T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2022/997 \t\t (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN
KARAR NO\t: 2024/1421 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 30/03/2022
ESAS-KARAR NO\t: 2018/588 E - 2022/222 K
DAVACI\t
VEKİLİ
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ\t: 22/11/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 22/12/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.\t
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı taraf ... Pazarlama ve Dağıtım Tic.A.Ş. vekili; taraflar arasında bağıtlanan 01/02/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren satış sözleşmesi, kapalı ve açık nokta sözleşmeleri ek protokolü, 01/12/2012, 20/02/2013 tarihli protokollerin imza edildiğini, davalının belirtilen sözleşme ve protokol hükümlerine uymak kayıt ve şartıyla işletmekte olduğu iş yerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtası ile dağıtımı yapılan bira ürünlerini satmayı ve bulundurmayı önceden bildirip yazılı onay almadan süresince faaliyet alanını ve yerini değiştirmemeyi, iş yerini başkasına devir ve temlik etmemeyi, kiralamamayı ve yeni ortak almamayı devir ve temlik kiralama ve yeni ortak alma veya ortak değiştirme durumunda en az 30 gün önce yazılı bilgi verip onay almayı ve müvekkil şirket ile yeni şahıs veya şahıslara veya onlarla birlikte akdin yapılmasını temin etmeyi ..hususları kabul ve taahhüt ettiği, müvekkili şirket tarafından davalılara sözleşmenin 11. Maddesi ve ek protokoller gereği katkı sağlandığı ancak sözleşme devam etmesi ve tüm uyarılara rağmen davalıların iş yerinde ticari faaliyetlerini süresinden önce sonlandırarak sözleşme konusu ürünleri TAPK toptan satış belgesi sahibi yetkili bölge distribütöründen almayarak TAPK belgesini yenilemeyerek 2015 tarihinden beri sözleşme konusu ürünleri hiç almamak suretiyle sözleşmenin bir çok hükmünü ihlal ettiklerini, sözleşmenin 16. Maddesi ile davalıların aldıkları mali yardım katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü ve uygulanan iskonto tutarlarının verildiği tarihten itibaren işlemiş faizde dahil olmak üzere TC Merkez Bankası tarafından uygulanan avans işlemlerindeki güncel faiz oranından hesaplanacak faizi ile nakden ve defaten itirazsız ödemeyi ve ayrıca şirkete 598.400,00 TL cezai şart ile birlikte şirket ve/veya bayi, distribütörün kay kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararın itiraz etmeksizin nakden ödemeyi kabul ve taahhüt ettiğini, akde aykırılık nedeniyle alacağın tahsili için girişilen icra takibine davalıların itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına , % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalılar vekili; davanın zaman aşımına uğradığını, sözleşmelerin diğer davalı ... Turizm Gıda .. Limited Şirketi arasında imzalandığını, imza tarihi itibariyle müvekkilinin şirket müdürü olup sözleşmeleri şirket adına temsil ve ilzama yetkili ortak sıfatıyla imzaladığını, imzaların müvekkilini sorumluluk altına sokamayacağını, yapılan 26.048,50 TL lik ödemenin proje noktasının dekorasyonu için yapılan ödemenin yetmemesi nedeniyle yapılan ek ödeme olduğunu, davalı şirketin Temmuz 2015 den itibaren mal almadığı iddiasının tamamen gerçek dışı olduğunu, davacı yanın konsept nedeniyle davalı şirketin 100.000,00 TL nedeniyle idari para cezasına çaptırıldığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı yan açısından bir alacağa hükmedilecekse 100.000,00 TL‘nin mahsubu gerektiğini bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece; benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda: Sözleşmeye davalı şirket tarafından aykırılık ( süresinden önce iş yerini kapatma, ürünleri satmama) nedeniyle davacı şirket tarafından haklı sebeple sözleşmenin feshi nedeniyle sözleşmenin 16. Maddesi gereğince 679.232,50 TL katkı payı asıl alacağı, 415.751,45 TL işlemiş faizi , 418.880,00 TL cezai şart alacağı, 2.926,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.516.789,95 TL miktar üzerinden davacının davasında haklı olduğu, ödeme emrine davalı şirket tarafından yapılan itirazın haksız olduğu, şirkete karşı açılan davanın kısmen kabulü ile, belirlenen miktar üzerinden itirazın iptaline, itirazın iptaline karar verilen ve likit olan fatura alacağı üzerinden hesaplanan 218.996,79 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, Her ne kadar şirket yetkilisi ...'ya karşı dava açılmış ise de imzalanan sözleşme ve protokollerde davalının şirket kaşesi altında imza attığı, şirketten ayrı olarak kendisini borç altına sokan imzasının bulunmadığı bu nedenle sözleşme ve protokollerden davalı gerçek işinin sorumlu olmadığı kanaatine varılmakla davalı ...'ya karşı açılan davanın reddine, davalı şirket hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile, Ankara 9. İcra müdürlüğünün 2017/23088 esas sayılı dosyasında ödeme emrine davalı şirket tarafından yapılan itirazın 418.880,00 TL cezai şart asıl alacağı, 2.926,00 TL cezai şart faiz alacağı, 679.232,50 TL fatura asıl alacağı, 415.751,45 TL fatura faiz alacağı olmak üzere toplam 1.516.789,95 TL miktar üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına, İtirazın iptaline karar verilen fatura alacak toplam üzerinden hesaplanan 218.996,79 TL icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; davalı ...‘nın sözleşmede taraf olup diğer davalı ile birlikte müştereken sorumlu olduğunu, ayrıca mahkeme vekalet ücretinin pasif husumet ehliyeti yönünden değerlendirilmesi, dolayısıyla maktu vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine karar verilemeyeceğini, tacir sıfatını taşıyan borçlu-davalı yanın, cezai şarta hakkaniyet indirimi talep edemeyeceğini, belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi davanın ve icra inkar tazminatının kabulü ile talepleri gibi karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin usulüne uygun imzalanıp imzalanmadığı burada varılacak sonuca göre kapsamında davacının katkı payı ve cezai şart alacağını talep edip edemeyeceği, hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalı tarafından sözleşmenin ihlali nedeniyle mali yardım/katkı bedelinin ve cezai şart alacağının tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Davaya konu davacı ile davalı tarafından imzalanan 01/02/2012tarihli ve 01/02/2012 tarihinden geçerli “Açık Satış Noktası Sözleşmesi (Standart Sözleşme-Miktar Taahhütlü)nde; ... Pazarlama Dağıtım Tic. A.Ş.ile ... Turizm Gıda İmalat San. Ve Tic. Limited Şirketi işletici ile (bayi/distrübitör ) olarak imzaladığı, şirket kaşesi altına ... kaşe üzerine imza attığı ve ayrıca her sayfaya da \"okudum anladım kabul ettim ... \" yazıldığı, bira satımına ilişkin olduğu ve sözleşmenin tarafları arasında davalının adının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkemece, davalının sözleşmenin tarafı olan şirketi temsilen sözleşmeyi imzaladığı, davalının şahsi bir yükümlülük altına girmediği, sözleşmeden doğan yükümlülüklerin davalı şirkete ait olması nedeniyle anılan davalıya husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin belirlemesi doğrudur.
Ne var ki mahkemece hüküm fıkrasında davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmişse de davanın taraf sıfatı ( pasif husumet) yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.
Dava konusu cezai şart miktarı taraflar arasında imzalanan sözleşmenin cezai şart başlıklı 16. maddesinde belirlenmiş olup likit (bilinebilir) bir alacak olduğundan İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca hükmedilen cezai şartın miktarı da dahil edilerek bulunan toplam üzerinden davacı yararına icra inkar tazminatına karar verilmesi gerekirken sadece katkı bedeli faturaları toplamından icra inkar tazminatına karar verilmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun kabulü ile davalı ... yönünden taraf sıfatı yokluğu sebebiyle reddine, hükmedilen toplam alacak üzerinden icra inkar tazminatına karar verilerek İlk derece mahkemesi kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE;
2-Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin: 2018/588 Esas, 2022/222 Karar sayılı 30/03/2022 tarihli kararının HMK'nin 353/1.b.2.maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
3-A)Davalı ... aleyhine açılan davanın taraf sıfatı (pasif husumet) yokluğu sebebiyle REDDİNE,
\ta)Davalı ...'nın kötü niyet tazminat talebinin reddine,
B)Davalı şirket hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile, Ankara 9. İcra müdürlüğünün 2017/23088 esas sayılı dosyasında ödeme emrine davalı şirket tarafından yapılan itirazın 418.880,00 TL cezai şart asıl alacağı, 2.926,00 TL cezai şart faiz alacağı, 679.232,50 TL fatura asıl alacağı, 415.751,45 TL fatura faiz alacağı olmak üzere toplam 1.516.789,95 TL miktar üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına,
a)İtirazın iptaline karar verilen fatura alacak toplam üzerinden hesaplanan 303.357,79 TL icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
b)Davalı şirket yönünden fazlaya ilişkin istemin reddine,
c)Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gerekli 103.611,92 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 21.086,25 TL nin mahsubu ile bakiye 82.525,67 TL'nin davalı şirketten tahsili ile hazineye ÖDENMESİNE,
d)Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre belirlenen 85.887,65 TL vekalet ücretinin davalı şirketten tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
e)Davalı şirket kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre belirlenen ( hakkaniyet indirimi hariç davalının haksız olduğu sabit olan 48.347,28 TL miktar üzerinden) 7.085,15TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı şirkete ÖDENMESİNE,
f)Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre belirlenen 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'ya ÖDENMESİNE,
g)Sadece davalı ... yönünden yapılan iki tebligat gideri 28,00 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
ğ)Davacı tarafından yapılan toplam 2.147,45 TL (ilk masraf + tebligat + bilirkişi ücreti TL) yargılama giderinden tarafların haklılık durumuna göre (hakkaniyet indirimi dikkate alınmaksızın davacının haklı olduğu kabul edilen 1.697.564,55 TL miktara göre) 2.087,98 TL sinin ve peşin harç olarak yatırılan 21.086,25 TL nin davalı şirketten tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, kalan kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
h)Taraflarca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve istek halinde taraflara iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerine ilişkin olarak;
4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
5-İstinaf eden davacı tarafından yapılan 87,90TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Kararın tebliğinin Dairemizce yapılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 361/1. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi ya da buraya gönderilmek üzere temyiz edenin bulunduğu yer Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi veya İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 22/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. \t\t\t
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"