T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
KARAR TARİHİ\t: 28/11/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 13/06/2024
NUMARASI\t: Esas Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 1-
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI\t: 2-
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 28/11/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ\t: 02/12/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacılar vekilinin dava dilekçesi özetle; davacıya ait ... plakalı araç 08/11/2021 tarihinde sürücü ..... İdaresinde iken olay yeri kavşağa geldiğinde, kırmızı ışıkta durduğu sırada, davalı sürücü .... idaresindeki .... plakalı araç ile önünde bekleyen ... plakalı araca arkadan çarptığını, çarpmanın etkisiyle öne doğru savrularak davacının aracının arkasından çarptığını, çarpmanın etkisiyle öne doğru savrularak ... plakalı araca arkadan çarptığını, 4 taraflı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, meydana gelen kazada .... plakalı araç sürücüsü davalı ....'ın tam kusurlu hareketiyle mezkur kazaya sebebiyet verdiğini, davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin tespiti amacıyla sigorta eksperi ... tarafından tanzim edilen 09/12/2022 tarihli raporunda, reel hasar bedelinin 132.407,23 TL olduğunun tespit edildiğini, Sigorta Ekspreri ... tarafından tanzim edilen 14/11/2022 tarihli raporunda, değer kaybı bedelinin 50.000,00 TL olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebi ile aracın kullanılamamasından kaynaklı zararın 2.700,00 TL olduğunu belirterek; fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, 100,00 TL maddi hasar tazminatının kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, (sigorta şirketi yönünden teminat limiti ile sınırlı olarak ve temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte),100,00 TL değer kaybı bedelinin, kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 100,00 TL aracın tamir süresinde kullanılamamasından kaynaklı zarara ilişkin alacağın, kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı ....'dan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ve ücret-i vekaletin davalılara tahmil edilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı sigorta vekilinin cevap dilekçesi özetle Davalı şirketin sorumluluğunun poliçe limitinin 43.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, araçta meydana gelen değer kaybının ZMMS genel şartlarındaki formüle göre hesaplama yapılması gerektiğini, davalı şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları, davacıya 6.775,86 TL değer kaybı ödemesi, 31.000,00 TL maddi hasar ödemesi, yine davacıya karşın 2.379,00 TL hasar, ödemesi, sigorta şirketine rücu kapsamında 43.000,00 TL ödeme ve poliçe kapsamında olmamasına karşılık, ekspere üç defa ayrı olmak üzere 1.022,65 TL' nin ödendiğini, davacının yapmış olduğu ödemenin, 84.117,51 TL tutarında olduğunu, davalı şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, davacının araç mahrumiyet bedeli ile ilgili talebin poliçe kapsamı dışında kaldığını, talep edilen hasar bedelinin davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, araçta meydana gelen hasar bedelinin iskonto oranının %30 olması gerektiğini, davalı şirketin KDV den sorumlu olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ....'ın cevap dilekçesi özetle; Davacının fahiş ve gerçek olmayan bir zararı talep ettiğini, ekte sunduğu fotoğraflarda da görüldüğü üzere davacının 132.407,00 TL onarım bedeli çıkacak bir hasarının bulunmadığını, eksper raporunda yalnızca fotoğraflar incelenerek varsayıma dayalı olarak hesaplandığını, davacının fahiş değer kaybı talebinde bulunduğunu, aracın dava konusu kazadan önce kazası olup olmadığını,değerini düşüren başka faktörler olup olmadığına bakılmaksızın yapıldığını, davacının 9 günlük ikame araç bedelini talep etmekte ise de; 13 kasım tarihinde yani kazadan 5 gün sonra trafiğe çıkabilir hale geldiğini, bu hususun fotoğraf ve video kayıtlarında görüleceğini, davacının tüm zararının sigorta şirketi tarafından karşılandığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; \"Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; davacıya ait ... plakalı aracın 08/11/2021 tarihinde trafik kazsına karıştığı, davacının, 08/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda oluşan hasar tazminatı, değer kaybı ve aracın kullanılamamasından kaynaklanan mahrumiyet tazminatı talebinde bulunduğu, Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 13/07/2023 tarihli raporunda; davalı sürücü ....'ın %100 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği Makine Mühendisi bilirkişisinin düzenlediği 21/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacının, davalı .... Sigorta A.Ş.'den talep edebileceği (araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin) kalan tazminat miktarının 5.224,14 TL olacağı, davacının, davalı, ....'dan talep edebileceği (araçta meydana gelen hasar bedeli- değer kaybı ve araç mahrumiyetinden doğan zarara ilişkin) kalan tazminat miktarının 145.224,14 TL olacağının belirtildiği, davacı vekilinin 18/12/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi hasar tazminat alacağının; 99.197,71 TL, değer kaybı bedeli alacağını 43.224,14 TL, araç mahrumiyet bedelini 3.000,00 TL, ekspertiz rapor ücretinin 2.423,18 TL olarak artırdıklarını beyan ettiği anlaşılmakla, dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler ile hükme esas alınan bilirkişi raporları dikkate alınarak davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\" şeklinde davacının kabulü ile; davacının, davalı .... aleyhine açtığı araç mahrumiyetinden kaynaklanan maddi tazminat davası nedeniyle 3.000,00 TL ile 2.423,18 TL ekspertiz ücretinin davalı ....'dan kaza tarihi olan 08/11/2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp davacıya verilmesine, davacının davalılar aleyhine açtığı değer kaybından kaynaklanan maddi tazminat davası nedeniyle 43.224,14 TL ile hasar tazminatından kaynaklanan maddi tazminat davası nedeniyle 99.000,00 TL olmak üzere toplam 142.224,14 TL'nin davalı .... açısından kaza tarihi olan 08/11/2021 tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden (poliçe limiti ile sınırlı olmak ve 5.224,14 TL'den sorumlu olmak üzere) temerrüt tarihi olan 30/11/2022 tarihinden başlamak şartıyla yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı .... sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen kararın yasaya aykırı olduğunu, kusur değerlendirmesinde öncelikle keşif yapılması gerekirken tüm bilirkişi incelemelerinin dosya üzerinden yapıldığını, rapora itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, tazminatların tümü fahiş şekilde hesaplandığını beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Kusura itiraz
08.11.2021 günü saat 21.00 sıralarında davalı sürücü .... sevk ve idaresindeki .... plaka sayılı otomobil ile Yeni İstanbul Caddesini takiben yolun sol şeridinden seyir halinde iken kaza mahalli ışık kontrollü kavşağa geldiği esnada otomobilinin ön kısımlarıyla, aynı istikamette trafik ışıklarında kırmızı ışığa binaen bekleyen sürücü .... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin arka kısımlarına çarpmasının akabinde çarpışmanın etkisiyle bu aracın savrularak ön ilerisindeki sürücü ..... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı (maliki davacı ... olan) otomobilin arka kısımlarına çarpması, çarpışmanın etkisiyle bu aracında önünde bulunan ... plaka sayılı otomobilin arka kısımlarına çarpması neticesi davaya konu maddi hasarlı ve zincirleme trafik kazası meydana gelmiştir.
Kaza tespit tutanağında olay mahallinde yolun;16 metre yol platform genişliğinde, bölünmüş, düz, zeminin asfalt, kuru, havanın açık,görüşün açık,kaza yerindeki azami hız limitinin 82 km/s, vaktin gece, aydınlatmanın mevcut olduğu, mahallin meskun olduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı dava dilekçesi, kaza tespit tutanağı,kaza yeri krokisi,ceza dosyası kısmi evrakları ve tüm beyanlar incelendiğinde kazanın yukarıda ‘’OLAY’’kısmında açıklandığı biçimde gerçekleştiği anlaşılmış olup aşağıdaki kanaate varılmıştır.
Kusur açısından yapılan değerlendirmede; Mahkememizce hükme esas alınan Ankara Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı'nın 13/07/2023 tarihli raporunda; davalı sürücü ....'ın %100 oranında kusurlu olduğu, olay mahallinde kırmızı ışığa binaen duraklama halinde bekleyen araçların kusurlarının bulunmadığı belirtilmekle itiraz yersizdir.
Hasara ve raporu itiraz
“Usuli kazanılmış hak” kavramı Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup, bir davada kesinleşen kısımlar, lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşturduğu gibi, bu usul kuralı davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla mahkemenin yada tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder.
01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nun 281.maddesinde bilirkişi raporuna itiraz düzenlenmiş olup, madde gerekçesinde; \"...Maddenin birinci fıkrasında yer alan düzenlemeyle, tarafların tatmin olmamaları hâlinde, bilirkişi raporuna itirazda bulunabilme olanaklarının varlığı güvence altına alınmıştır. Bu düzenleme çerçevesinde, bilirkişi raporunda bazı hususlarda eksiklikler mevcutsa yahut raporda bazı hususlar belirsizlik arz ediyorsa, taraflar, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik arz eden hususların ise bilirkişiye açıklattırılmasını yahut yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılmasını temin için, raporun kendilerine tebliğinden itibaren onbeş günlük süre içinde, mahkemeye itirazda bulunabilirler. Bilirkişiye yöneltilecek olan sorular, tarafların da görüşü alınmak suretiyle somut olarak belirlenecek olursa, rapora itiraz olasılığı da önemli ölçüde azalır ve bu suretle yargılamanın uzamasının da önüne geçilmiş olur. Burada rapora itiraz için taraflara tanınmış bulunan onbeş günlük süre, kesin süredir; hak düşürücü bir nitelik taşır. Dolayısıyla, taraflar, bu süre içerisinde, itirazlarını dile getirmez ise bilirkişi raporu, onlar bakımından kesinleşir; yani taraflar rapora itiraz olanağını tümüyle kaybederler. Bu durum, zaten Tasarının 100 üncü maddesinde yer alan ve kesin sürelerle ilgili genel bir düzenleme öngören kuralın birinci ve üçüncü fıkralarının işlerlik kazanmasının doğal bir sonucudur...\" şekilde düzenlenmiştir.
HMK’nun 280.maddesinde; \"Bilirkişi, raporunu varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak Mahkemeye verir, verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir\" düzenlemesinin, 281/1 maddesinde; \"Taraflar, bilirkişi raporunun, kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususları, bilirkişiye tamamlattırılmasını; belirsizlik gösteren hususlar hakkında ise bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilirler\" düzenlemesinin mevcut olduğu, buradaki amacın tarafların raporu okuyup değerlendirmeleri ve varsa itirazlarını bildirebilmeleri olduğu, bu durumda, yani taraflara raporun tebliğ edilmesi ve sonrasında taraflarca rapora itiraz edilmemesi halinde raporun itiraz etmeyen bakımından kesinleşeceği, artık rapora itiraz etme imkanının ortadan kalkacağı, bu hususun kesin sürelerle ilgili düzenlemelerin bir sonucu olduğu,Usulüne uygun biçimde raporun tebliği üzerine, rapora itiraz hakkı bulunan tarafların bu haklarını kullanmamış olması halinde ise, karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşacağı izahtan varestedir
(Nitekim yargıtay 17. hukuk dairesi'nin 2015/3253 esas, 2017/9419 karar; aynı daire 2015/10058 esas, 2018/4639 karar sayılı,2017/157 esas 2018/11631 karar sayılı ilamları)
Bu kapsamda hükme esas hasar raporunun 25/09/2023 tarihinde ek raporun 13/12/2023 tarihinde, ihtaratlı olarak tebliğ edilmiş olmasına rağmen hasar bilirkişi raporuna yazılı olarak herhangi bir itirazda bulunulmadığı ve hiçbir beyanın sunulmadığı, bu durumun davacı lehine usuli kazanılmış hak teşkil ettiği gözetilerek bu nedenle davalının buna yönelik istinafı itirazı yerinde görülmemiştir.
Bu halde, Dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak,
Davalı Erol'un istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı ....'ın istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
1-Davalı ....'dan alınması gereken 10.085,78 TL harçtan peşin alınan 2.521,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 7.564,33 TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
2-Davalı .... tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK'nın 359/3. fıkra gereği kararın tebliği ile 302/5. fıkrası gereği harç tahsil müzekkeresi yazılması ve tebliğ işlemlerinin İLK DERECE MAHKEMESİ tarafından yapılmasına,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi. 02/12/2024
\t\t\t\t
Başkan\t Üye\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t Üye\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t Katip
E imza E imza E imza E imza
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.