T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1250 Esas
KARAR NO: 2024/1449
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/08/2024
NUMARASI: 2024/386 Esas, 2024/531 Karar
DAVANIN KONUSU: Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz
KARAR TARİHİ: 28/11/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacılar ... ile ..., S.S. Hayıtlı Koyu Turizm Geliştirme Kooperatifi'nin üyelerinden olup; 25/06/2024 tarihinde yapılan Kooperatif Olağan Genel kurulu Toplantısında yönetim kurulu üyesi olarak seçildiklerini, genel kurul seçimine ilişkin 8. gündem maddesi hakkında alınan kararın tescili amacıyla İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne talepte bulunduklarını, Sicil Müdürlüğünün 02/07/2024 tarih... sayılı kararı ile taleplerinin reddedildiğini, toplantı ve karar nisabının sağlandığını, yönetim kurulu defterinde karar alınarak temsil ve görev dağılımının yapıldığını, kooperatif genel kurulunda toplantı ve karar yeter sayılarını inceleme ve araştırma görevinin mahkemelerde olduğunu, ticaret müdürlüğünün görev ve sorumluluğunda olmadığını belirterek davanın kabulü ile dosya üzerinden inceleme yapılarak İstanbul Ticaret sicil Müdürlüğünün 02/07/2024 tarih, ... sayılı kararının kaldırılmasına ve ... Turizm Geliştirme Kooperatifinin 26/05/2024 tarihli Genel Kurulunun tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu kooperatif hakkında, ilgili mevzuat hükümlerinde belirtildiği şekilde bir ret kararının yazılmadığını, bu bakımdan davanın usulden reddedilmesinin gerektiğini, davalı ... Müdürlüğünün Türk Ticaret Kanunu m. 32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m. 34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, dava konusu kooperatifin 2023 olağan genel kurulunun tescili talebinin toplantı nisabının oluşup oluşmadığı noktasında oluşan belirsizlik ve her halükarda haziruna ilişkin yapılan tek sayım doğrultusunda karar nisabının bulunmaması nedeniyle mevzuata uygun olarak iade edildiğini, dava konusu genel kurul toplantı tutanağından, dava konusu kooperatifin 642 kayıtlı ortağının yanı sıra, KOOPBİS’te T.C. kimlik numaraları olmadığı için kaydedilemeyen beş ortağının bulunduğunu, toplam 353 ortağın katılımı ile toplantının açılarak gündem maddelerinin görüşülmesine geçildiğini, dava konusu edilen tescile tabi gündem maddesi olan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin 2 yıl için seçilmesine ilişkin gündemin sekizinci maddesinin görüşülmesine geçilmeden evvel yemek molasından dönen genel kurul üyelerinin yeniden sayılmasını isteyen Bakanlık temsilcisinin talebinin divan başkanı tarafından kabul edilmediğini ve haziruna ilişkin sayım yapılmadan oylamaya geçildiğini, oylama kontrolü sırasında da bazı üyelerin isimlerinin iki kez yazıldığı, bu durumda başka kişiler varsa düzeltilmesi gerektiği uyarısının Bakanlık temsilcisi tarafından yapıldığını, KOOPBİS’ten alınan liste ile mevcut yönetim tarafından KOOPBİS’e işlenemeyen ortaklar için hazırlanan listelerde haziruna iki kez yazılanlarla birlikte 647 ortağın olduğunu ama yönetim kurulu faaliyet raporunda 635 ortak olduğunu, Bakanlık temsilcileri tarafından nisap konusunda doğru tespit yapılamadığının toplantıda kayıt altına alındığını, davalı müdürlüğün dava açılmasına sebep olacak herhangi bir işlem yapmadığını, bu nedenle yargılama giderlerinden sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Feri Müdahil ... Turizm Geliştirme Kooperatifi vekili tarafından dosyaya sunulan 22/07/2024 tarihli dilekçede özetle; müdahale talebinde bulunulan kooperatif genel kurul toplantısının 26/05/2024 tarihinde yapıldığını, yapılan bu toplantıda hem bakanlık temsilcileri hem de divan kurulu tarafından hukuka aykırı işlemlerin yapıldığını, bakanlık temsilcilerinin tarafsızlıklarını yitirdiğini, bunun sonucunda hukuka aykırı işlemler ile genel kurul toplantısının 8. gündem maddesi ile kanundaki gerekli nisap sağlanmadan mevcut yönetimin seçilme hakkı elinden alınarak seçime girmeleri engellenerek davacıların yeni yönetim kuruluna seçildiğini, davacılar tarafından genel kurulda alınan kararların tescili için ...ne yapılan başvurunun iade edilmesi sebebiyle davacılar tarafından iş bu davanın ikame edildiğini, açılan davanın reddinin gerektiğini, ayrıca bu davada verilecek karar kooperatifi doğrudan ilgilendireceğinden davalı ... Müdürlüğünün yanında müdahil olma talebinin bulunduğunu, genel kurul toplantısında 8 numaralı gündem maddesiyle alınan hukuka aykırı yönetim kurulu seçimine ilişkin kararların açıkça hukuka aykırı olduğunu, davacılar tarafından bu kararların tescili için başvurulmuşsa da İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 12/07/2024 tarihli ara karar ile 8 numaralı gündem maddesiyle alınan kararların yürütülmesinin durdurulduğunu, davacıların tescil talebi için yetkili olmadıklarını, sicil müdürlüğünün ret kararında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; dava konusu kooperatifin üye kayıt defteri ve koopbis kayıtlarına göre genel kurula katılabilecek üye sayısının 642 olduğu, bu kapsamda 1/4 toplantı nisabına göre en az 161 kişi ile genel kurulun toplanabileceği, dava konusu 26/05/2024 tarihli genel kurul toplantısı ilk başta 353 üyenin katılımıyla açılmış ise de en son görüşülen yönetim kurulu ve denetim kurulu seçimine ilişkin 8 numaralı gündem maddesinde toplam 166 oy kullanıldığının genel kurul tutanağından anlaşıldığı, Kooperatifler Kanunu 98. maddesi atfıyla TTK 418. maddesi uyarınca toplantı nisabının toplantı devamınca aranması gerektiği yönünde düzenleme gereğince toplantı nisabı olan 161 üyenin katılımının genel kurul toplantısının devamı süresince gerektiği, aksi halde toplantı nisabının yitirilmesi ile karşı karşıya kalınacağı, 26/05/2024 tarihli genel kurul tutanağına göre gündem maddesi olarak görüşülen ve karara bağlanan tüm gündem maddelerinde toplantı nisabının 161 üyenin altına düşmediği, uyuşmazlık konusu olan 8 numaralı gündem maddesinde de 161'den fazla 166 üyenin katılımıyla kararın alındığı, dava konusu 26/05/2024 tarihli genel kurul toplantısında toplantı nisabının toplantının başlangıcından sonuna kadar yitirilmediği ve toplantı nisabının sağlandığı, karar nisabı yönünden de alınan kararların oy kullanan üyelerin yarısından bir fazlasının oyu ile alındığı, uyuşmazlık konusu olan yönetim ve denetim kurulu seçimine ilişkin 8 numaralı gündem maddesinde oy kullanan 166 üyenin 158'inin oyuyla içinde davacıların da yer aldığı yeni yönetim kurulu üyelerinin seçildiği, bu haliyle karar nisabının yerinde olduğu, genel kurula ilk başta 353 üyenin katılmasının alınan tüm kararlarda bu sayının yarısından fazlasının aranmasının hakkaniyete aykırı olacağı, kooperatif üyesinin genel kurula katılmasının, katılmaması veya belli gündem maddelerinde oylamaya katılmamasının kooperatif üyesi açısından hak olduğu, bu nedenle kooperatifin kayıtlı üye sayısı üzerinden hesaplanarak bulunan yeter sayısı ile toplantı yapılmasının toplantının sıhhati açısından yeterli olduğu, toplantıya katıldıktan sonra toplantıyı terk eden üye sayısı dahil edilerek karar nisabının belirlenmesinin usule, yasaya ve genel kurulun iradesine aykırılık oluşturacağı, bu nedenlerle dava konusu 26/05/2024 tarihli genel kurul toplantısında görüşülen ilk 7 gündem maddesinde toplantı ve karar nisabı sağlandığı gibi ihtilaf konusu olan yönetim ve denetim kurulu seçimine ilişkin 8 numaralı gündem maddesinde de kooperatif toplam üye sayısı olan 642'nin 1/4'i olan 161 üyeden fazla şekilde 166 üyenin katılımıyla gündemin görüşülerek bu sayının yarıdan fazlası olan 84 oyun üzerinde 158 oyla kararın alındığı, bu haliyle toplantı ve karar nisabının sağlandığı, kooperatifin üye kayıt defteri ve Koopbis kayıtlarına göre 642 üyesinin bulunduğu, ancak kooperatif üye kayıt defterine göre 7 üyenin mükerrer üye kaydının bulunduğu, faaliyet raporunda 635 üyenin olduğu belirtilmiş ise de kooperatif üye sayısının 642'den az olması toplantı ve karar nisaplarını da düşüreceğinden 635 üye üzerinden de dava konusu genel kurula ilişkin toplantı ve karar nisaplarının sağlandığı, davalı ... Sicil Müdürlüğü tarafından aksi yöndeki kararla tescil başvurusunun reddi kararının haksız olduğu, davalı ... Sicil Müdürlüğü tarafından dava konusu ... Turizm Geliştirme Kooperatifi'nin 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının Ticaret Sicile tescil ve ilanı doğrultusunda işlem yapılması gerekirken haksız gerekçeyle tescil başvurusunun reddine yönelik verilen İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 02/07/2024 tarih ... sayılı red kararının usul ve yasaya aykırı olması, söz konusu karara karşı yapılan itirazın haklı olması nedeniyle davanın kabulü ile davacıların yönetim kurulu üyesi seçildikleri dava konusu ... Turizm Geliştirme Kooperatifi'nin (...) 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tesciline ilişkin davalı ... Sicil Müdürlüğünün 02/07/2024 tarih ... sayılı red işleminin iptali ile dava konusu ... turizm geliştirme kooperatifi'nin (...) 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tesciline ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verilmiştir.\t\t
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen 12/07/2024 tarihli ara karar ile 8 numaralı gündem maddesiyle alınan kararların yürütülmesinin durdurulduğunu belirterek ve cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Fer'i müdahil vekili istinaf nedenleri olarak; beyan dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, davacı kooperatifin 26/05/2024 tarihli genel kurul kararının tescil ve ilan istemine ilişkin davalı ... Sicil Müdürlüğü'nün 02/07/2024 tarih 84329644/74070 sayılı red kararının iptali ile genel kurul kararının tescil ve ilanına karar verilmesi istemine ilişkindir. Davalı tarafça davacıların tescil talebine ilişkin verilmiş bir ret kararı bulunmadığından davanın usulden reddi gerektiği ileri sürülmüş ise de Davalı tarafa yazılan müzekkere ile dava konusu tescil başvurusu ve buna ilişkin verilen kararın gönderilmesi istenilmiş, davalı tarafça verilen cevabi yazıya göre davalı ... Sicil Müdürlüğü'nün 02/07/2024 tarih ... sayılı kararda dava konusu tescil başvurusunun tescil edilemeyeceği açıkça belirtilmiş olduğundan, davacılar tarafından yapılan tescil başvurusunun davalı ... Sicil Müdürlüğü tarafından reddedildiği ve redde yönelik kararın 02/07/2024 tarihinde verildiği, eldeki davanın da 05/07/2024 tarihinde TTK 34. madde gereği süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/438 Esas sayılı dosyası'nın incelenmesinde; davacı ... tarafından davalı ... Geliştirme Kooperatifi aleyhine kooperatifin 26/05/2024 tarihli genel kurul toplantısında alınan yönetim ve kurulu üyelerinin seçimine ilişkin 8 numaralı gündem maddesine ilişkin kararın iptali ve tedbiren tescilinin önlenmesine yönelik davanın derdest olduğu, duruşmasının 24/10/2024 tarihine bırakıldığı, 12/07/2024 tarihli ara karar ile tebdir talebinin kabulü ile 8 numaralı gündem maddesine ilişkin kararın uygulanmasının durdurulmasına karar verildiği, tedbire itiraz hakkında henüz karar verilmediği dikkate alındığında ilk derece mahkemesi karar tarihinde kesinleşen bir tedbir kararının bulunmadığı anlaşılmıştır. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca genel kurulun toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak, yapı kooperatiflerinde, genel kurul toplantılarında ortakların en az ¼ nün şahsen veya temsilen hazır bulunması şarttır. Bu oran, genel kurulun bitimine kadar aranır. Aynı Yasanın 51. maddesi uyarınca da yasa veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar edilir. Emredici nitelikteki bu kurallara aykırılık halinde alınan kararlar yok hükmündedir ve süre şartına bağlı olmaksızın her zaman geçersizliği ileri sürülebileceği gibi mahkemece de bu husus re'sen dikkate alınır. Y. 6. HD. 08.01.2024 T. 2022/3726 E. 2024/18 K. Sayılı ilamı: \"Kooperatifler Kanununun 49 ncu maddesinde 1000’den fazla üyeye sahip olan kooperatiflerde 1 üyenin 9 üyeye vekalet edebileceği düzenlenmiş, 48 nci maddesinde ise organ seçimlerinde 1 üyenin ancak 1 üye için oy kullanabileceği işaret edilmiştir. Kanun hükmüne göre toplantı yeter sayısı 49 ncu maddede yazılı usule göre belirlenecek olup bu maddede karar yeter sayısı ile ilgili bir hüküm bulunmadığına göre karar yeter sayısı; oy kullanılan maddede sayılan oyların salt çoğunluğuna göre belirlenmesi gerekecektir. Aksinin kabulü halinde kanunun kabul ettiği toplantı yeter sayısı ile 1 kişinin 9 kişiye vekalet edebileceği hükmü geçersiz hale gelecektir. Somut olayda 2013 tarihli genel kurulda 49 ncu madde doğrultusunda toplantı nisabının oluştuğunda bir ihtilaf yoktur. Karar nisabı ise 1+1 formulü kabul edilen 48 nci madde kapsamında değerlendirilmelidir. 328 ortak oy kullandığına göre bu rakamın salt çoğunluğu ile karar alınabileceğinden 276 kabul oyu bulunduğuna göre karar nisabı da oluşmuştur.\" şeklindedir. Yargıtay 23. HD. 17.02.2015 T. 2014/6254 E. 2015/915 K. sayılı ilamı; \"Somut olayda, davalı kooperatifin 568 üyesinin bulunduğu, dava konusu genel kurula 69 ortağın asaleten, 76 ortağın vekaleten katılarak toplam 145 oyun kullanıldığı genel kurul tutanağında belirtilmiştir. Yukarıda açıklanan Yasa hükmü uyarınca, davalı kooperatifin toplantı yeter sayısı 142'dir. Yine toplantı tutanağında, gündemin 3. maddesinin 118 kabul, 17 red, 4. maddenin 103 kabul, 14 red, 5. maddenin ilk bendinin 95 kabul, 13 red, 2. bendinin 80 kabul, 20 red, 6. maddesinin ilk bendinin 90 kabul, 9 red, 2. bendinin 90 kabul, 8 red, 3. bendinin 85 kabul, 8 red, 4. bendinin 65 kabul, 36 red, 5. bendinin 85 kabul 8 red oyu ile kabul edildiği belirtilmiştir. Toplantı nisabı her madde için ayrı ayrı aranacağından sayılan bu maddelerde kullanılan oyların toplamı, toplantı nisabının altında kalmaktadır. Bu maddeler dışında alınan kararlar ise icrai nitelikte olmayan kararlardır. Bu nedenle, anılan bu kararların yok hükmünde olması nedeniyle davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde kısmen kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.\" şeklindedir.Kooperatifler Kanunu 98. maddesi atfıyla TTK 418. maddesi uyarınca toplantı nisabının toplantı devamınca aranması gerektiği belirtilmiş olup, dava konusu ... Turizm Geliştirme Kooperatifi'nin dosyaya sunulan üye kayıt defteri ve koopbis sistemindeki kayıtlarına göre genel kurula katılabilecek üye sayısının 642 olduğu anlaşılmıştır. Dava konusu ... Turizm Geliştirme Kooperatifi'nin 2023 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısı'nın 26/05/2024 tarihinde yapıldığı, toplantıya ilk başta 353 üyenin katıldığı, bakanlık temsilcisinin bulunduğu, toplantıda 8 gündem maddesinin görüşüldüğü, 8 numaralı gündem maddesi ile kooperatifin yönetim ve denetim kurullarına üye seçiminin gerçekleştirildiği, ilk 7 gündem maddesinde toplantıya ilk başta katılan üyelerin çoğu oy kullanmasına rağmen verilen ara sonrası koperatifin yönetim ve denetim kurullarına üye seçimine ilişkin 8. gündem maddesinde 3 boş, 2 geçersiz, mevcut yönetimin listesine 3 oy ve davacıların da bulunduğu mavi liste lehine 158 oy olmak üzere toplam 166 oy kullanıldığı anlaşılmıştır. Genel kurul tutanaklarına yansıdığı şekilde koperatifin 647 üyesinin bulunduğu varsayımında dahi toplantı nisabının 162 olacağı, koperatifin yönetim kurullarına üye seçimine ilişkin 8. gündem maddesi hakkında 166 oyun kullanıldığı anlaşılmakla genel kurulda toplantı yeter sayısının sağlandığı anlaşılmıştır. Karar yeter sayısı, oy kullanılan maddede sayılan oyların salt çoğunluğuna göre belirlenmesi gerekeceğinden 166 kullanılan oydan davacılara ait listenin 158 oy aldığı anlaşılmakla karar nisabının da somut olayda sağlandığı anlaşılmıştır.Davanın açılmasına davalı sicil müdürlüğü sebep olduğundan davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi de yerindedir. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında usul veya esas yönünden hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/386 Esas, 2024/531 Karar sayılı ve 08/08/2024 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı ve Fer'i müdahil vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince ayrı ayrı esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf harçları feri müdahil tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf harçları davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 4-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.28/11/202