T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 03/10/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 30/03/2021
DAVANIN KONUSU: Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 03/10/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı aracına 05/03/2017 tarihinde, maliki ... olan ...'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kavşaklarda geçiş üstünlüğü kuralına uymayarak çarptığını ve tam kusurlu olarak maddi hasarlı yaralamalı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, olay sonrası araç sürücüsü ...'nın kaza mahallinden ayrıldığını, yaklaşık 20 dk sonra ebeveyni ile birlikte yaya olarak olay yerine geldiğini, trafik ekiplerince kaza tespit tutanağı tutulduğunu, ...'nın asli kusurlu olduğunun imza edildiğini, müvekkilinin darbe sonucunda ciddi anlamda yaralandığını, Denizli Devlet Hastanesince alınan raporda basit tıbbı müdahale ile giderilemez derecede sol ayak parmağında ve sol el 1.parmağında kırık meydana geldiğini, halen yatarak tedavi gördüğünü, davalı ... şirketine 12/04/2017 tarihinde iş göremezlik tazminatı için başvuru yapıldığını, ancak sigorta şirketince ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL iş göremezlik tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 8.000,00 TL manevi tazminatın sadece araç maliki ve araç sürücüsünden müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya davacı tarafın sebebiyet verdiğini, davacının, müvekkili sürücünün kullandığı araca çarptığını, davacı tarafın süratli olmasından dolayı 23 metre sürüklendiğini, müvekkilinin ilk kez trafik kazasına karıştığını, bu sebeple o anki heyecan ve endişe ile korkarak kaza yerinden uzaklaştığını, ancak kısa bir süre sonra geri geldiğini, kazadan sonra müvekkilinin davacının babası ile görüştüğünü, ellerinden gelen yardımı yapacaklarını belirttiklerini, hastanede ziyaret ettiklerini, müvekkilinin iyiniyetli yaklaşımına karşın davacı tarafın telefonlara dahi cevap vermediğini ve uzlaşma taleplerinin kabul edilmediğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... şirketi cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça müvekkili şirkete yapılan başvuruya istinaden şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, ancak ibrazı zorunlu evrakların eksik olması nedeniyle yeterli değerlendirme yapılamadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, kusur durumunun bilirkişi aracılığıyla tespitinin gerektiğini, müvekkilinden sakatlık tazminatı talep edildiğini, ancak kişinin tüm tedavileri tamamlandıktan sonra sakatlığın 12 ay boyunca stabil ve kalıcı olması halinde sakatlık tazminatının ödenebileceğini, kaza tarihinin üzerinden 12 ay geçmediğinden sakatlık iddialarının reddinin gerektiğini, geçici iş göremezlik gideri ile geçici iş göremezlik dönemine ait tedavi giderlerinden müvekkilinin sorumlu tutulmaması gerektiğini, kendileri açısında faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...6098 Sayılı B.K.'nun 56.maddesi \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.\" düzenlemesini içerir. Buna göre davacı lehine manevi tazminat hakkının varlığının kabulü gerekir. TBK'nun 56. Maddesi hükmüne göre Hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayandan manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi , mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihatı Birleştirme Kararının gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkca gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.03.2019 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı) Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği...\" gerekçeleriyle \"1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE, 39.319,56 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bu miktara davalı ... şirketi yönüden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere 28/04/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, Davalılar ... ve ... yönünden kaza tarihi olan 05/03/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 6.000,00 TL manevi tazminatın davalılar İrfan ve ...'dan 05/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı ... şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı ... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; TRH 2010 yaşam tablosuna göre yapılan hesaplama uyarınca hüküm kurulması gerektiğini, ayrıca hesaplama yapılırken 1,8 teknik faiz uygulanmasının doğru olacağını, davacı tarafça davadan önce başvuru şartının usulüne göre yerine getirilmediğinden davanın usulden reddinin gerektiğini, maluliyet tespitine esas alınan yönetmeliğin hatalı uygulandığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Somut olayda; davacı vekilince davadan önce sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve ... tarihinde evrakın sigorta şirketince kabul edildiği anlaşılmakla davalı ... şirketinin bu yöne ilişkin istinaf başvurusu yerinde bulunmamıştır.
Ancak, haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.Maluliyete ilişkin alınacak raporların, haksız fiil;11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü'ne, 11.10.2008 ila 01.09.2013 tarihleri arasında ise Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne, 01.09.2013 tarihinden sonra ise Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'ne, 01.06.2015 tarihinden sonra ise Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik'e 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun olarak alınması gerekmektedir.
Buna göre somut olayda, dosya kapsamında Adli Tıp Kurumu'ndan alınmış iki adet maluliyete ilişkin rapor bulunduğu, bunlardan ... tarihli raporda Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uygulanmak suretiyle davacının sürekli maluliyetinin % 4,2 olarak hesaplandığı, iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren iki aya kadar uzayabileceğinin mütala edildiği, ... tarihli raporun ise Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre hazırlandığı ve davacının sürekli maluliyetinin %1 olarak tespit edildiği görülmüştür.
Mahkemece hükme esas alınan aktüerya raporunun, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre hazırlanan ... tarihli ATK raporundaki maluliyetin esas alınarak PMH yaşam tablosu ve prograsif rant yöntemine göre hazırlandığı anlaşılmıştır.
Trafik kazasından zarar görenlerin zarar talepleri, destek ve destekten yoksun kalanların bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli \"PMF\" cetvellerine göre saptanmakta iken Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla \"TRH 2010\" adı verilen \"Ulusal Mortalite Tablosu\" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda; Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih, 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nın 90. maddesindeki \"... bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir...\" bölümündeki \"...bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda...\" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulamasının da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir.
Açıklamalar ışığında; mahkemece yanlış yönetmelik esas alınarak belirlenen maluliyete göre ve PMF yaşam tablosu ile bakiye ömür hesaplanmak suretiyle hazırlanan bilirkişi raporu doğrultusunda hüküm kurulması yerinde olmamıştır.
O halde mahkemece, dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi ile, dosya kapsamında maluliyete yönelik düzenlenen 24/02/2020 tarihli Adli Tıp Raporu esas alınmak ve TRH yaşam tablosu ile bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi yönteminin (prograsif rant yöntemi) kullanılması ilkeleri gözetilerek hesaplama yapılması istenip, sonucuna göre ve özellikle usuli kazanılmış haklar da göz önünde bulundurularak hüküm tesis edilmesi için kararın kaldırılması gerekmiştir.
Kabule göre; mahkemece, davacının ehliyetsiz araç kullandığı gerekçesi ile TBK'nın 52. maddesi uyarınca %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve kabul ve ret oranına göre yargılama giderlerine hükmedilmiş ise de, TBK'nın 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceği, dava harcının dava değerinin takdiri indirim uygulanmamış hali üzerinden hesaplanarak tamamlatılacağı düşünülmeden anılan şekilde karar verilmesi istinaf sebebi yapılmamışsa da bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.
Hal böyle olunca; davalı ... şirketi vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile hükmün, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı .... vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜ ile 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/03/2021 tarih ve ... Esas - ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
4-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince KESİN olarak karar verildi.
\t\t\t\t
...