T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1581 Esas
KARAR NO: 2024/1807 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2023/306 Esas- 2023/787 Karar
TARİH: 21/09/2023
DAVA: Şirketin İhyası
KARAR TARİHİ: 14/11/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı davalı tasfiye memuru vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İhyası talep edilen İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nde ... sicil numarası ile kayıtlı Tasfiye Halinde ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin son adresi ... Mah. ... Sk. No:... Bağcılar olduğunu, şirketin 25/02/2011 tarihinde tasfiyesini sonlandırdığını, Bakırköy 47. İş Mahkemesi'nin 2022/71 Esas sayılı davası yönünden geçerli olmak üzere; Tasfiye Halinde ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sicil Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; mevzuat kapsamında işlem yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı tasfiye memuru vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını ve reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 21/09/2023 tarih ve 2023/306 Esas- 2023/787 Karar sayılı kararında; \"Dava, dava dışı Tasfiye Halinde ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin 6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi gereğince ihyası istemine ilişkindir. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden gönderilen sicil kayıtları incelendiğinde; ... sicil nosunda kayıtlı Tasfiye Halinde ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin son tescilini 25/02/2011 tarihinde yaptırdığı görülmüştür. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından gönderilen sicil kayıtları incelendiğinde ihyası istenen şirketin terkin olmadan önce merkez adresinin Bağcılar/ İstanbul olduğu, buna göre mahkememizin 6102 sayılı TTK'nun 547/1 maddesi anlamında kesin yetkili olduğu anlaşılmıştır. TTK'nın 547. maddesi gereğince \" (1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir\". Sermaye şirketlerin tüzel kişiliği ticaret sicilinden terkin ile sona ermektedir. Şirketin tasfiye işlemlerinin eksiksiz ve tam olarak yapılması halinde tüzel kişiliğin sona ermesinden söz edilecektir. Tüzel kişiliğin son bulması sonucunu doğuran fesih ve tasfiye işleminin hatalı veya eksik olması halinde gerçek anlamda tasfiyeden söz etmek mümkün olmayıp bu durumda bundan zarar görenler veya o işlemi gerçekleştirenler tasfiyenin kaldırılmasını ve şirketin ihyasını talep etme hakkına olacaktır. Ek tasfiye niteliği gereği yeni bir hukuki durum yaratmayıp, tasfiye aşamasında ihmal edilen veya eksik yapılan işlerin tamamlanmasına imkan sağlayarak tasfiyenin gerçek anlamda tamamlanmasına hizmet eden geçici bir tedbir niteliğindedir.Somut uyuşmazlıkta; Bakırköy 47. İş Mahkemesi'nin 2022/71 Esas sayılı davasının yürütülüp sonuçlanması gerektiğinden davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu, derdest olan bu dava uyarınca tasfiyenin usulüne uygun ve eksiksiz tamamlanmadığı anlaşılmakla, davada taraf teşkilinin sağlanması ve yargılamanın yürütülebilmesi için şirketin ihya edilmesi gerektiğinden davanın kabulüne, şirketin tüzel kişiliğinin yeniden ihyasına, ek tasfiye işlemlerini yapması için 6102 Sayılı TTK.nun 547/2'nci maddesi uyarınca ...'nın tasfiye memuru olarak atanmasına, karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm fıkrası oluşturulmuştur...\"gerekçesi ile, ''1-Davacının davasının KABULÜ İLE, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... sicil numarasında kayıtlı Tasfiye Halinde ... Ticaret Limited Şirketi'nin Bakırköy 47. İş Mahkemesi'nin 2022/71 Esas sayılı dosyasına esas olmak üzere İHYASI İLE yeniden tesciline, 2-Bu işlemleri yapması için davalı ...'nın tasfiye memuru olarak atanmasına ve bu hususun tescil ve ilanına,'' karar verilmiş ve karara karşı davalı tasfiye memuru vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı tasfiye memuru vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde bir dönem \"TASFİYE HALİNDE ... GIDA SAN. VE TİC. LTD. ŞİRKETİNDE\" çalıştığını bunun tespiti adına iş mahkemesinde dava açtığını, mahkeme tarafından şirketin ihyası için tarafına süre verildiğini ve iş bu sebeple huzurdaki davayı açtığını belirttiğini, açılan iş bu dava da mahkeme davanın kabulüne karar verdiğini, yerel mahkemece verilen iş bu kararın usul ve yasaya aykırı olup iş bu kararın kaldırılması gerektiğini; 5 yıllık hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra açılan davanın reddi gerektiğini, şirketin tasfiye memuru olan müvekkil gördüğü lüzum üzerine şirketin tasfiyesi işlemlerine başladığını, İTO kayıtlarından da açıkça görüleceği üzere gerekli yasal ilanları yaparak 21.02.2011 tarihinde şirketi tasfiye ( sicilden terk ) ettiğini, Davacının ise şirketin tasfiye tarihinden yaklaşık 12 yıl sonra huzurdaki davayı açtığını, TTK'nın geçici 7. maddenin 15. bendinin son cümlesinde \"Ticaret sicilinden kaydı silinen şirket veya kooperatifin alacaklıları ile hukuki menfaatleri bulunanlar haklı sebeplere dayanarak silinme tarihinden itibaren beş yıl içinde mahkemeye başvurarak şirket veya kooperatifin ihyasını isteyebilir.” hükmü yer aldığını, bu hüküm uyarınca sicilden terkin tarihinden itibaren beş yıllık hak düşürücü süre içerisinde dava açılması gerekirken hak düşürücü süre aşılarak 31.03.2023 tarihinde ihya davası açılmış olup yasanın amir hükmü uyarınca davacının hak düşürücü süre içerisinde ihya davası açmadığı sabit olup , açılan iş bu davanın reddi gerektiğini, Cevap dilekçesi ekinde sunulan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2022/1127 Esas , 2022/2222 Karar ve 22.03.2022 tarihli kararının da iddialarını desteklediğini, Ancak yerel mahkemenin kanunun bu amir hükmüne rağmen davanın kabulüne karar verdiğini, her ne kadar gerekçeli kararda belirtilmemiş olmasına rağmen , karar duruşmasında mahkeme hakiminin \"Anayasa Mahkemesi’nin 22.06.2023 tarihli, 2023/33 E., 2023/117 K. sayılı iptal kararı, ile TTK'nın geçici 7. Maddesinde belirtilen 5 yıllık dava açma süresi ibaresinin iptal edildiğini, bu nedenle davayı kabul ettiğini belirttiğini, ancak bunu gerekçeli kararında belirtmediğini, Her ne kadar gerekçeli kararında belirtmemiş olsa da yerel mahkemenin yine usul ve yasaya aykırı karar verdiğini, çünkü iş bu davanın 31.03.2023 tarihinde açıldığını, Anayasa mahkemesinin iptal kararının ise dava tarihinden sonra yani 22.06.2023 tarihi olduğunu, yani yerel mahkemenin hem hak dürücü süre dolduktan sonra açılan davayı kabul ettiğini hem de Anayasa Mahkemesi Kararını hukuka aykırı olarak geçmişe yürüterek karar verdiğini,Kanunların geçmişe yürümemesi ilkesi bütün hukuk sistemine şamil evrensel bir hukuk prensibi olduğunu, kanun değişiklikleri ve Anayasa Mahkemesinin (iptal) kararlarının geriye yürümeyeceğini, bu itibarla, dava tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun uygulanması gerektiğini, Sonuç olarak; öncelikle açılan davanın 5 yıllık hak düşürücü sürede açılmaması sebebiyle reddi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olup, iş bu kararın kaldırılması gerektiğini, keza kararın duruşması sonrası belirttiği gibi Anayasa Mahkemesi söz konusu kanun maddesinin ilgili bölümünü (5 yıllık dava açma süresi ibaresini) iptal ettiyse bile , Anayasa Mahkemesi kararları geçmişe etki edemeyeceğinden yine iş bu kararın kaldırılması gerektiğini beyanla, usul ve yasaya aykırı iş bu kararın kaldırılmasına ve yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; 6102 sayılı TTK nın 643 maddesi delaleti ile aynı yasanın 547.maddesine dayalı olarak açılan şirketin ihyası talebine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, verilen karara karşı davalı tasfiye memuru vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. TTK'nın 547 maddesine göre; Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.Somut uyuşmazlıkta ihyası talep edilen şirketin ortaklar kurulu tarafından 05/01/2010 tarihinde şirketin feshi ve tasfiye sürecine girmesine karar verildiği, 21/02/2011 tarihinde ortaklar kurulu tarafından şirketin tasfiyesinin sonuçlandırıldığı ve tasfiye kararının 25/02/2011 tarihinde ticaret siciline tescil edildiği ve şirketin terkin edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine Bakırköy 47. İş Mahkemesi'nin 2022/71 esas sayılı dosyasında hizmeti tespiti davası açılmış, Mahkemece taraf teşkili sağlanmak üzere davacı vekiline şirketin ihyası için dava açmak üzere süre verildiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Davacı tarafından ihyası talep edilen şirket aleyhine açılan davada yargılamanın devamı için taraf teşkilinin sağlanması gerektiğinden Mahkemece, davacının şirketin ihyasını talep etmekte hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek ihyasına karar verilmesi yerindedir. Dava, dava konusu şirketin TTK'nın geçici 7. maddesi uyarınca ihyasına ilişkin olmayıp, TTK.nın 547.maddesi uyarınca ek tasfiyesi ve ihyası talebine ilişkin olup, TTK 547 maddesi kapsamında açılan davada zamanaşımı veya hak düşürücü süre söz konusu değildir. Bu sebeple davalı tasfiye memuru vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak; ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesi usul ve yasaya uygun olup, kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalı tasfiye memurunun istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalı tasfiye memurunun istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı istinaf eden tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde avansı yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere 14/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.