T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 30/09/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
DAVA TÜRÜ: Tazminat
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 07/10/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... Belediye Başkanlığı arasında 01/07/2014 tarihinde imzalanan sözleşme ile ... Belediyesine ait şehir içi 34 adet hat ve ilave olacak hatların müvekkili şirkete devredildiğini, sözleşme gereğince dava konusu ... plakalı otobüs dahil ... Belediye Başkanlığına ait şehir içi otobüs hatlarını müvekkili şirketin işletmekte olduğunu, ... Belediyesi adına kayıtlı olan otobüslerin tüm hukuki, cezai ve mali sorumluluğunun, bakım ve onarım masraflarının müvekkili şirket olan ... Belediyesi Ulaşım San. Tic. A.Ş.'ye ait olduğunu, 11/02/2018 tarihinde müvekkili şirkete ait ... plakalı aracın ... İli ... Bulvarından ... Mahallesi istikametine seyretmekteyken ... Mahallesi ... Sokak kavşağına geldiği esnada rögar kapağının yerinden çıkarak otobüsün alt bölgesinde hasar meydana geldiğini, söz konusu hasarın tespiti amacıyla Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar numaralı Değişik İş kararı ile oluşan maddi hasarın, aracın tamirde bulunduğu sürede mahrum kalınan kazanç kalemlerinin toplamının 43.958,34 TL olarak tespit edildiğini, belirtilen tutarın davalı ... Telekomünikasyon A.Ş.'nin kusuruyla meydana geldiğinin mahkeme kararıyla belirlendiğini, söz konusu zararın tazmini amacıyla davalı kuruma Denizli 2. Noterliği'nin ... yevmiye numaralı ve 30/04/2018 tarihli ihtarnamesinin 03/05/2018 tarihinde muhataba ulaştığını, ancak davalının herhangi bir ödemede bulunmadığını, bu nedenle davanın kabulü ile 20.000,00 TL araç hasarından doğan zarar ile 1.000,00 TL mahrumiyet bedelinin toplamı olan 21.000,00 TL belirsiz alacağın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Denizli 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ve ... Karar numaralı Değişik İş dosyasında belirtilen 485,00 TL vekalet ücreti ile toplam 779,60 TL yargılama giderinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun olmadığını, müvekkili şirketin yolların güvenliği ile ilgili denetim sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirkete yapılan hiçbir ihbar ve şikayet bulunmadığını, kaza olduktan sonra yetkililerin müvekkili şirket personeline bildirim yaptığını ancak kazadan sonra olay yerinin incelenebildiğini, dosyaya hasar gören otobüsün tamir edildiğine dair fatura sunulmadığını, davacı tarafın gerçekleşen zararını ispat etmek zorunda olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"....mevzuat, yüksek mahkeme kararları ve bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının %50 ve davalının %50 oranında kusurlu olduğuna karar verildi. Bu oranlar dikkate alınarak talep olunan 5.000 TL araç mahrumiyetinin %50 'si olan 2.500 TL ve 36.599,21 TL hasar bedelinin %50 si olan 18.299,755 TL 'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek talep olunduğu üzere yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair hüküm kuruldu. Talep olunduğu üzere tespit dosyası masrafları da kusur oranında masraflara dahil edildi.\" gerekçeleriyle davanın kısmen kabulü ile; 18.299,75 TL araç hasarının 11/02/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, 2.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 11/02/2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince meydana gelen kazaya ilişkin olarak müvekkili şirketin aracından kimin sorumlu olacağına ilişkin aldırılan bilirkişi raporuna ayrıntılı ve gerekçeli olarak itirazlarını sunmalarına rağmen söz konusu itirazlarının dikkate alınmayarak karar verildiğini, mahkeme tarafından kazayı meydana getirip zararı ortaya çıkaran rögar kapağındaki hakimiyet ve tasarrufun tamamen davalı üzerine geçtiği hususunun göz ardı edildiğini, bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu kazanın davalı şirketin yükümlülüklerini yerine getirmemesi, bakım ve onarım işlemlerini usulüne uygun yapmaması ve görevini aksatması neticesinde gerçekleştiğini, bu noktada meydana gelen kazada müvekkili şirkete atfedilecek herhangi bir kusurun da bulunmadığını, mahkemece yapılan yargılamada müvekkili şirketin davalı ... denetleme, kontrol, gözetim ve yetkisinin bulunduğu ve bu nedenle usul ve yasalara aykırı bir şekilde müvekkili şirketin kusurlu olduğuna karar verildiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın rögar kapağının açık bırakıldığı iddiasının kabulünün mümkün olmadığını, zira kapağın açık olması halinde bir değil birden çok kaza oluşması gerektiğini, müvekkili şirketin tek sorumluluğunun ve hatta yükümlülüğünün altyapı kuruluşu olarak menhol ve menhol teçhizatının sağlamlığının sağlanması olduğunu, ancak menholün etrafından müvekkili şirket sorumlu olmamakla birlikte ayrıca sırf belediye tarafından bu tamiratın yapılması nedeniyle belediyeye ücret ödendiğini, bu doğrultuda bilirkişi raporunda menhol etrafının kim tarafından yapıldığı hususunun tespit edilmemiş olduğundan belirtilen menholün etrafını yapan kuruluşun da %50 kusurlu olmasının ... Belediye Başkanlığı'nı işaret ettiğini, davalı müvekkilinin şirketin kazanın oluşumunda bir kusuru bulunmadığını, olayda illiyet bağının açıkça kesildiğini, belediye tarafından üst yapının yapıldığını ve üst yapıdan sonra müvekkili şirkete ait menhol kapağının adeta ortada bırakıldığını, açıkça menhole müdahale edildiğini, ancak hiçbir güvenlik önlemi alınmadığı gibi, menhol çevresinin de düzeltilmediğini ayrıca müvekkili şirkete de haber verilmediğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; yol üzerinde yer alan rögar kapağının davacıya ait araca vermiş olduğu zarar nedeniyle kusur durumunun tespiti ile birlikte rögar kapağından kaynaklı sorumluluğun kime ait olduğunun tespiti hususlarından ibarettir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut dosyada; 11/02/2018 tarihinde davacı şirket tarafından işletilen halk otobüsünün ... Bulvarı üzerinde seyretmekte iken ... Mahallesi ... Sokak kavşağına geldiği esnada otobüsün ön tekeri ile sol şerit üzerinde bulunan rögar kapağının üzerinden geçtiği esnada kapağın yerinden çıkarak otobüsün alt kısmına çarpması neticesinde davacı şirkete ait otobüste maddi hasarın meydana geldiği gerekçesiyle maddi tazminat istemiyle açılan belirsiz alacak davasında mahkemece yapılan yargılama sonunda davanın kısmen kabulü ile 18.299,75 TL hasar bedeli ile 2.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalıdan tahsiline yönelik karar verilmişse de; dosya kapsamında yapılan incelemede kaza tespit tutanağında yapılan değerlendirmeler sonunda ortaya çıkan maddi olgu ile dava dosyası kapsamında alınan 12/02/2020 tarihli bilirkişi raporundaki kusura dair değerlendirmelerin birbiri ile çeliştiği sabit olup, ilk derece mahkemesince çelişkinin giderilmesine ilişkin farklı bilirkişi heyetinden bilirkişi raporunun alınmamış olması usul ve yasaya uygun görülmemiştir.
Diğer taraftan kazanın meydana geldiği yoldaki rögar kapağının inşası ve denetiminden hangi kurumun sorumlu olduğu yönünde yeterli inceleme ve araştırma yapılmaksızın yine gerektiğinde ... Belediyesi'ne ve ... Belediyesi'ne ayrı ayrı müzekkere yazılmak suretiyle gerektiğinde mahallinde alanında uzman bilirkişiler aracılığıyla (trafik, makine mühendisi, yol ve rögar kapağı inşasında uzman inşaat mühendislerinden oluşan) keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın davacının otobüsünde meydana gelen zarardan davacının %50 oranında kusurlu olduğuna yönelik mahkeme takdirinin ve yine mahkeme gerekçesinde yüklenici sorumluluğundan bahsedilerek davacı araç işletenin bu sorumluluğunun %50'sinden sorumlu olduğuna dair değerlendirmenin usul ve yasaya uygun olduğundan bahsedilemez.
Öyle ise ilk derece mahkemesince ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına yazı yazılmak suretiyle davaya konu hasarın oluştuğu yolda yer alan rögar kapağının hangi kuruma ait olduğunun net olarak tespiti ile ve gerektiğinde keşifte gözlem yapılmak suretiyle tespit edilerek sonrasında uzman bilirkişi kurulundan rögar kapağının hasar ve zarara sebebiyet vermesinde uygun illiyet bağının sağlanması açısından rögar kapağının yapımından mı yoksa yapımı sonrasında yolda yapılan yama ve tadilat gibi işlemler nedeniyle rögar kapağının hasara sebebiyet verip vermediği hususlarında tereddüte mahal bırakmayacak şekilde rapor alınarak bu noktada sorumluluğun ve kusur durumunun tespiti yapılıp daha öncesindeki kusur raporu ile birlikte kaza tespit tutanağında belirlenen maddi olgular arasındaki çelişki giderilerek neticesinde oluşacak kanaat kapsamında bir karar verilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ve davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/02/2021 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacı ve davalıya İADESİNE,
5-Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince KESİN olarak karar verildi. 30/09/2024
...