T.C.
DENİZLİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
ÜYE\t\t: ...
KATİP\t\t: ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ...
TARİHİ\t\t: ...
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t:...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: ...
DAVALI\t: ...
DAVALI\t: ...
VEKİLİ\t: ...
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
G.KARAR YAZIM TARİHİ\t: ...
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; 15/08/2020 tarihinde maliki işleteni ... olan sürücü ...ın sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ile ... sokak istikametinden ... camii istikametine giderken ... sokağa sola dönüş yaptığı esnada ... Camii istikametinden ... istikametine giden sürücüsü müvekkili olan ... plakalı motosiklete aracın tampon ön kısmı ile çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, karşı tarafın asli ve tam kusurlu olduğu trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, kaza neticesinde müvekkilinin çalışma gücünün %16 oranında kaybettiğini, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, davalı sigorta şirketine 29/12/2021 tarihinde yazılı başvuru yapıldığını ancak yasal süresi içerisinde davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkilinde meydana gelen çalışma gücü kaybına bağlı oluşan zarardan davalı sigorta şirketinin vefat-sakatlık teminatı ile sorumlu olduğunu, müvekkilinin kaza sonrası bakıma muhtaç olduğundan bahisle bakıcı gideri taleplerinin bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin dişlerinde kırıklar oluştuğunu, sol bacağında femur parçalı kırıklar meydana geldiğini, yüzünün çeşitli yerlerinde de kalıcı skarlar oluştuğunu, kaza sonrası belirli bir süre başkasının bakımına muhtaç düşüp , yürüyemediğini, kaza tarihinden bu yana 2 sene gibi uzun bir süre geçmesine ayağındaki rahatsızlık sebebiyle yürümekte zorluk çektiğini, müvekkilinin bu durumu hem kendisinde hem de ailesinde büyük manevi çöküntü yarattığını, günlük hayattaki rutin faaliyetlerin dahi müvekkili için çekilmez hale geldiğini, bu durumda olan müvekkilinin yaşadığı ızdırap ve elemin giderilmesi ve ruhsal düzenin dengelenmesi gerektiğinin apaçık ortada olduğunu, ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde açılan ceza davasında davalı ...'nun cezalandırılmasına karar verildiğini belirterek, müvekkilinin çalışma gücünü kaybetmesi sebebiyle uğranılan zararın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK 107 maddesi uyarınca ilk etapta 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL sürekli iş göremezlik ve 100,00 TL bakıcı giderleri, 100,00 TL tedavi masrafları toplamı 400,00 TL'sinin kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketi için temerrüt tarihinden itibaren tahsile kadar işleyecek T. Merkez Bankasının kısa vadeli krediler için öngördüğü avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, müvekkillerinin manevi zararının tazmini için 100.000,00 TL'si manevi tazminatın davalılar ...'ndan kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10/06/2024 tarihli ıslah dilekçesiyle, 9.753,83 TL geçici iş göremezlik, 1.084.415,21TL sürekli iş göremezlik, 6.974,10 TL bakıcı giderleri, 18.000,00 TL SGK sorumluluğu dışında tedavi masraflarının (davalı sigorta şirketi Bakanlıkça belirlenen ZMSS için kaza tarihindeki sakatlık ve tedavi gideri limitleri ile sınırlı olmak üzere), davalılar ... için kaza tarihinden başlayarak tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile davalı sigorta şirketi için, temerrüt tarihinden itibaren tahsile kadar işleyecek T.C. Merkez Bankası’nın kısa vadeli krediler için öngördüğü avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda talep edilen alacak kalemlerinden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ileri sürdüğü kusur ve sorumluluk isnatlarını kabul etmediklerini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketine uygun başvuru yapılmadığından müvekkili şirketin temerrüde düşmesinin söz konusu olmadığını, olay tarihi itibariyle faiz işletilmesi isteminin hukuki dayanağı bulunmadığını, müvekkilinin faiz sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin tamamıyla kusurlu olduğunun ileri sürülmüş ise de kusur durumunu kabul etmediklerini, davacının motorsiklet için kullanılması zorunlu ekipmanları kullanmadığını, yerleşik içtihatlara göre davacının ekipmanları kullanmaması halinde müterafik kusur söz konusu olacağını, davacının kaza sonrasında sağlığına kavuştuğunu, tüm işlerine kendisinin görebildiğini, davacıda %16 oranında maluliyetin söz konusu olmadığını, davacının belirtmiş olduğu zararları ZMMS kapsamında olduğunu, davacının tedavi giderleri için 4 parça halinde toplam 6.150,00 TL parayı davacıya gönderdiğini, görüldüğü üzere müvekkilinin davacıya maddi ve manevi olarak sürekli destek olduğunu, davacının bakıcı giderlerine ilişkin dosyada bir belge bulunmadığını, bu nedenle bakıcı gideri olduğuna ilişkin hususları kabul etmediklerini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalı ... davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; zararın meydana gelmesinde veya artmasında mağdurun da kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52.maddesinde düzenlendiğini, mağdurun kusurunun zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebileceğini, müterafik kusura ilişkin savunma bir defi olmadığından mahkemece bu yönde bir savunma olmasa dahi resen araştırılması ve tartışılması gerektiğini, mahkemece davacı ...'ün maluliyetine ilişkin zararın meydana gelmesinde müterafik kusurunun olup olmadığının araştırıldığını; gerek ceza dosyasındaki bilgi ve belgelerden gerek dosyadaki bilgi belgelerden (kaza tespit tutanağı, ... Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığınca hazırlanan 14/06/2023 tarihli raporu, tedavi evrakları) anlaşılacağı üzere davacının kaza tarihinde motosiklet sürücüsü olduğu kazada dizlik ve benzeri bir koruyucu ekipman kullanmamasından kaynaklı olarak diz ekleminde kırık nedeniyle \"diz eklemi hareket kısıtlılığına bağlı özürlülük\" halinin de olduğunun anlaşılmasına göre hesaplanan tazminattan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin yerleşmiş uygulamalarına göre 6098 sayılı TBK'nun 52. maddesi gereğince % 20 oranında müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği anlaşılmış yapılan %20 indirim ile 867.532,16 TL kalıcı iş göremezlik, 7.803,06 TL geçici iş göremezlik, 5.579,28 TL bakıcı gideri ile 14.400,00 TL tedavi giderinden oluşan maddi tazminatların tazminine; manevi tazminat yönünden ise, olay tarihi, ekonomik koşullar, paranın satın alma gücü, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli, davacının yaralanmasının niteliği ve maluliyet oranları, kusur oranları ile meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla hak ve nesafet kuralları çerçevesinde davacı için 80.000,00 TL manevi tazminatın (müterafik kusur indiriminin de yapılmasıyla) verilmesinin uygun olacağı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı zorunlu trafik sigortacısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsüne yüklenen %100 kusur isnadının taraflarınca kabul edilemeyeceğini, davacının SGK'dan ödeme aldığını, SGK tarafından müvekkil şirkete yönelik rücu istemli başvuru üzerine müvekkil tarafından SGK'ya 12.346,21-TL ödeme yapıldığını, dolayısıyla müvekkili şirketin poliçe teminat limitinin 410.000,00-TL olduğunun kabulü ile kurulan hükmün hatalı olduğunu, mahkemenin sigorta şirketi tarafından yapılan ödeme için SGK'ya müzekkere yazılması talebini ret ettiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri istemlerinin poliçe teminatı kapsamı dışında olduğunu, davacının dava konusu kazayla ilgili olarak sürekli iş göremezlik durumu ve herhangi bir maluliyeti oluşmadığından, bu istemin de hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dosyada mevcut bilirkişi raporunda davacı ile ilgili olarak L3 vertebra transvers proçes kırığına istinaden engellilik oranı tayin edildiğini, Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik Ek- 2’de bulunan Omurgaya ait sorunlarda engellilik başlığında “Engel kalıcı ve stabil olmalı, son 12 ayda değişiklik olmamalıdır” ibaresi bulunduğunu, kişinin Lomber vertebra transvers proçes kırığının stabil ve kalıcı olduğuna ve son 12 ayda değişiklik olmadığına dair radyolojik tetkik bulunmadığını, bu durumda Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre sürekli engellilik oranının tayin edilebilmesi ve lomber vertebra transvers proçes kırıklarının stabil ve kalıcı olduğunun ortaya konulması için güncel Lomber Vertebra Tomografi tetkiki ve klinik muayenesi ile değerlendirilmesi gerektiğini, müterafik kusur indiriminin daha fazla olması gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine 11/01/2022 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, yerel mahkemenin istinaf istemlerine konu hükmünün 1. Fıkrasında hükmedilen maddi tazminatın 410.000,00-TL poliçe limiti ile sınırlandırılmasına karar verilmişse de, 4. Fıkrada maddi tazminat isteminden doğan vekalet ücreti hesaplanırken poliçe teminat limitinin gözetilmediğini, davacılar lehine hükmedilen toplam maddi tazminat tutarının esas alındığını, ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49/1. maddesinde kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlü olduğu; ayrıca zarar görenin, 2918 Sayılı Kanunun 85. maddesi gereğince trafik kazalarında motorlu araç işletenine ve motorlu aracın zorunlu trafik sigortacısına karşı da dava açabileceği belirtilmiştir.
İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, davalı zorunlu trafik sigortacısı aleyhine hükmedilen trafik kazasından kaynaklı geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakıcı giderleri ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi masrafları kalemlerine yöneliktir.
Davalı sigorta vekilinin kusura yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde; hükme esas alınan kusur raporunun dosyadaki delillere uygun olarak hazırlandığı, kaza tespit tutanağı ile örtüştüğü, müterafik kusur indirim oranının isabetli olduğu,
Davalı sigorta vekilinin geçici iş göremezliğin, bakıcı gideri ve tedavi giderlerinin teminat dışı olduğuna yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde; Anayasa Mahkemesi'nin 09/10/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas 2019/40 Karar sayılı kararı göz önüne alındığında, kanun ile düzenlenmeyen hususun zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ile düzenlenmesinin mümkün olmadığı, genel şart hükümlerinin kanun maddesine aykırı olamayacağı, belirtilen kalemlerinde Yargıtay uygulamalarına göre ZMMS teminat kapsamında yer aldığı,
Davalı sigorta vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, maluliyete ilişkin alınacak raporların kazanın meydana geldiği tarihe göre; 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01/09/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e, 20/02/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik'e uygun olarak düzenlenmesi gerekir. Eldeki davada, 15/08/2020 olan kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik'e göre 14/06/2023 tarihinde rapor düzenlendiği, kaza tarihi ile rapor tarihi arasında yeterli sürenin geçtiği,
Davalı sigorta vekilinin faiz başlangıç tarihine yönelik istinaf itirazlarının değerlendirilmesinde; Trafik kazası nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin tazminat davasında, alacak haksız fiilin yani kazanın meydana gelmiş olduğu tarihte muaccel olduğundan, alacağa kaza tarihinden itibaren araç sürücüsü ve işleten malikten faiz istenebilecek, sigortadan ise sigortaya başvuru tarihinden itibaren 2918 sayılı KTK'nun 99. maddesi uyarınca 8 işgünü içerisinde tazminatın ödenmemesi halinde temerrüte uğradığı tarihten itibaren, dava açılmadan sigortanın temerrüte uğratılmamış olması halinde ise dava tarihinden itibaren faiz istenebilecektir. Somut olayda, davacının davalı sigorta şirketine usulüne uygun olarak başvurduğu, temerrüdün gerçekleştiği ve davalının temerrüt faizinden sorumlu olduğu, mahkeme uygulamasının yerinde olduğu anlaşılmakla; bu kapsamdaki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.
Ancak,
Davalı sigorta vekilinin SGK'ya yapılan ödemenin poliçe limitinden düşürülmemesine yönelik istinaf itirazları konusunda, SGK'ya bu hususta müzekkere yazılması talep edilmesine rağmen, mahkemece talebin red edildiği anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olduğundan, ödediği tazminatların da poliçe limitlerinden düşürülmesi gerekmektedir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince, davalı sigorta şirketinin öne sürdüğü şekilde teminat limiti dahilinde SGK'ya ödeme yapıp yapmadığı araştırılarak, ödeme yapılmış ise, bu ödemenin poliçe limitinden düşürülmesi ile kalan miktar üzerinden sorumluluğunun belirlenmesi doğru olacaktır.
Yine, davalı sigorta şirketinin sorumluğunun poliçe limiti ile sınırlı olmasına karar verilmiş ise de, davalı sigorta şirketine yükletilecek vekalet ücretinin sorumlu olduğu miktara oranlanarak hüküm altına alınması gerekirken, sigorta şirketinin vekalet ücretinin tamamından müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması yanlıştır.
Açıklanan nedenlerle, sair yönler değerlendirilmeksizin davacı vekilinin belirtilen itirazlarının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı sigorta vekilinin istinaf talebinin KABULÜ İLE; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı tarafından yatırılan toplam 15.289,73 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,
4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.
\t
Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.