T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/714
KARAR NO: 2024/1946
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 22/03/2022
NUMARASI: 2020/294 E. - 2022/76 K.
DAVA: Tasarımın Hükümsüzlüğü
- BİRLEŞEN BAKIRKÖY 2.FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'NİN 2021/365 ESAS SAYILI DOSYASI -
DAVA:Tasarıma Tecavüzün Önlenmesi, Durdurulması, Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/11/2024
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uzun yıllardır şekerleme imalatı ve satışını yapan geniş bir pazar payına sahip tanınmış bir firma olduğunu, davalı tarafından müvekkiline gönderilen ihtarname ile TPMK nezdinde tescilli ...tescil numaralı tasarım tescillerinin kendilerine ait olduğu iddia ederek, bu tasarımın müvekkili şirketçe üretilen şekerlemelerde izinsiz olarak kullanıldığından bahisle tasarım haklarına tecavüz edildiğini ve bahse konu ürünün üretiminin durdurulmasının talep edildiğini, müvekkilince bu ihtara karşılık verilen cevapta, müvekkili şirketin ürettiği ürünler dahilinde herhangi bir tecavüz olmadığının davalı tarafa iletildiğini, bu olay kapsamında davalı şirketin eskiden beri var olan ürün ve tasarımı haksız olarak tescil ettirdiğinin öğrenilmesine müteakip işbu davayı açtıklarını, davalı şirketin tasarım tescilinin kanun kapsamında yer alan tasarım ve ürün tanımlarına uymadığını ve davalının bu tasarım tescilinin müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini iddia ederek, davalı adına ... sayı ile tescilli tasarımın hükümsüzlüğünü ve sicilden terkinini talep ve etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımın sahibi olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirket adına tescilli tasarımların kullandığının tespit edildiğini, ancak davacının bu kullanımı meşru kılacak herhangi bir bayilik sözleşmesi, lisans sözleşmesi veya benzeri sözleşme ve düzenlemenin mevcut olmadığını, bu kullanım üzerine müvekkilince noter aracılığıyla kullanımların sonlandırılması amacıyla davacıya ihtarname gönderildiğini, davacının bu ihtara cevaben, ilgili tasarımların yenilik özelliği taşımadığını ve bu nedenle de kullanıma devam edeceğini bildirdiğini, mağdur olan tarafın davacının değil, müvekkili olduğunu ve davacının iddialarının haksız ve dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen Dava Dilekçesi; Birleşen Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/365 Esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin TPE nezdinde ... tescil numarası ile kayıtlı tasarımların sahibi olduğunu, buna karşılık davalı tarafın müvekkili şirket adına tescilli tasarımlarını kullandığının tespit edildiğini, davalı taraf ile bu kallanımı meşru kılan herhangi bir bayilik sözleşmesi veya lisans sözleşmesi veya benzeri sözleşme ve düzenleme mevcut olmadığından, ürünlerde bahsi geçen tasarımları kullanmak suretiyle açıkça müvekkili şirketin tescilli tasarımdan doğan haklarını ihlal etmesi üzerine davalıya ihtarname gönderildiğini, ayrıca davalı şirkete ait www...com isimli internet sitesinde, ürünleri başlığı altında tecavüze konu tasarımların yer aldığı ürünlerin sergilendiğini iddia ederek, müvekkili şirket tasarımlarına yönelik gerçekleşmekte olan tecavüzün durdurulmasını, muhtemel tecavüzün önlenmesini ve tecavüzün kaldırılarak müvekkili şirketin maddi zararı olan yoksun kalan kazancı karşılığında şimdilik 1.000,00 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine ve tecavüz oluşturan ürünlere el konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen Davaya Cevap; Birleşen Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/365 Esas sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili şirketin uzun yıllardır şekerleme imalatı ve satışını yapan geniş bir pazar payına sahip tanınmış ve saygın bir firma olduğunu, davalı şirketin eskiden beri var olan ürün ve tasarımı haksız olarak tescil ettirdiğinin öğrenilmesine müteakip, davacı şirketin tecavüzün önlenmesine dayanak aldığı ... tescil numarası ile kayıtlı tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve tescilin iptali ile keyfiyetin ilanı talebiyle Bakırköy 1. FSHHM'nin 2020/294 esası ile dava açtıklarını, davacı yanın iddialarının mesnetsiz olduğunu, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davcı şirketin tasarım tescil belgesinde belirtilen tasarımları, gerek niteliği, gerekse de dış görünümü itibariyle piyasada Polonya Şekeri olarak adlandırılan ve anonim hale gelerek kamuya daha önce paylaşılmış ve tüm dünya çapında üretilen şekerleme türü olduğunu, açıklanan nedenlerle davacının tecavüzünün dayanağı olan endüstriyel tasarımın yenilik ve ayırt edicilik vasıflarını taşımadığından, haksız tecavüz durumunun oluşmayacağını ve bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; \"Tüm dosya kapsamı deliller, TPMK kayıtları ve bilirkişi rapor ile ek rapor birlikte değerlendirildiğinde; davalı adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımların tamamının tescil başvuru tarihi olan 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı anlaşılmakla asıl davanın kabulüyle dava konusu tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede ise, dayanak tasarım tescilinin hükümsüzlüğüne karar verilmiş olmakla, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve hükümsüz kılınan tasarım tescili sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden birleşen davanın reddi \" şeklindeki gerekçeleri ile;
A-ASIL DOSYA YÖNÜNDEN; Davacının davasının KABULÜNE, davalı adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescilinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
B-BİRLEŞEN DOSYA YÖNÜNDEN Birleşen Bakırköy 2.Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesı'nın 2021/365 Esas Sayılı Dosyası Yönünden; Davacının davasının REDDİNE, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı/Birleşen- davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece deliller gereği gibi incelenmeden bilirkişi raporu ve ek bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması hukuka aykırı olduğunu, bilirkişiye görev olarak verilen davacı adına tescilli ... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (1-2-3-4-5-6-7-8-9) nolu tasarımlar yönünden davalının bu tasarımlardan doğan haklara tecavüzünün olup olmadığı yönünden ek rapor tanziminin istenmesi konusunda incelemeye yer vermediğini, bilirkişi raporlarında bulunan bilirkişilerin hukuki nitelendirme ve değerlendirmede bulunmak suretiyle davanın kabul edildiğini, tespitlerden yola çıkarak birleşen dava yönünden hiç bir teknik inceleme ve tespite yer vermeden müvekkil şirketin tasarımları kapsamında korumadan yararlanmadığını, tecavüzün söz konusu olmadığı görüşünün hukuk aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarında yapılan itiraza yer verilmediğini ve değişiklik yapılmadığını, itirazlarda bahsi geçen Archive. Org isimli muteber ve yasal olmayan internet sitesi üzerinden yapmayı sürdürdüklerini, bilirkişi raporlarından, Web sitelerinin arşivlenmiş sürümlerinin kayıt edildiği arşiv sisteminde' web.archive.org sitesinin bağlantısının verildiğini, ve .../... üzerinden alınan ekran görüntüleri üzerinden tespit yapıldığını, bu tespitlere dayanak bahsi geçen internet sitesinin gösterildiğinin anlaşıldığını, bilirkişi raporlarında, benzerliğe konu fotoğrafların tarihlerinin tespit edildiği internet sitesi olan ... tıpkı ..., ..., ... gibi yurt dışı menşeili özel bir kuruluşun internet sitesi olduğunu, kuruluşun isminin İnternet Archive olup, verdiği hizmet topladığı bağışlar ile dijital bir kütüphaneyi ve arşivi internet kullanıcılarına ücretsiz sunduğunu, müvekkil Şirket adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tesciline konu tasarımların hükümsüzlük şartlarını sağlamadığını, asıl davanın davacısının davasını ispatlayamadığını, hükümsüzlük davasının haksız olduğu, tasarımların SMK'dan doğan koruma hakkına haiz olduğu, birleşen davanın davalısının müvekkil Şirket'in haklarına tecavüz ettiği ve nihayeten birleşen davanın haklı olduğunu, istinaf başvurusuna konu karşı tarafça müvekkil aleyhine icra takibine konu edildiğini, dairece verilecek kararın kesin olması halinde istinaf incelemesi sonuna kadar; temyiz yolu açık olması halinde temyiz talep süresi sonuna kadar ilâmın icrasının geri bırakılmasına, Bakırköy 1. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin asıl ve birleşen dava yönünden verdiği 2020/294 E. Ve 2022/76 K. Sayılı kararının kaldırılmasına, asıl davanın reddine, birleşen haklı davanın kabulüne, karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı/Birleşen davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı karşı davacı TPE sicilinde ... tescil numarası ile kayıtlı tasarımlarının hükümsüzlüğüne karar verilmesi ve tescil iptali talebiyle açılan, karşı tarafın ise tasarıma tecavüzün önlenmesi talebiyle açıldığını, davada asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine karar verildiğini, bilirkişi raporuna dayanak mahkeme kararında iptali talep edilen tescile konu ürünlerin başvuru tarihi 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğunu, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşımadığını ve hükümsüzlük kararı verildiğini, davalı tarafından yapılan istinaf başvurusunda mahkemenin dayanak aldığı bilirkişi raporuna yönelik itirazların dile getirilmediğini, bilirkişilerce tescile konu ürünlerin yenilik ve ayırt edicilik niteliğine sahip olmadıklarının tespiti nedeniyle birleşen dosya bakımında da bu doğrudan etkili olduğundan tecavüzün olup olmadığının incelenmesine gerek bulunmadığını, bilirkişilerin dayandığı ... adlı geçmişe dönük sitelerin incelenmesine imkan veren bir sisteme yönelik eleştiri içeren ve işin esasını etkilemeyen itirazlar olup karşı tarafça tescile konu tasarımların hangi özellikleri itibariyle yenilik doğurduğu ve diğer tasarımlardan farklı ayırt edici özellikleri ihtiva ettiğine dair bir açıklama getiremediğini, tarafın istinaf dilekçesinde ki belirttiği hususların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, talebinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir .
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Asıl davanın konusu davalı adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarım tescilinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğü ve sicilden terkini, Birleşen davanın konusu endüstriyel tasarıma tecavüzün tespiti ve önlenmesi davasıdır. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırıldığı 01/07/2021 bilirkişi heyet raporunda özetle; davalı tarafa ait hükümsüzlüğü talep edilen ... (1) tescil numaralı tasarımın tescil başvuru tarihi olan 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğu ve koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olmadığı belirtilmiştir. 22/02/2022 tarihli EK bilirkişi heyet raporunda özetle, davalı adına tescilli ... tescil nolu 1-2-3-4-5-6-7-8-9 nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlük değerlendirmesinde, gerek dosyaya sunulan belgeler doğrultusunda, gerekse resen yapılan araştırmalar sonucu yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olmadıkları, hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, birleşen dava yönünden; davacı adına tescilli ... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (1-2-3-4-5-6-7-8-9) nolu tasarımlar yönünden davalının bu tasarımlardan doğan haklara tecavüzde bulunmadığı belirtilmiştir. Somut olayda davalı adına tescilli ... tescil nolu çoklu endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğünün asıl davada talep edildiği 6769 sayılı SMK 56. maddesine göre tasarımın yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı dava konusu tasarımın tescil başvuru tarihi olan 20/12/2019 tarihinden önce kamuya sunulduğu anlaşıldığından Endüstriyel tasarımın hükümsüzlük şartları oluştuğu anlaşılmakla mahkemece asıl dava yönünden verilen karar dosya kapsamına uygundur. Birleşen tasarıma tecavüzün önlenmesi yönünden yapılan incelemede, hükümsüzlük baştan beri sonuç doğuracağından ve hükümsüz kılınan tasarım tescili sahibine herhangi bir hak bahşetmeyeceğinden birleşen davanın reddine dair verilen karar dosya kapsamına göre yerindedir. Ayrıca birleşen dava yönünden tasarıma tecavüz yönünden inceleme yapılmadığı istinafta ileri sürülmüş ise de bilirkişi ek heyet raporunda, birleşen dava da davacı adına tescilli ... tescil nolu çoklu tasarımın tamamı (1-2-3-4-5-6-7-8-9) nolu tasarımlar yönünden davalının bu tasarımlardan doğan haklara tecavüzde bulunmadığının tespit edildiği Kaldı ki hükümsüzlük kararının tasarımın tescil başvuru tarihinden itibaren geriye yönelik etkisi de bulunduğu gözetildiğinde, davalı karşı/ davacının istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davalı/karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 22/03/2022 tarih ve 2020/294 E. 2022/76 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 -TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 -TL harcın asıl davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince Birleşen dava yönünden alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 149,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 278,60-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına 5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 28/11/2024