T.C.
ANTALYA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t\t: 2020/258 Esas
KARAR NO\t\t: 2020/610
DAVA\t\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ\t\t: 05/08/2013
KARAR TARİHİ\t: 24/11/2020
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'ın ... tarihinde ... plakalı aracı ile yaptığı tek taraflı trafik kazası nedeniyle vefat ettiğini, ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... sayılı dosyası ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, müvekkillerinin murisinin kaza tarihi itibariyle sigortalı avukat olarak çalıştığını, tazminata esas hesaplamanın buna göre yapılması gerektiğini, ayrıca müvekkillerine yetim ve dul aylığı bağlandığından hesaplanacak tazminat tutarından düşülmesi gerektiğini belirterek kaza nedeniyle müvekkillerinin destekten yoksun kalan 3.kişiler olarak sigortalı aracın sigortasını yapan davalı şirketten her bir müvekkili için ....-'er TL'den toplam ....-TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce ... tarih ...esas, ... karar sayılı ilam ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın Antalya Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup, kararın temyiz edilmeksizin kesinleşmesiyle birlikte dosyanın Antalya ... Asliye Hukuk Mahkemesine gönderildiği, bu mahkeme tarafından ... tarih ... esas, ... karar sayılı ilamla karşı görevsizlik verilerek, görevli mahkemenin belirlenmesi için dosya Yargıtay ... Hukuk Dairesine gönderilmiştir. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarihli kararı ile görevli mahkemenin mahkememiz olduğu belirtilerek dosya mahkememize gönderilmiş, dava dilekçesi usulüne uygun şekilde davalıya tebliğ edilmiştir.
Davalı vekili ilk cevap dilekçesinde özetle; davanın zaman aşımına uğradığını belirterek zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca müteveffanın aracın sürücüsü olması sebebiyle taleplerin sigorta teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili şirkete husumet düşmeyeceğini, murisin kazada asli kusurlu olduğunu, kendi kusurundan faydalanamayacağını belirterek davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... tarih ... esas, ... karar sayılı ilam ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. Kararın davacı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ... karar sayılı ilamı ile uzun ceza zamanaşımı süresinin geçmemiş olması gerekçe gösterilerek karar bozularak dosya mahkememize iade edilmiş, mahkememizce bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucu davanın kabulü ile davacı ... için ...-TL, davacı ... için ...-TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiş, kararın davalı tarafça temyiz edilmesi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... karar sayılı ilamı ile, \"Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 06/05/2016 tarihli kararı ile her ne sebeple verilirse verilsin bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair karar verildiği, somut olayda bozmadan sonra davacılar için ek dava açılması gerekirken mahkemece, davacılar ... ve ... için sunulan ıslah dilekçesi kabul edilerek karar verildiği, bu durumda mahkemece bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı kabul edilip, karar verilmesi gerekirken bozmadan sonra ıslah edilen miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.\" gerekçeleriyle karar bozularak dosya mahkememize iade edilmiştir.
Dosya yukarıdaki esasa alınarak yapılan yeni yargılamada, duruşmada hazır bulunan davacı vekilinin bozma ilamına karşı diyecekleri tespit edildikten sonra mahkememizce verilen kararda direnilmesine karar verilmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Davacı vekilince kaza tespit tutanağı, sgk hizmet döküm cetveli, mirasçılık belgesi, defin nakil ruhsatı, araç ruhsatı, davalı vekilince aracın trafik sigorta poliçesi delil olarak sunulmuş, Mahkememizce taraflar arasındaki ceza soruşturma dosyası getirtilmiş, SGK il Müdürlüğünden mirasçılara rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığıyla ilgili bilgi celp edilmiş, bilirkişi raporu aldırılarak tüm deliller toplanmıştır.
Dava, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1, 85/1 ve 12/08/2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.1 maddesi uyarınca trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma zararının tazmini istemine ilişkindir.2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91/1. maddesinde işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarını karşılamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, bir motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olması nedeniyle sigortacının sorumlu olacağı düzenlenmiştir.
Davacıların murisi ... ... tarihinde sevk ve idaresinde bulunan araçla yaptığı tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat etmiştir. Kaza tespit tutanağında; ...'ın 2918 sayılı KTK nın 52/1-a ve 47/1-c maddelerini ihlal ettiği belirtilmiş, davalı vekili de davacıların murisinin tam kusurlu olması sebebiyle kendilerinin bir sorumluluklarının bulunmadığını ve davacıların üçüncü kişi olmadıklarından müvekkili sigorta şirketine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.
Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 12/08/2003 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve diğer mevzuat hükümleri dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır.
Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler, mirasçılardan başka kişiler de olabilir.
Destekten yoksun kalma tazminatının dayanağı olarak gerek 818 sayılı mülga Borçlar Kanununun 45/2 maddesindeki \"Ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararınıda tazmin etmek lazımgelir\" hükmü gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun ölüm halinde uğranılan zararların örnek olarak sayıldığı 53. Maddesinin 3. Bendinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu nedenle uğradıkları kayıplar tanımı dikkate alındığında destekten yoksunluk zararının muristen geçen bir hak olmayıp bizzat hak sahiplerinin şahsında doğan bir hak olduğu, hakkın şahıslarında doğması sebebiyle sigorta şirketine karşı üçüncü kişi konumunda oldukları ve bu nedenle davalı sigorta şirketinin husumete yönelik itirazlarının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.6 maddesinde destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinin teminat dışı kaldığı açıkça belirtilmiştir. Bu genel şartlar ancak yürürlük tarihinden sonra akdedilen sözleşmelere uygulanabilmektedir. Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 12/08/2003 tarihli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında teminat dışı sayılan haller arasında destek şahsın kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerine yer verilmemiş olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarında da bu zararın muristen geçen bir hak olmaması bizzat hak sahiplerinin şahsında doğması sebepleriyle destek murisin kusurunun hak sahiplerine yansıtılamayacağı ve tazminatta dikkate alınamayacağı kabul edilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... karar sayılı ilamında; \"...Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebine dayanak olarak gösterdikleri zarar; işletenin ölümü sonucunda meydana gelmekle birlikte işleten üzerinde doğan bir zarardan ayrı ve salt onun desteğinden yoksun kalınması olgusuna dayalı, mirasçılık sıfatıyla bağlı olmaksızın uğranılabilen bir zarardır. Böyle bir zararın işletenin kendisinin sahip olacağı hakla bir ilişkisi olmadığı gibi, doğrudan işletenin zararıyla bağlı ve onunla sınırlı bir zarar da değildir. İşletenin ölümü zararı doğuran olay olmakla birlikte, zarar doğrudan üçüncü kişi durumundaki destekten yoksun kalanlar üzerinde oluşmuştur. Buradaki zarar, mirasçıların salt bu sıfatla devraldıkları murislerinin uğradığı ve ondan intikal eden bir zarar olmayıp, destekten yoksun kalan sıfatıyla doğrudan kendileri üzerinde doğan zarardır. Bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre, onun kusurunun bu hakka etkili olması da düşünülemez. Sürücü murisin, ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olmakla, davacıların hakkına, desteklerinin kusurunun olması etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi olanaklıdır...\" denilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; davacıların murisinin vefatı sonucunu doğuran tek taraflı trafik kazasında murisin kural ihlalleri yaptığı belirlenmişse de kaza tarihindeki mevzuat hükümleri ve Yargıtay içtihatları uyarınca murisin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı, davalı sigorta şirketinin kaza tarihinde geçerli olan zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi sebebiyle poliçede belirtilen limitler dahilinde oluşacak zarardan sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Somut verilere dayalı ve hüküm kurmaya elverişli bulunan ... tarihli bilirkişi raporunda, davacı ...'ın talep edebileceği destekten yoksunluk tazminatının ...-TL, davacı ...'ın talep edebileceği destekten yoksunluk tazminatının ise ...-TL olduğu belirtilmiş, davacılar vekili de ... havale tarihli dava belirleme dilekçesi doğrultusunda davasını bu tutarlara artırarak gerekli harcı yatırmıştır.
Mahkememizce somut verilere dayanılması ve hüküm kurmaya elverişli olması sebebiyle bilirkişi raporu dikkate alınmış, davacının bedel artırım dilekçesi doğrultusunda davasının kabulüne karar verilmiştir.
Her ne kadar davacılar vekili bedel artırım dilekçesini, \" ıslah dilekçesi \" olarak adlandırmış ise de hukuki nitelendirme mahkemeye ait olup, dava belirsiz alacak davası olduğundan, davacının yaptığı işlem davanın belirli hale getirilmesinden ibarettir.
6100 sayılı HMK'nın belirsiz alacak davasını tanımlayan 107.maddesine göre; \" (1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.
(2) (Değişik fıkra: 22.07.2020 - 7251 S.K./7. md) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda, hâkim tarafından tahkikat sona ermeden verilecek iki haftalık kesin süre içinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın talebini tam ve kesin olarak belirleyebilir. Aksi takdirde dava, talep sonucunda belirtilen miktar veya değer üzerinden görülüp karara bağlanır.\" (Maddenin değişiklikten önceki hali; Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda dava açıp, iddianın genişletilmesi yasağının tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.)
Yukarıdaki hüküm uyarınca somut olay ele alındığında dava destekten yoksunluk tazminatına ilişkin olup tazminat miktarı, yargılamada, kusura ve gelire ilişkin toplanacak delillere müteakip uzmanlık gerektirecek hesaplama ile tam ve kesin olarak belirlenebilir. Dolayısıyla dava açılırken tazminatın miktarını tam ve kesin olarak belirleyebilmesi davacıdan beklenemeyeceğinden açılan dava belirsiz alacak davasıdır. Belirsiz alacak davalarında, alacak belirli hale geldiğinde davacı, iddianın genişletilmesi yasağına bağlı olmaksızın alacağını belirli hale getirebilir. Dava değerinin bu amaçla artırılması ıslah niteliğinde değildir. Zira ıslah kısmi davalarda mümkün olan usuli bir işlemdir. Kısmi davalarda ise alacağın miktarı esasen dava açılırken belirli veya belirlenebilir nitelikte olup, davacı, iradesine göre alacağının bir kısmını dava etmektedir. Yargılama devam ederken yargılamanın seyrine göre alacağının kalan kısmını da talep etmek istediğinde dava değerini ıslah yolu ile artırmaktadır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin bozmaya gerekçe yaptığı \"bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı\" kuralı hukuki anlamda \"ıslah\" olarak yapılan işlemler için geçerlidir. Eldeki davada yapılan işlem ıslah olmadığından mahkememizce bozma kararına uyulmamış, davacının davasını belirli hale getirmesi ve bu doğrultuda mahkememizce verilen karar usulüne uygun olduğundan önceki hükümde direnilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Neden ve kanıtları yukarıda açıklandığı üzere,
1-Mahkememizin usul ve yasaya uygun olan ... tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamında DİRENİLMESİNE,
2-Davanın Kabulü ile; Davacı ... için ... TL, davacı ... için ... TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan ... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmek suretiyle ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
3-Alınması gerekli ....-TL harçtan, peşin olarak alınan ....-TL ile ıslah yolu olarak alınan ....-TL harcın mahsubu ile kalan ....-TL harcın davalıdan ALINMASINA, (Daha evvel ... tarihli harç tahsil müzekkeresi yazıldığından yeniden yazılmasına yer olmadığına)
4-Davacı tarafça bozmadan önce yapılan dava ilk masrafı ....-TL, tebligat gideri ....-TL, müzekkere gideri ....-TL, bilirkişi ücreti ....-TL, temyiz posta gideri ....-TL olmak üzere toplam ....-TL yargılama giderinin, bozmadan sonra yapılan tebligat gideri ...-TL yargılama giderinin ve mahkememizde peşin ile ıslah yoluyla alınan harç gideri ....-TL olmak üzere toplam ...-TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalanının karar kesinleştiğinde talebi halinde davacıya İADE EDİLMESİNE,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca davada kabul edilen miktar dikkate alınarak hesap edilen ...-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nda temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulünce anlatıldı.24/11/2020
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)