T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2022/2351 - 2024/1425
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2022/2351
KARAR NO\t: 2024/1425
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 18/05/2022
NUMARASI\t\t: 2021/501 Esas 2022/380 Karar
ASIL DAVA DOSYASINDA;
DAVACILAR\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:
\t
DAVANIN KONUSU\t: Trafik Kazası Nedeniyle Maddi ve Manevi Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 21/11/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 20/12/2024
\tİlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... ... Ltd. Şti. vekili ve birleşen davanın davalısı ...vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tAsıl dava dosyasında davacılar vekili, 05.11.2012 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü, zorunlu ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu ... plakalı aracın, davacı ...’nın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araca çarpması sonucu meydana gelen kazada davacının ağır şekilde yaralandığını, kaza ile ilgili olarak ceza yargılamasında davalı sürücünün bir kişinin ölümüne ve birden fazla kişinin yaralanmasına sebebiyet verme suçundan cezalandırıldığını, kusur raporlarına göre davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali yaptığından asli kusurlu olduğunu, davacının yolcu konumunda olup atfedilecek kusur bulunmadığını, davacının yüksek düzeyde iş gücü kaybı oluştuğunu, davacı ... ile anne ve babası olan diğer davacıların da manevi olarak zarar gördüğünü belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 10.000,00 TL maddi, 50.000,00 manevi tazminatın, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (sigorta şirketleri açısından poliçelerinde belirtilen üst sınır ile sorumlu olmaları şartıyla) davacılara ödenmesine karar verilmesini istemiş, yargılama sırasında 09.03.2022 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini 27.326,95 TL daha artırdığını belirtmiştir.
\tDavalı ... vekili, kazanın meydana gelmesinde davalının kusurunun bulunmadığını, davalının kullandığı aracın işçi servisi olduğunu ve kaza anında otobüste 30-40 kişinin bulunduğunu, tanık olarak ifadelerine başvurulmadığını, kazanın meydana gelmesindeki kusur durumunu kabul etmediklerini, davalının yeşil ışıkta geçtiğini, diğer aracın ise ters yönden kavşağa girerek kazaya sebebiyet verdiğini, davacılar ... ve ...’nın tazminat taleplerinin yerinde olmadığını, talep edilen maddi ve manevi tazminat tutarlarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tDavalı ... ... Ltd. Şti vekili, kaza yapan aracın davalı şirket adına kayıtlı ise de, aracın 10.09.2012 tarihinde dava dışı ... Taşımacılık (...’a) kiraya verildiğini, işleten sıfatının kiracıya ait olup husumet yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
\tDavalı ... Sigorta vekili, kazaya karışan araçların davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olmadığını, sorumlulukları bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur. \t
\tBirleşen dava dosyasında davacı ... vekili, 05.11.2012 tarihinde davalı şirketin maliki, davalı ...’ın idaresinde olan araç ile davacının yolcu olarak bulunduğu aracın çarpışması sonucunda meydana gelen kazada davacının yaralandığını, asıl davadaki 10.000,00 TL maddi tazminat talebinin kabul edildiğini, yargılamada davacının iş gücü zararının 96.126,82 TL olarak belirlendiğini, hüküm altına alınan tutar düşüldüğünde bakiye 86.126,82 TL zararı bulunduğunu, bu tutarın ödenmesi için davalı ... yapılan başvurudan ve arabuluculuk aşamasından sonuç alınamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki davada belirlenen davacının iş gücü kaybı nedeniyle uğradığı bakiye zarar olan 86.126,82 TL’nin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ...vekili, davacı tarafça açılan Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/962 Esas, 2018/977 Karar sayılı dosyası ile ilgili olarak davacılar tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğunu ve kesinleşmediğini, kararın kesinleşmesinin beklenmesi gerektiğini, davalıdan tazminatın talep edilmesinin mümkün olmadığını, dava tarihinden itibaren yasal temerrüt faizi işletilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, 12.12.2018 tarihli ve 2015/962 Esas, 2018/977 Karar sayılı karar ile, asıl davada maddi tazminat talebinin davalılar ... ve ... ... Ltd.Şti yönünden kabulüne, manevi tazminat talebinin davalılar ... ve ... ... Ltd.Şti yönünden kısmen kabulüne, davalı ... Sigorta AŞ yönünden maddi ve manevi tazminat taleplerinin reddine, birleşen 2015/373 Esas sayılı davada davalı ... hakkındaki davanın reddine, davalılar ... ve ... ... Ltd.Şti hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairenin 03.06.2021 tarihli ve 2019/372 Karar, 2021/1062 Karar sayılı kararı ile birleşen 2015/373 Esas sayılı ...tarafından açılan davaya Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından bakılması gerektiği, asıl dava ile birlikte görülemeyeceği, birleşen 2015/373 Esas sayılı davanın göreve ilişkin dava şartının değerlendirilmesi için dosyadan tefrik edilmesi gerektiği gerekçeleriyle kaldırılmış, kaldırma kararı sonrasında ...tarafından açılan 2015/373 Esas sayılı dosyanın asıl dosyadan tefrikine karar verilmiş, davacı ... tarafından davalı ...aleyhine 02.12.2019 tarihinde açılan 2019/873Esas, 2021/962 Karar sayılı davanın 27.10.2021 tarihli karar ile asıl dava ile birleştirilmesine karar verilmiş, kaldırma kararı uyarınca yapılan yargılama sonunda 18.05.2022 tarihli kararla ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ve kasko sigorta poliçesinin olmadığı, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 16.10.2017 tarihli raporda kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün kırmızı ışık ihlali nedeniyle % 100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü Onur Yiğit'in kusursuz olduğunun belirtildiği, davacı ...'nın Erciyes Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği uyarınca düzenlenen 11.08.2016 tarihli raporda maluliyet oranının % 18,91 olduğu, iyileşme süresinin 1 ay olduğunun belirtildiği, aktüer bilirkişi tarafından ibraz edilen 22.02.2022 tarihli ek raporda, birleşen davanın davalısı ...tarafından yapılan ödemenin güncellenerek mahsup edilmek suretiyle yapılan hesaplama esas alınarak ve manevi tazminatın takdirine ilişkin ilkeler gözetilerek asıl davanın kısmen kabulü ile, 37.326,94 TL tazminatın davalılar ..., ... ... Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Gıda Tekstil Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den 05.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine, davacı ...'nın davalı ... Sigorta A.Ş hakkındaki maddi tazminat talebinin reddine, davacı ... için 30.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL, davacı ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ... Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Gıda Tekstil Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsiline, davacıların davalı ... Sigorta AŞ hakkındaki manevi tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine, birleşen 2019/873 esas 2021/962 karar sayılı dosya yönünden davanın kabulü ile, 86.126,82 TL'nin kaza tarihi olan 05.11.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...ve ... ... Turizm Otomotiv Petrol İnşaat Gıda Tekstil Tarım Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'ya verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ... ... Ltd.Şti vekili ve birleşen davanın davalısı ...vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tAsıl ve birleştirilen dava dosyasında davalı ... Ltd.Şti vekili istinaf başvuru dilekçesinde, aracın kayıt sahibinin aracı bir yıl süreyle kiralayarak işleten sıfatını kaybetmiş olduğunu, kazadan dolayı meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağını, aracın uzun süreli kira sözleşmesi ile kiraya verilmiş olması nedeniyle işleten sıfatı kalmadığını ve davanın pasif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, kaldı ki haksız eylemden ötürü tazminat isteminin fiilin ve failin öğrendiği tarihten itibaren 2 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup davacının talep ve dava hakkının zamanaşımına uğradığını belirterek istinaf başvurusunda bulunulmuştur. \t
\tBirleştirilen dava dosyasında davalı ...vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacıya yapılan ödeme tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada bulunan tazminat miktarı ile davalı tarafından dava öncesinde yapılan ödeme arasında fahiş fark bulunmadığından 2918 sayılı Kanun’un 111. maddesi gereğince davanın reddi gerektiğini, davacıya davadan önce yapılan ödeme sonucunda davalı kurumunun 27.12.2013 tarihinde ibra edildiğini, davanın ise 02.12.2019 tarihinde ikame edildiğini, 2 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın hak düşürücü sürenin dolmuş olması nedeniyle reddi gerektiğini, hak düşürücü sürenin her aşamada ileri sürülebileceğini ve resen dikkate alınabileceğini, mahkemece temerrüt tarihinin hatalı tespit edildiğini, kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesine karar verilmesinin doğru olmadığını, davalı kurum aleyhine ancak dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilebileceğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
\t6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca resen gözetilmesi gereken hususlar ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;
\tDavacı vekili asıl ve kaldırma kararı sonrasında birleşen 2019/873Esas, 2021/962 Karar sayılı davada, 05.11.2012 tarihinde dava dışı sürücü idaresinde olup davacı ...’nın yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile davalı şirkete ait olup davalı sürücü ... idaresindeki ... aracın karıştığı trafik kazasında davacının ağır şekilde yaralandığını belirterek sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece kaldırma kararından sonra yapılan yargılamada asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalı ... ... Ltd.Şti vekili ve birleşen davanın davalısı ...vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tDosya içeriğinden 05.11.2012 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu araç ile davalı Şirket adına kayıtlı olup davalı ...'ın idaresinde olan ... plakalı aracın çarpışması sonucunda davacının yaralanması nedeniyle asıl davanın davalı sürücü, işleten ve ... plakalı aracın sigortacısı olduğu ileri sürülerek davalı ... Sigorta AŞ'ye husumet yöneltilmek suretiyle maddi ve manevi tazminat talebiyle açıldığı, birleşen 2019/873Esas, 2021/962 Karar davanın ise davalı sürücü, işleten ve ... husumet yöneltilmek suretiyle maddi tazminat talebiyle açıldığı, mahkemece kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan zorunlu mali sorumluluk ve kasko poliçesinin bulunmadığı gerekçesiyle asıl davanın davalı sürücü ve işleten yönünden kısmen kabulüne, davalı sigorta şirketi yönünden reddine, birleşen 2019/873Esas, 2021/962 Karar sayılı davanın davalı sürücü, işleten ve ...yönünden 22.02.2022 tarihli bilirkişi ek raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.
\tDosya kapsamına göre davalıya ait ... plakalı aracın kaza tarihinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin bulunmaması nedeniyle ... husumet yöneltildiği, bu dosyadan tefrik edilen Kayseri 1 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/373E-2016/1305 K. Sayılı dosyasında ...tarafından zarar sorumlularına karşı açılan rücuen tazminat davası dosyasından da anlaşıldığı üzere, davalı ...tarafından davacıya 03.01.2014 tarihinde 36.369,00 TL ödeme yapıldığı, taraflar arasında düzenlenen 27.12.2013 tarihli ibranamenin dosyaya sunulduğu anlaşılmış ancak mahkemece 05.11.2012 tarihinde meydana gelen kaza ile ilgili olarak davacı ile birleşen davanın davalısı ...arasında düzenlenen 27.12.2013 tarihli ibraname değerlendirilmemiştir.
\t2918 sayılı KTK’nun 111. maddesinde, “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Bu maddede düzenlenen sürenin hukuki niteliği zamanaşımı süresi olmayıp, “hak düşürücü süre” olduğundan, kısmi ödemeyi kabul etmiş olan kişi, artık KTK’nin 109. maddesindeki zamanaşımı sürelerinden yararlanamayacak, iki yıllık hak düşürücü süreyi geçirmişse zararının kalan bölümünü dava edemeyecektir.
\tSomut olayda davacı ...'nın 05.11.2012 tarihinde meydana gelen kazada yaralandığı, davalılar sürücü, işleten ve ...aleyhine birleşen 2019/873Esas, 2021/962 Karar sayılı davayı açtığı, davacı ... ile birleşen davanın davalısı ...arasında 27.12.2013 tarihli \"Makbuz ve İbraname\" başlıklı belge düzenlendiği, bu durumda ...tarafından sunulan bu belgeye ilişkin hasar dosyası ile ödeme belgelerinin getirtilerek 2918 sayılı Kanun'un 111. maddesi uyarınca hak düşürücü süre ve TBK'nın 166. Maddesi gereğince diğer müteselsil sorumlulara etkisi yönünden değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerektiğinden kararın kaldırılması gerekmiştir.
\tAçıklanan nedenlerle davalı ...vekilinin ile davalı ... ... Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmek ve kesinleşmiş yönler ile kazanılmış haklar korunarak yeniden karar verilmek üzere kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
\t1-Davalı ...vekili ve davalı ... ... Ltd.Şti vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebeplerine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
\t2-Davalı ... ... Ltd.Şti ve ...tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,
\t3-İstinaf yoluna başvuran taraflarca yapılan yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,
\t4-Karar tebliği, harç ve gider avansı iade işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 21.11.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.