T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1673
KARAR NO:2024/1610
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:06/04/2021
NUMARASI:2020/381 E. - 2021/297 K.
DAVANIN KONUSU:Tazminat
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ... AŞ (Eski ünvanı: .... AŞ)'nin yurt dışındaki pek çok tanınmış ses, ışık ve görüntü sistemleri imal eden firmanın Türkiye distribütörlüğünü yaptığını, ve Türkiyenin her ilindeki bayilerine ve müşterilerine ses ışık ve görüntü sistemleri satışını ve teslimatını gerçekleştirdiğini, davacının 31.07.2018 tarihinde alıcısı .... Şti.olan firmaya ... irsaliye numarası ile 4 adet koli içerisinde ... kot numaralı, ... Marka, ... cinsi 4 adet ses sistemini davalı aracılığı ile gönderdiğini, davalının .... Şti.'ne teslim etmesi gereken malları kimlik bilgilerini hiç araştırmadan ... isimli, alıcı ile hiç ilgisi olmayan ve alıcı tarafından da tanınmayan 3.bir şahsa teslim ettiğini, davacı tarafından ... Kargo ile gönderilen malların alıcısına teslim edilmemesi üzerine alıcı firma davacıyı arayarak malların kendisine niçin gönderilmediğini, malların gireceği ihaleye yetiştirilmek üzere ivedi olarak gönderilmesini talep ettiğini, davacının, gönderdiği malların alıcısına teslim edilmediğini öğrenince yaptığı araştırmada gönderilen malların alıcı ile hiç ilgisi olmayan ... isimli bir şahsa teslim edildiğini öğrendiğini, davalıdan 30/05/2019 tarihli dilekçe ile kaybolan malların tazmininin talep edildiğini, tazmin dilekçesini alan davalı şirket yetkililerinin davacı şirketi arayarak hatalı olduklarını ve bir orta yol bulunması halinde malların bedelinin tazmin edilebileceklerini söylediklerini, ancak bugüne kadar davalının zararı karşılamadığını, davalı kargo şirketi tarafından gerekli kimlik bilgileri tespit edilmeden malın alıcıya değil, alıcı ile ilgisi olmayan başka bir 3.şahsa teslim edilmesi nedeniyle kaybolan mal bedeli olan 54.017,57 TLden davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, 54.017,57 TL'nin 31.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, taşıma işinin 31.07.2018 tarihinde olduğunu, açılan davanın yasada belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra açıldığını, bu kapsamda zamanaşımı yönünden davacının davasının reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin sektöründe öncü bir firma olduğu, mezkûr taşımada kendisinden beklenen tüm dikkat ve özeni eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, mezkur taşımada davalı şirkete izafe edilebilecek hiçbir kusurun bulunmadığı, zira taşımaya konu kargonun eksiksiz ve sağlam olarak alıcısına teslim edilmekle davalıya düşen edim yükümlülüğünün ifa ile sona erdiğini, taşımaya konu kargo eksiksiz ve sağlam olarak alıcısına teslim edilmekle müvekkiline düşen edim yükümlülüğü ifa ile sona erdiğini, davacı dava dilekçesinde kimlik kontrolü yapılmadan, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı olarak üçüncü bir şahsa teslim edildiği iddia edilmiş ise de kargonun alıcıya teslim edilmeden önce kimlik kontrolü ve tespiti yapıldığını, müvekkilinin personelinin alıcı olduğunu iddia eden şahsın kullanmış olduğu kimliğin sahte olup olmadığını tespit etmesi ve anlamasının beklenemeyeceğini, teslim anında kargonun içeriği ve değerinin davalı taşıyana bildirilmediği, gönderen tarafından davalı şirkete teslimi anında kargo içeriğinin beyan edilmediğini, kargoya ilişkin herhangi bir değer gösterilmediğini, davalı şirketin gönderenin beyanları ile bağlı olup gönderici tarafından bildirilen hususların faturaya işlendiğini, somut uyuşmazlıkta kargonun üzerine herhangi bir içerik bilgisinin işlenmediğini, olayda tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, taşıyanın sorumluluğunun TTK hükümleri uyarınca sınırlandırıldığını, davacı tarafın kargoya ilişkin fahiş tazminat talebinin yersiz ve dayanaksız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Dava; Taşıma sözleşmesinden kaynaklı maddi tazminat davasıdır.Davacı vekili davada; İrsaliyeli fatura, malın teslim edildiği kişiyi gösteren ve davalı kargo şirketinden alınan fatura detayı, tazmin için ... kargo'ya başvuru yazısı, tanık, keşif, bilirkişi, yargıtay kararları ve her türlü delile dayanmıştır.Davalı vekili davada;Taşımaya ilişkin belgeler, kargo önizleme belgesi (fatura),ticari defter ve kayıtlar, keşif, tanık, bilirkişi, yemin, yargıtay kararları ve sair tüm delillere dayanmıştır.Taraf vekilleri dilekçelerinde tanık deliline dayanmalarına rağmen verilen kesin süre içerisinde tanıklarını bildirmemişlerdir.Davalı vekili tarafından cevap dilekçesindeki zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.TTK’nun Taşıma Sözleşmelerinde Zamanaşımı düzenleyen 855.maddesi “ (1) Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda; diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar. (2) Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar. Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar. (5) Taşıyıcının kastından veya pervasızca bir davranışıyla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinden veya ihmalinden dolayı;a) Eşya zıyaa, hasara uğramış veya geç teslim edilmişse, b) Yolcu geç ulaşmışsa, taşıyıcının sorumluluğu üç yılda zamanaşımına uğrar.” şeklinde düzenlenmiştir.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2019/1144 Es. Ve 2019/890 K. Sayılı ilamında \" ... davalı tarafça 06.08.2014 tarihli gönderinin teslimine ilişkin olarak davacıya atfen imza içeren belge sunulmamış, davalı sistem görüntüsü sunulmakla yetinilmiş olup, bu durumda bu gönderinin davacıya tesliminin ispat edilemediğinin kabulü gerekmiştir. Bu haliyle davalının pervasızca hareketi söz konusu olduğundan, bu gönderiye ilişkin alacak talebinde 3 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olup, buna göre dava süresinde açılmıştır. Ayrıca bu durumda TTK 886.m. uyarınca davalı sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağından, bu gönderiye ilişkin zarar tutarı olarak tespit edilen ....\" yönünde karar vermiştir.Yukarıda belirtilen istinaf kararında da değinildiği üzere davalı tarafça gönderinin teslimine ilişkin olarak davacıya atfen imza içeren belge sunulmamış, sistem görüntüsü sunulmakla yetinilmiş olup bu haliyle davalının pervasızca hareketi söz konusu olduğundan davacının gönderiye ilişkin alacak talebinde 3 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olacağından gönderi tarihi 31.07.2018 olup zamanaşımına uğramamıştır.Bu sebeple Mahkememiz tarafından davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.Mahkememiz tarafından davacı tarafın iddiaları ile davalı tarafın savunmaları, davacı tarafın ilgili dönemi kapsayan ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek davalıya teslim edilen taşıma konusu kargonun alıcısına teslim edilip edilmediği, bu kargonun içerisinde ne olduğu, davacı tarafından davalıya teslim edilen mallar için dava dışı kargo alıcısına fatura/iade faturası düzenleyip düzenlemediği düzenledi ise miktarının tespiti, kargo alıcısı dışında bir başkasına teslim edildi ise bu kapsamda davalının sorumlu olup olmadığı ve sorumlu ise sorumlu olduğu miktarın tespiti için bilirkişi olarak taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak taşıma konusunda uzman bir bilirkişi ve mali müşavir bir bilirkişiden oluşan heyete tevdine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 23.02.2021 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak \"... Davacı ... A.Ş.'nin eski unvanının ... A.Ş. olduğu, Beşiktaş ... Noterliğinin 01.11.2018 tarih ve ... sayı ile tasdikli 01.11.2018 tarihli Şirket Genel Kurul Kararı ile şirket unvanının ... A.Ş. olarak değiştirildiği, Davacı .. A.Ş.'nin ticari defterlerinin delil niteliği taşıması konusunda nihaî takdir mahkemeye ait olmak üzere Bilirkişilik uzmanlık alanımız bakımından HMK m.222 uyarınca Davacı şirket lehine ve aleyhine delil teşkil eder nitelikte görüldüğü,Davacı şirket tarafından davalıya teslim edilen malların dava dışı ... Ltd. Şti.'ne gönderildiği ve gönderilmek üzere Davalıya teslim edilen mallar için dava dışı şirket adına 31.07.2018 tarih ve Seri: A Sıra No: ... no.lu fatura düzenlendiği, Söz konusu malların davacı şirket tarafından taşıttırıldığı, davacı şirket tarafından söz konusu mallar için 31.07.2018 tarih ve ... sayılı sevk irsaliyesi düzenlendiği, Davacı şirket tarafından dava dışı ... Şti.'ne teslim edilmek üzere davalı şirkete teslim edilen malların Stok Kodunun ..., Cinsinin ... olduğu, Davacı şirket tarafından davalı şirkete teslim edilen malların davacı şirket tarafından 23.05.2018 tarih ve ... sayılı gümrük beyannamesi ile ithal edildiği, ithal edilen mallar için 16.05.2018 tarih ve ... sayılı yurtdışı alım faturası düzenlendiği, ithal edilen malların davacı şirketin kanuni defterlerinde 153 Ticari Mallar hesabına kayıtlı olduğu,Davacı şirket tarafından dava dışı .... Şti.'ne gönderilmek üzere Davalı şirkete teslim edilen mallar için dava dışı .... Şti. tarafından Davacı şirkete iade faturası düzenlenmediği,Davacı şirketçe Davalıya teslim edilen ancak dava dışı şirkete teslim edilmediği iddia edilen mallar ile ilgili olarak Davacı şirket nezdindeki Dava dışı .... Şti.'nin 2019 yılı cari hesap ekstresinde söz konusu tutarın 54.000,00 TL'sinin ... no.lu hesaptan ... kodlu hesaba virmanlandığı, mevcut cari hesap ekstresi haricinde ayrı bir cari hesapta söz konusu tutarın takip edildiği,Dosyada, Davacı tarafından davalıya teslim edilen kargoların tesliminin gerçek alıcısına teslim edildiğini gösteren kaşeli ve ıslak imzalı \"Teslim Belgesine\" rastlanmadığı ve yalnızca ekran görüntüsü belgesinin bulunduğu, ekran görüntüsünün ıslak imzalı belge yerine geçmeyeceği; Davacı tarafından davalıya teslim edilen kargoların tesliminin gerçek alıcısı olan .... ŞTİ.'ne teslim edildiğinin ispatının davalı taşıyıcıya ait olduğu;Dava sunulan evrak ve bilgilerle kargonun gerçek alıcısına teslimat yapıldığının ispatlanamadığı,Davalı taşıyıcının ağır kusurlu bulunması durumunda ödeyeceği tazminat tutarının, davalı \"irsaliyesinde belirtilen ürün bedeli kadar mı\", yoksa \"sınırlı sorumluluk tutarı kadar mı\" sorumlu olup olmadığı kanaatinin Sayın Mahkemenizin takdirinde olduğu; tazminat sorumluluğunun \"sınırlı sorumluluk tutarı kadar\" olduğu durumunda, sınırlı sorumluluk tutarının 11.477,41 TL olduğu,\" tespit ve rapor edilmiştir.Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi sunulmuş olup yeni bir bilirkişiden rapor alınması talebinde bulunulmuştur. Bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamında toplanan delillere uygun olması nedeniyle Mahkememiz tarafından davalı vekilinin yeni bir bilirkişiden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.TTK’nun 886. Maddesi \" Zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, bu Kısımda öngörülen sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.\" şeklinde düzenlenmiştir.Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre; Davacı tarafından davalı ile arasında akdedilen yurtiçi taşıma sözleşmesi kapsamında oluşan hasar bedelinin davalıdan tazmini istemine ilişkin davalı aleyhine açılan maddi tazminat davasında mahkememizde yapılan yargılama sırasında alınan 23.02.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda davacı şirket tarafından davalıya teslim edilen malların dava dışı .... Şti.'ne gönderildiği ve gönderilmek üzere davalıya teslim edilen mallar için dava dışı şirket adına 31.07.2018 tarih ve Seri: A Sıra No: ... no.lu fatura düzenlendiği, davacı şirketçe davalıya teslim edilen ancak dava dışı şirkete teslim edilmediği iddia edilen mallar ile ilgili olarak davacı şirket nezdindeki dava dışı .... Şti.'nin 2019 yılı cari hesap ekstresinde söz konusu tutarın 54.000,00 TL'sinin ... no.lu hesaptan ... kodlu hesaba virmanlandığı, dosyada, davacı tarafından davalıya teslim edilen kargoların tesliminin gerçek alıcısına teslim edildiğini gösteren kaşeli ve ıslak imzalı \"Teslim Belgesine\" rastlanmadığı ve yalnızca ekran görüntüsü belgesinin bulunduğu, ekran görüntüsünün ıslak imzalı belge yerine geçmeyeceği, davacı tarafından davalıya teslim edilen kargoların tesliminin gerçek alıcısı olan ... Şti.'ne teslim edildiğinin ispatının davalı taşıyıcıya ait olduğu, dosyaya sunulan evrak ve bilgilerle kargonun gerçek alıcısına teslimat yapıldığının ispatlanamadığın rapor edildiği, davalı tarafça 31.07.2018 tarihli gönderinin teslimine ilişkin olarak davacıya atfen imza içeren belge sunulmadığı, sistem görüntüsü sunulmakla yetinildiği bu durumda bu gönderinin davacı dışı .... Şti.'ne teslim edildiğinin ispat edilemediğinin kabulü gerektiği ve bu haliyle davalının pervasızca hareketi söz konusu olduğundan TTK 886. maddesi uyarınca davalının sınırlı sorumluluktan yararlanamayacağından bu gönderiye ilişkin zarar tutarı olarak tespit edilen 54.000,00 TL'den sorumlu olacağı ve davalının 25.06.2020 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; 54.000,00 TL maddi tazminatın 25.06.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.\" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; 54.000,00 TL maddi tazminatın 25.06.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taşıma işinin 31/07/2018 tarihinde olduğunu, açılan davanın yasada belirtilen 1 yıllık süre geçtikten sonra açıldığını, zamanaşımı yönünden davanın reddi gerekirken kabulünün hatalı olduğunu, davalının pervasızca hareketi olmadığını, dava konusu taşımada müvekkilinin hiçbir kusur bulunmadığını, taşımaya konu kargonun eksiksiz ve sağlam olarak alıcısına teslim edilmekle müvekkiline düşen edim yükümlülüğünün ifa ile sona erdiğini, kargonun alıcıya teslim edilmeden önce kimlik kontrolü ve tespitinin yapılmadığını, davalı personelinin alıcı olduğunu iddia eden şahsın kullanmış olduğu kimliğin sahte olup olmadığını tespit etmesi ve anlamasının mümkün olmadığını, davalının tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle kimlik kontrolü neticesinde alıcıya teslim yapması sebebiyle sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığını, illiyet bağının bulunmadığını, bir an için davaya konu kargonun alıcısına teslim edilmediği düşünülse dahi bu durumda dava dışı alıcı konumundaki şirket tarafından davacıya iade faturası kesilmesi gerektiğini, bu durumun gerçekleşmemesinin dahi müvekkilinin davaya konu taşımayı eksiksiz ve tam olarak yerine getirdiğinin bir göstergesi olduğunu, hal böyleyken yerel mahkeme tarafından eksik ve hatalı inceleme sonucu tanzim edilen hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporu baz alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının taşınan eşyanın içeriğine ilişkin eksiksiz ve gerçeğe uygun olarak bildirim yapma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, teslim anında kargonun içeriğinin beyan edilmediğini, kargoya ilişkin olarak herhangi bir değer gösterilmediğini, hatta gönderen tarafından kargonun içeriğini ve değerini ispata elverişli irsaliye dahi sunulmadığını, nitekim davacının kargo içeriğine ilişkin bir sevk irsaliyesi de sunamadığını, içerik ve değerinin beyan edilmesi halinde kargonun taşıma esnasında uğrayabileceği olası zararlara karşı uygun şekilde sigortalanmasını söz konusu olabileceğini, bu hususun gereğinin yapılması, salt sigorta için ek ücret ödemekten imtina etmek adına, adeta taşıyandan gizlenmek suretiyle engellendiğini, yanlış ve eksik bildirimden veya hiç bildirilmememden ilgilinin sorumlu olduğunu, davaya konu kargoların fatura ve irsaliye ile ibraz edilmediğini, bu nedenle kargo içeriğinin bilinmediğini, dolayısı ile davacının tüm iddialarının ispata muhtaç olduğunu, kargonun içinde bulunan ürünlerin ikinci el veya arızalı olma ihtimali bulunduğunu, taşımaya ilişkin hükümler uyarınca, içeriği doğru beyan edilmeyen kargonun mahiyetinden kaynaklanan zararın göndericiye ait olduğunu, TTK m.864 gereği gönderici gönderdiği kargoya ilişkin tüm bilgileri tam ve eksiksiz olarak taşıyıcıya bildirmek zorunda olduğunu, gönderenin, eşyanın varış noktası, cinsi, miktarı ve nitelikleri ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorunda olduğunu, yerel mahkemenin tüm bu hususları göz ardı ederek davalı aleyhine tam tazminata hükmetmiş olmasının açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, tam tazminata hükmedilmesini gerektiren koşulların bulunmadığını, tam tazminata hükmedilebilmesi için taşıyanın ağır kusurunun ispatlanması gerektiğini, dava konusu taşımada müvekkilinin kusurlu olduğu kabul edilse dahi, ağır kusur ve hile durumunun mevcut olmadığını, sınırlı sorumluluk bulunduğunu, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, kargo taşıması yoluyla gönderilen malın alıcıya teslim edilmemesi sebebiyle taşımaya konu mal bedelinin davalı taşıyandan tahsili istemiyle açılmış bir tazminat davasıdır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı; ses, ışık ve görüntü sistemleri satışı yaptığını, bu kapsamda dava dışı alıcı ... Şti.olan firmaya ... irsaliye numarası ile 4 adet koli içerisinde ... kot numaralı, ... Marka, ...cinsi 4 adet ses sistemi sattığını, bu emtiayı 31.07.2018 tarihinde davalı aracılığı ile bu şirkete gönderdiğini, gönderdiğini, ancak davalının.... Şti.'ne teslim etmesi gereken malları A... isimli birine teslim ettiğini, alıcının da kendisini arayarak malların teslim edilmediğini belirttiği, bu şekilde alıcına teslim edilmeyen ve kaybolan emtianın değerinin faturada yer alan 54.017,57 TL olduğunu, davalının malları alıcına teslim etmemesi sebebiyle kusurlu olduğunu ve bu bedelden sorumlu olduğu ileri sürerek eldeki davayı açmıştır.Davalı ise; davanın 1 yıllık süre içinde açılmadığından zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, kargonun içeriğinin ve değerinin gönderici davacı tarafından belirtilmediğini, yanlış ve eksik bildirimden doğan sorumluluğun gönderene ait olduğunu, davacının iddialarının ispata muhtaç olduğunu, talebin fahiş olduğunu, ancak sınırlı sorumluluğun söz konusu olabileceğini savunmuştur.Taşıma nedeni ile meydana gelen zıya, hasar ve gecikme sonucu oluşan zararın tazmininden söz edilebilmesi için öncelikle taşıyıcının sorumluluğunun belirlenmesi, sorumluluğun doğması halinde ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırlarının belirlenmesi gerekmektedir. TTK’nın 875. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımı yapılmış olup taşıyıcı ancak TTK'nın 875/3, 876 ve 878. maddesinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulur.TTK'nın 875/1 maddesindeki düzenlemeye göre taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Karayolu Taşıma Yönetmeliği m. 40/9'daki düzenlemeye göre ise yetki belgesi sahipleri; eşya, kargo ve bagajları, teslim aldıkları andan teslim edinceye kadar, eşyanın, kargonun veya bagajın tamamen veya kısmen kaybından, zayiinden, hasara uğramasından, çalınmasından, güvenliğini sağlamaktan, teslim aldıkları şeklini muhafaza etmekten, korunması ve taşınmasından sorumludurlar. Anılan yasal düzenlemeler uyarınca taşıyıcı, taşınma eşyasını taşınmak üzere teslim almasından teslim edinceye kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaı ve hasarı ile teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının sorumluluğu kural olarak eşyayı teslim ettiği anda son bulur. Buradaki teslimden, taşıma sözleşmesi veya senedinde gönderilen olarak belirtilen kişi ya da sonradan gönderen veya gönderilenin talimatı üzerine teslimi istenen üçüncü kişi tarafından eşyanın teslim alınması anlaşılmalıdır. TTK'da öngörülen sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcı, TTK'nın 876.maddesi uyarınca ''çok tedbirli bir taşıyıcının gösterebileceği özeni göstermiş olsaydı yine de zıya, hasar veya gecikmenin oluşacağını'' ya da zararın TTK’nuın 878. maddesinde sayılan özel durumlardan birinden kaynaklandığını ispatlamalıdır.TTK'nın 880/1 maddesi hükmünde taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanacağı belirtilmiştir. Ancak tazminat hesaplamasında 880 ve 882/1 maddesi ile sınırlama getirilmiştir. Buna göre hesaplanan tazminat hiç bir zaman eksik brüt ağırlığın kilogramı başına 8,33 Özel Çekme Hakkını aşamayacaktır. Sınırlı sorumluluk durumu bu olmakla beraber, 6102 sayılı TTK m. 886'da \"Sorumluluğu sınırlama hakkının kaybı\" başlığı altında, taşıyıcının sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı hallerin belirlendiği görülmektedir. TTK’nın 886. maddesi uyarınca taşıyıcı veya TTK’nın 879. maddede belirtilen kişiler zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiil veya ihmalle sebebiyet verdiklerinin ispat edilmesi halinde sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaklardır.Somut olayda davacının düzenlediği 31.07.2018 tarihli faturada yer alan '' ... Marka, ... '' olarak belirtilen emtiayı dava dışı .... Şti.olan firmaya sattığı, satış faturası ile 182196 numaralı sevk irsaliyesinin dosyada bulunduğu, faturanın davacının usulüne uygun tutulan ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, adı geçen firma ile 2017'den bu yana ticari ilişkisinin bulunduğu, yine davalı şirket tarafından verilen ekran görüntüsü çıktısında 31.07.2018 tarihli gönderinin miktarının 4 koli olduğu, göndericinin davacı şirket, alıcının dava dışı alıcının .... Şti.olduğu, kargonun 02.08.2018 tarihinde gerçek alıcısı yerine ...'e teslim edildiği görülmektedir. Davacının faturasına konu ettiği malların 4 adet olduğu, kargo ekran görüntüsünde de davacı tarafından davalıya 4 koli malın teslim edildiği, bu açıdan davalının malların taşınmak üzere teslim edilmediğini ileri sürülmediği de nazara alındığında dava konusu emtianın faturaya göre 4 adet ''... Marka, ... '' olduğu, davalı ekran görüntüsüne göre 4 koli emtianın davalıya teslim edildiği, ancak davalının gerçek alıcısına değil farklı bir kişiye bu malları teslim ettiği çekişmesizdir. Davalının taşınmak üzere teslim aldığı malları gerçek alıcısına teslim ettiğini kanıtlayamadığı, bu şekilde malların kaybolduğu anlaşılmakta olup TTK’nın 875. maddesi gereğince davalı taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde meydana gelen bu zıyadan sorumludur. Emtiaların kaybolması ve gerçek alıcısına teslim edilmemesi şeklindeki davalı eyleminin TTK’nın 886. maddesi uyarınca pervasız bir davranış olarak kabulü gerekir. Bu nedenle somut olayda sınırlı sorumluluk hallerinin uygulanma yeri bulunmamaktadır. Mahkemece de bu yönde hüküm kurulması yerinde olmuştur.Taşımaya konu emtiaların 31.07.2018 tarihli faturada 4 adet ''... Marka, ...'' olan, ses, ışık, görüntü sistemlerinden oluşan emtialar olduğu, yurt dışından ithal edilerek yurt içinde satışının yapıldığı, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere söz konusu malların ithalat belgelerinin ve faturanın uyumlu olduğu, bu nedenle eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerinin fatura değeri olduğu anlaşıldığından mahkemece bu bedele hükmedilmesinde de bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan bu nedenlerle, HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararı usul ve yasaya uygun olup davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 2.766,54 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair;HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi14.11.2024