret olduğunu, .,.,..Müvekkil Şirket'e hitaben düzenlediği 01.07.2024 tarihli yazı ile; Tedbire Konu Çek'in düzenlenmesine sebebiyet veren ürün ve malları teslim aldığını kabul ettiği, Tedbire Konu Çek'i teyit etmek sureti ile hattı zatında Tedbire Konu Çek bakımından borçlu olduğunu kabul ettiğini, talepte bulunan ..., Tedbire Konu Çek'in Müvekkil Şirket tarafından iktisabı sırasında gerçek bir alacağa dayanmadığının veya açıkça teminat niteliğinde düzenlenmiş olduğunun bilindiğine yönelik herhangi bir delil sunulmamış olduğunu, Müvekkil Şirket tarafından Takibe Konu Çek'in iktisabı sırasında gerçek bir alacağa dayanmadığının veya açıkça teminat niteliğinde düzenlenmiş olduğunun bilinmediği ve de bilinemeyecek olduğunun açık olduğunu, Müvekkil Şirket tarafında faktoring işlemi uyarınca Tedbire Konu Çek'in iktisabı esnasında, ...Müşterisi'ne toplamda 15.760.000,00 TL tutarında nakit finansman sağlanmış olması nedeni ile müvekkil şirketin bile bile borçlu zararına hareket etmiş olduğunun kabulünün mümkün olmadığını, Sonuç itibari ile Müvekkil Şirket'in Tedbire Konu Çek bakımından iyi niyetli meşru hamil olduğunu, ayrıca belirtmek gerekir ki, kambiyo ilişkisi gereği Müvekkil Şirket'in alacağı kesindir, alacak talep edilebilir niteliği haizdir. Dolayısıyla Mahkemece verilmiş olan tedbir kararının Müvekkil Şirket için de uygulanması Müvekkil Şirket'in ticari hayatını, üçüncü şahıslara olan taahhütlerini etkileyeceğini, ihtiyati tedbir olağan değil olağanüstü durumlar için geçerli olup, Müvekkil Şirket'in mevcut alacağı için ortada olağanüstü bir durum ve hatta Müvekkil Şirket aleyhine talepte bulunanın salt iddialarını tevsik eden hiçbir delil de bulunmadığını, müvekkil Şirket aleyhine bu yönde bir ihtiyati tedbir kararının verilmesi usul, yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu, Müvekkil Şirket aleyhine verilmiş olan 03.07.2024 tarihli Tedbir Kararı'nın itirazlarımız doğrultusunda, Müvekkil Şirket bakımından öncelikle; mahkememizin yetkisizliğine, bu talepleri uygun bulunmaması halinde ise eldeki durum itibari ile haksız olmasına, binaen kaldırılmasını, taleplerimizin kabul edilmemesi halinde ise İhtiyati Tedbir Kararı'nın, HMK'nın 395. maddesi uyarınca; öncelikle karşı tarafın yatırmış olduğu miktarda teminatın, bu talebimizin uygun bulunmaması halinde ise Tedbire Konu Çek'in bedelinin tamamı kadar teminatın, bu talebimizin de uygun bulunmaması halinde ise re'sen belirlenecek olan teminatın, tarafımızca depo edilmesi ertesinde kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"... ... A.Ş’ ...Şubesine ait keşide yeri: .... , 1.528.000,00-TL meblağlı, ....keşide tarihli, ...numaralı çekin bankaya bedelli çekin %25' ine tekabül eden 382.000,00 TL nakti teminat yatırılması veya banka teminat mektubunun (kesin ve süresiz) mahkememize ibraz edilmesi halinde, çekin karşı taraflar ..., ..., ...Şirketi'nden birisi tarafından ibrazı halinde anılan çekin ödenmemesi, çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, bu çek nedeniyle talep eden aleyhine tedbiren (ihtiyati tedbir) icra takibi yapılmamasına,\" şeklinde karar verildiği, talep eden tarafça dava açılmadan önce arabuluculuk başvurusu yapıldığı arabuluculuk sürecinde karşı tarafça yetki itirazında bulunulduğu, Antalya 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas-...K. Sayılı kararı ile yetki itirazının reddine karar verildiği, HMK md. 395/ 1 şartlarının oluşmaması nedeniyle , mahkememizin 03/07/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına yönelik itirazın yerinde olmadığı anlaşılmakla, yukarıda esas ve karar numaraları yer alan bölge adliye mahkemesi kararı gereği, HMK md. 389 ve İİK md. 72 düzenlemeleri uyarınca ihtiyati tedbire itirazın reddine ...\" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, ihtiyati tedbire itiraz eden .... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İhtiyati tedbire itiraz eden .,... vekili istinaf dilekçesinde özetle; HMK 390.madde gereğince ihtiyati tedbire görevli ve yetkili mahkeme tarafından hükmedilebileceğini, İİK 72.madde gereğince açılacak menfi tespit davalarında yetkili mahkemenin gösterildiğini, tedbire çek bakımından henüz bir takip başlatılmaması nedeniyle talep eden şirketin adresinin Adana'da bulunduğunu, aleyhine tedbir istenilen şirketlerin adreslerinin ise İstanbul'da olduğunu, tedbire konu çekin düzenleme yeri ve muhatap bankasının Antalya'da bulunmadığını, tedbir talebine dayanak gösterilen 10/08/2023 tarihli protokole konu ticari ilişkinin ...Antalya'da yer alan organize sanayi şubesinden verilen siparişlerle ilgili olduğuna dair protokol metninde hiçbir bilginin yer almadığını, bu nedenle ihtiyati tedbirin yetkisiz mahkemece verildiğini, yetki itirazlarının reddinin hatalı olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan mahkemeleri olduğunu, tedbir talebine konu çekin müvekkili şirket ile ... .. Ltd. Şti. arasında imzalanan 30/01/2023 tarihli ...sözleşmesi kapsamında alacak bildirim formu ve aleyhine tedbir talep olunanlardan ... tarafından ...adına düzenlenmiş olan fatura uyarınca 05/12/2023 tarihli yapılan nakit ödemeye karşılık ciro edilmek suretiyle teslim edilen çeklerden birisi olduğunu, tedbir talep eden şirkete müvekkili şirkete hitaben düzenlenen 01/07/2024 tarihli yazıda tedbire konu çekin düzenlenmesine sebebiyet veren ürün ve malların teslim alındığının kabul edildiğini, tedbire konu çek bakımından borçlu olduğunu açık bir şekilde kabul ve ikrar edildiğini, hatta tedbire konu çeke istinaden müvekkili şirkete tedbir isteyen şirket tarafından 211.620,00 TL tutarında bir ödeme yapıldığını, bu nedenle tedbir başvurusunun kötü niyetli olup müvekkili şirketin alacağına kavuşmasının engellemek amacıyla gerçekleştirildiğini, müvekkili şirketin tedbire konu çekin faktoring işlemi neticesinde devir aldığı düşünüldüğünde 6361 sayılı Kanun gereğince şahsi defilerin faktoring şirketlerine karşı ileri sürülemeyeceğini, yine TTK687/1.maddesi gereğincede iyi niyetli 3.kişi durumunda olmaları nedeniyle kambiyo senedine iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmedikleri için söz konusu defilerin müvekkili şirkete ileri sürülemeyeceğini, tüm bu sebepler gözetildiğinde ihtiyati tedbire itirazlarının kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
İstinafa konu karar, ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin 14/08/2024 tarihli ek karardır.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İhtiyati tedbir talep eden çek nedeniyle açılacak menfi tespit davası öncesinde takip başlatılmadan çekin ödenmemesi, karşılıksızdır işlemin yapılmaması ve bu çek nedeniyle hakkında icra takibi yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir talep etmiş olup, ilk derece mahkemesince %25 teminat karşılığında ihtiyati tedbire hükmedil ise de, aleyhine ihtiyati tedbire hükmedilen .... tarafından ihtiyati tedbir kararının etkili mahkemenin İstanbul/Çağlayan mahkemeleri olduğu ve iyi niyetli 3.kişi konumunda olmaları sebebiyle aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmemesi gerektiği gerekçesiyle itiraz edilmiştir.
HMK 390.madde gereğince dava açılmadan önce hükmedilecek ihtiyati tedbirlere davada görevli ve yetkili mahkemece hükmedilmesi gerektiği belirtilmiştir.
Eldeki istinafa konu ihtiyati tedbir İİK 72/2.madde gereğince açılacak menfi tespit davası öncesinde verilen çekin ödenmemesi ve icra takibi yapılmamasına ilişkindir.
İİK'nın 72/son maddesi uyarınca menfi tespit davaları takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.
Somut olayda; icra takibi bulunmadığından HMK'nın 6. maddesi uyarınca yetkili mahkeme, davalıların ikametgahı mahkemesidir (Aynı yöndeki içtihat için bknz. Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 19/10/2017 Tarih 2016/18022 esas 2017/6722 karar).her ne kadar ihtiyati tedbir talep eden 10/08/2023 tarihli protokol gereğince teminat olarak verildiğini belirttiği .. ...A.Ş'nin .... şubesinin malları teslimi gerektiğini bu nedenle sözleşmenin ifa yerinin Antalya olduğunu belirterek yetkili mahkemenin Antalya olduğunu iddia etmiş ise de, sunulan protokolden ...Antalya şubesince mallarının teslim edileceğine dair bir ibarenin bulunmadığı gibi aleyhine ihtiyati tedbir talep edilenlerin adreslerinin İstanbul olduğu ihtiyati tedbir talep edenin ise adresinin Adana olduğu ihtiyati tedbire dayanak çekin keşide yerinin ve muhatap bankanın şubesinin Adana olduğu hususları da gözetilerek yetkili mahkemenin İstanbul mahkemeleri olduğu anlaşıldığından ihtiyati tedbire itirazın kabulüyle itiraz eden yönünden ihtiyati tedbirin kaldırılması gerekirken yazılı şekilde hatalı değerlendirmeyle ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmesi hatalı olmuş olup, ihtiyati tedbire itiraz eden .... Vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, ihtiyati tedbire itiraz eden .... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle ihtiyati tedbire itirazın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İhtiyati tedbire itiraz eden ...A.Ş. Vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 14/08/2024 tarih ve ... Esas, ...Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
2-İhtiyati tedbire itiraz eden .... YÖNÜNDEN İHTİYATİ TEDBİRİN KALDIRILMASINA,
3-İhtiyati tedbir talebinin ...ve ....yönünden teminat karşılığı KABULÜ ile dava konusu aşağıda niteliği yazılı; ... A.Ş’ ....Şubesine ait keşide yeri: Adana, 1.528.000,00-TL meblağlı, .... keşide tarihli, ...numaralı çekin bankaya bedelli çekin %25' ine tekabül eden 382,000,00 TL nakti teminat yatırılması veya banka teminat mektubunun (kesin ve süresiz) mahkememize ibraz edilmesi halinde, çekin karşı taraflar ..., ...ŞİRKETİ'nden birisi tarafından ibrazı halinde anılan çekin ödenmemesi, çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapılmaması yönünde İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA, bu çek nedeniyle talep eden aleyhine ...ve ....tedbiren (ihtiyati tedbir) icra takibi yapılmamasına,
4-.... Yönünden ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE
5-İstinaf incelemesi yönünden;
a-İhtiyati tedbire itiraz eden ,..,..'nin istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 427,60 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde ihtiyati tedbire itiraz eden ....'ye İADESİNE,
b- ihtiyati tedbire itiraz eden ...A.Ş. tarafından istinaf incelemesi için yapılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 350,00 TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.519,40 TL yargılama giderinin ihtiyati tedbir talep edenden alınarak İhtiyati tedbire itiraz eden ...A.Ş.'ye VERİLMESİNE,
c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından ihtiyati tedbire itiraz eden lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
\t ...