T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
ESAS NO\t: 2024/244 Esas
KARAR NO\t: 2024/241
DAVA\t: Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ\t: 14/09/2024
KARAR TARİHİ\t: 19/11/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 06/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin .... Ticaret A.Ş., .... Grubu'nun amiral şirketi olduğunu, şirketler topluluğuna dahil .... San. A.Ş.'nin %73,4 hissesine sahip hakim ortağı olduğunu, davalı şirketin şirketler topluluğunun diğer bağlı şirketlerinin bazılarında da hakim ortak konumunda olduğunu, şirketlerin tamamının aynı ailenin yönetiminde olduğunu, müvekkili ....'ın ise hakim ortak .... Yapı ve Malzemeleri Ticaret A.Ş.'de %7,8, dava dışı bağlı ortak .... San. A.Ş.'de %5,2 oranında pay sahibi olduğunu, ... Grubu'nun amiral şirketi olan davalı hakim ortaklık ve bağlı ortaklıkların tamamında 2020 faaliyet yılından bu yana muhtelif yönetim kurulu üyelerinin ve ortaklarının oy ve pay çoğunluğunu kötüye kullanarak aldıkları yönetim kurulu kararları ile iç yönerge değişikliğine gidildiğini, mevzuata, hukuka ve dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararları alındığını, alınan bu kararlar ile davalı hakim ortak ve diğer bağlı ortaklıkların, muhtelif ortakların haksız ve kötü niyetli emelleri doğrultusunda zarara uğratıldığını, müvekkilinin ve diğer bazı ortakların ortaklıktan dışlanmaları, yıpratılmaları saiki ile yönetildiğini, yıllar boyunca alınan hukuka ve dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararları ile karlılığı süren hakim ortak ve bağlı ortaklıklarda ya hiç kar payı dağıtılmadığını ya da çok cüzi oranlarda dağıtıldığını, hakim ortaklıkla irtibat ve iltisakı açık olan şahısların yönetimindeki sözde bağımsız denetim şirketleri, şirketler grubunun bağımsız denetim faaliyetini yürütmek için seçildiğini, muhtelif yönetim kurulu üyelerine örtülü kar payı dağıtımı anlamına gelecek ölçüde orantısız huzur hakkı tayin edildiğini, davalı hakim ortak ve diğer bağlı ortaklıkların genel kurul toplantılarında alınan hukuka aykırı kararlara karşı 2020 yılından bu yana müvekkili tarafından davalar açılmakta ve ancak mahkeme kararı ile hakların kullanılması tesis edilmeye çalışılmakta olduğunu, huzurdaki davanın açılış tarihi itibari ile de çeşitli mahkemelerde onlarca derdest dava mevcut olduğunu, emsal teşkil eden Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. .... K. sayılı kararında bağlı ortaklık ... Orman Ürünleri ve Kağıt San. A.Ş.'nin 07.09.2023 tarihli genel kurulunda alınan kar dağıtımına ilişkin 7 nolu ve yönetim kurulu üyelerine ödenecek huzur hakkına ilişkin 9 nolu kararlarının iptaline, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. .... K. sayılı kararı ile davalı hakim ortak ... Yapı Ve Malzemeleri Ticaret A.Ş. genel kurulunun 2022 yılı olağan genel kurul toplantısına çağrılmasına, kanun hükümlerine uygun olarak çağrı ve toplantı yapmak üzere davalı şirkete kayyum atanmasına karar verildiğini, 30.12...... tarih ve .... sayılı tÜrkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde yapılan ilan ile bağlı ortaklık ... Orman Ürünleri Ve Kağıt Sanayi A.Ş.'nin olağanüstü genel kurul toplantısının 19.01.2023 tarihinde yapılacağının ilan edildiğini, belirlenen gündem ve toplantı çağırısının ortaklara tebliğ edildiğini, akabinde belirlenen tarihte 2023 yılı olağanüstü genel kurul toplantısı yapıldığını ve davacı müvekkili tarafından gerekçeli muhalefet şerhiyle olumsuz oyuna karşılık, davalı hakim ortak ... A.Ş.'nin %73,4 paya sahip olması ve hakimiyetini kötüye kullanması sonucu çoğunluk oylarıyla gündemin 4. numaralı maddesinde yer alan sermaye artırımına ilişkin karar alındığını, genel kurul toplantısında müvekkili temsilcisi sermaye artırımına ilişkin; ... A.Ş.'nin 2021 yılında kar elde ettiği ve dağıttığı, 2022 yılında ilk 9 aylık periyotta yaklaşık 160.000.000-TL kar verisi bulunduğu, yeniden değerlenme sonucu oluşan iç kaynaklara ait 152.749,972-TL sermaye artışı oranına itiraz edilmemekle birlikte iç kaynaklar dışında ortakların nakdi katkısını gerektirecek ilave bir sermaye artışına ihtiyaç bulunmadığı, böyle bir ihtiyaç varsa sermaye artış önerisinin enflasyon değerlemesi ve VUK geçici 32. madde ile getirilen değerleme imkanlarından yararlanılarak iç kaynaklarla yükseltilmesi mümkün ve yeterli iken ortaklara ek külfet getirecek nakit sermaye artışı cihetine gidilmesinin şirketin mali yapısını güçlendirmek yerine azınlık pay sahiplerine diğer grup şirketlerden ödenen ve ödenecek kar paylarının dolaylı olarak azaltılmasına ve şirket sermayesine yeniden katılmasına sebep olacağı ve iyi niyetli olmadığı, öte yandan TTK m.376 gereğince sermaye kaybı ve borca batıklık durumu nedeniyle sermayenin artırılabilmesi için işletmenin faaliyetlerinden zarar edilmesi zarureti bulunduğu, şirket kar etmeye devam ettiğine göre zarardan söz edilemeyeceği, o halde iç kaynaklar dışında ortaklara ek külfet getirecek nakit sermaye artışı cihetine gidilmesinin koşullarının oluşmadığı, kararın TMK m.2 ve m.3 gereği dürüstlük kuralına da aykırı olduğunu belirterek gerekçeli muhalefet şerhini sunduğunu, yapılan oylama sonucunda davacının muhalefet şerhine rağmen davalı şirketin %73,4 paya sahip olması ve hakimiyetini kötüye kullanması sonucunda sermaye artışına ilişkin esas sözleşmenin 6. maddesinin tadiline ilişkin kararın oy çokluğuyla kabul edildiğini, TTK m.202/2 delaletiyle müvekkili ....'ın bağlı ortak ... A.Ş.'deki payının Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi .... E. ... K. sayılı kararı ile iptal edilen genel kurul kararı da göz önüne alınarak genel kurul kararı öncesi duruma göre yani %5,2 oranı kabul edilerek mahkememizce tespit edilecek gerçek değerle veya genel kabul gören bir yönteme göre belirlenecek bir değerle davalı hakim ortak ... A.Ş. tarafından satın alınmasını ve bu şekilde dava dışı bağlı ortaklıktan çıkarılmasına karar verilmesini, paylarının tespit edilecek değerden satın alınmasını ve bu şekilde müvekkili ...'ın dava dışı bağlı ortaklık ... Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi A.Ş.'den çıkarılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; davacılar tarafından şirketin bölünmesini sağlamak maksadıyla son yıllarda birçok dava açıldığını, müvekkili şirketin ... Grup şirketleri içerisinde yer aldığını, Grup şirketlerinin ortaklık yapısının ana omurgasını .... soy ismine sahip kurucu üç kardeşin oluşturduğunu, daha sonradan bu kardeşlerin çocuklarının da çeşitli hisse oranlarıyla ortaklığa dâhil olduğunu, bu kurucu üç kardeş arasında %40 + %40 + %20 hisse oranlarının dağılımı ana omurgayı oluşturduğunu, kurucu üç kardeşten ...’ın vefatından sonra onun yerine mirasçıları ...., ..., .... ve ... %40 hisse ile ortaklıkta yerlerini aldığını, sağ olan şirket ortağı iki kardeş ... ile eşi ve çocukları %40, ... ile eşi ve çocukları da grup şirketlerinde kalan %20 hisseyi temsil ettiğini, %40 hisseye sahip merhum .... mirasçıları aktif olarak şirketlerin yönetim ve idaresinde yer alıyor olmalarına rağmen, şirketi istedikleri şekilde böldürebilmek için, şirketi çalıştırmamak ve yönetilemez hale getirmek için hareket etmeye başladığını, bu amaçla son iki yıldır Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinde çok sayıda genel kurul kararlarının iptali ile yönetim kurulu kararlarının geçersizliğinin tespiti davaları açtığını, bu davalardan karara çıkanların hemen hepsinin aleyhlerine sonuçlandığını, TTK 202'de düzenlenmiş olan hakimiyetin hukuka aykırı olarak kullanılması nedeniyle sorumluluk davası için şirketin bağlı ortaklığı zarara uğratmış olduğunun ispatlanmış olması ve bu zararın faaliyet yılı içerisinde denkleştirilmemiş olması gerektiğini, ancak bu halde bağlı ortaklığın pay sahibi tarafından tazminat veya payın satın alınması yoluyla ortaklıktan çıkarılması talebinin gündeme geldiğini, somut olayda ise davacı tarafından somut deliller ortaya konulmadan ortaklık ile davacı arasında görülmekte olan ve halen derdest olan sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararının iptali davası ve esasen davacı tarafından daha önce yine dava konusu edilmiş ve aleyhine sonuçlanmış olan bağımsız denetim şirketi seçimine ve iç yönerge değişikliğine ilişkin genel kurul kararları gösterildiğini, ..... ve ... Yapı şirketinin ... şirketinden olan alacağından sermayeye eklenen kısımlar, tüm ortaklara payları oranında eşit dağıtılması da davacı lehine oluşan bir durum olduğunu, dolayısıyla davacının burada herhangi bir hak kaybı yaşadığı iddiasına itibar edilebilmesinin de mümkün olmadığını, zira ... dısında kalan gerçek kişi ortakların hiçbirisinin sermaye artırımına katılmadığını, bu durumda sermaye artırımına sadece müvekkili şirketin ortaklarından ve grup şirketlerinden olan ... Yapı ve Malzemeleri AŞ ile ... AŞ katılacağını, ... ve ailesinin bu şirketlerde %40 oranında pay sahibi olduklarından sonuçta herhangi bir kaybının söz konusu olmayacağını, davacı tarafından sunulan İstanbul BAM, .... HD., E. ... K. ... T. 11.7.2018 İstanbul BAM kararında henüz geçerlilik kazanmamış genel kurul kararının TTK 202. Maddesi kapsamında dava konu edilemeyeceğine karar verildiğini ve esasen müvekkili lehine bir emsal oluşturduğunu, bu nedenlerle öncelikle, huzurdaki davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddini, usulden ret talebinin yerinde görülmemesi halinde Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasının bekletici mesele yapılmasını, neticeten huzurdaki haksız ve kötü niyetli davanın tüm talepler yönünden esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılara yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; TTK'nın 202/2 maddesi uyarınca, hakimiyetin hukuka aykırı kullanılması nedeniyle davacının payının satın alınması ve davacının dava dışı bağlı ortaklıktan çıkarılması istemine ilişkindir.
HMK'nın 14/2. maddesi gereğince, özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup mahkemece re'sen nazara alınması gerekmektedir.
Dava konusu olayda; davacı ile davalı ... Yapı ve Malzemeleri Tic. A.Ş., dava dışı ... Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi Anonim Şirketi'nin ortakları olup, dava konusu uyuşmazlık bir ortağın diğerine karşı açmış olduğu bir dava niteliğindedir. Dava dışı ... Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi Anonim Şirketi'nin merkez adresinin .../Samsun olduğu anlaşılmakla; yukarıda bahsi geçen kanun maddesi ve kesin yetki kuralı uyarınca davanın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği(Yargıtay 5. HD 2021/12580 Esas, 2021/15405 Karar sayılı ilamı) anlaşılmıştır.
HMK'nun 115/1 maddesindeki \"Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.\" hükmü karşısında mahkeme dava dilekçesi üzerine dava şartları arasında sayılan yetki hususunu inceleyip yetkisiz olduğu kanaatine varması halinde kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar vermesi usül ekonomisi bakımından da elzemdir.
6100 sayılı HMK.nun 114/1-ç maddesinde kesin yetki dava şartı olarak sayılmıştır. Açılan davanın mahiyeti uyarınca talep dikkate alındığında tarafların ortağı bulunduğu dava dışı ... Orman Ürünleri ve Kağıt Sanayi Anonim Şirketi'nin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Kesin yetki dava şartı olduğundan mahkemece re'sen nazara alınmalıdır. Dava dışı şirket merkezinin bulunduğu yer Samsun Asliye Ticaret Mahkemeleri yargı çevresi içerisinde kaldığı anlaşıldığından bu aşamada yapılan inceleme sonucunda mahkememizin yetkisizliği nedeniyle kesin yetkiye dair dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın HMK.nun 14/2, 114/1-ç, 115/2 maddeleri uyarınca kesin yetkiye ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
2-6100 Sayılı HMK'nun 20. maddesi gereğince taraflardan birinin yetkisizlik kararı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize başvurarak dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmelerinin gerektiğinin, aksi taktirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARATINA,
3-HMK'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal iki haftalık sürede talepte bulunulduğunda dosyanın yetkili ve görevli SAMSUN NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'ne tevzi edilmek üzere SAMSUN HUKUK MAHKEMELERİ TEVZİ MÜDÜRLÜĞÜ’ne GÖNDERİLMESİNE,
4-Mahkememizce verilen yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dava yetkili ve görevli mahkemede devam edilmemesi ve talep halinde yargılama giderlerinin değerlendirilerek HMK' nun 331/2. maddesi gereğince bir karar verileceğinin İHTARATINA,
5-Harç ve masrafların görevli mahkemede nazara ALINMASINA,
6-Dava dosyasının kesinleşmesi üzerine, iki (2) haftalık yasal süre içerisinde, taraflardan herhangi birinin, ilgili mahkemeye dava dosyasının gönderilmesini talep etmemesi halinde, ilgili dava dosyasının mahkeme Yazı İşleri Müdürü tarafından mahkeme hakiminin önüne getirilmesine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/11/2024
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza