T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/03/2021
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ: 23/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ: 25/12/2024
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ... kızı, diğer davacılar ... ve ... kardeşi olan müteveffa ... arkadaşı olan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracında yolcu olarak bulunduğu esnada davalı ... dikkatsizlik ve tedbirsizliği neticesinde hemzemin geçit üzerinden geçtiği esnada makinist ... sevk ve idaresindeki trenin araca sağ arka bagaj kısmından çarpması sonucu geçirdiği kaza sonrasında vefat ettiği, kaza ile ilgili ceza davasının Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinde ... esas sayılı dosyasında görüldüğü, müteveffa ... 1994 doğumlu olup veterinerlik son sınıf öğrencisi olduğunu, davacıların destekten yoksun kaldıklarını beyan ederek her bir davacı için 1.000,00'er TL maddi ve 50.000,00'er TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; ölen ... davalı ... yakın arkadaşı olduğunu, kaza sonrasında davalının da büyük üzüntü duyarak psikolojik destek aldığını, kazanın meydana gelmesinde araca çarpan tren makinistinin ağır kusurlu olduğunu, kazada yaralanan ... ve davalı ... savcılık aşamasında alınan beyanlarında trenin sesini duymadıkları ve ışıklı bir cihazın olmadığını açıkça beyan ettikleri, davalılar tarafından istenen destekten kalmaya yönelik maddi tazminatın sigorta şirketi tarafından karşılanması gerektiğini, bu nedenle ... Şirketine ihbar edilmesi gerektiğini, davacı tarafın ... Sigorta'yı davalı olarak gösterdiği anlaşılmışsa da manevi tazminatın bu şirkete yöneltilmemiş olduğunu, bu nedenle manevi tazminat açısından bu şirketin de manevi tazminat açısından davaya ihbar edilmesi gerektiğini, müteveffa ... ölüm tarihinde öğrenci olduğunu, annesi ve kardeşlerine destek olamayacağını, uzman bilirkişiler ve görgü tanıkları eşliğinde keşif yapılarak davalının kusur oranının belirlenmesini, davacıların maddi ve manevi tazminat talepleri açısından poliçe limitlerini aşan bir alacakları olamayacağı için açılan davanın davalı ... yönünden reddini istemiştir.
Davalı ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketinin trafik sigortası limitini aşan miktardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğunu, müvekkil şirket nezdinde teminat altına alınan poliçede ihtiyari mali sorumluluk teminatı bulunduğunu, dava dilekçesinde iddia edildiği gibi davacı tarafa 51.000,00 TL ödeme yapılmadığını, söz konusu poliçede yer alan koltuk ferdi kaza teminatı kapsamında 10.000,00 TL ödeme yapılmış olduğunu, davalı şirketin ancak sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, müvekkil şirket nezdinde sigortalı aracın kusurunun bulunmadığını, kaldı kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, davalı şirketin maddi ve manevi tüm tazminat bakımından yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, kabul manasında olmamak üzere faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olarak uygulanması gerektiğini beyanla davanın reddini istemiştir.
İhbar olunan ... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen ... plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile ihbar olunan şirkete sigortalı olduğunu, yapılan başvuru sonrasında tüm evrakların şirkete ibraz edilmesine takiben ... vefatı sonucu desteğinden yoksun kalan davacılar için aktüer hesabı yaptırıldığını ve 31.03.2017 tarihinde toplam 51.262,00 TL'nin davacı anne ... ödenmiş olduğunu, şirketin davacı tarafın kendisine başvuru yaptığı tarihte hak ettiği tazminat tutarını ödemekle yükümlü olduğunu beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı dosyası, ATK'dan alınan kusur raporu, hesap bilirkişisi raporu ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; tüm dosya kapsamı, kusur ve hesap bilirkişi raporları, talep sınırı dikkate alınarak, davacıların yakını ... ölümü ile sonuçlanan kazada davalı sürücünün tam kusurlu olduğu, ... ölümünden dolayı davacı olan anne ve kardeşlerinin destekten yoksun kalma zararlarının oluştuğu gerekçesiyle; davacıların maddi tazminat taleplerinin kabulü ile davacı ... için 177.996,75 TL, davacı ... için 72.528,65 TL, davacı ... için 86.246,69 TL olmak üzere toplamda 336.772,09 TL maddi tazminatın davalı ... bakımından 08/12/2016 tarihinden, davalı sigorta şirketi bakımından ise dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesi suretiyle davalılardan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, ancak dava dışı trafik sigortacısı ... A.Ş.'nin kalan limiti ve sorumluluğu (310.000 TL - 51.262,00 TL) = 258.738,00 (TL) ile sınırlı olduğundan, davalı sigorta şirketinin, trafik sigorta poliçe limitini aşan miktar bakımından, ihtiyari mali mesuliyet teminat/poliçe limiti 50.000,00 (TL) ile sınırlı sorumlu olmasına, yine tarafların sosyal ekonomik durumları, olaydaki kusur oranı, olay sonucunda vefatın gerçekleşmesi, talep miktarı, yaş durumları, 22/06/1966 gün 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararındaki ilkeler göz önünde tutarak manevi tazminata ilişkin davaların kısmen kabulü ile davacı ... için 15.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL, davacı ... için 7.000,00 TL manevi tazminatın 08/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davalı ... vekili asıl istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça destekten yoksun kalma tazminatı istemi ile davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığını, davacı tarafın Karayolları Trafik Kanunu gereğince zorunlu yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafça ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk şartı gereğinin yerine getirilmediğini, bu nedenle davanın dava şartı gereği usulden reddi gerektiğini, kusur oranının tespiti bakımından yerel mahkemece ayrıntılı araştırma yapılmadığını, dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Genişletilmiş Uzmanlar Heyetine gönderilmesi gerektiğini, dava sırasında araçta bulunan müteveffanın müterafik kusuru ve hatır taşıması nedeniyle hesaplanan tazminattan indirim yapılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat bedellerinin fahiş olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili 03/08/2021 tarihli ek istinaf dilekçesinde özetle; davacı kardeşlerin anneleri ... gözetimi ve vasiliği altında bulunduğu gözetildiğinde ve desteğin ölmeden önce düzenli bir gelir ve desteği olmadığı gözetildiğinde davacı kardeşler için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplaması yapılmasının hatalı olduğunu, davacı kardeşlerin destekten yoksun kalma tazminatına hak kazanmadığını, müteveffanın hatır için taşındığını, müteveffanın davacı kardeşlerine düzenli ve eylemli bir desteği olmadığı sabit olduğundan bu husus dikkate alınarak kardeşlerin destek talebinin reddine, bu hususta yeniden aktüer raporu alınması yönünde hüküm kurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP :
Davacılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin reddi ile hukuka ve hakkaniyete uygun mahkeme kararının onanması gerektiği, davaya konu trafik kazasında kusurun tamamen davalı ... olduğunu, bu durumun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden verilmiş raporda tespit edildiğini, 2017 yılında arabuluculuğa başvuru zorunluğu olmadığını, verilen maddi ve manevi tazminat kararlarının yerinde olduğunu, hatta manevi tazminatın az dahi olduğunu, dosya incelenirse sigorta şirketine başvuru yapıldığının görüleceğini, hatır indirimi yapılacak bir durumun da olmadığını beyanla istinaf talebinin reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat ve aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler.
Davacı ... kızı, diğer davacılar ... ve ... kardeşi olan müteveffa ... arkadaşı olan davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracında yolcu olarak bulunduğu esnada davalı ... dikkatsizlik ve tedbirsizliği neticesinde hemzemin geçit üzerinden geçtiği esnada makinist ... sevk ve idaresindeki trenin araca sağ arka bagaj kısmından çarpması sonucu geçirdiği kaza sonrasında vefat etmiş, davacılar bu ölüm nedeniyle uğradıkları maddi ve manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maddi tazminat davalarının tam, manevi tazminat davalarının kısmen kabulüne kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas, ... karar sayılı ilamına bakıldığında, dosyada ... katılan olarak yer aldığı, ... ise sanık olarak yer aldığı, yargılama sonunda sanık hakkında, taksirle ... ölümüne neden olma suçundan sonuç olarak 18.200,00 TL adli para cezası ile cezalandırıldığı, kararıh istinaf aşamasından geçerek 25/05/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve ... esas, ... kararı).
Somut olaya gelince; ilk derece mahkemesi gerekçeli kararının davalı ... vekiline 15.05.2021 günü tebliğ edildiği, 31.05.2021 günü sonunda istinaf süresinin dolduğu, davalı ... vekilinin ek istinaf dilekçesini 03.08.2021 günü istinaf süresi geçtikten sonra sunduğunun anlaşılmasına göre, davalı ... vekilinin ek istinaf dilekçesi süresinde olmadığından reddine karar verilmiştir.
Davalı ... vekilinin asıl istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepler kapsamında yapılan inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinde müteveffanın kardeşlerine destekten yoksun kalma tazminatı verilmesine ilişkin istinaf itirazının bulunmadığı, davalı sürücünün haksız fiil faili olmasından dolayı maddi ve manevi zararlardan doğrudan sorumlu olduğu, müteveffanın tespit edilebilir ve zararın artmasına neden olan bir müterafik kusurunun tespit edilemediği, davalının cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunmadığı, ceza yargılaması aşamasında davalı sürücünün %100 kusur olduğunun sabit olduğu, aktüer bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğunun anlaşılmasına göre, ilk derece mahkemesince, yargılamanın HMK’da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olduğu, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmadığı, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşıldığından davalı ... vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davalı .. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkra (b-1) bendi gereğince istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-Davalı ... tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf yoluna başvuru harcı ile 6.029,59 TL istinaf karar harcının Hazineye gelir kaydına, bakiye 18.956,30 TL istinaf karar harcının bu davalıdan alınarak Hazineye verilmesine,
3-Yapılan istinaf giderlerinin başvuran davalı üzerinde bırakılmasına,
4-Artan istinaf gider avansının yatıranlara iadesine,
5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, avans iade, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda ihtiyari dava arkadaşı konumundaki her bir davacı lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminatlar toplamı itibariyle 6100 Sayılı HMK'nun 362. maddesi (1-a) bendi uyarınca 23/12/2024 tarihinde KESİN olmak üzere oy birliğiyle ile karar verildi.
...