T.C. BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2023/374 Esas
KARAR NO\t: 2024/951
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 18/04/2023
KARAR TARİHİ\t: 09/10/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 11/10/2024
Davacı tarafından mahkememizde açılan davada yapılan açık yargılama sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı kooperatifin resmi adresinin \"Ataköy ...... Kısım A-14 Blok B Kapısı K:5 D:102 Bakırköy İstanbul\" olup, bu nedenle görevli ve yetkili mahkemelerin Bakırköy Mahkemeleri olduğu ,müvekkilin, davalı kooperatifin üyesi ve ortağı olduğu , ekte sunulan 24.03.2023 tarihli OGK toplantı tutanağının 5. maddesinde müvekkilin davalı kooperatifin üyesi ve ortağı olduğunun görüldüğü ,anılan OGK toplantısında yasaya ve hukuka açıkça aykırı, üyelerin kazanılmış haklarını ortadan kaldıracak ve yine üyeler arasında eşitsizlik doğuracak kararlar alınmış olup işbu nedenlerle bu kararların iptalini talep etme zorunluluğu hasıl olduğu ,müvekkilin, işbu kararların reddi yönünde oy kullandığı ve bu keyfiyeti de toplantı tutanağına geçirdiği, Madde 4’de , yönetim ve denetim kurullarının ibrası oylanmış ve 4 ret, 10 kabul olmak üzere oy çokluğuyla ibra edildikleri, öncelikle, her ne kadar, kararda yönetim ve denetim kurulu üyelerinin kendi ibralarında oy kullanmadığı belirtildiyse de bu hususun doğru olmadığı , zira kararda da belirtildiği üzere yönetim ve denetim kurulu 10 kabul, 4 ret oyuyla ibra edilmiş olup, kooperatifin üye sayısının zaten 14 olduğu ,dolayısıyla kurul üyelerinin kendi ibralarında oy kullandığının açık olduğu , 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 50. maddesi uyarınca: \"Kooperatif işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar Yönetim Kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. \" şeklinde olduğu ,kanunun açık hükmüne aykırı yapılan usulsüz ibra oylamasının bu nedenle iptal edilmesi gerektiği ,öte yandan idari ve mali olarak bir inceleme yapıldığında, yönetim kurulunun genel kurulun kendisine verdiği yetkileri aştığı, ilgili kanun ve yönetmeliklere aykırı iş ve işlemlerde bulunduğu, bu usulsüz iş ve işlemlerden dolayı kooperatifi ve üyeleri / ortakları zarara uğrattığının görüleceği, 22.4.2022 tarihli OGK toplantı tutanağının 12. maddesi ile yönetim kuruluna tek 2 seferde kasada nakit olarak 10.000TL bulundurma yetkisi verildiği , geri kalan tüm iş ve işlemlerin banka kanalıyla yapılmasının zorunlu kılındığı, (EK-3:22.04.2022 tarihli 2021 Yılı OGK Toplantı Tutanağı) Ancak kooperatif ticari defter ve kayıtları ile incelendiğinde, yönetim kurulunun genel kurulca sınırlandırılan bu miktarı aştığının görüleceği , yine kooperatif kayıtları incelendiğinde yönetim kurulu başkanı ...... 'un eşi ...... 'un TR ...... IBAN numaralı hesabına çeşitli tarihlerde, birden fazla kez, kooperatif tarafından para aktarıldığının görüleceği, Yönetim kurulu başkanının kooperatifle hiçbir bağı bulunmadığı gibi, kooperatifte herhangi bir görev ve sorumluluğu da bulunmadığı, dolayısıyla, yönetim kurulunun eşinin hesabına para aktarılmasının tamamen usulsüz olduğu ,kooperatifin ve ortaklarının bu para aktarma işleminden zarara uğratılıp uğratılmadığının tespiti için kooperatif ticari defter ve kayıtları üzerinde mali bilirkişi vasıtasıyla inceleme yapılmasını talep ettikleri , mevcut yönetim kurulunca 2021 yılının sonlarında, genel kurulda herhangi bir karar alınmadan, havuzda da tamir gerektirecek bir husus olmamasına rağmen, herhangi bir tespit yapılmadan havuzun su sızdırdığı gerekçesiyle havuzun yıkılıp yeniden yapılmasına karar verildiği, bu işi de profesyonel bir ekibe teslim etmek yerine, bu konuda hiçbir bilgi ve tecrübesi olmayan yönetim kurulu başkanı ..... 'un eşi ...... 'a yaptırdıkları , işçi olarak da görev tanımlarında yer almamasına rağmen kooperatif bekçilerini çalıştırdıkları yaptıkları işin hukuksuz olduğu uyarısı üzerine de 22.04.2022 tarihli 2021 yılı OGK toplantısında, üyelerden toplamda 140.000 TL para toplanarak havuzun yapılması yönünde karar aldıkları ,bu parayı üyelerden toplamalarına rağmen, işi üstlenen şahısların işle ilgili bilgisi bulunmaması sebebiyle havuzun hatalı inşa edildiği ve dolayısıyla kullanılamaz halde kaldığı,işi üstlenen alanında uzman bir müteahhit veya firma da bulunmadığından, hatalı yapılan havuzdaki ayıpların ücretsiz giderilmesi imkanı da kalmadığı, yani aslında her ne kadar maliyetlerdeki artış nedeniyle havuzun yapılamadığı iddia edilmekteyse de, ilk toplanan 140.000 TL ‘nin 2022 yılında havuzun tamiri için fazlasıyla yeterli olduğu ,ancak yönetim kurulunca iş için ihaleye çıkılmadan, profesyonel firmalardan teklif alınmadan işin ehil olmayan kimselere yaptırılması yüzünden iş yapılamayıp, kooperatif ve üyeleri zarara uğratıldığı, Maliyetinin çok çok üstünde para harcanmasına rağmen ayrıntıları aşağıda ayrı bir maddeye konu edildiği üzere, üyelerden tekrardan havuzun onarımı için para toplanmaya çalışıldığı, tüm bu hususların, kooperatif ve ortaklarının zararı hilafına iş ve işlemler yapıldığı şüphesini doğurduğu, Sayın mahkemeden görevlendirilecek mali bilirkişi vasıtasıyla yapılacak olan bilirkişi incelemesinde, kooperatif ticari defter ve kayıtlarında, havuzun onarımı için yapılan harcamaların ve bu harcamalara ilişkin fatura, fiş vs. mali kayıtların tespiti ile bu şekilde havuzun halihazırda atıl durumda olduğu dikkate alınarak kooperatifin zarara uğratılıp uğratılmadığının tespitinin talep edildiği, belirtildiği üzere yapılacak inceleme sonucunda yönetim kurulunun yapmış olduğu usulsüzlükler ve bu usulsüzlükler sonucunda kooperatifin ve üyelerinin uğradıkları zararların bilirkişi marifetiyle tespit edilmiş olacağı, Bilirkişi tespiti sonucunda yönetim kurulunun ve belirtilen usulsüzlükleri görmezden gelen denetim kurulunun ibra edilmesine dair genel kurul kararının iptali gerekeceği, Madde 8’de \"kullanılamaz halde olmasından dolayı üyelerin kullanabilmesi için yönetim tarafından alınan kararla yapılan tamirat nedeni ile ile toplanan ancak ülkedeki yüksek enflasyon nedeni ile maliyet artışından dolayı eksik kalan inşaat bedeli olan 140.00 TL toplanması\" görüşüldüğü ve 10 kabul oyuyla kabul edildiği, bu kararın da iptali gerektiği, yukarıda ayrıntıları anlatıldığı üzere üyelerden daha önce havuzun onarımı için toplamda 140.000TL para toplandığı,daha önce toplanan bu para, bırakın havuzun onarımı, havuzu sıfırdan inşa etmek için bile fazlasıyla yeterli olduğu ancak yönetim kurulu tarafından işin ehil kimseler yerine, iş için hiçbir vasfı bulunmayan yönetim kurulu başkanının eşine yaptırılması nedeniyle havuzun yapılamadığı,üyelerden tekrardan para toplanmaya çalışıldığı bu şekilde usulsuz olarak para harcanıp, sonra da bu usulsuz harcamaları finanse etmek için üyelerden ek para toplanmasının açıkça hukuka aykırı olduğu ,bu nedenle bu maddenin de iptal edilmesi gerektiği ,Madde 10’da \"çapa makinesinin değiştirilmesi için\" her üyeden 2200TL olmak üzere toplamda 30800TL para toplanmasına karar verildiği , öncelikle davalı kooperatif bir yapı kooperatifi olup, tarım kooperatifi olmadığı ,dolayısıyla bir tarım kooperatifi olmayan davalı kooperatifin, amacı ve çalışma konusuyla bağdaşmayan bir iş yapması ve bu işin için üyelerden / ortaklardan para toplaması hukuken mümkün olmadığı ,kararın bu nedenle iptal edilmesi gerektiği , öte yandan 3 toplanmasına karar verilen miktarın da fahiş olduğu , İnternetten yapılan kısa bir araştırmada bile çapa makinelerinin, en düşük fiyatı 2500-3000 civarında olmak üzere, ortalama fiyatlarının 10.000-12.000TL civarında olduğunun görüldüğü ,hal böyleyken toplamda 30.800TL toplanmasına karar verilmesi açıkça üyelerden fazla para toplamaya yönelik olup, bu şekilde üyelerin zarara uğratıldığı , Madde 11’de , yönetim kuruluna genel kurul kararı olmaksızın aidatlara zam yapılması yetkisi verildiği, halbuki üyelerden aidat toplama ve toplanmasına karar verilen aidat bedelini belirleme yetkisi ana sözleşme gereğince münhasıran genel kurula ait olup devredilemeyeceği , yönetim kuruluna genel kurulca belirlenen aidat bedelini değiştirme, arttırma yetkisinin verilmesinin açıkça hukuka aykırı olup iptali gerektiği , Madde 12’de üyelerden elektrik ve su için aidat haricinde 1000TL avans toplanmasına karar verildiği Halbuki üyelerden aylık 4000 TL aidat toplanmasına karar verilmiş olup, hazırlanan bütçe taslağında elektrik ve su giderleri de bu aidat bedeli içinde yer aldığı dolayısıyla zaten elektrik ve su bedelleri için bütçede ayrı ayrı pay ayrılmışken, bütçe haricinde üyelerden para toplanmasının hiçbir anlam ve gerekliliği bulunmadığı , Madde 22’de daha önce genel kurul tarafından defalarca müvekkil ...... 'a ait olduğu kabul edilmesine rağmen, bu kez kooperatife ait olduğu iddia edilerek, sanat evi olarak adlandırılan yapının yönetim binası olarak kullanılmasına karar verildiği, ekte sunulan 2018 yılı OGK toplantı tutanağında da görüleceği üzere söz konusu yapının müvekkile ait olduğu, kooperatifin en yetkili organı olan genel kurulca da kabul edildiği ,buna rağmen alınan bu karar, Anayasa ve kanunlarla korunmakta olan müvekkilin mülkiyet hakkına tecavüz niteliği taşıdığı ,Madde 23’de görünürde bir usulsüzlük yokmuş gibi düşünülebilirse de, bu maddenin uygulanması, kooperatifin amacı ve faaliyet konusu haricinde bir iş yapmasına sebebiyet vereceği, davalı kooperatifin bir konut yapı kooperatifi olduğu ve amacı ile faaliyet konusu üyelerine konut yapıp teslim etmek olduğu dolayısıyla kooperatifin bu amaç ve faaliyet konusu dışında herhangi bir iş yapması mümkün olmadığı ,ancak alınan kararla kooperatife ait atölyelerin, 1 aidat bedeli yıllık kira karşılığında üyelerin özel kullanımına tahsis edilmesine karar verildiği , kooperatifin sahibi olduğu herhangi bir atölye bulunmadığı ,atölye olarak adlandırılan, her üyeye halihazırda fiilen tahsis edilen ve üyelerin çoğunlukla odunluk olarak kullandığı depolar olduğu alınan bu kararla, daha önce fiilen üyelere tahsis edilen bu depoların müvekkil de dahil olmak üzere bazı üyelerin zararı hilafına başka üyelerin özel işleri için tahsis edilmesinin amaçlandığı öte yandan halen kooperatif mülkü üzerinde bir üyenin ruhsatsız olarak işlettiği ruhsatsız bir marangozhanesi bulunduğu, alınan bu kararla, kooperatifin amacı ve faaliyet konusuyla bağdaşmayan bu marangozhanenin devamı ile kendilerine meşruluk kazandırmaya çalıştıkları , halbuki bu ruhsatsız marangozhanenin kooperatif mülkünde kurulması tüm üyelerin zararı hilafına olduğu hem işletmenin ruhsatsız olması nedeniyle resmi kurumlarca kesilecek idari cezalardan hem de olası bir kaza halinde meydana gelecek hukuki ve cezai sonuçlardan kooperatif ,dolayısıyla üyeleri/ortakları mesul olacağı Madde 24’de \"üyelere ait mülklerin kiraya verilmesinin yasaklanması\" oylanmış ve 10 kabul oyu ile kabul edildiği ,müvekkil ve diğer 3 üye bu karara karşı ret oyu kullandığı ,bu kararın açıkça hukuka aykırı olup iptali gerektiği ,her ne kadar tapu kütüğünde üyelere devri gerçekleştirilmemiş olsa bile, kooperatifin tüm üyelerinin konutları inşa edilerek kendilerine teslim edildiği ,zaten alınan kararda da \"üyelere ait mülklerin\" denilerek konutların üyelere fiili olarak tahsis edildiğinin kabul edildiği, yine 5. maddede ortaklar pay listesi belirlenirken her paya tahsis edilen konut da numarasıyla beraber ayrı bir kolonda gösterildiği , yine her konutun doğal gaz aboneliği ayrı olup, konut hangi üyeye aitse, abonelik de o üye adına yapıldığı, hal böyleyken, üyelerin kendilerine ait mülklerin kiraya verilmesini yasaklamak mülkiyet hakkının kullanılmasına kanunsuz bir müdahale olduğu gibi, hakkın kötüye kullanılmasının da tipik bir örneğini oluşturduğu yine kooperatifin tüm üyelere eşit davranma yükümlülüğünü de ihlal ettiği , müvekkilin kendisi adına bir ve kızları adına birer tane olmak üzere , davalı kooperatifte 3 pay ve bu paylara tahsis edilen 3 konutu bulunduğu bu konutlardan birini müvekkil ve ailesi kullanmakta iken, geri kalan iki konutun da kiraya verildiği ,müvekkilin haksız ve hukuksuz iş ve işlemlere karşı sessiz kalmaması yüzünden, kendisine karşı kin besleyen kooperatif yönetim kurulu ve bazı üyeler, müvekkilin ve ailesinin boş kalan iki konutlarının kiraya verilmesini engellemek için böyle bir karar aldıkları, Kooperatif yönetim kurulunca iptali istenen maddelerle toplanmasına karar verilen ödemelerin yapılması için şimdiden müvekkile bildirimde bulunduğu ,müvekkilin bu ödemeleri yapması halinde, huzurdaki davayı kazanıp söz konusu ödemelere ilişkin maddelerin iptallerini sağlasa dahi yaptığı ödemeleri geri alması çok zor hatta imkansız olacağı, zira huzurdaki davanın açılmasının ana sebeplerinden biri, davalı kooperatifin usulsüz iş ve işlemlerle üyelerden fazladan para toplaması, üyelerin sürekli borç altına sokulması olduğu ,toplanan bu ek ödemelere rağmen kooperatifin kayıtları incelendiğinde kooperatifin sürekli olarak zarar ettiğinin görüleceği ,dolayısıyla, müvekkilin söz konusu ödemeleri yapması halinde , yapmış olduğu bu ödemeler harcanacağı ve zaten sürekli zarar eden davalı kooperatiften daha sonra tahsil imkanı kalmayacağı, açıklanan nedenlerle iptali istenen maddelerde belirtilen ödemelere ilişkin ihtiyati tedbir talebi mevcut olup, bu hususta karar verilinceye dek, müvekkilden bu ödemelerin tahsilinin ihtiyaten durdurulmasını talep ettikleri hususlarından bahisle, öncelikle ihtiyatı tedbir talebimizin kabulü ile iptali istenen maddelerle toplanmasına karar verilen ödemelerin ihtiyaten durdurulmasına, Davanın kabulü ile davalı kooperatifin 24.03.2023 tarihli 2022 Yılı OGK toplantı tutanağının 4,8,10,11,12,22,23,24 nolu maddelerinin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça genel kurulun 4 maddesinin iptali talep edildiği, gerekçe olarak yönetim ve denetim kurulunun kendi ibralarında oy kullandığı gerekçesi ile ibra oylamasının usulsüz olduğu ve iptali talep edildiği ,dosyada mevcut Genel kurul tutanağından görüleceği üzere yönetim ve denetim kurulunun kendi ibrasında oy kullanmadığı belirtildiği , davacının buna ilişkin itiraz ettiğine dair tutanağa bir şerh düşülmediği , davacı tarafça dosyaya sunulan tutanağa rağmen bunun aksini iddia etmenin ve iptalini istemenin bir dayanağı olmadığı , açılan dava genel kurul iptali olup davacı tarafından kooperatifin zarara uğratıldığı iddia edilerek tespit talep edildiği, kooperatifin zarara uğratıldığına ilişkin olarak ayrı bir dava açılmalı ve bu davada bu hususun ileri sürülmesi gerektiği ,genel kurul kararının iptalinin talep edildiği bir davada zarar incelemesi talep edilmesi hukuken mümkün olmadığı ,bu talebin reddi gerektiği , Madde 8 in iptal gerekçesi olarak somut bir neden ileri sürülmediği yapılacak inceleme ile havuzun maliyetin altında yaptırıldığı ve kooperatifin zarara uğratılmadığı ancak yüksek enflasyon nedeni ile artan malzeme fiyatlarından dolayı oluşan maliyet farkının talep edildiğinin tespit edileceği, davacının bu yöndeki talebinin reddi gerektiği, davacı tarafça çapa makinesinin alımı için yapılan itirazın yersiz olduğu ,piyasa fiyatları incelendiğinde davacının iddia ettiği gibi bir fiyat olmadığı tespit edileceği, davacı taraf sırf muhalefet yapmak amacıyla itiraz etmekte olup Madde 10’a yönelik itirazının ve iptal talebinin reddi gerektiği, Madde 11 de alınan yetki yüksek enflasyon nedeni ile ücretlere ve sgk primlerine daha önceden yılda 1 kez yapılan artışının yıl içinde bir den fazla yapılması nedeni ile yapılan resmi artış oranında ücretlerin ödenebilmesi için aradaki farkın aidatlara yansıtılması hususunda yetki alınmış olup bir yetki devri söz konusu olmadığı ,aksine durumda toplanan aidat ücret ve diğer ödemelere yetmeyeceğinden kooperatif ödeme yapamayacak hale geleceği ve icra takipleri ile zarara uğrayacağı, buu zararın önüne geçilmesi için genel kuruldan yetki alındığı, davacının madde 11 iptali talebinin reddi gerektiği Madde 12 de üyelerden talep edilen 1000 TL artan elektrik ve su maliyetlerine karşı önceden hazırlıklı olmak ve temerrüde düşmemek için alınmış bir önlem olduğu ,tahmini bütçe yapılırken maliyetlerin yıllık artış oranının sabit yada belirlenebilir olmasına göre hazırlandığı ancak son dönemde ülkemizde ki yüksek enflasyon ve döviz kurlarındaki ani ve yüksek artışlar nedeni ile tahmini hesaplama yapılırken maliyet hesabı tutturulamadığı, bu nedenle tahmin edilemeyen artışlar için ek ödeme toplanması üyelerin oyuna sunulduğu ve oy çokluğu ile kabul edildiği üyelerin zarara uğraması söz konu olmadığı, davacının bu yöndeki talebinin reddi gerektiği, Kooperatifin ortak malı olan bir mülkün davacıya ait olduğunun iddia edilmesi hukuken mümkün olmadığı , davacı tarafından mülkiyet iddiası varsa bunun genel kurul iptal davası ile değil tapu tescil davası ile çözülmesi gerektiği, mülkiyet iddiasına dayalı olarak alınan kararın iptal talebi hukuken mümkün olmadığından davacının madde 22 nin iptali yönündeki talebinin reddi gerektiği, Davacının 23 maddeye yaptığı itirazın dayanaksız olduğu ,zira kooperatifte atıl durumda olan depo ve atölyeler kira getirisi olan ve kooperatife gelir getiren bir mülk haline geldiği, Davacı taraf bu kararın iptaline gerekçe olarak marangozhane işletildiğini iddia etse de bu şekilde bir marangozhane olmadığı, bu maddeye ilişkin iptal talebinin reddi gerektiği Madde 24 te davacı tarafça kiraya ilişkin getirilen sınırlamanın iptali talep edildiği Kooperatifte henüz ferdileşme yapılmamış olduğundan tüm daireler halen kooperatif adına olduğu , bu nedenle kiraya verilmesi halinde mali açıdan sorumlu kooperatif tüzel kişiliği olup kişilerin elde ettiği kira geliri nedeni ile vergisel açıdan kooperatifin sorumlu hale gelmemesi için bu karar alındığı , ferdileşme olmadığından alınan kararın iptalini gerektirecek bir neden olmadığından bu talebin reddi gerektiği, davacı tarafça talep edilen tedbir talebinin bir gerekçesi olmadığı, yapılan ödemeler kooperatif için harcanmakta olup tamamı yasal defterlere kaydedildiği ,ödemeler üyeler tarafından yapılmakta olup ödemelerle ilgili tedbir kararı verilmesi halinde kooperatif temerrüde düşeceği ve zarara uğrayacağı, ihtiyari tedbir için kanunun aradığı şartlar mevcut olmadığından tebdir talebinin reddi gerektiği hususlarından bahisle, davacının tedbir talebi ve davasının reddine , mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, kooperatif genel kurul kararının iptali istemine ilişkindir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu madde 53 “- Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1.Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağırının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilân veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2.Yönetim Kurulu; 3.Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; .” şeklinde düzenlenmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu madde 51’’ Kanun ve ana sözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça Genel Kurul karalarında ve seçimlerde oyarın yarıdan bir fazlasına itibar olunur. Kooperatifin dağılması veya diğer bir koopratifle birleşmesi ve ana sözleşmenin değiştirilmesi kararlarında fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir.Ana sözleşme bu kararların alınması için oy çokluğu hakkında daha ağır hükümler koyabilir.’’ şeklinde düzenlenmiştir.
Genel kurulun yetkilerini düzenleyen Madde 23 ‘’ En yetkili organ olan Genel Kurulun görev ve yetkileri şunlardır: 1) Bilanço, bilanço hesaplarının dökümü, gelir-gider farkı hesapları ile yönetim kurulu ve denetçiler tarafından verilen raporları inceleyerek kabul veya reddetmek, 2) Yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarına karar vermek, gerektiğinde bunları azletmek, 3) Yönetim ve denetim kurulu üyelerine verilecek aylık ücret, huzur hakkı ve yolluk miktarı ile bütçeyi görüşerek karara bağlamak, 4) Yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarma kararlarına yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak, 5) Kanun, anasözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptal edilip edilmeyeceği konusunda karar vermek, 6) Ortaklardan tahsil edilecek aidatların miktarı, ödeme tarihleri ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak kanunların getirdiği yasal tavanı aşmayacak şekilde gecikme cezasını tespit etmek, ‘’ şeklinde olduğu ,
Yapı Kooperatifi Tip Ana Sözleşme Madde 39- Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı izleyen günden başlamak üzere 1 (Bir) ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
1.Toplantıda hazır bulunup da kararlara muhalif kalarak keyfiyeti bu durumu tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri,2.Yönetim Kurulu,3.Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarınıgerektirdiği takdirde bunların her biri.” şeklindedir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. mad hükmünde ve örnek ana sözleşmenin 39 maddesinde düzenlendiği üzere, genel kurulun iptali davasını açmaya hakkı olan kişilerden biri de ortaklardır. Bu bağlamda; davaya konu 24.03.2023 tarihinde yapılan 2022 hesap yılı genel kurulunda alınan 4,8,10,11,12,22,23,24 no.lu kararların iptalini isteyebilmesi için davalı kooperatifin ortağı olması ve bu ortaklık sıfatının da yargılamanın sonuna kadar devam etmesi gerektiği,
Somut davada; davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu, dava dosyasına sunulan hazirun cetveli üzerinde yapılan incelemede davacının, davalı kooperatifin üyesi olarak kayıtlı olduğu ve 2.sırada 23I ortak no.su ile genel kurul toplantısına katıldığı , ipatali istenen kararlarda red oyu kullandığı tespit edilmiştir.
Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesine göre, dava açmaya yetkili olan kişilerin iptal davasını, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içerisinde açmaları gerekir. Bu süre hak
düşürücü süre olup, bu sürenin geçmesinden sonra dava açma hakkı düşecektir.Somut davada; davacının, davalı kooperatifin davaya konu 24.03.2023 tarihinde yapılan genel kurulunda alınan kararlara karşın, iptal istemine yönelik davayı 18.04.2023 tarihinde 1 aylık yasal sürede açtığı tespit edilmiştir.
Davaya konu 24.03.2023 tarihinde yapılan genel kurulda davalı kooperatif hazirun cetveline göre, kayıtlı üye sayısının 14 olduğu, Olağan Genel Kurul toplantı çağrısının 5 ortağa 21.02.2023 tarihinde taahhütlü posta yolu ile yapıldığı , 9 üyeye 09.12.2023 tarihinde imza karşılığı yapıldığı ,toplantı sırasında Bakanlık temsilcisinin hazır olduğu , toplantı gündeminde görüşülmek üzere, 29 maddenin belirlendiği, toplantıya hazirun cetvelinde kayıtlı 14 ortaktan, yönetim kurulu üye sayısı düşüldüğünde yeterli nisabın 7 olacağı, yönetim kurulu ibrası kararının 4 red 7 kabul oyu ile alınmış olması sebebiyle geçerli olacağı ek raporda belirtilmiştir.
Gündemin iptali istenen 8.maddesinin, \"Kooperatife ait havuzun kullanılamaz halde olmasından dolayı üyelerin kullanabilmesi için yönetim tarafından alınan kararla yapılan tamirat nedeni ile toplanan ancak ülkedeki yüksek enflasyon nedeni ile maliyet artışından dolayı eksik kalan inşaat bedeli olan 140.00 TL toplanması her üyenin 10.000 TL olarak toplantı tarihinden sonraki 15 gün içinde ödenmesi kararının alınması görüşüldü 10 kabul oy çokluğu ile kabul edildi\" şeklinde olduğu ,bu maddeye konu havuz ile ilgili olarak , daha önce de, 22.04.2022 tarihinde yapılan 2021 yılı olağan genel kurulunun 7.maddesinde \"Kooperatif arazisinde mevcut açık ve kapalı havuzların kanın gereği derinliklerinin uygun hale getirilmesi iç dış bakım ve tamiratlarının yapılması makine ve tesisatlarının yenilenmesi ve bu bu işlerde kullanılmak üzere üyelerden ödeme toplanması hususunda yönetim kuruluna yetki verilmesi görüşüldü.140.000 TL belirlenen rakam 10 kabul oy çokluğu ile kabul edildi….’’ şeklinde karar alındığı, 8 no.lu kararın hali hazırda, daha önce alınmış geçerli bir genel kuruluna dayalı bir karar olduğu, 8.nolu kararın, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı tespit edilmiştir.
Gündemin iptali istenen 10.maddesinin, \"Yenilenmesi gereken çapa makinesinin değiştirilmesi için teklif alınan 30.800 TL için her üyeden 2.200 TL Nisan 2023 tarihine kadar toplanması görüşüldü 12 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildi. (...... red edilmiştir.)\" şeklinde olduğu , 10.nolu kararın, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı, tespit edilmiştir.
Gündemin iptali istenen 11.maddesinin, \"Yüksek enflasyon nedeni ile işçi ücretlerinin değişmesi halinde yapılan zam oranı ile ilgili olarak ücretlerin ödenebilmesi için genel kurul kararı aranmaksızın aidatlara aynı oranda zam yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesi görüşüldü 10 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildi.\" şeklinde olduğu , aidatların belirlenmesinin , genel kurulun ana sözleşme ve kanunda sayılan devredilemez yetkileri arasında olduğu , ancak alınan kararda, aidatın bir yıl için sıfırdan belirlenmediği, günün ekonomik koşulları doğrultusunda yıl ortasında artan maliyetin aidatlara aynı oranda yansıtılması ile ilgili olduğu ,dolayısı ile ya aidatın başlangıçta daha yüksek belirlenmesi gerekeceği ya da olağanüstü genel kurul kararı ile zammın aidatlara yansıltılabileceği, ya da bir sonraki yılda arada ödenemeyen vergisel ve sgk primi yükümlülükleriniin zamlı/cezalı olarak ödeneceği, bu durumda, her şartta ek masraflar oluşacağı göz önünde bulundurulduğunda , günün ekonomik koşullarının öngörülmezliği karşısında, aidata sadece zam tutarında zam yapılmasının, üyelerin menfatine olacağı, kooperatif üyelerini zarar uğratacak bir işlem olarak kabul edilemeyeceği, iyiniyet kurallarına uygun olarak değerlendirildiği ayrıca alınan kararın aidatın belirlenmesi olmayıp, zam kadar artırılması, yani ek ödeme olduğu,bu hususun, genel kurulun devredilemez yetkileri arasında sayılmadığı kabul edildiğinde , 11.nolu kararın, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı tespit edilmiştir.
Gündemin iptali istenen 12.maddesinin, \"Elektrik ve su ortak olarak ödenmekte olup enflasyon nedeni ile toplanan aidatlar ödemeye yetmemektedir. Bu nedenle gerekli görüldüğünde elektrik ve su ödemelerinde kullanılmak üzere ödeme bütçesi oluşturulması ve her üyeden genel alanlar için 1 defaya mahsus olmak üzere 1000 TL (binlira)avans alınması konusu görüşüldü, 11 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildiği\" şeklinde olduğu ,11.maddedeki değerlendirmenin bu hususta da geçerli olduğu , 12.nolu kararın, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı tespit edilmiştir
Gündemin iptali istenen 22.maddesinin, \"Kooperatife ait olan ancak üye ......... tarafından kendi ismi verilerek sanat evi olarak adlandırılan ve kişisel kullanımına tahsis ettiği kooperatife ait binanın kooperatif yönetim binası olarak kullanılması ve tabelaların kaldırılması konusu görüşüldü 10 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildi\" şeklinde olduğu , Ticaret sicil gazetesi kayıtlarında yer alan 24.09.2018 tarihli 9666 sayılı ticaret sicil gazetesi ile 17.092018 tarihinde ilan olunan 2018 yılı olağanüstü genel kurul toplantısı 6.maddesinde \"İmar barışı nedeni ile kooperatife ait İstanbul Silivri ...... Bölge Büyüksinekli köyü ..... Mevkii .... pafra ...... parseldeki yapılar ile bu parsele bitişik İstanbul Silivri .... bölge .... köyü Çayırlık Mevkii ..... pafta ..... ada ..... no.lu parseldeki ......... tarafından inşaa edilmiş olan sanat evi ve kooperatife ait 14 adet sera alanlarının imar affına sokulması mümkün olmadığından adı geçen parsellerin (taşınmazların) kooperatifin ortaklarına hisseleri/payları oranında devredilmesine oybirliği ile karar verildi,tapu işlemlerinin yapılması için Yönetim Kuruluna yetki verildi.\" şeklinde karar alındığı, gündemin iptali istenen 22.maddede bahsi geçen, davacı tarafından inşaa edilmiş sanat evinin, 1709.2018 tarihli olağanüstü genel kurul kararı ile hissedarlara devredilmesi kararının oybirliği ile alınmış olduğu, iş bu kararın geçerli bir genel kurul kararı olduğu, iptali için açılan bir dava ya da kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmadığı, dolayısı ile kooperatife/hissedarlara ait taşınmaz hakkında kooperatifin tasarrufta bulunabileceği, dolayısı ile 22.nolu kararın, 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak, yeterli nisap ile alındığı tespit edilmiştir
Gündemin iptali istenen 23.maddesinin, \"Kooparatife ait atölyelerin tüm üyelerin kullanıma açık bulundurulması atölyelerin kişiye özel kullanımının talep edilmesi ve özel eşyaların konulması halinde 1 anahtarın kullanıcıda diğer anahtarın kooperatif görevlisinde bulunması , özel kullanım yapan üyenin kooperatif işlerinde kullanılmak üzere 1 aidat bedeli yıllık kirayı kooperatif hesabına yatırması hususu görüşüldü 11 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildi. ’’ şeklinde olduğu, 1004.01.1994 tarihli 3441 sayılı ticaret sicil gazetesinde ilan olunan özet ana sözleşmenin kuruluş amacını düzenleyen 6.maddesinin \"Kooperatifin amacı ortaklarının konut ihtiyacını karşılamaktır. Bu amaçla kooperatif 1-Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına uygun biçimde böldürerek alt yapı plan proje ve maliyet hesapları hazırlar ve ortaklarına konut yaptırır.2- Yaptırılan konutların mülkiyetini bu ana sözleşmede yazılı esaslara göre ortaklarına aktarır. 3-Ortakların sosyal kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerekli tesisleri kurar bunları ortaklarına aktarabilir 4-Yukarıdaki fikrada yazılı hususları sağlamak üzere ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak çalışmalarda bulunabilir. Gayrimenkul ve menkulleri iktisap edebilir. Kiralar, kiraya verir, satar ve benzeri tasarruflarda bulunur.ayni haklar tesis eder…’’ şeklinde olduğu ,13.05.2010 7563 sayılı Ticaret sicil gazetesinde ilan olan 29.04.2010 tarihinde yapılan 2009 yılına ait olağan genel kurulun 7.gündem maddesinin \"Kooperatife ait 2B alanı içersinde mevcut hayvanlara ait kümeslerin yıkılarak kooperatifin tadilat ve tamirat işlemlerinini yapılacağı atölye, malzeme ,hayvan yemlerinin konulacağı sağlıklı bir mekan haline dönüştürülmesi konusunda yönetim kuruluna yetki verilmesi müzkereye açıldı, söz alan olmadı ve oybirliği ile kabul edildi’’ şeklinde olduğu , bahis konusu atölyelerin, üyelerin kendi kullanımılarına tahsis edilmiş konutlarının ayrılmaz parçası olarak ortakların kendi kullanıma tahsis edilmiş olduğuna dair bir genel kurul kararı ya da yönetim kurulu kararı ve ya da üyelik başlangıcında hangi atölyenin hangi üyeye tahsis edildiğine dair bir belge sunulmadığı, bu atölye denilen yerlerin , ana sözleşme uyarınca , Ortakların sosyal kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak üzere inşaa edilmiş tesisler olduğu kabul edildiğinde, kooperatifin buraları kiralayabileceği, buraların kullanımından kaynaklı belli bir bedelin kullanıcı üyeden alınmasının kanuna ve ana sözleşmeye aykırılık oluşturmayacağı, bunun dışında Kooperatiflerde kazancın, ortak içi muameleler ile varsa ortak dışı muamelelerden elde edildiği, Kooperatif esas sözleşmesinde belirtilen faaliyet alanında ortaklarla yapılan işlemlerin ortak içi işlem olarak adlandırıldığı ,bunun dışında kalan yani, kooperatif esas sözleşmesinde belirtilen faaliyet konusuyla ilgili olmayan alanlarda ortaklarla yapılan muameleler ile kooperatif esas sözleşmesinde yer alan faaliyet konusuyla ilgili fakat ortak olmayan kişilerle yapılan işlemler ortak dışı işlemler olduğu, dolayısı ile kooperatife ait atölyelerin ortaklar dışındakilere kiralanmayacağı, sadece ortağa kiralanmasının ortak dışı muamale sayılamayacağı, kaldı ki , bu kiralamanın ortak dışı muamelelerden doğan kazanç olarak kabulu durumunda dahi ,koopeartifin kurumlar vergisi ve KDV muafiyetinin kalkacağı ve kira geliri kazancının vergiye tabi olacağı, kira gelirleri üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin 5/c bendi gereğince stopaj suretiyle ödenen vergi varsa, Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 44. maddesine istinaden beyanname üzerinden hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilmesi gerekeceği, dolayısı ile ortak alanların kiraya verilmesinin vergisel boyut içeren bir işlem olduğu , bu gelirin kooperatfiçe beyanı gerekeceği ,ancak ortaklara kiraya verilmesine engel bir durumun olmadığı iptali sitenen 23.nolu kararın 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı tespit edilmiştir
Gündemin iptali istenen 24.maddesinin, \"Kooperatif halen ferdileşmemiş olup kooperatif üyelerince kendilerine ait mülkün kiraya verilmesi halinde Vergi Usul Kanunu gereğince kooperatif gelir elde etmiş sayılacağından üyelere ait mülklerin kiraya verilmesinin yasaklanması hususu görüşüldü ,10 kabul oy ile oy çokluğu ile kabul edildi\" şeklinde olduğu , kooperatifin ferdileşmemesi sebebi ile tapuları her ne kadar koopertife ait olsa da, kooperatifin ana sözleşmesi gereği , faaliyet konusunun ve varlık sebebinin üyelerini konut sahibi yapmak olduğu, davalı kooperatifin de konusunun bu olduğu, 1994 yılında kurulmuş olan kooperatifin, dava konusu 24.03.2023 genel kurul tarihi itibari ile konutlarını tamamladığı ve ortakların kullanımına tahsis edildiği , konutların üyelerce fiili olarak kullanıldığı gözetildiğinde, konutların üyelerce kullanılmasının olağan olduğu kadar , kullanılmaması durumunda konutun tahsis edildiği üyece kiraya verilmesinin de olağan olduğu , zira buradan elde edilecek kira gelirinden vergisel yönden, konutun sahibi olan kooperatif hissedarının sorumlu olacağı, nitekim oturulan konutun ,tapusu olmasa dahi, nasıl ki noter satışı/hisse devri yolu ile 3.kişilere satışı yapılabilecekse, bu konut satış bedeli, kooperatife değil , ortağa ait ise , kiralamada da aynı durumun geçerli olacağı ,ancak, kooperatife ait ,ortaklara tahsis edilenin dışında, boş konutunun olması ve bu konutların 3.kişilere kiraya verilmesi halinde ,vergilendirmeden bahsedileceği, dolayısı ile ortağın kullanımına tahsis edilen ve üyeliğinin bağlı olduğu konutunu ,ortağın kendi tasarrufu ile kiraya vermesini engelleyen bir ana sözleşme ve kanun hükmü de mevcut olmadığından ve kooperatif üyelerince kendilerine ait mülkün kiraya verilmesi halinde Vergi Usul Kanunu gereğince kooperatif gelir elde etmiş sayılacağından ‘’ gerekçesi ile üyelere ait mülklerin kiraya verilmesinin yasaklanmasının, vergisel açıdan bir dayanağı olmadığı ,2,4.no.lu kararın 10 kabul oy çokluğu ile nisaba uygun alınmış olmasına rağmen, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa ve ana sözleşmeye uygun olmayacağı tespit edilmiştir.
Dava dosyasında yer alan belgeler ve ticaret sicilde ilan olunan genel kurul kararları üzerinde yapılan inceleme neticesinde; davalı kooperatifin üyesi olan davacının, genel kurul kararları aleyhine iptal davasını açma
k ve sıfatına sahip bulunduğu, davacının, davaya konu 24.03.2023 tarihinde yapılan 2022 hesap yılı genel kurulunda alınan kararlara karşın 1 aylık hak düşürücü süre içinde davayı açtığı, davacının, iptalini talep ettiği 4.8.10.11.12. ve 22.23.24 no.lu kararlara yönelik red oyu kullandığı, 24.03.2023 tarihli genel kurulun iptali istenen 4. 8. 10. 11.12. 22. 23. nolu kararların , 1163 sayılı kanun ve ana sözleşme hükümlerine uygun olarak yeterli nisap ile alındığı, gündemin iptali istenen 24.no.lu kararın , ‘kooperatif üyelerince kendilerine ait mülkün kiraya erilmesi halinde Vergi Usul Kanunu gereğince kooperatif gelir elde etmiş sayılacağından’ gerekçesi ile üyelere ait mülklerin kiraya verilmesinin yasaklanmasının, vergisel açıdan bir dayanağı olmadığı, bu hususun inceleme kısmında detayları ile açıklandığı, dolayısı ile 24.no.lu kararın 10 kabul oy çokluğu ile nisaba alınmış olmasına rağmen, 1163 sayılı Kooperatifler kanuna ve ana sözleşmeye uygun olmayacağı, bilirkişi kök ve ek raporunun hükme elverişli olduğu, taraf vekillerinin itirazlarını karşılar nitelikte olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı kooperatifin 24/03/2023 tarihli 2022 yılı Olağan Genel Kurul toplantısında alınan 24 nolu kararın İPTALİNE, 4, 8, 10, 11, 12, 22, 23 ve 24 nolu maddelere ilişkin talebin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 427,60-TL ilam harcından peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 6.633,50-TL (Yargılama gideri ayrıntısı \"Tevzide dava açma gideri: 205,50-TL, tebligat-posta gideri ve bilirkişi ücreti: 6.428-TL\") yargılama giderinden, kabul-ret oranına göre 669-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı vekili için AAÜT'ne göre belirlenen 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/10/2024
Başkan .....
¸e-imzalıdır
Üye .....
¸e-imzalıdır
Üye .....
¸e-imzalıdır
Katip .....
¸e-imzalıdır
*Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında e-imza ile imzalanmıştır.