T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2018/220 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/492
DAVA\t\t: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
DAVA TARİHİ\t\t: 03/04/2018
KARAR TARİHİ\t: 13/10/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... üyesi iken ... tarih ve ... nolu kararı ile haksız ve usulsüz olarak üyelikten ihracına karar verildiğini, müvekkiline davalı kooperatifçe üyelikten çıkarıldığına dair, usul ve kanuna uygun surette bir tebligat yapılmadığını, müvekkillerinin bu usulsüz işlemden, davalı kooperatif tarafından davacı müvekkile gönderilen Antalya ...Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ve ihtarname içeriğinden haberdar olduğunu, davalı kooperatifin müvekkillerin üyeliklerinin sonlandırmasına ilişkin yönetim kurulu kararının kendilerine tebliğ olunmadığını, ihtarname içeriğinde ise aidat dahil hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediği şeklinde soyut bir gerekçe ileri sürülerek üyeliğinin feshedildiğinin bildirildiğini, davalı kooperatifin müvekkilini üyelikten ihracına ilişkin kararı usul ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkilinin, tüm aidatlarını düzenli olarak ödediğini ve kooperatif üyeliğinin kendisine yüklediği bütün yükümlülükleri yerine getirdiğini, diğer taraftan 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3 maddesi hükmüne göre, \"Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ana sözleşmede, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir\". Kanun maddesinin açık hükmüne göre ortaklıktan çıkarılma yetkisinin genel kural olarak kooperatif genel kuruluna ait olduğunu, kooperatif genel kurulunun bu yetkisini, yönetim kuruluna ancak ana sözleşme ile verebileceğini, genel kurulun ortaklıktan çıkarılma yetkisinin yönetim kuruluna devrinin geçerli olduğunu, ancak bu devir yetkisinin ana sözleşme ile yapılabileceğini,. Genel Kurulun gerçekten ortaklıktan çıkarma yetkisini ana sozleşme ile yönetim kuruluna devretmiş ise, bu halde ortaklıktan çıkarılan ortağın yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine olmak üzere kooperatif genel kuruluna itiraz edebileceğini belirterek davacı müvekkilinin davalı tarafça kooperatif üyeliğinden ihracına dair karar ve işleminin iptaline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatif üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrarlamıştır.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı mahkememize herhangi bir cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara da katılmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE :
Mahkememizce Antalya Ticaret İl Müdürlüğünden davalı kooperatifin ana sözleşmesi genel kurul yönetim kurulu kararları, toplantı tutanakları istenmiş, buradan gelen yazı cevabına göre evrakların Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasına gönderildiği anlaşılmakla bu mahkemede bulunan evraklar getirtilmiş, bu dava dosyasının da bir sureti uyaptan celp edilmiş, Antalya Ticaret İl Müdürlüğünden ... tarih, ... nolu yönetim kurulu kararı, hazirun cetveli ve dayanak tüm belgeler istenmiş, ancak bu evrakların bulunmadığı şeklinde bila ikmal yanıt verilerek 2018 yılı genel toplantı tutanakları gönderilmiş, Antalya ... Noterliğinden ... tarihli ihtarname ve tebliğ evrakları celp edilmiş, bilirkişi incelemesi yapılarak tüm deliller toplanmıştır.
Alınan ... tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı kooperatif üyesiyken ... tarihli genel kurul toplantısı ve sonrasında davalı kooperatif tarafından üye olarak kabul edilmediği, Antalya ... Noterliğince düzenlenmiş ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davalı tarafça davacı ile birlikte 14. Kişiye gönderilen ihtarname olduğu, ihtarnamede aidat dahil hiç bir yükümlüklerin yerine getirilmediği gibi tahsisi edilen otobüs hattı ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sebebiyle bir hattın boşta kaldığı, gönderilen iki ihtarnameye rağmen yükümlülükler yerine getirilmediği için ... sayılı karar ile üyelikten çıkarılmasına karar verildiğinin belirtildiği, dosyada bahsi geçen kararın bulunmadığı, bu ihraç kararına dayanak olan ihtarnamelerin dosyaya ibraz edilmediği, kooperatifin defter ve belgeleri de ibraz edilmediği için davacının aidat yükümlülüklerini ödeyip ödemediğinin tespit edilmediği mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporundan sonra Antalya Ticaret İl Müdürlüğünden ... tarih, ... nolu yönetim kurulu kararı, hazirun cetveli ve dayanak tüm belgeler istenmiş, ancak bu evrakların bulunmadığı şeklinde bila ikmal yanıt verilmiş, bilirkişi de sunduğu ... tarihli ek raporda özetle;Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava dosyasında kooperatife ait ticari defterlerinin olmadığı, ihtarnamede bahsi geçen iki adet ihtarname ile tebliğe ilişkin evrakların dosyasında bulunmadığı belirtilerek herhangi bir mütalaa sunulamamıştır.
Davacının kooperatifin ticari defterlerini mali müşavirin iş yeri adresinde bulunduğu beyanı üzerine bilirkişiye bu yerde inceleme yetkisi verilerek ek rapor aldırılmıştır. Sunulan ... tarihli ikinci ek raporda; kooperatif defterlerinin usulüne uygun olduğu, davacının ... tarihli ... nolu yönetim kurulu kararıyla üyelikten ihraç edildiği, ihraç tarihi itibariyle davacının ... TL tutarında davalıya asıl aidat borcunun olduğu, ihraç kararına dayanak olacak olan iki defa ihtarname gönderme şartının davalı kooperatif tarafından yerine getirilmediği, üyelik borcunun ödenmesi için davacının uyarılmadığı, bu nedenle ihraç kararının yerinde olmadığı belirtilmiştir.
Dava, davalı kooperatif yönetim kurulunun davacının ihracına yönelik aldığı kararın iptaline ilişkindir.
Antalya ...Noterliğinden celp edilen ... tarihli müzekkere cevabına göre; davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin Antalya ... Noterliğince düzenlenmiş ... tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamenin davacıya ... tarihinde tebliğ edildiği, iş bu davanın yasal 3 aylık sürede açıldığı anlaşılmıştır.
1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16. Maddesine göre; (Değişik fıkra: 06/10/1988 - 3476/4 md.) Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.2- Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.3- Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır. 4- Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir.5- (Ek fıkra: 06/10/1988 - 3476/4 md.) Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.\"şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; dava konusu ihraç kararında, daha evvel çekilen ihtarnamelerden bahsedilmiş ise de; davalı kooperatifin ihraç kararından önce borcun ödenmesi yönünde davacı üyeye çekmesi gereken ihtarnameleri dosyaya sunmadığı, davanın takip edilmediği, alınan bilirkişi raporuna karşılık davalı tarafça herhangi bir beyanda bulunulmadığı, dolayısıyla davalı kooperatifin davacıyı kanuna uygun şekilde usulünce üyelikten ihraç ettiğini ispat edemediği, açıklanan sebeplerle davacının ortaklıktan çıkarılma kararının ana sözleşmede ve Kooperatifler Kanununda belirtilen usul ve esasa ilişkin şartlara uymaması nedeniyle iptalinin gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1- Davanın kabulü ile davalı kooperatif yönetim kurulunun davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin aldığı ...tarih, ... nolu ihraç kararının iptaline,
2-Alınması gereken ...-TL karar ve ilam harcından peşin alınan ....-TL harcın mahsubu ile bakiye ....-TL harcın davalı kooperatiften tahsiline,
3-Davacı tarafından yapılan ilk yargılama gideri ...-TL, posta gideri ....-TL, müzekkere gideri ....-TL, noterlik masrafı ...-TL, bilirkişi ücreti ...-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin davalı kooperatiften alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan ....-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesi'nde ilgili Hukuk Dairesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.13/10/2020
Katip ...
(e-imzalıdır)
Hakim ...
(e-imzalıdır)