T.C.
ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t
ESAS NO\t\t: 2024/576 Esas
KARAR NO\t\t: 2024/766
DAVA\t\t: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
DAVA TARİHİ\t\t: 02/05/2023
KARAR TARİHİ\t: 06/12/2024
Mahkememizden verilen ... tarih ve ... E, ... K sayılı kararı Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... E, ... K sayılı ilamı bozularak Mahkememizin yukarıdaki esas sırasına kaydedilerek yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin dünyanın ve Türkiye'nin ekonomik koşulları gereğince çok zor günler geçirdiğini, ticari borçları dışında bir borcu bulunmadığını, ancak müvekkilinin ticari emtiasını satış yaptığı firmalardan bir kaç tanesinin konkordato başvurusunda bulunduklarını, müvekkilinin alacaklarını alamadığını, dava dilekçesi ekindeki ön proje ve diğer eklerde de konkordato ilan etmiş firmalardan alacaklarını gösterir evrakların mevcut olduğunu, yine müvekkilinin faaliyet gösterdiği ... İli ... İlçesi'nde ... ayında yaşanan sel felaketi sebebi ile bir kısım ticari mallarında zarar meydana gelmesi ve bölge insanının bu afetten etkilenmesi sebebi ile satışlarda düşüş ve alacaklarında aksama meydana geldiğini, müvekkilinin borca batık olmadığını, dava dilekçesi ekinde İ.İ.K. 286.maddesinde ve uygulamada istenilen tüm belgelerin sunulduğunu, müvekkiline ait tarihçe ekonomik veriler mali tablolar ve diğerlerinin proje ile eklerinde karşılaştırılmalı haliyle yasanın ve yönetmeliğin emredici unsurlarını taşıyarak sunulduğunu, neticeten İ.İ.K. 286 /son maddesinde da belirtilen belgelerin davacı şirketler yönünden eksiksiz olarak mevcut olduğunun tespitiyle öncelikle 3 aylık geçici mühlet kararı verilmesine, Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak şirketin sicil özetinin gönderilmesinin istenilmesine İ.İ.K. 287/3 maddesi gereğince konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından izlenmesi ve incelenmesi amacıyla müvekkiline geçici olarak komiser tayinine, İ.İ.K. 287/1 maddesi gereğince 297.maddesindeki haller dahil mal varlıklarının muhafazası için tüm tedbirlerin alınmasına, davacının geçici mühlet kararından itibaren rehin tesisinin, kefil olmasının, taşınmaz ve işletmenin devamlı tesisatının kısmen dahi devrinin ve takyidinin, ivazsız tasarruflarda bulunmasının tedbiren önlenmesine, davacı taşınmazları, makinaları ve demirbaşlarının ayrıca motorlu kara nakil vasıtalarının dava sonuna kadar devirlerinin engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, İ.İ.K. 288/1. maddesi gereğince geçici mühlet, kesin mühlet sonuçlarını doğuracağından İİK 294/1. uyarınca mühlet içinde davacı aleyhine 6183 dahil olmak üzere hiçbir takip yapılamamasına ve başlamış tüm takiplerin durmasına, ihtiyati tedbir ve haciz kararları alınmamasına ve alınmışsa uygulanmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, karardan itibaren başkaca icra takibi açılmamasına, açılmış takiplerin durdurulmasına, İİK 294/2 maddesi gereğince İİK 206/1 maddesindeki alacaklar yönünden takip yasağı bulunmadığına, İ.İ.K. 295.maddesine göre rehinin paraya çevrilmesi yönünde takip başlatabileceği ancak muhafaza ve satış tedbirleri alınamayacağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davacı adına kayıtlı motorlu kara nakil vasıtalarının trafikten men ya da yakalama kararlarının ihtiyati tedbir yoluyla engellenmesine, konkordato mühletinin verilmesinden önce müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve de devredilen alacak konkordato mühletinden sonra doğmuş ise bu devrin hükümsüz sayılmasına, davacı şirketin geçici mühletin ilanından önce haczedilen muhafaza altına alınan menkulleri üzerinde ki hacizler baki kalmak kaydıyla müvekkile yediemin olarak teslimine, İİK 88.maddesi gereğince İİK 89.maddesinin bir muhafaza eylemi olduğunun tespiti ile. İİK 287 maddesi gereğince konkordato süresince borçlunun tüm mal varlığının muhafazasının sağlanması gerektiğinden, İİK 89/1.maddesi gereğince 3. kişilere haciz ihbarnamesi gönderilmesinin yasaklanmasına, mühlet öncesi - sonrası gönderilmiş olan İİK 89 haciz ihbarnamelerinin iptaline, kaldırılması yönünde tedbir verilmesine. Borçlar Yasası 139/1., İİK 200/201 gereğince, geçici mühlet kararının ilanından sonra, bankalarca tahsil edilen alacaklar ve gelecek havale, ... yönünden bankaların takas mahsup yoluyla bloke işlemi yapmamasına, hapis hakkını kullanmaması, varsa konulan blokelerin kaldırılması, bankada mevcut talep eden davacılar tarafından verilen, tahsil/teminat yada temlik çeklerinin geçici mühletkararının ilan tarihinden itibaren tahsil edilen bedellerinin komiser nezdinde konkordatoprojesinde kullanılmak üzere talep eden davacıya iadesi yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesine, konkordato geçici mühleti öncesinde bankaların ya da 3. şahısların doğmuş bir alacağı bulunmadığından takas, mahsup, hapis ve bloke işlemlerinin yasaklanmasına, kullanılan krediler olarak yatırılan nakit bedellerin hali hazırda kat edilmiş bir alacak hakkı bulunmadığından dolayı bu paralara ihtiyati tedbir kararı verilmesi suretiyle davacılara iadesine, yasada belirtilen diğer yönlerdeki ihtiyati tedbir talepleri yönünden haklarının saklı tutulmasına, şirket adına kayıtlı motorlu kara nakil vasıtalarına yakalama ve trafikten men kararlan verilmesinin ve davadan önce verilen kararların ihtiyati tedbir kararıyla engellenmesine, muhafaza altına alınmışsa araçların yeddiemin olarak teslimine, geçici mühletten sonra kesin mühlet verilmesine ve bu aşamalarda da ihtiyati tedbir kararlarının devamına, İİK 286.maddesine göre konkordatonun tasdikine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin müvekkil uhdesinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememiz tensip ara kararı doğrultusunda;
Konkordato geçici komiserleri ..., ... ve ... tarafından düzenlenen ... tarihli ön raporda özetle:
\"Dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile davacı beyanları, ... tarihinde borçlu işyerinde yapılan incelemeler ve yukarıda açıklamaya çalıştığımız tespit ve değerlendirmeler sonucunda;
... İİK, 286 maddesi uyarınca dava dosyasına sunulması gereken belgelerin tamamının eksiksiz olarak sunulmuş olduğu, kanaat ve sonucuna varıldığı\" bildirilmiştir.
Konkordato geçici komiserleri ..., ... ve ... tarafından düzenlenen ... tarihli nihai raporda özetle:
\"1- İşletmenin dava dilekçesi ekindeki ön projede belirtilen kaydı değer bilançosuna göre borca batık olmadığı, rayiç değer bilançolarına göre borca batık olduğu,
2- İşletmenin geçici mühlet tarihi itibari ile ve sonraki dönemler mali verilerine komiserliğimize sunmadığı,
3-İşletme yetkilisi ...'e ve Mali Müşavirine telefon ile ulaşılamadığı,...'in toplantı tutanağında belirtilen telefon numarası arandığında “aradığınız numara kullanılmamaktadır” sinyali verdiği, ... ise cevap vermediği,
4-Geçici mühlet tarihi itibari ile ve sonraki dönemler mali verilerinin ibraz edilmesi için heyetimizce ... tarihlinde davacı vekili ... ile ekli toplantı tutanağı tanzim edildiği ve “mali bilgilerin Komiser Heyetimize ... tarihine kadar iletilmesi gereği” bildirildiği, ancak işbu rapor tarihi itibari ile ibraz edilmediği,
5-İİK Md. 292/1-c gereği Takdiri ve hukuki değerlendirmesi Mahkemeye ait olduğu\" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Yargılama sırasında müdahele dilekçelerini sunan ... ile ...'ın müdahale taleplerinin ayrı ayrı kabulü ile davaya asli müdahil olarak kabullerine karar verilmiştir.
MAHKEMEMİZCİ YAPILAN YARGILAMA SONUCUNDA;
\"Dava, İİK 285.maddsi uyarınca konkordato talebidir.
Konkordato projesinde konkordato tasdikinden itibaren başlamak üzere %30 tenzilatlı olarak 12 ay eşit taksit ödenmesi planlanmıştır.
Mahkememiz ... tarihli tensip ara kararı ile; \" 7101 sayılı kanunla değişik İİK' nın 287 maddesi uyarınca; 286. Maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğu tespit olunmakla; Davacı ... - TCKN:.. hakkında ... tarihinden başlamak üzere 3 AY SÜRE İLE GEÇİCİ MÜHLET KARARI VERİLMESİNE, \" karar verilmiş ve yine İİK 287/1.maddesi doğrultusunda borçlunun mal varlığının muhafazası için gerekli tedbirler alınmıştır.
Aynı tensip ara kararı ile;
Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla 7101 sayılı kanunla değişik İİK' nın 287/3 madde ve fıkrası uyarınca; davacının sunulan tablolardaki alacaklı sayısı ve alacak miktarları dikkate alınarak, yeminli Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ..., Makine Mühendisi ... ve ...'un geçici konkordato komiseri olarak görevlendirilmelerine,
Geçici konkordato komiserlerinin borçlu davacının mevcudunun defterini tutması, projenin tamamlanmasına katkıda bulunması, davacıların faaliyetlerine nezaret etmesine, İİK 290. ve ilgili maddelerde verilen diğer görevleri yapmak üzere yetkilendirilmesine,
Geçici komiserin davacının defter ve mali tablolarını inceleyerek, davacının hali hazırdaki durumu, sunulan ön projenin defter ve kayıtlarla uyumlu olup olmadığı, ön projede eksiklik bulunup bulunmadığı, davacının kaydi değerler üzerinden borca batık olup olmadığı, ön projenin uygulanma imkanının olup olmadığı ve davacının faaliyetleri ile ilgili ilk etapta göreve başlama tarihinden itibaren 20 gün içerisinde ön rapor hazırlanmasına,
Davacının İİK' nın 297/2 maddesine aykırı hareket etmesi durumunda geçici komiserin mahkememize derhal bilgi vermesine, geçici komiserin derhal göreve başlatılmasına ve göreve başlama tutanaklarının düzenlenmesine, karar verilmiştir.
İİK 288/1.madde hükmüne göre geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
Kesin mühletin içinde konkordato talebinin reddi ile iflasın açılması başlıklı İİK 292.maddesi hükmü de:
\" İflasa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına resen karar verir:
a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflasın açılması gerekiyorsa.
b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.
c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsa ya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa (Ek ibare: 6/12/2018-7155 S.K./16. md).
d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.
İflasa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hallerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir.
Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder.\" şeklinde düzenlenmiş olup;
Somut olayda davacı yanın Mahkememizce komiser heyetine verilen görev ve yetkilerin icrası için komiser heyetince kendisine verilen talimatlara uymadığı, heyetçe talep edilen mali verilerin ulaştırılmadığı gibi heyetin telefon ve mesajlarına cevap verilmediği, işletmenin mali müşavirine de uluşılamadığı, bu nedenle geçici mühlet kararından sonra komiser heyetince sunulan raporun dava dilekçesi ekindeki ön projede belirtilen kaydı değer bilançosuna göre hazırlandığı ve bu bilançoya göre borca batık olmadığı, rayiç değer bilançolarına göre borca batık olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bu durumda Mahkememizce davacının ticari defter ve belgelerinin borca batıklık yönünden yeniden incelenmesine gerek görülmemiş,
Mahkememizce ... tarihli duruşma ara kararı ile; Mahkememizin tensip ara kararı ile verilen tedbirlerin kaldırılmasına, komiser heyetinin görevine son verilmesine, İcra İflas Kanunu 288 maddesi uyarınca tedbirlerin kaldırıldığına ilişkin ilanın yapılmasına ve ilgili kurumlara müzekkere yazılamasına, davacı asile İcra İflas Kanunun 292/3 maddesi uyarınca ihtarlı davetiye gönderilmesine, karar verilmiştir. Davacı asil davetiye tebliğine rağmen duruşmaya iştirak etmemiştir.
Sonuç olarak Yargıtay 23.HD nin 2019/223 E-2020/4184 K sayılı emsal kararı da dikkate alınarak geçici mühlet süresinde atanan komiser talimatlarına uymayan davacının kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı reddine ve tacir vasfını taşıması nedeniyle İİK 292.maddesi uyarınca iflasına karar verilmiştir. \" gerekçesi ile verilen ... tarih ve ... E, ... K sayılı karara karşı,
Davacı yanca istinaf başvurusunda bulunulmuş, Antalya BAM ...HD.nin ... E-... K sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de;
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... E, ... K sayılı ilamı ile;
\"1. 6102 sayılı TTK'nın tacir olmanın hükümlerini düzenleyen 18. maddesinin 1. fıkrasında tacirin her türlü borcu için iflasa tabi olduğu hüküm altına alınmıştır.
Gerçek kişi tacir ise aynı Kanun'un 12. maddesinde; \"(1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.
(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.
(3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur\" şeklinde tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un 15. maddesinde de esnaf tanımlanmıştır.
Bir gerçek kişinin ticaret siciline kaydını yaptırıp ilan ettirmesi tacir olduğuna dair karine oluşturmakta ise de, ticaret sicili kayıtları bir kişinin tacir olup olmadığının belirlenmesi tek başına yeterli değildir.
Somut olayda talep edenin konkordato tasdik şartlarını taşımadığı gerekçesi ile konkordato tasdik talebinin reddi ile talep edenin iflasına karar verilmiş ise de, talep edenin Antalya Esnaf ve Sanatlarlar Sicil Müdürlüğü siciline kayıtlı olduğu anlaşılmış olup, dosya kapsamından iflasa tabi olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Bu durumda konkordato talep edenin TTK'nın 12. maddesine göre tacir olup olmadığının belirlenmesi için ticaret sicilinden gerekli araştırma yapılarak talep edenin kendi adına işlettiği ticari işletmesi olup olmadığı araştırılarak ve Vergi Usül Kanunu'nun m. 177 vd. maddelere göre alış-satış tutarının esnaf işletmesini aşacak miktarda olup olmadığı tespit edilerek tacir sayılan kişilerden olup olmadığı belirlenmeli ve sonucuna göre işlem yapılması gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.\" gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Dava tarihi ... olmakla Mahkememizce Vergi Dairesinden Davacı ...'in Vergi Usul Kanunun 177.maddesi kapsamında ticari faaliyeti ve vergi kaydının bulunup bulunmadığı ile tacir olup olmadığı ve bilanço esasına göre defter tutup tutmadığı hususlarının ve yıllık gayrisafi hasılat miktarının, yıllım alım, yıllık satış miktarlarının bildirilmesi istenmiş, gelen müzekkere cevabından davacının 2022 yılında bilanço esasını göre defter tuttuğu , 2022 yılı karlılık miktarının ... TL olduğu 2022 yılı net satış miktarının ... TL, satılan ticari mal maliyeti ... TL olduğunun bildirildiği, nitekim ön projede de bu miktarın yer aldığı yine ön projede 2020 yılı net satış miktarının ..., 2021 yılı ... TL olarak yazıldığı, davacı her ne kadar ticaret sicil müdürlüğünde tacir olarak kayıtlı değil ise de Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Siciline kayıtlı olup, iştigal konusunun \" ... ve ... kara taşıtlarının belirli bir amaçla tahsis edilmiş mağazalarda perakende ticareti (... ve ... benzeri motorlu yolcu taşıtları dahil (... tondan daha az -... dahil) \" olduğu anlaşılmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı 2023 yılı defter tutma hadleri Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No:..) ile 30.12.2022 tarih ve 32059 sayılı (2. Mükerrer) Resmi Gazetede yayınlanmış olup VUK 177 vd.maddeleri uyarınca 01.01. 2023 tarihinden geçerli olmak üzere bilanço usulüne göre defter tutma hadleri yıllık alış tutarı: ... TL, yıllık satış tutarı:.. TL,yıllık gayri safi iş hasılatı: ... TL olarak belirlenmiştir. Buna göre davacının VUK 177 vd. maddeleri ile TTK 12.maddesi hükmüne göre tacir sayılması gerektiği sabittir.
Davacı asile duruşma gün ve saati tebliği edilmeye çalışılmış ise de, kendisinin .../... ... olduğu, kendisine vasi tayin edilmesini istemediği, talebi halinde duruşmada hazır edilmesi için yazılan müzekkereye cevaben ... tarihi itibariyle ... ... ettiğinin bildirildiği, karar tarihi itibariyle halen ... olduğunun ...'nun ... tarihli cevabi müzekkeresi ile anlaşıldığı, bozma ilamından önce yapılan yargılamada davacıya usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen iflasına karar verildiği duruşmaya katılmadığı da dikkate alındığında davacının HMK 27.maddesinde düzenlenen \"hukuki dinlenilme hakkı\" nın ihlalinin söz konusu olmadığı kabul edilmiş ve vekili huzurunda önceki kararımızın gerekçesine bağlı kalınarak kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı reddi ile iflasına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının kesin mühlet verilmesi talebi ile konkordato talebinin ayrı ayrı REDDİNE,
2-Mahkemece verilen kararın İİK 288 maddesi uyarınca ilanına ve ilgili yerlere bildirilmesine,
3-Antalya Esnaf ve Sanatkarlar Sicil Müdürlüğü'nün ... siciline kayıtlı ...'in (TCKN: ...) İİK 292 maddesi uyarınca İFLASINA,
*İflasın ... günü saat ... itibariyle açılmasına,
*İflas kararının İİK 166. maddesi gereğince ilgili yerlere bildirilmesine,
*İflas kararının bir örneğinin derhal Antalya Nöbetçi İflas Müdürlüğüne gönderilmesine,
3-Alınması gerekli ... TL harcın peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irad kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekili ile müdahil ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde TEMYİZ yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. 06/12/2024
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı