T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1671
KARAR NO:2024/1661
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:14.08.2024 tarihli ek karar.
NUMARASI:2024/71 D.İ - 2024/71 K.
DAVANIN KONUSU:Geminin ihtiyati hacizi Taraflar arasındaki ihtiyati haciz talebinin ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle ihtiyati hacze itirazın reddine dair verilen ek karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, talep dilekçesinde özetle; müvekkilinin gemi işletmeciliği alanında faaliyet gösterdiğini, ... gemisinin donatanı 1 nolu davalı ...'nun ise talebe konu ... numaralı ... geminin de aralarında bulunduğu ... numaralı ... ve ... numaralı ... gemilerin maliki ve donatanı olduğunu, 2 nolu davalı ... Şirketinin ise gemi malikinin ticari faaliyetlerini Türkiye'den idare etmek için kurmuş olduğu geminin donatanı ve yöneticisi sıfatına haiz olduğunu, taraflar arasında akdedilen 25.03.2022 tarihli zaman çarter sözleşmesi uyarınca gemi maliki olan 1 nolu davalının, kiraya veren sıfatı ile mülkiyetindeki ..., ..., ... ve ... isimli tankerleri en az 24 ay+15 gün süre ile davacının seçimlik hakkında olmak üzere kiraya verildiğini, ancak kira sözleşmesinin konusu olan ... gemisinin halen teslim edilmediğini, diğer üç geminin çeşitli tarihlerde davacının emrine tahsis edildiğini, zaman esaslı gemi kira sözleşmesinin konusunu oluşturan üç geminin sözleşmeye aykırı bir şekilde kiracının emrinden alındığını, ... gemisinin 15.03.2023 tarihinde...'da tek taraflı ve tam kusurlu çatma hadisesine karışarak hasar gördüğünü, geminin klas sertifikalarının iptal edildiğini, geminin kira dışı kalması nedeniyle davacı tarafından 16.03.2023 tarihinde donatanlara gönderilen ihtarname ile zaman çarter sözleşmesinin 3/e ve m.21/a-(i) maddeleri uyarınca geminin kira dışına bırakıldığının ihtar edildiğini, ihtara cevap vermeyen donatanların sebep göstermeksizin ve ihbarda bulunmaksızın 25.03.2023 tarihli bildirim ile zaman esaslı gemi kira sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiklerini, ... gemisinin de seyir talimatlarına uymayı reddettiğini ve geminin haklı neden olmaksızın 12.12.2023 tarihinde kiracının emrinden çekildiğini, ... gemisi ile ilgili olarak davacı tarafından verilen seyir talimatlarına uyulmadığını, davalıların kendilerine verilen seyir talimatlarına uymaması nedeniyle sıralı navlun sözleşmelerinin hükümden düştüğünü, mevcut gemi kira sözleşmesinin müvekkili açısından çekilmez hale geldiğini, davalıların gemide bulunan yakıtın iadesi için kira sözleşmenin karşılıklı fesh edilmesi ve kiracı olan müvekkilinin diğer gemilerde dahil olmak üzere davalıları ibra etmesini şartı koştuğunu, bu dayatmanın kabul edilemeyeceğini, geminin kira dışı bırakıldığı döneme ilişkin zarar bakımından 6,21 gün x 5,600 USD/gün=34,776.00 USD zarar bulunduğunu, eksik yük bedeli nedeniyle uğranılan zarar yönünde ... gemisine ait ... eşyasının tahliyesi sırasında bildirilen yükün eksik çıkmasından kaynaklanan davacı tarafından 104.817,76 USD eksik yük bedeli ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca gemi donatanı adına izafeten hareket etmesi nedeniyle acenteye kesilen 3.548,65 USD para cezası ödendiğini ve toplamda 108.366,41 USD zarar oluştuğunu, mahrum kalınan kar yönünden davacının 2.458.052,00 USD zarara uğradığını ileri sürerek, şimdilik 2.601.194,41 USD alacağın teminat altına alınması için ... numaralı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince, talep dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilmiş, savunma alınıp murafaa yapılarak ihtiyati haciz talebi değerlendirilmiştir. Karşı taraf ... Numaralı... Gemisi Donatanı ...'ya .... Şti. ve ... Şirketi vekili, ihtiyati haciz talebine karşı savunmasında özetle; alacaklının ... gemisine yönelik ihtiyati haciz talebinde bulunmasına rağmen talebin esaslı yargılamayı gerektirdiğini, sözleşmenin haksız şekilde fesih edildiği iddiasının yersiz olduğunu, başka bir geminin ihtiyaten haczi için yapılan başvurunun aynı mahkemece reddedildiğini, taraflar arasında düzenlenen zaman çarteri sözleşmesine göre uyuşmazlığa İngiliz Hukukunun uygulanacacğını ve uyuşmazlığın İngiliz mahkemeleri veya tahkimde görülebileceğini, alacaklı tarafından ... sayılı dosyasında başlatılan takibin yetkisiz acenteye tebliğ edilerek kesinleştiğini, usulsüz kesinleşen takip sonucu ... gemisinin hukuka aykırı şekilde haczedildiğini, ... sayılı dosyasında açılan dava sonucu acentenin yetkisiz olduğunun tespiti ile şikayetin kabul edildiğini, talepte bulunanın usulsüz işlemlerle müvekkilinin zararına neden olunduğunu, tahkim hükmüne rağmen müvekkilince ... gemisine ilişkin uyuşmazlıklarla sınırlı olmak üzere müvekkilince İstanbul 17.ATM'nin 2024/72 Esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığını ileri sürülen tüm iddiaların mesnetsiz olduğunu, eksik yüke ilişkin iddianın bu nedenle derdest olduğunu belirterek, talebin reddine karar verilmesini istemiştir. İlk derece mahkemesinin yaptığı yargılama sonucunda verilen 07.03.2024 tarih ve 2024/29-32 Değişik iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara yönelik olarak ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusu Dairemizin 23.05.2024 tarih ve 2024/677 - 881 Esas Karar sayılı ilamı ile kaldırılmıştır. İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı üzerine 2024/71 D.İ sayısına kaydedilerek, 06.06.2024 tarihli kararı ile ihtiyati haczin kabulüne, 2.601.194,41 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... gemisinin ihtiyati haczine karar verilmiştir. Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin 11.06.2024 tarihli ihtiyati haczin kaldırılması talebi ile 24.06.2024 tarihli istinaf başvuru dilekçesi Dairemize gönderilmiştir. Dairemizin 17.04.2024 tarih 2024/1134-1145 EK sayılı kararı, sunulan dilekçeleri itiraz dilekçesi olarak kabul edilerek, tarafların çağrılarak yapılacak mürafaa ile değerlendirilmesi gerektiği belirtilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.İhtiyati haciz kararına karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekilince; ihtiyati hacze itirazlarımızın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına, aksi halde... tarafından depo edilen teminatın miktarının iddia olunan alacak nispetinde artırılmasına, bu hususta ivedi murafaa günü tayin edilmesine karar verilmesini talep etmiş ise de, mahkememizce ihtiyati haciz talebine yapılan itiraz nedeniyle 07/03/2024 tarihinde mürafa duruşması yapılmış olup, mahkememizce verilen 06/06/2024 tarihli ihtiyati haciz kararının istinaf yolu açık olmak üzere karar olması nedeniyle ihtiyati haciz kararına itiraz eden vekilinin 11/06/2024 tarihli itirazının değerlendirilmesi için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesini istemiştir. 20.06.2024 havale tarihli dilekçesi ile de, geminin donatanının Malta’da mukim... isimli bir şirket olduğunu, ... gemisinin Rus bayrağına çıplak gemi kiralaması sebebiyle geçtiğini, ...Siciline kayıtlı olduğunu, geminin malikinin kim olduğunu gösteren bir belgeyi ... Sicilinin düzenleyebileceğini, geminin kayıtlı olduğu gemi sicili ve sicile kayıtlı malikinin farklı olduğunu, ... isimli gemi ile diğer gemilerin kardeş gemi olarak kabulünün hukuken mümkün olmadığını, geminin malikinin haczin uygulandığı sırada davadışı ... Ltd olduğunu, zaman çarteri sözleşmesinin müvekkillerinden ... arasında akdedildiğini, ...'un, ... isimli geminin çatma nedeniyle kira dışı kaldığından bahisle kira ödemesi yapmaktan imtina ettiğini, zaman çarteri sözleşmesine göre ...’ın sözleşmeyi feshettiğini, ... isimli geminin kiralanması konusunda müvekkillerinden ... ile ... arasında zaman çarteri sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşme uyarınca gemi, mürettebatı ile birlikte ve zaman çarterinin hüküm ve koşulları altında ticari yönetimi için ...’a teslim edildiğini, geminin donatanı ve taşıyanı sıfatına haiz ...'un gemiyi, akaryakıt yükünün taşınması için ...’a tahsis ettiğini, ...'un geminin son kiracısı ve emtianın taşınması açısından taşıyan sıfatına haiz olduğunu, emtianın taşınmasına ilişkin akdedilen sözleşmenin tarafı olduğunu ve bu nedenle akdi sorumluluğunun bulunduğunu, ...’ın Marshall Adalarında mukim olduğunu, ülkemiz ile ... arasında herhangi bir sözleşme veya mütekabiliyet bulunmadığını, dosyaya depo edilen teminat miktarının arttırılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunun kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına, aksi halde ... tarafından depo edilen teminat miktarının arttırılmasını talep etmiştir.Bu sırada ihtiyati hacze itiraz eden olarak ... vekili ihtiyati haciz kararına itirazda bulunmuştur. İtiraz dilekçesinde özetle, talep edenin yabancılık teminatı yatırması gerektiğini, talep edenin yabancılık teminatından muaf olması halinde, buna ilişkin bir karar tesis edilerek oluşacak zararlar karşılığı teminat alınması gerektiğini, ancak mahkemenin ilk kararı ile Bölge Adliye Mahkemesi kararında bu yönde bir belirleme bulunmadığını, talep sırasında yatırılan 10000 SDR depo dışında başka teminat alınmadığını, talep edenin Türkiye merkezli olduğunu belirtmesine karşın bu hususun doğru olmadığını, müvekkilinin ciddi miktarda kazanç kaybı ve işletme gideri bulunduğunu, müvekkilinin gemisini ihtiyaten haczini talep eden tarafın malik bilgisini hatalı olarak bildirdiğini, Marshall Adalarında kurulu davacı şirketin yabancılık teminatı ödemeksizin ihtiyati haciz kararı alması ile taraflar arasındaki menfaat dengesinin bozulduğunu, teminatın belirlenmesine kar kaybının dikkate alınması gerektiğini, alacaklırın ... dosyası ile eksik yük nedeni ile ödenen tazminatı, eksik yük nedeni ile ödenen gümrük cezası ile bu alacak taleplerinin yanında kiraya verene haksız şekilde ödediğini iddia ettiği savaş bölgesi sigorta ek priminin iadesini talep ettiğini, bu takibin usulsüz kesinleştirilerek ... gemisinin uzunca süre seferden men edildiğini, uzun süre sonra İstanbul 16. İcra Hukuk Mahkemesinin 2023/621 Esas sayılı kararı ile acenteye yapılan tebligatların usulsüzlüğünün belirlendiğini, bu kararın bozulması halinde iki talep kalemi yönünden derdest bir takibin bulunacağını, ... Gemisi hakkında Ezine ASHM 2023/185 Değişik Sayılı dosyadan ihtiyati haciz kararı alındığını, bu kararın Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 2024/516 Esas-600 Karar sayılı ilamı ile reddedildiğini, kimin kusuru ile ne kadar süre ile geminin kira dışı kaldığı, kira dışı kalma halinin talep edene talep hakkı bahşedip etmeyeceğine ilişkin yaklaşık ispat bulunmadığını, talep edilen tazminata ilişkin olarak ... gemisi malikine başvuru imkanı bulunmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasına istemiştir. Dairemizin 17.07.2024 tarihli kaldırma kararı üzerine dosyanın gönderildiği ilk derece mahkemesince 14.08.2024 tarihinde mürafaa yapılarak borçlular vekili ile müdahil vekilinin istinaf başvuru nedenleri değerlendirilmemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN İSTİNAFA KONU EK KARARININ ÖZETİ:İlk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazların değerlendirildiği 14.08.2024 tarihli ek kararla; \"...Mahkemece 06/06/2024 tarihli ara karar ile haczi istenen ... isimli geminin TTK 1369/2 maddesine göre kardeş gemi niteliğinde olduğu, böylece TTK'nun 1352/1-f bendine göre deniz alacağı niteliğinde sayılan alacakla ilgili TTK 1352 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu kanaatine varılmakla, 2.601.194,41 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ... numaralı Rusya Bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verildiği olayda, dosyadaki mevcut delillere göre TTK m. 1362'de öngörülen yaklaşık ispat koşulunun oluştuğu, gemilerin equasis kaydında aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen ...' nun 2017 yılından itibaren ship manager ve ... olduğu, icra dosyası ile ihtiyati haciz talebinin derdestlik oluşturmayacağı gibi alacağın temlik edildiğine ilişkin temlik alacaklısının da işbu dosyaya başvurmadığı, bu değerlendirmeye göre TTK'nun 1369/f.1 maddesinde kardeş gemiler bakımından düzenlenen ihtiyati haciz koşulunun mevcut olduğu, itiraz eden tarafça ileri sürülen itiraz nedenlerinin haciz kararının kaldırılmasını gerektirir nitelikte olmadığı, kararın dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun olduğu, emsal kabul edilen İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. HD' nin 2022/1014 Esas, 2022/909 Karar sayılı ilamına göre de; karşı tarafça ileri sürülen donatan ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunmadığı yönündeki itirazların İİK 265/1 maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz nedenleri arasında olmadığı, ancak taraflarca ileride açılabilecek bir dava sırasında iddia veya savunma olarak ileri sürülebileceği, bu halde mahkemece dosyada mevcut deliller değerlendirilerek ve yeterli gerekçe ile karar verildiği..\" gerekçesiyle, ihtiyati hacze itirazların reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, ihtiyati hacze itiraz eden borçlular ve itiraz eden üçüncü kişi vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati hacze itiraz eden ... ve ... Şti.vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İhtiyati hacze konu ... gemisinin donatanın müvekkilleri olmadığını, kardeş geminin haczi için aranan şartların oluşmadığından iihtiyati haciz kararının husumet nedeniyle kaldırılması gerektiğini, başvuru dilekçesinde adı yazılan ... gemisinden kaynaklı mesnetsiz alacak iddiası ile kardeş gemi olarak ...'nın ihtiyaten haczinin istendiğini, mahkemece de kardeş gemi gerekçesiyle ihtiyati haciz kararı verildiğini, ...’nın ihtiyati hacze konu ... gemisinin kardeş gemisi olduğu iddiasının doğru olmadığını, geminin donatanın Malta'da mukim .... Şirketi olduğunu, geminin Rus Bayrağı çekme hakkını elde etmesinin, o geminin Rus Gemi Siciline tecil edildiği anlamına gelmediğini, başka bir gemi siciline kayıtlı iken kiralama yoluyla Rus bayrağı çekme hakkını elde etmiş olabileceğini, ... gemisinin Rus bayrağını çıplak gemi kiralaması sebebiyle geçtiğini, geminin malikini gösteren sicilin ancak Malta Gemi Sicili tarafından düzenlenebileceğini, belgeye göre ... Gemisi'nin 14.06.2017 tarihli Çıplak Gemi Kiralama Sözleşmesi (...) nedeniyle Rus Bayrağına geçtiğinin yazıldığını, bu durumda ... Gemisinin esasen Rus Gemi Siciline kayıtlı bir gemi olmayıp, Rus şirket .... tarafından çıplak gemi kiralama sözleşmesi tahtında kiralanmış ve bu suretle Rus Bayrağı çekildiğini, anılan geminin diğer gemilerle kardeş gemi olduğunun kabul edilemeyeceğini, müvekkillerimizden hiçbirinin ne zaman çarteri akdedilirken ne de feshi sırasında ... gemisinin maliki olmadığını, ihtiyati haciz talebi sırasında da malik olmadıklarını, mahkemece resmi kayıtlar dikkate alınmaksızın “...” atıf yapılarak kardeş gemi olduğuna kanaat getirilmesinin hatalı olduğunu, zaman çarteri sözleşmesinin de bir müvekkili ile imzalanması nedeniyle kardeş gemi şartlarının oluşmadığını, ilk derece mahkemesinin İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi kararını hatalı yorumladığını, bu kararda yaklaşık ispatın değerlendirilmesine işaret edildiğini, sunulan delillerin yaklaşık ispata yeterli olmamasına rağmen yazılı şekilde karar verildiğini, alacak iddiasına ilişkin olarak sadece, ... ile düzenlediği zaman çarteri sözleşmesi ile birtakım faturalar sunduğunu, faturalar dışında ve faturaları destekleyecek muteberlikte başkaca hiçbir delil sunmadığını, feshin haklılığına ilişkin ilişkin yaklaşık ispata elverişli kanıt sunulmadığını, Talepte bulunanın, ... isimli geminin çatma nedeniyle kira dışı kaldığından bahisle kira ödemesi yapmaktan imtina ettiğini ve zaman çarteri sözleşmesine göre sözleşmeyi derhal ve haklı nedenle feshetme hakkı bulunan ... şirketinin sözleşmeyi feshettiğini, davacının alacak kalemlerinin tamamının sözleşmenin feshine dayandığını, geminin kira dışı kalıp kalmadığı, peşin ödendiği iddia edilen kira ödemesinin iadesi gerekip gerekmediği ile sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediği hususlarının sunulan belgelerden anlaşılamadığını, sunulan belgelerin yaklaşık ispata elverişli olmamasına rağmen, mahkemenin ret gerekçesinin açık olmaması nedeniyle kararın kaldırıldığını, bu nedenle tüm delillerin yeniden incelenerek alacak talebinin değerlendirilmesi gerektiğini, eksik yük nedeniyle zarara uğradığına ilişkin kanıt sunulmadığını, müvekkili ... ile düzenlenen sözleşme uyarınca, gemi, mürettebatı ile birlikte ve zaman çarterinin hüküm ve koşulları altında ticari yönetimi için davacıya teslim edildiğini, geminin donatanı ve taşıyan sıfatını haiz ...'un, gemiyi akaryakıt yükünün taşınması için ...’a tahsis ettiğini, alacaklının talimatları ile yükleten ... ile alıcı ... arasında 11.09.2022 tarihli konşimento konusu yükün yüklendiğini, ancak teslim sırasında yükün eksik olduğunun belirlenmesi üzerine ihtarname gönderildiğini, ancak bu hususun gerçeği yansıtmadığını ve yükleme limanındaki \"...\" isimli gözetim firmasının yükün miktarını tespit ederken hatalı tartım yapmasından kaynaklandığını, eksik yük nedeniyle müvekkillerinin tek başına sorumlu olduğunun iddia edilmesine karşın sözleşme ilişkisine göre talepte bulunanın geminin son kiracısı ve dolayısıyla bahse konu emtianın taşınması açısından \"taşıyan\" olduğunundan asli sorumlu olduğunu, ...’nın fiili taşıyan olduğu varsayımında dahi, taşıyan sıfatını haiz ...’ın eksik yük nedeniyle ... firmasının uğradığı zararı müvekkillerimizden rücu edebilmesi için, öncelikle ... zararının ödenmiş olması gerektiğini, Socar'a karşı borcun ifasının kanıtlanmadığı bir durumda zarardan söz edilemeyeceğini, Bu alacak ile .... sayılı dosyasındaki alacak bakımından derdestlik bulunduğunu, bu alacak kalemleri yönünden müvekkilinin sorumlu olmadığına ilişkin mahkemenin 2024/72 Esas sayılı dosyasından menfi tespit davası açıldığını,...'in kira sözleşmesini haklı nedenle feshetmesi nedeniyle mahrum kalınan kara ilişkin ihtiyati haciz talebinde bulunulamayacağını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre her ay başında kiracının, kira ödemesini peşinen yapması gerektiğini, ancak alacaklının asli yükümlülüğü olan tüm kira süresi boyunca kira ödeme borcu yerine getirmediğini, ... gemisine ait kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle alacaklının temerrüde düştüğünün mail aracılığıyla ihtar edildiğini, fakat alacaklının birtakım haksız iddialarla kira bedelinin ödenmeyeceği, geminin kira dışı kaldığını ileri sürdüğü, kira bedelinin zamanında ödenmemesi halinde...’in sözleşmeyi haklı nedenle feshetme hakkı bulunduğunu, kira sözleşmesinin zaman çarteri sözleşmesinde belirlenen vadelerde yapılmadığını, alacaklının kusurlu hareketi ile feshedilen kaynaklanan dolaylı zarar mahiyetindeki kar kaybı için ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, kira sözleşmesinin feshinin haklı olup olmadığı ile çatma sonrası geminin tamirde kaldığı sürede kira ödenip ödenmeyeceği hususlarının da alacaklı tarafından ispat edilmediğini, buna ilişkin sonradan bir delil sunulmamasına karşın ihtiyati haczin kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, Aynı iddialarla ve ...’ya ait ... isimli gemisinin ihtiyati haczi için talep edilen ihtiyati haczin reddedildiğini ve bu karara yönelik istinafın da reddedilmesi nedeniyle, hukuki istikrar açısından bu haksız ve hukuka aykırı ihtiyati haciz talebinin de reddi gerektiğini, Borcun kabulü anlamına gelmemek kaydı ile yatırılan teminatın yetersiz olduğunu, geminin günlük kira bedelinin en az 12.000 USD olduğunu, yatırılan teminatın belirlenmesinde alacaklının günlük işletme giderlerinin de dikkate alınması gerektiğini, Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılarak, itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. İhtiyati hacze itiraz eden müdahil/üçüncü kişi ... Ltd. vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkemece delillerin hatalı şekilde değerlendirilerek ihtiyati haciz kararı verildiği gibi, bu denli yüksek bir alacak için talep şartı olan 10.000 SDR'lik teminatın yeterli görülmesinin hatalı olduğunu, bu miktarın borçluların zararını karşılamaya yeterli olmadığını, teminat konusunda takdir hakkı bulunmasına karışın gerekçesiz şekilde eksik teminat belirlenmesinin hatalı olduğunu, ihtiyati haciz ile kısıtlanan ticari aktiviteye göre bir teminat belirlenmesi gerektiğini, taleplerin daha önce bir çok kez reddedilmesine karşın bu dosyada kabul edilmesine ilişkin makul bir açıklama yapılmadığını, mahkeme kararları arasındaki çelişkilerin hukuki güvenliği zedelediğini, müvekkilinin gemisinin daha önce,.. gemisine ilişkin alacak iddiasına konu edilmiş ve kardeş gemi olduğu belirtilerek, somut bir kanıt bulunmadan hazzedildiğini, esasa daha önceden talep edilen ihtiyati hacizde mahkemece, feshin haklılığının esaslı yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle talebin reddine karar verildiğini,... Gemisi ile ilgili olarak Ezine Asliye Hukuk Mahkemesinden talep edilen ihtiyati haczin de sonuç olarak benzer gerekçelerle reddedildiğini, talepte bulunanın husumet sıfatının mahkemece değerlendirilmediğini, talebinin dayanağını oluşturan belgelerin bir kısmının talep eden tarafından düzenlendiğini, yük eksiğine bağlı para cezası ve tazminat ödemesine ilişkin alacak iddialarının derdest bir icra takibinin konusu olduğu ve bu alacak iddiasına konu miktarın noterden yapılmış bir temlik sözleşmesi ile temlik edilmiş olduğu tartışmasızken temlik edenin talep ve dava hakkı dahi olmamasına karşın temlik alanın mahkemeye başvurmadığına ilişkin bir gerekçe ile itirazın reddinin doğru olmadığını, alacaklı şirketin yabancılık teminatı ödememek ve borçlarından kurtulmak için alacağını ... şirketine devir ettiğini, farklı tüzel kişilikler arasında yapılan bu temlik sözleşmesinin ticari niteliği ve şirketlerin tüzel kişilik yapılarının dava ile bağlantılı olduğunu, mahkemece alacağın yaklaşık ispatına esas alınan alacak iddia edenin İngiliz vekillerince yazılmış olan talep e-postası olduğunu, ancak bu e-postadaki taleplerin iletildiği taraflarca kabul edildiğine ilişkin delil bulunmadığını, kira kaybı nedeni ile doğduğu iddia edilen bir alacak ancak bu konuda verilecek bir hüküm ile muaccel hale gelebileceğini, Bu nedenle ilk derece mahkemesinin, ihtiyati haczin kaldırılması talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılarak, itirazın kabulüne, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.İhtiyati haciz talep eden vekili, istinaf başvurusuna karşı sunduğu cevap dilekçesinde özetle; TTK'nın 1369/2. Maddesi uyarınca gemilerin maliklerinin aynı olmasının gerekmediğini, gemilerin tahsis olanağının veya kiracısının aynı olması durumunda kardeş geminin ihtiyaten haczine olanak verildiğini, Equasis kayıtlarından geminin malikinin ... göründüğünü, bu tür taleplerde equasis kaydının delil olduğunu, borçlu ... Şirketi'nin alt kiracısı olduğunu, gemilerin maliki veya kiracısının da diğer borçlu olması nedeniyle yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, geminin kaza sonucu denize elverişsiz hale gelmesi nedeniyle kira ödenemeyeceğini belirterek, ihtiyati hacze yönelik itirazın ve istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Talep, TTK'nın 1352 vd. maddeleri uyarınca, taraflar arasında düzenlenen zaman çarteri sözleşmesinden kaynaklanan deniz alacağının teminat altına alınması amacıyla geminin ihtiyaten haczine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, borçlu ve üçüncü kişi vekilince, yasal süresi içinde yapılan itiraz başvurusu ilk derece mahkemesince reddedilmiş; itirazın reddine ilişkin ara karara karşı borçlu ve üçüncü kişi vekili süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. TTK'nın 1353. maddesi uyarınca, sadece deniz alacaklarını teminat altına almak üzere geminin ihtiyati haczi talep edilebilir. İlk derece mahkemesince, daha önce yaklaşık ispatın gerçekleşmediği, ayrıca talebe konu bir kısım alacak için menfi tespit davası açıldığı, sözleşmedeki uluslararası yetki şartı uyarınca Londra'daki yüksek mahkemede dava açma hazırlıkları yapıldığının beyan edildiği, alacak kalemlerinin yargılamayı gerektirdiği gerekçeleriyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. TTK'nın 1362. maddesinin kanun gerekçesinde; alacaklıya İİK'nın 258/1. maddesinde yüklenmiş olan ağırlaştırılmış (kanaat getirme) külfetinin 1362. maddede hafifletildiği, buna göre alacağın 1352. maddede yer alan listeye girdiği ve parasal değer hususunda mahkemede kanaat uyandırılmasının yeterli olduğu, alacağın 1352. maddede sayılan alacaklardan olmasının bizzat ihtiyati haciz sebebi olduğu, bir yandan alacaklının durumunun kolaylaştırıldığı diğer yandan tasarının 1360. maddesinde yer alan güvence yükümlülüğü nedeniyle daha büyük bir riziko altına sokularak ağırlaştırıldığı gerekçesine yer verildiği anlaşılmaktadır.Görüldüğü gibi, TTK'nın 1362. maddesindeki ihtiyati hacizdeki ispat külfeti, İİK'nın 258. maddesine göre hafifletilmiş, alacağın deniz alacağı olduğunun ve miktarının yaklaşık ispatı yeterli görülmüştür.Dairemizin önceki ara kararında belirlendiği üzere, deniz alacakları yönünden yaklaşık ispat koşulu, İİK'nın 258.maddesinde aranan yaklaşık ispattan daha hafiftir. Ancak bu durum, soyut beyanlarla talepte bulunulacağı anlamına gelmemelidir. Dairemizce yapılan incelemede taraflar arasında talep dilekçesinde belirtilen üç adet gemi yönünden zaman çarteri sözleşmesi imzalandığı, ihtiyati hacze konu alacağın sözleşme konusu ... gemisine ilişkin olduğu, bu nedenle kardeş gemi olan ... gemisinin ihtiyaten haczinin istendiği anlaşılmıştır. Kural olarak geminin ihtiyati haczi, sadece haczedilecek geminin faaliyetlerinden doğan alacaklar için mümkündür (TTK m.1369 f.1). Ancak TTK'nın 1369. maddenin 2. fıkrasında a ve b bentlerinde aranan koşulların mevcudiyeti hâlinde, diğer gemilerin de (kardeş gemi- sister ship) ihtiyaten haczi mümkündür. İhtiyati haciz talep eden tarafça sunulan çarter partiler ve diğer belgelere ve mahkeme kabulüne göre TTK'nın 1369/2. maddesindeki kardeş gemi haczinin koşulları mevcut olduğu belirlenmiştir...gemisine ait gas oil emtiasının tahliyesi sırasında bildirilen yükün eksik çıkmasından kaynaklı 104.817,76 USD eksik yük bedeli ile Gümrük Bakanlığınca gemi donatanına kesilen 3548,65 USD ceza ile haksız fesih nedeniyle uğranılan zarar bakımından talepte bulunulmuştur. Eksik emtia ile gümrük cezası için ... sayılı dosyasında takip başlatılmış ve bu alacakların temlik edildiği belirtilmiştir. Eldeki talepte bunlar dışında da alacak kalemi bulunduğundan talepte bulunanın aktif dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilmelidir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz yönünden alınan teminat, yasaya uygun olup, ayrıca bir teminat veya yabancılık teminatı alınmasına gerek bulunmadığına ilişkin gerekçe ve karar yerindedir. MÖUHK'nın 48. maddesinde belirtilen koşullar oluşmadığından bu aşamada yabancılık teminatı alınmasına gerek bulunmamaktadır. Yabancı uyruklu alacaklıları ihtiyati haciz isteyebilirler. Yabancı alacaklının İİK'nın 59. maddesinde öngörülen teminat dışında, esas hakkında icra takibinde bulunurken veya dava açarken yabancılık teminatı göstermesi gerektiğinden bu aşama itibariyle yabancılık teminatı ile ilgili yapılan değerlendire yerindedir.Yukarıda belirtildiği gibi ihtiyati haciz yargılamasında yaklaşık ispat koşulunun sağlanması yeterli olup, peşin ödenen kira yönünden de ihtiyati haciz koşulları gerçekleşmiştir. Daha önce başka bir geminin ihtiyati haczine yönelik talebin reddedilmiş olması, bu ihtiyati haciz yargılaması açısından kesin hüküm oluşturmaz.Geminin ihtiyati haczi bakımından ispat külfeti TTK'nın 1362. maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddede ya da başka bir yasa hükmünde, alacağın yargılamayı gerektirmesinin ihtiyati haciz engeli olduğu belirtilmemiştir. TTK'nın 1362. maddesine göre, alacağın deniz alacağı olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delil sunulması yeterlidir. Taraflar arasında düzenlenen, 25.03.2022 tarihli zaman çarter sözleşmesi kapsamında, borçlu ....'nun malik ve donatanı olduğu, ... numaralı ... gemisinin, ... numaralı ... ve ... numaralı ... gemilerin personeli ile birlikte kiralandığı ve gemi personelinin donatan ve gemi işletmecisinin talimatları ile hareket ettiği ileri sürülmüştür. Talep kapsamında, alacaklı donatan ve vekilince ... gemisine yüklenen gas oil emtiasının tahliyesi sırasında yükün eksik çıkması nedeniyle donatan adına 104.817,76 USD yük bedeli ile idarece düzenlenen 3.548,65 USD ceza ödediğini belirterek 108.366,41 USD için ihtiyati haciz talep etmiştir. Bu talep yönünden başlatılan takip, icra mahkemesinin kararı sonucu kesinleşmemiştir. Takibe yönelik menfi tespit davası açılmış olması, ihtiyati haciz talebine engel değildir. Mahkemece, yukarıda belirtilen yaklaşık ispat ölçüsünden hareketle dosyada bulunan ödeme makbuzları ve dekontları değerlendirilerek, zaman çarteri sözleşmesi ile kurulan ilişkin ve fiili işletenin eylemleri ile taşınan yükün eksik çıkması ve çatma hadisesinin oluşması karşısında yaklaşık ispatın bulunduğuna ilişkin ilk derece mahkemesi gerekçesi yerindedir. Dosyaya sunulan Equasis kaydı ve tescil tasdiknamesinden, Dairemizin önceki kararıyla varılan gemilerin kardeş gemi olduğuna ilişkin sonuçtan ayrılmayı gerektirir bir nedene denk gelinmemiştir. Dava dosyasına konu alacağın tamamen temlik edildiğine ilişkin herhangi bir belge dosya içinde bulunmamaktadır.Açıklanan bu gerekçelerle, İİK'nın 265/son ve HMK'nın 353/1.b.1. maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin itiraz üzerine verdiği 14.08.2024 tarihli ek karar isabetli bulunduğundan, borçlular ve ihtiyati hacze itiraz eden müdahil/üçüncü kişi ... Ltd. vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca, ihtiyati hacze itiraz eden borçlular ve müdahil üçüncü kişi vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, 2-İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular ve müdahil üçüncü kişi vekilleri tarafından yatırılan istinaf harçlarının Hazineye irad kaydına, 3-İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular ve müdahil üçüncü kişi vekilleri tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 4-Gerekçeli kararın İlk Derece Mahkemesince taraf vekillerine tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 ve İİK'nın 265/son maddeleri uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, 21.11.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.