T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 10/09/2024
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
İSTİNAF EDEN DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: Hasımsız
DAVA\t\t: Zayi Belgesi Verilmesi
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 05/11/2024
YAZIM TARİHİ\t: 06/11/2024
Davacı vekili tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas-..........Karar sayılı dosyası ile açılan davada 10/09/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Davacı vekili, müvekkil şirket tarafından 20/03/2024 tarihinde evrak düzenlemesi sırasında 2014 yılı noter onaylı yevmiye defteri ile defter-i kebirin kaybolduğunun fark edildiğini, müvekkili şirkete ait işbu defterlerin zayi olduğunu ileri sürerek, zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Mahkemece, \"...Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava zayi belgesi verilmesi davasıdır. Zayi belgesi talep edenin öncelikle bir ziya olayının vuku bulduğunu ve bu ziyanın TTK 82/7. maddesinde belirtildiği hallerden veya benzeri bir olay sonucu meydana geldiğini, defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özenin gösterilmiş olduğunu, ziyanın onun iradesi dışında meydana geldiğini, yasa gereği tutmak ve saklamak zorunda olduğu şirkete ait defterleri emin koşullarda saklayıp, muhafaza ettiğini ispatlamak zorundadır. (Antalya BAM 11. HD'nin 2021/302 E 2021/1885 K, Konya BAM 6. HD.'nin 2021/334 E 2021/384 K)
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun ticari defterleri saklama ve ibraz ile ilgili belgelerin saklanması, saklama süresi başlıklı 82. maddesi; “(1) Her tacir; a)Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilânçolarını, ara bilânçolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b)Alınan ticari mektupları, c)Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d)64'üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. (2)Ticari mektuplar, bir ticari işe ilişkin tüm yazışmalardır. (3)Açılış ve ara bilânçoları, finansal tablolar ve topluluk finansal tabloları hariç olmak üzere, birinci fıkrada sayılan belgeler, Türkiye Muhasebe Standartlarına da uygun olmak kaydıyla, görüntü veya veri taşıyıcılarda saklanabilirler; şu şartla ki; a)Okunur hâle getirildiklerinde, alınmış bulunan ticari mektuplar ve defter dayanaklarıyla görsel ve diğer belgelerle içerik olarak örtüşsünler; b)Saklama süresi boyunca kayıtlara her an ulaşılabilsin ve uygun bir süre içinde kayıtlar okunabilir hâle getirilebiliyor olsun. (4)Kayıtlar 65'inci maddenin dördüncü fıkrasının ikinci cümlesi uyarınca elektronik ortama alınıyor ise, bilgiler; bilgisayar yerine basılı olarak da saklanabilir. Bu tür yazdırılmış bilgiler birinci cümleye göre de saklanabilir. (5)Birinci fıkranın (a) ilâ (d) bentlerinde öngörülen belgeler on yıl saklanır. (6)Saklama süresi, ticari defterlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yılsonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlar. (7)Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.
Her ne kadar kanun metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle, denilerek tahdidi bir sayım yapılmamış ise de, yapılan örnekleme dikkate alındığında belirtilen belgelerin zayi nedeninin kanunda sayılanlara benzer bir vakıa olması gerektiğinde bir şüphe bulunmamaktadır.
Somut olayda; Davacı vekilince davacı şirketin 20.03.2024 tarihinde evrak düzenlenmesi sırasında 2014 yılı noter onaylı yevmiye defteri ile defter-i kebirin kaybolduğunun fark edildiğini, bu nedenle 2014 yılı noter onaylı yevmiye defteri ile defter-i kebirin zayi olduğundan bahisle zayii belgesi verilmesi için dava açtıkları belirtilmiştir. Davacı şirkete ait defterlerin zayi sebebinin kanunda belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı ve hırsızlık benzeri bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davacının kanıtlanmayan davasının reddine...\" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili, mahkeme kararının kendi içerisinde çelişkili olduğunu, gerekçede de belirtildiği gibi kanun metninde zayi belgesi verilmesinin nedenlerinin sınırlı olarak sayılmadığını, mahkemece bildirilen tanıkların dahi dinlenmediğini, eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.
6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesinde ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.\" hükmü düzenlenmiş olup, anılan yasal düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu ispat etmek zorunda olduğu, dava konusu somut olayda ise, davacı tarafça ticari defterin saklanması hususunda özen yükümlülüğüne uyulduğu ispat edilemediğinden, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacı vekilinin istinaf başvuru talebinin ESASTAN REDDİNE,
2- Alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinafa başvuran davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4- Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 359/4.maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,
5- Dava dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 05/11/2024 tarihinde oybirliği ile HMK'nın 362/1.ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi.
Başkan ....... Üye............ Üye ........... Katip...............
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır