T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2023/1579
KARAR NO:2024/1114
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:25/05/2023
NUMARASI:2021/823 Esas, 2023/502 Karar
ASIL DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
ASIL DAVA TARİHİ:04/10/2021
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2022/299 ESAS, 2022/360 KARAR SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA:Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ:28/03/2022
BİRLEŞEN BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2022/328 ESAS, 2022/575 KARAR SAYILI DOSYASI
BİRLEŞEN DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 26/11/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili: taraflar arasında, davacı şirkete ait Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan Biokütle santralinin Arıtma tesisiyle ilgili 10/03/2019 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince ön arıtma ve WTP için lamellalı çöktürme ve kum-mangan-yumuşatma sistemi montajı ve devreye alma işlerinin 01.07.2020 tarihinde tamamlandığı bildirilmiş ise de belirlenen eksik ve ayıplar davalı şirket defaten bildirilmiş ve davalı tarafından defalarca revizyon yapılmasına rağmen Kaynarca Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/5 D iş sayılı dosyası ile 01/07/2021 tarihinde tespit edilen eksik ve ayıplar halihazırda giderilemediğini, bu eksik ve ayıplar nedeni ile talep ve dava hakları saklı olduğunu, ayrıca 1 nolu Yumuşatma tankında çatlak oluştuğu, davalı tarafa Eyüpsultan ....Noterliği 25/08/2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtar ile bildirilmiş ve 1 nolu Yumuşatma tankının değiştirilmesi talep edildiğini, davalı tarafın ise Üsküdar ... Noterliği'nin 08.09.2021 tarih ve ... yevmiye nolu cevabı ihtarı ile \" tankın incelendiğini çatlağın kullanıcı hatasından kaynaklandığını\" iddia ettiğini, bu iddiaların kabul etmediklerini Beyoğlu .... Noterliği'nin 13.09.2021 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarı ile davalı tarafa bildirildiği, tankta oluşan çatlak nedeni ile davacı şirkete kusur atfı mümkün olmadığını, tankta oluşan çatlak nedeni ile davacı şirket tarafından üretime devam edebilmek amacı ile ek kimyasal ve sarf malzemeleri kullandığını, bu malzemeler için aylık PAC kimyasalı 3600 EUR, Tuz 20.000 TL , ... 5600 USD, Kartuş Filtre 500 USD, Membran temizleme kimyasalları 900 EUR ek ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, ayrıca tankın bu hali ile çalıştırılması Santralin yakıt kazanında yapısal sorunlara yol açacağını, tankın ivedilikle değiştirilmesi gerektiğini, ayıplı malın misli ile değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde ödenen bedelin iadesine karşılık, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile, şimdilik 500.000,00 TL’nin 25/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacı şirkete ödenmesini, 25/08/2021 tarihinden itibaren tankın değiştirilmesi veya davanın sonuçlanmasına kadar geçecek süre boyunca kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeni ile davacı şirketin ödemek zorunda kaldığı tutarlara karşılık fazlaya ilişkin haklarımı saklı kalmak kaydı ile şimdilik 50.000,00 TL'nin 25/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Asıl davada davalı vekili, dava konusu tankın teslimi ve montajı esnasında davacı tarafından herhangi bir ayıp tespit edilmediğini, tankın dış ortamda korumasız olarak bulunmaması ve kapalı bir alan oluşturulması gerektiğinin önemle izah edilerek kullanıcı tarafından alınması gereken önlemlerin anlatıldığı halde davalı şirket tarafından sistem kontrolleri ve arıza şikayeti ile 27/01/2021 tarihinde çağrıldığında dava konusu tankların hiçbir şekilde talimatlara uyulmadan dışarıda çevresel etkilere maruz bırakıldığını, üzerinden geçen boru sistemi nedeni ile normal dış hava koşullarının da üzerinde zorlayıcı ve tanklara zarar verici unsurlar tespit edildiğini, davalının ve üreticinin yaptığı kontrollerde dava konusu tankta bir hasar ve arıza olmadığının tespit edildiğini, tankların bu şekilde çevresel etkiye açık olarak bulundurulmuş olması ve muhafazasının sağlanmaması nedeni ile oluşacak arıza ve hasarların garanti kapsamında olmadığını, bu husus 27/01/2021 tarihli servis formunda açıkça ifade edildiğini, Üsküdar .... Noterliği aracılığıyla keşide edilen 08/09/2021 tarih, ... yevmiye nolu ihtarlarında ''Tamiri mümkün olmayan ürünün garanti kapsamı dışında meydana gelen hasar nedeni ile yenisi ile değiştirilmesi ancak ücreti karşılığında yapılabilecektir.'' bildirildiğini, davacı tarafından teklife ilişkin dönüş yapılmadığından tankın çalıştırılamamasından kaynaklanan giderlere davacı tarafın sebep olduğunu, zarar görenin “zararın artmasında etkili olmuş olması”nı, tazminattan indirim sebebi olarak düzenleyen TBK. m. 52 f. 1 hükmünde de, zararı azaltma külfetine açık bir yollama bulunduğunu, bu nedenle de, davacının, tankın işletilmesinde gerekli özen ve dikkati göstermeyerek koruma önlemlerini almadığını, hasarın ve zararın ortaya çıkmasında asli kusurlu olduğundan bahis ile davanın reddini talep etmiştir.Birleşen Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 Esas Sayılı dosya davacı vekili, Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/823 E.sas sayılı dosyası ile Birleştirilmesi, ayıplı sistemin tamamı ile değiştirilmesine ve davalı tarafça ayıpsız şekilde yeniden kurulmasına karar verilmesine, mümkün olmadığı takdirde tarafımızca ödenen bedelin iadesine karşılık fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500.000TL’nin 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkili şirkete ödenmesine, 25/08/2021 tarihinden itibaren sistemin değiştirilmesi veya davanın sonuçlanmasına kadar geçecek süre boyunca her iki tank için de kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeni ile müvekkil şirketin ödemek zorunda kaldığı tutarlara karşılık fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile şimdilik 50.000TL'nin 25/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkil şirkete ödenmesini, sistemin ayıplı olması nedeni ile yaşanan üretim kayıplarına ilişkin uğradığı zararlara karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000TL'nin 01/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili talep ve dava edilmiştir.Birleşen Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/328 Esas Sayılı dosya davacı vekili, davacı şirketin uzun yıllardır ülkemizde ve yurt dışında su arıtma, ısıtma ve depolama sistemleri kuran, üretim yapan ve ayrıca perakendecilik faaliyeti gösteren saygın ve üretken bir şirket olduğunu, davalı taraf ile akdedilen 10.03.2019 tarihli \"... Enerji Arıtma Tesisi Sözleşmesi\" akdedildiğini ve 01.07.2020 tarihinde montajı tamamlanarak hatasız ve noksansız olarak davalıya teslim edildiğini, ancak davalı tarafça sözleşme kapsamında yapılması gereken ödemelerin tamamlanmadığını, talep edilen servis hizmetlerinin yerine getirilmesine rağmen bakiye alacağının ödenmediğini, bu nedenle Bakırköy ... İcra Dairesi'nin 2021/9716 Esas sayılı dosya ile bakiye 43.125,00-USD alacak için icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilmiş olması nedeni ile takibin durduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına ve davalının %20 İcra İnkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen dosya davalı vekili, davacının sözleşmeye bağlı işin tam ve eksiksiz tamamlanarak davacı şirkete teslim edildiği iddiasının tamamıyla gerçek dışı olduğunu, davacı ile davalı şirket arasında , davalı şirkete ait Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan Biokütle santralinin Arıtma tesisiyle ilgili 10.03.2019 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince ön arıtma ve WTP için lamellalı çöktürme ve kum-mangan-yumuşatma sistemi montajı ve devreye alma işlerinin 01.07.2020 tarihinde tamamlandığının bildirildiğini, ancak aradan geçen süre zarfında sözleşme konusu işte belirlenen eksik ve ayıpların davalı şirkete defaten bildirildiğini, davalı tarafından defalarca revizyon yapılmasına rağmen Kaynarca Sulh Hukuk Mahkemesinin 2021/5 D iş sayılı dosyası ile 01.07.2021 tarihinde tespit edilen eksik ve ayıpların halihazırda giderilemediğini, bu eksik ve ayıpların mahkemece tespitinden sonra bu defa 1 nolu Yumuşatma tankında çatlak oluştuğunu, davalı tarafça Eyüpsultan ....Noterliği 25.08.2021 tarih ... yevmiye numaralı ihtar ile davalıya bildirimde bulunularak 1 nolu Yumuşatma tankının değiştirilmesinin talep edildiğini, davalı tarafından gönderilen Üsküdar ... Noterliği'nin 08.09.2021 tarih ve ... yevmiye nolu cevabı ihtarda tankın incelendiğini, çatlağın kullanıcı hatasından kaynaklandığının iddia edildiğini, Bu iddiaların davalı tarafça kabul edilmediğinin Beyoğlu .. Noterliği'nin 13.09.2021 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarı ile kendisine bildirildiğini, sözleşme konusu işle ilgili tüm eksik ve ayıplar nedeni ile talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/823 E. Sayılı dosyası ile 1 nolu tankta oluşan çatlaklar nedeni ile dava açıldığını, Dava devam ederken yine davalı şirket tarafından imal ve montajı yapılmış olan 2 nolu tankta da benzer çatlaklar oluştuğunu, bu kez de 2. Nolu tankta da oluşan çatlaklar ve yine sözleşme konusu davalı tarafından imal ve montajı yapılan sistemde tespit edilen diğer eksik ve ayıplar nedeni ile Bakırköy 3 Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 E. Sayılı dosyası ile bir dava daha açıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece; davacı iş sahibi ile davalı yüklenici arasında lamellalı ön çöktürme sistemi,yumuşatma ünitesi ve ... sistemi olan su arıtma sisteminin davacıya ait işlekmede kurulması şeklinde sözlü anlaşmaya varıldığı ve sözleşme bedelinin bir kısmı ödenerek sistemin davacı iş sahibinin işletmesine kurulduğu, sistemin çalışmaya başladıktan sonra yumuşatma tanklarında meydana gelen çatlaklar nedeniyle sistemin istenilen verimde çalışmadığının tespiti üzerine iş sahibinin yükleniciye göndermiş olduğu ihtarname ile sisteminin onarımının istendiği,yüklenici tarafından gönderilen karşı ihtarnamede ise sistemin kullanım hatası nedeniyle sağlıklı çalışmadığının bildirildiği, hususunda bir uyuşmazlık bulunmadığı, uyuşmazlığın asıl davada yüklenici olan davalı tarafından kurulan su arıtma sisteminin ayıplı olup olmadığı noktasında toplandığı, sistem üzerinde yaptırılan keşif ve alınan bilirkişi raporuna göre,sitemdeki arızanın imalattan kaynaklandığı, kullanım hatasından kaynaklanmadığı bu hali ile sistemin kullanılmasının mümkün olmadığı belirlendiği, yüklenici olan davalının ayıptan sorumlu tutulması gerektiği, asıl davada davacı,sistemin misli ile değiştirilmesini ve sistemin verimli çalışması için ek olarak harcanan giderlerin ödenmesi istemi ile dava açıldığı, bilirkişi incelemesine göre davalı yüklenici tarafından ayıplı imal edilen işin davacı yüklenici tarafından kabulü mümkün olmadığından davacı iş sahibinin seçimlik haklarına göre değerlendirme yapılması gerektiği, davacı her ne kadar sistemin misli ile değiştirilmesini talep etmiş ise de, eser sözleşmelerinin niteliği gereği bunun mümkün olmadığı, ıslah dilekçesi ile seçimini sözleşmeden dönme ve ödenen iş bedelinin iadesi olarak değiştirmesi ve davacı iş sahibinin sözleşmeden dönmesinin haklı olduğu gözönüne alınarak asıl davanın kısmen kabulü ile davalı iş sahibi tarafından kurulumu yapılan su arıtma sisteminin davacı tarafından davalıya iadesi koşuluyla davacı iş sahibi tarafından ödenen paranın faizi ile birlikte davacıya iadesine, ayrıca davalı yüklenici tarafından kurulan sistemin verimli çalışmasını sağlamak için davacı iş sahibi tarafından ek kimyasallar için ödenen paranın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, birleşen Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 esas sayılı dosyasında da davacı iş sahibinin sistemin ayıpsız misli ile değiştirilmesi,sistemin verimli çalışması için kullanılan ek kimyasalların bedeli ile sistemin ayıplı olması nedeniyle yaşanan üretim kaybının tahsili istemi ile iş bu davayı açmış ise de,sistemin ayıpsız misli ile değiştirilmesi ve ek kimyasal kullanımından kaynaklanan davayı daha önce mahkememize açtığı anlaşıldığından bu davanın derdestliğe ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ,diğer yandan davacı iş sahibi sistemin ayıplı olması nedeniyle yaşanan üretim kayıplarının tahsili istemi ile ilgili olarak da dava açmış ise de,buna ilişkin herhangi bir delil sunmadığından bu yöne ilişkin davanın ispat edilemediğinden reddine, birleşen mahkememizin 2022/328 esas sayılı dosyasında,davacı yüklenici bakiye iş bedelinin tahsili istemi ile giriştiği icra takibine davalı iş sahibinin itirazının iptali istemi ile dava açmış ise de,iş bedeline hak kazanabilmek için üstlenilen işin tam ve ayıpsız bir şekilde yerine getirilmesi gerekli olduğu, somut olayda davacı yüklenicinin üstlendiği işi ayıplı bir şekilde ifa ettiği ve ayıp nedeniyle kurulan sistemin onarım ile dahi kullanımının mümkün olmadığı, buna göre davacı yüklenicinin edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmediği bu nedenle de iş bedeline hak kazanmadığı anlaşıldığından ,davacı yüklenicinin bakiye iş bedelinin tahsili amacıyla girişilen icra takibine yapılan itirazın iptali istemi ile açtığı davanın reddine karar vermiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde ; dava konusu ayıplı sistemin teslim ve montajının yapıldığı Santral Sakarya ili Kaynarca İlçesi sınırları içinde Türkiye'de az sayıda bulunan Bıyokütle Elektrik santrali olup bu santrala yapılan işlerle ilgili Türkiye genelinde bilirkişilik yapabilecek sınırlı sayıda kişi bulunduğunu, davalının bu nedenle bilirkişiye ilişkin beyanları usul ve yasaya aykırı olduğu gibi, keşiflere katılan davalı tarafından bu güne kadar bilirkişilere ilişkin bir itirazı olmadığı halde bu aşamada bilirkişilerle ilgili beyanları açıkça kötüniyetli olduğunu, davalı tarafın ıslah, seçimlik hakkın kullanılması konusundaki istinaf talepleri ile bu hususta sunmuş olduğu Yargıtay kararlarına ilişkin istinaf talepleri açısından öncelikle kendilerine dava dilekçesini yeniden dikkatlice okumalarını tavsiye ettiğini, oysaki huzurdaki dava da dava dilekçesinde tarafça değişim veya bedelin iadesi istenmişken ıslah ıle bu secımlık hakkını bedelin iadesi olarak kullandığını, davalının devamındaki usule ilişkin birtakım istinaf taleplerinin de aynı gerekçe ile reddi gerektiğini, davalı tarafın esasa ilişkin istinaf beyanlarının tamamı mesnetsiz olduğunu, haklılın bilirkişi raporları ile sabit olduğunu, davalı tarafın istinaf taleplerinin anılan nedenlerle reddi gerektiğini, açıklanan nedenlerle talebin kabulü ile talepler doğrultusunda karar verilmesini, davalı taraflarca açılan birleşen Bakırköy 3.asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/328 esas sayılı dosyasında davanın reddine, davalı tarafın istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Asıl dava dosyası davalı-birleşen dosya davacı vekili istinafında; bilirkişi seçimi ve ataması usul ve yasaya aykırı olduğunu, değişik iş tespit dosyasının delil niteliği bulunmadığını, davacı tarafça verilen ıslah dilekçesi ile seçimlik hakkının sözleşmeden dönme olarak kabulü talep edildiğini, ancak seçimlik hak bir kez kullanılabildiğini, ıslah suretiyle de değiştirilmesi mümkün olmadığını, bu nedenle ıslah talebinin geçersiz olduğunu, ıslah talebi ilk açılan 2021/823 esas sayılı dava üzerinden yapılmış olduğunu (arıtma sistemine ilişkin) 2022/299 esas sayılı ikinci davada yapılmış ıslah bulunmadığını, ıslahın kabulü ile ikinci davanın derdestlik ile reddi usulen mümkün olmadığını, zira ıslah ikinci dava açıldıktan sonra yapıldığını ve esasen bu durumda ıslahtan sonra ilk davadaki talep derdest hale geldiğini, gerek asıl dosyada gerekse birleşen dosya kapsamında ayıp ihbarını süresinde yapılmadığı sabit olup iş bu nedenle davacının herhangi bir talep hakkı olmadığını, gerekçeli kararın uyumsuz ve hatalı olduğunu, dava konusu sistemin kendisinden kaynaklı herhangi bir ayıp mevcudun olmadığını, sistem kurulu ve çalışır durumda olduğunu, sistemdeki hiçbir üründe ayıp tespit edilemediğini, dava konusu sorunun esasen sistemi besleyen kuyu suyundan meydana geldiğini, bu nedenle kurulu sistemin dışındaki etkenlerin ayıp olarak nitelendirilmesi mümkün olmayıp kendilerine herhangi bir kusur yüklenilemediğini, yüklenici tarafından sorun tespit edilmiş ve buna ilişkin çözümler sunulmuş ise de davacı taraf bunu uygulamadığını, sırf bu nedenle dahi ek sarfiyat olarak nitelendirilen kimyasallara bedellerinden yükleniciyi sorumlu tutulmasının doğru olmadığını, frp tanklarına ilişkin tüm tespitlerin hatalı olduğunu, sistem bakımlarının yapılmadığını, davacı taraf sistem bakımlarının tam ve düzgün bir şekilde yapıldığını ispatlayamadığını, bu hususlar davalı ile davacı arasındaki görüşmelerde de açıkça ortaya çıktığını,teknik uzman görüşü hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, gerekçeli kararın infazı tam olarak mümkün olmadığını, infazında güçlük ve tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğu, birleşen 2022/328 esas sayılı dosya yönünden davalının fatura borcu mali müşavir incelemesi ile ortaya çıktığını ve tartışmaya mahal vermeyecek şekilde ispat edildiğini, esas davanın reddi ile bilirkişi raporu ile sabit olan alacak yönünden birleşen 2022/328 Esas sayılı davasının kabulünü, mahkeme aksi kanatte ise her iki tarafın da tacir olması ve ticari işlerde temerrüt ile faizin esas olması ile birlikte temerrüt tarihinden itibaren hesaplanacak tutar oranında takas ve mahsup hakkının değerlendirilmesini talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık TBK 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir. Taraflar arasında 10.03.2019 tarihli... arıtma tesisi sözleşmesi imzalanmıştır.Asıl davada davacı; taraflar arasında imzalanan sözleşme gereğince ön arıtma ve ... için lamellalı çöktürme ve kum-mangan-yumuşatma sistemi montajı ve devreye alma işlemlerin yapılması kararlaştırıldığını, 01.07.2020 tarihinde sistemin tamamlandığı kendilerine bildirildiğini, ancak geçen sürede eksik ve ayıplar olduğunu ve davalıya bildirdiklerini, tank içinde oluşan çatlak sebebiyle üretime devam edilmesi için ek kimyasal ve sarf malzemeleri kullandıklarını belirterek ayıplı malın misli ile değiştirilmesi, bu mümkün olmaması halinde ödenen bedelin iadesi için şimdilik 500.000,00 TL, tank değiştirilmesi veya davanın sonuçlanmasına kadar geçen süre boyunca kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeni sebebiyle ödenen bedeller için şimdilik 50.000,00 TL tahsili talep edilmiştir. Birleşen Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 esas ve 2022/360 karar sayılı dosyasında davacı ...şirket vekili; 2 nolu yumuşatma tankta meydana gelen çatlak nedeni ile sistem verimli çalışmadığını, santralde üretim kayıpları yaşanmakta olduğunu, ek kimyasal ve sarf malzemeleri her ay kullanılmaya başlanıldığını belirterek ayıplı sistemin tamamı ile değiştirilmesi ve ayıpsız şekilde yeniden kurulmasına, mümkün olmadığı takdirde davacı tarafından ödenen bedelin fazla hakları saklı tutarak 500.000,00 TL tahsili, sistemin değiştirilmesi veya davanın sonuçlandırmasına kadar her iki tank için de kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzeme bedelleri için şimdilik 50.000,00 TL tahsili, sistemin ayıplı olması nedeni ile yaşanan üretim kayıplarına ilişkin uğradıkları zararların şimdilik 10.000,00 TL tahsilini talep etmiştir. Birleşen Bakırköy 3 Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/328 esas ve 2022/575 karar sayılı dosyasında davacı ... şirket vekili, taralar arasında imzalanan sözleşme gereğince edimlerini yerine getirdiklerini, iş bedelinin eksik ödendiğini, bakiye iş bedeli ödenmemesi sebebiyle icra takibine giriştiklerini, takip borçlusu itirazı ile takibin durduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamını talep etmiştir. Mahkeme asıl dava yönünden; davanın kısmen kabulüne karar vererek, davalı tarafından,davacıya satılan lamellalı ön çöktürme sistemi,yumuşatma ünitesi ve ... sistemi olan su arıtma sisteminin davalıya iadesi koşulu ile, a)Fatura bedeli olan 1.777.081,25.-TL'nin 500.000,00.-TL'sine dava tarihinden, kalan 1.277.081,25.-TL'sine ise ıslah tarihi olan 26/01/2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, (Ayıplı Su Arıtma Sistemi ile ilgili olarak), davalı tarafından,davacıya satılan su arıtma sisteminin ayıplı olması nedeniye sistemin çalışması için gerekli ek kimyasal ve sarf malzeme bedeli olarak harcanan 377.411,23.-TL'nin 50.000,00.-TL'sine dava tarihinden,kalan 327.411,23.-TL'sine ise ıslah tarihi olan 26/01/2023 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, Birleşen Bakırköy 1 ATM 2022/299 esas sayılı dosyasında asıl dava ile derdestlik sebebiyle reddine, birleşen Bakırköy 3 ATM 2022/328 esas sayılı davanın reddine karar vermiştir. Asıl davada davalı-birleşen Bakırköy 1.Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/299 dava dosyası davalı vekili tarafından, iş sahibi davacı tarafından ayıp ihbarının süresinde yapılmadığını savunmuştur. Mahkemece gerekçeli kararında gerek TBK 474/1 maddesi gereğince açık ayıp ve gerek ise TBK 477/3 maddesinde düzenlenen gizli ayıp yasal mevuat yönünden gerekçeli kararında açıklamalarda bulunmuş olmasına rağmen, dava konusu uyuşmazlık yönünden açık ayıp veya gizli ayıp bulunup bulunmadığı, süresinde ayıp ihbarının yapılıp yapılmadığı hususlarında bir değerlendirme yapılmamıştır.O halde, mahkemece, asıl ve birleşen dava yönünden davalı vekilinin ayıp ihbarı itibariyle inceleme değerlendirme yapılarak, dava konusu uyuşmazlık yönünden ayıbın gizli veya açık ayıp olduğunun değerlendirmesi; ayıp ihbarının süresinde yapılıp yapılmadığı hususlarında inceleme yapılması ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm verilmiş olması hatalı olmuştur.Asıl dava dosyası dava dilekçesi ile davacı vekili, dava konusu ürünün ayıplı olması sebebiyle malın misli ile değiştirilmesi, bu mümkün olmaması halinde ödenen bedelin iadesi için şimdilik 500.000,00 TL, tank değiştirilmesi veya davanın sonuçlanmasına kadar geçen süre boyunca kullanılmak zorunda kalınan ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeni sebebiyle ödenen bedeller için şimdilik 50.000,00 TL tahsili talep edilmiştir. Dava dilekçesi içeriği incelendiğinde 1 nolu tank arızalanması sebebiyle ödenen ek kimyasal ve sarf malzemelerinin tahsili talep edilmiştir. Birleşen Birleşen Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/299 esas ve 2022/360 karar sayılı dosyasında dava dilekçesinde davacı vekili, ayıplı teslim edilen ürün sebebiyle misli ile değiştirilmesi olmadığı takdirde ödenen iş bedeli için şimdilik 500.000,00 TL tahsili, tank arızası sebebiyle ek kimyasal ve sarf malzemeleri nedeniyle ödenen bedel için şimdilik 50.000,00 TL tahsili talep edilmiştir. Dava dilekçesi incelendiğinde 2 nolu tank arızalanması sebebiyle ödenen ek kimyasal ve sarf malzemeleri bedeli tahsili talep edilmiştir. Davacı iş sahibi ... şirketi vekili asıl davada ve birleşen 2022/299 esas sayılı dava dosyasında; davalı yüklenici tarafından üretimi ve montajı yapılan ürünün misli ile değiştirilmesi olmadığı takdirde ödenen bedelin tahsili talep edilmiştir.Eser sözleşmenin niteliği gereğince mahkemeninde kabulünde olduğu üzere misli ile değiştirilmesi sözkonusu değildir. Davacının ürünün bedel iadesi konusunda talebi itibariyle, aynı hususta asıl ve birleşen davada aynı taleplerin bulunması mahkemenin kabulünde olduğu gibi derdest dava açılması mümkün değildir. Mahkemece bu talep yönünden derdestlik sebebiyle birleşen davanın reddine karar vermesi doğru olmuştur. Ancak asıl davada 1 nolu tank arızalanması sebebiyle ek kimyasal ve sarf malzemesi kullandıklarını, birleşen 2022/299 esas sayılı dava dosyasında da 2 nolu tank arızalanması sebebiyle ek kimyasal ve sarf malzemesi kullanılması sebebiyle zararların giderilmesi talebinde bulunulmuştur.Mahkemece, talimat mahkemesi ile almış olduğu bilirkişi raporunda 1 nolu tanktan veya 2 nolu tanktan kaynaklı zararlar bulunup bulunmadı hususta bir açıklık bulunmamaktadır. O halde, talimat mahkemesi bilirkişi heyetinden ek rapor alınmak suretiyle, asıl davada 1 nolu tanktan kaynaklı ek kimyasal ve sarf malzeme kullanımı, 2 nolu tanktan kaynaklı ek kimyasal ve sarf malzemesi kullanımı söz konusu olup olmadığı, ayrı ayrı zarara sebebiyet verip vermeyeceği, aynı sistem içerisinde tank arızası sebebiyle tek bir zararın bulunup bulunmadığı hususlarında ayrıntılı ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Asıl ve birleyen 2022/299 esas sayılı dosyaları davacı vekili; mahkemeye 26.01.2023 tarihli ıslah dilekçesi sunmuştur. Islah dilekçesinde, \" birleşen mahkemenizin 2022/299 esas sayılı dosyasında dava dilekçesi ile ayıplı sistemin tamamı ile değiştirilmesi mümkün olmadığı takdirde .... Talep edilmiştir. Dosya kapsamına toplanan delillerle davalı tarafın sözleşme uyarınca belirlenen edimlerini ayıplı şekilde ifa etmesi nedeni ile tazminat ödeme yükümlüğü doğduğu hususu sabit bulunmuştur. .... Mevcut sistemin şu aşamada tamirinin mümkün olmadığı bilirkişilerce de ortaya konulmuştur. Bu durumda seçimlik hakkımızın sözleşmeden dönme olarak kabulü ile 500.000,00 Tl olan talebimizi 1.277.081,25 TL (müvekkile ödenmiş olan 94.375,00 USD ıslah tarihindeki karşılığı) arttırılarak 1.777.081,25 TL ye, 50.000,00 TL olan ek kimyasal ve sarf malzemelerinin kullanımına ilişkin tazminat taleplerini ise, 437.369,66 TL arttırılarak 487.369,66 TL çıkartıyoruz... \" belirtilmiştir. Islah dilekçesi itibariyle, asıl veya birleşen hangi dava yönünden ıslah edildiği belli değildir. Bu husus davacı vekilinden sorulmak suretiyle sonucuna göre inceleme ve değerlendirme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Asıl ve birleşen 2022/299 esas sayılı dava dosyaları davacı vekili 26.01.2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; dosya davalısından; davalıya yapılan ödeme miktarı olan 94.375,00 USD'yi ıslah tarihindeki kur üzerinden bedelini hesaplayarak talepte bulunmuş, mahkemece de bu talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa ki, davacı vekili dava dilekçesi ile Dolar olarak ödenen bedeli, tercih hakkını Türk Lirası olarak tahsili talep etmiştir. O halde, yabancı para cinsi ile talepleri ıslah tarihindeki Dolar Efektif satış kuru üzerine değil, dava tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmuş olması hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/05/2023 tarih, 2021/823 Esas, 2023/502 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 26/11/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.