T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 23. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ (İ S T İ N A F D İ L E K Ç E S İ N İ N
\t\t\t\t\t R E D D İ)
\t\t\t (İ S T İ N A F B A Ş V U R U S U N U N
\t\t\t E S A S T A N R E D D İ)
ESAS NO\t: 2024/950
KARAR NO\t: 2024/1588
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN \t: ... \t...
ÜYE \t: ... \t...
ÜYE \t: ...\t ...
KATİP\t: ... \t\t...
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t: ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 14/06/2023
ESAS-KARAR NUMARASI : 2011/410 E.-2023/485 K.
DAVACI-K. DAVALI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALI-K. DAVACILAR\t:
Davacı vekili ile davalı-karşı davalılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
Davacı vekili; müvekkili kooperatifin 2002 yılından önceki yöneticileri olan davalıların kooperatifi zarara uğrattıklarını, konumlarını kullanarak menfaat elde ettiklerini, kurulan hesap tetkik komisyonu tarafından kooperatif kayıtlarının incelendiğini, davalıların inşaat işlerini verdikleri ... İnş. Ltd. Şti.'ne inşaat işleri kontrol edilmeden, hak ediş tutanakları düzenlenmeden 415.205.941.063 TL. fatura karşılığı ödeme yaptıklarını, daha sonra hiç ihale yapılmadan, teklif alınmadan sürekli ek sözleşmeler yaparak aynı firmaya değişik işler verip para ödediklerini, firmanın kestiği faturaların hangi iş için kesildiğinin belli olmadığını, firma sahibinin eşini usulsüz olarak yönetime üye yaptıklarını, bu üyelik karşılığı belirlenen 12.500.000.000 TL alınmadan firmaya iş yaptırıldığını, ancak bu işlerin ne olduğu, niteliği ve miktarı konusunda hiçbir bilgi bulunmadığını, müteahhidin firmanın kestiği faturaların bedelini alabilmek için davalılardan ...'ya fatura bedellerinin %20'sine verdiğini kabul ettiğini, kooperatif ana sözleşmesinin 8. maddesinde kooperatif inşaat işlerinde kullanılacak su ve elektrik bedelleri ve onlarla ilgili her türlü bakım ve onarım bedellerinin müteahhit firma tarafından ödeneceği belirtildiği halde bu ödemelerin kooperatif hesabından ödendiğinin tespit edildiğini, kooperatif hesabından TEDAŞ'a 11.126.670.000.TL ödendiğini, bunun içinde kaçak elektrik kullanmak sebebiyle kesildiği, kullanım ücreti olarak 3.191.000.000TL. ödendiği ve tamir ve bakım masrafları olarak da 946.000.000.TL kooperatif kasasından ödendiğinin öğrenildiğini, davalıların yönetimde oldukları süre içerisinde çeşitli firmalardan sebebi anlaşılamayan bir şekilde çeşitli faturalar ile 7.116.768.997 L. çam kereste alarak kooperatifi zarara uğrattıklarını, çünkü kooperatife ait tüm ahşap işlerinin ... Mobilya firmasına malzemeleri kendisine ait olarak anlaşma yapıldığını ve ücret ödendiğini, bu kerestelerin ne için alındığı ve nerede kullanıldığının belli olmadığını, yönetimin kendi akrabaları ile ticaret yapmasının yasak olduğunu, ancak davalıların ... Mobilya adlı firmaya fatura karşılığı 1.600.000.000 TL. ödeme yaptıklarını, ancak faturadaki kooperatif yönetiminin adresi ile firmanın adresi aynı yer olup bu firmayı da temsil yetkisinin davalı ...'ya ait olduğunu, bu fatura bedelinin ne için ödendiğinin belli olmadığını, hiçbir ihale ve teklif almadan kooperatifin kapı ve pencere doğramaları yapım ve montajı işleri için ... Mobilyaya 23.100.000.000 TL. ödeme yapıldığını, yapılan imalatların sözleşmeye uygun olmadığı, kötü malzeme ve işçilik nedeniyle takılan kapı pencerelerin kullanılamaz olduğu hususlarının anlaşıldığını, davalıların kontrol görevini yapmadan ödeme yaptıklarını, davalıların yönetimleri sırasında değişik firmalardan 7.001.176.000 TL., 3.434.000.000 TL., 3.663.775.000 TL., 888.800.000 TL. çimento ve hazır beton satın alındığını, müteahhidin yapılan görüşmeler sonucunda bu fatura bedellerinin kendisi tarafından ödendiğini beyan ettiğini, ancak yapılan sözleşme gereği tüm malzemelerin müteahhit firmaya ait olduğunu, bu çimento ve hazır betonların nerede kullanıldığının belli olmadığını, yine davalılar tarafından ... adlı şahsa 11.01.2002 tarihli gider pusulası ile hatıl işçiliği olarak 1.450.000.000 TL., 21.08.2001 tarihli adi kağıda yazılmış kayrak işçiliği adı altında 1.550.000.000 TL. ödenmiş olup her iki belgenin de geçerliliği olmadığını, yine ...'a 31.01.2002 ve 1 nolu para makbuzu ile 1.230.000.000 TL. ödeme yapıldığını, ne iş yapıldığı ve ne iş için ödendiğinin belli olmadığını, hesap tetkik komisyonu raporunda 1997 yılından 31.12.2002 tarihine kadar kayıtlarda 626.488.382.584 TL. gelir gözüktüğü, kooperatifin resmi ve özel tüm evrak, fatura ve benzeri yasal belgelerle 585.169.102.438 TL. gideri bulunduğu ve aradaki fark olan 41.319.238.151 TL.'nin hesaplarda bulunmadığı ve eski yönetimce zimmete geçirildiği hususlarının tespit edildiğini, davalı ...'ya yönetim ve genel kurul kararı olmaksızın özel arabası ile Çeşme'ye gidip geldiği için 1.556.850.000 TL. benzin parası ödendiğini, üyelerden ...'un 19.000.000.000 TL. kooperatiften yeni bir hisse aldığını ve 16.000.000.000 TL.'sını kooperatife, kalan 3.000.000.000 TL.'sını kooperatif başkanı olan ...'nın şahsi hesabına gönderdiğini, davalı ...'nın bu miktarı 13 ay sonra kooperatif hesaplarına yatırdığını, 18.02.2002 tarihinde ... tarafından 23.000.000.000 TL. yatırıldığını ancak kooperatif kayıtlarında üyelik ile ilgili hiçbir kayda ve aidat ödemesine rastlanmadığını, yine üye ... ile ilgili usulsüz işlemler yapıldığını, üyelerden ... tarafından kur'a dışı bırakılarak açık artırma ile satışa çıkarılan 2 adet dairenin 35.750.000 TL. fark ödenerek alındığını, ancak sonradan evde eksiklikler olduğu ve örnek evin tam bitirilmiş olması gerekmekte olduğu gerekçesi ile genel kurulda tutulan tutanak ile kooperatife başvurması üzerine 10.762.000.000 TL. harcama yaptığını ve harcamaların kooperatife ödenmesi gereken miktardan kesilerek kalanının ödendiğini, davalıların yapılanları kontrol etmeyerek örnek ev ile ilgili olarak kooperatifi 10.762.000.000 TL. zarara soktuklarını, yeni yönetimce oluşturulan komisyonca davalıların toplam olarak kooperatifi 271.579.951.917 TL. zarara uğrattıklarının tespit edildiğini, davalı şirket ve ...'nun ekonomik olarak kooperatifi zarar verdiğini ve davalı eski başkan ile yakın ilişkileri nedeniyle davaya dahil edildiğini ileri sürerek,
Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000.000.000.TL.'nın davalıların yönetime geldikleri tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,
Davalı eski yönetim ile işbirliği yaparak kooperatifi zarara uğratmaları nedeniyle şimdilik 1.000.000.000 TL.'nin zarar tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden tahsiline,
Karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekilince 21.10.2003 tarihli dilekçesi ile, davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın takip edilmeyeceği belirtilmiş, aynı tarihli duruşmada adı geçen davalılar hakkındaki dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.
Davalılar ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... vekili; müvekkiline ödenen paranın 415.205.941.063 TL. olmayıp 441.545.201.063 TL. olduğunu, yeni yönetimin müvekkili şirket ile yaptığı sözleşmelerle birlikte ödenmesi gereken miktarın 518.000.000.000 TL. olduğunu, şu anda müvekkilinin alacaklı konumunda olduğunu, müvekkilinin kooperatife başvurarak alacaklarından 12.500.000.000 TL.'sini eşi ... ... adına temlik ettiğini belirterek eşinin kooperatife kaydını istediğini, yönetimce üye kaydının yapıldığını, muhasebeden mahsup işlemi yapılarak karar defterinin 184. sırasına kaydedildiğini, kooperatif anasözleşmesinin 8. maddesinin kooperatif inşaatında kullanılacak su ve elektrik bedelleri ile bunlarla ilgili bakım onarım giderlerinin müteahhit firmaya ait olacağı iddiasının doğru olduğunu, ancak bu ödemelerin kooperatif tarafından yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, çünkü usulüne uygun elektrik ve su aboneliği olduğu takdirde hükmün geçerli olduğunu, kooperatifin TEDAŞ'a abone olduklarını belirtmesine rağmen müvekkilinin elektrik panosunu yaptırıp elektrik vermeleri için TEDAŞ'a başvurusu üzerine gelen görevlilerin panoda elektrik olduğunu ve bunun kaçak olduğunu bildirerek kooperatife 90.000.000.000 TL. ceza kestiğini, cezanın kesilmesi ile müvekkilinin bir ilgisi bulunmadığını, kooperatif ödemelerinin ise site aydınlatılması ve sitenin her tarafına ışıklar yanmaya başlaması nedeniyle inşaat dışı ödemeler olduğunu, ayrıca kooperatif üyelerinin kendi dairelerinde ekstra işler için çalışmalar yaptıklarını ve elektrik tükettiklerini, müvekkilinin kooperatifi nasıl zarara soktuğu ve davalı eski başkan ile yakın ilişkilerinin neler olduğunun açıklanmadığını, 1997 yılında başlayan inşaatta arka arkaya büyük ve öngörülemeyen maddi krizler nedeniyle sözleşmeye uymak zorunda olan müvekkilinin büyük ve ağır maddi kayıplara uğradığını belirterek davanın reddine; karşı davada ise; 10.000.000.000 TL. \"Bayındırlık Fiyat Farkı\"nın davalı kooperatiften tahsiline karar verilmesini talep ve karşı dava etmiştir.
Davalılardan ...; genel kurulda dava açma yönünde karar alınmadığından kooperatif yöneticilerinin dava açma hakkı bulunmadığını, ayrıca davanın denetim kurulu tarafından açılabileceğini, kooperatifin hiçbir şekilde zarara uğratılmadığını, kooperatif müteahhidine fazla ödeme yapılmadığını, kooperatif müteahhide borçlu iken yönetimin el değiştiğini, hesap tetkik komisyonunun yaptığı değerlendirmelerin afaki olup varsayımlara dayandığını, haksız kazanç iddialarının yersiz olduğunu, ... İnşaat ile yapılan işler karşılığı 441.400.000.000 TL. olup bu işlere ait mukaveleler, istihkaklar ve götürü bedel sabit fiyatla yaptırılan işlere ait mukavelelerin kooperatifte olduğunu, şirket alacağının bir kısmını eşine temlik ederek eşinin üye kaydının yapıldığını, önceki yönetim tarafından TEDAŞ'a üye olunduğunun belirtildiğini ve genel kurula bu hususta bilanço sunulduğunu, hatta yönetim kurulunca bu konuda karar alındığını, hal böyle iken TEDAŞ'a yapılan müracaatta aboneliğin olmadığı ve kaçak elektrik kullanıldığına dair tutanak tutulduğunu, uzun çalışmalar ve pazarlıklar sonucu belirtilen rakama indirildiğini, alınan çam keresteler, ... mobilyaya yaptırılan dolaplar, alınan çimentoların hepsinin kooperatifte kullanıldığını, işi yapan kişilerin ve kuruluşların belli ve yaptırılan işlerin ortada olduğunu, ...'e kayrak taşı işçiliği ve hatıl işçiliği yaptırıldığını, bunun karşılığı ödeme yapıldığını, ...'ın elektrik mühendisi olduğunu, işi yapıp parasını aldığını, faturasını verdiğini, 01.01.1997 tarihinden 31.12.2002 tarihine kadar üyelerden tahsil edilmesi gereken para 590.475.178.517 TL. olup kendilerinin belirttiği kabul edilirse harcamanın 585.169.102.438 TL. olduğunu, ayrıca üyelerden alacaklar olduğunu, toplanan paraların bankaya yattığını imza karşılığı bankadan çıktığını, ayrıca karar defterine kalem kalem kayıt edilip imza alındığını, kasaya alınan paralar için dahi çek kesildiğini ve imza alındığını, kooperatifin muhasibinin şu anda yönetimde olduğunu, defter kayıtlarının onun vasıtası ile tutulduğunu, her genel kurulda yönetimin oybirliğiyle ibra edildiğini, zimmetin belgelerle ispatının gerektiğini, inşaatların Çeşme'de olduğunu, genel kurullarda araç kiralama ve yakıt almaya yönetime yetki verildiğini, hisse devir temliklerinde menfaat teminini iddiası ile tüm iddiaların asılsız olduğunu, ...'in bugün yönetimde olduğunu, örnek binayı fark vererek kur'a dışı iktisap ettiğini, örnek binanın noksanlarının bulunması nedeniyle harcamalar yapıldığını, yapılan harcamaların parasının bu şahıs tarafından ödendiğini, bilahare yönetim kurulu kararı ile tahsil edilecek paradan düşüldüğünü, yaklaşık 100.000.000.000 TL.'nin genel giderler olduğunu, toplanan paralardan zarar ve bu gider düşüldüğünde geriye 200.000.000.000 TL. kaldığını, bu para ile 44 tane Triplex bina, sosyal tesis, yüzme havuzu, iki tane süs havuzu, arıtma tesisi, su deposu, bahçe duvarları, gezinti yolları ve bordürler, tretuvarlar, yol tesviyesinin bitirilmesinin mümkün olmadığını, ... inşaatı kötülediklerini, ancak yeni yönetimin bu şirketle çalışmaya devam ettiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılar cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
İlk derece Mahkemesince; \"Bilirkişi raporlarında belirtildiği gibi kooperatife ait şantiyeden 3.191,98 TL kaçak elektrik kullanılmış olup, kaçak elektriği kullanan ... İnşaat Limited Şirketi ile yönetici ...'nın bundan sorumlu olduğu, ayrıca ... üyelerin ödediği parayı üzerinde tuttuğundan, kooperatifi 1.914,66 TL ve ayrıca da kaynak işine ait ödemeden dolayı 550,00 TL sorumluluğunun olduğu, asıl davada davalı olarak gösterilen ...'nun kooperatifin uğradığı zarardan herhangi bir sorumluluğunun olmadığı, ... İnşaat Limited Şirketi ile ... ... açmış olduğu karşı dava ile kooperatiften olan alacağının tahsilini istemiş ise de; bilirkişiden alınan rapor ve ek raporlarda alacağının olduğu tespit edilememiştir.
Toplanan delillere göre asıl davada kooperatif yöneticileri davalılar ... ile ... hakkında açılan davanın açılmamış sayılmasına, davacı kooperatifin ... ile ... İnşaat Limited Şirketi hakkında açılan davanın ise kısmen kabulüne, karşı davanın ise reddine karar vermek gerekmiş\" denilerek,
Asıl davanın kısmen kabulü ile; kaçak elektrikten kaynaklanan 3.191,98 TL'nin (3.191.981.474 eski TL) davalılar ... ile ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti'nden müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Üyenin ödediği parayı üzerinde tutmaktan kaynaklı 1.914,66 TL'nin (1.914.660.000 eski TL) ve kaynak işine ait ödemeden doğan 550,00 TL'nin (550.000.000 eski TL) ...'dan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl dava yönünden ... hakkında açılan davanın esastan reddine,
Asıl davanın davalıları ... ile ... hakkında açılan davaların açılmamış sayılmasına,
... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ...'nun açmış olduğu karşı davanın reddine,
Karar verilmiştir. \t
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; 01.07.2022 tarihli ek bilirkişi raporuna itiraz etmeleri üzerine bilirkişi kurulunca sunulan ek raporda yeni bir değerlendirme yapılmadığını, mahkemece sonuç kısmı da dahil olmak üzere - kopyala-yapıştır işlemi ile hazırlanan rapora dayanılarak kurulan hükmün eksik incelemeye dayandığını,
Hükme esas alınan kök ve ek raporunda, davalının yaptığı işlerin bedeline dair toplu bir tespit raporu bulunmadığından dolayı dava konusu belirtilen alacak ve zararlara ilişkin olarak sağlıklı bir değerlendirme yapılamadığı tespitinin dosya içeriğine aykırı olduğunu, dosyada bulunan CD'de 14.04.2005 tarihli İnceleme Raporunun Ek 22 kısmında davalı yüklenicinin yaptığı bütün işlerin bedeli olarak \"1997-2002 yılları arasında kooperatif tarafından ... Şirketi'ne yapılan ödemelerin tutarının 412.730.301,063 TL olduğu görülmüştür.\" şeklinde tespitin yer aldığını, ekinde kooperatif ile davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen sözleşmelerin de bulunduğunu, inceleme raporu ve ekindeki sözleşmeler incelenerek hesaplama yapılabilecek iken bu hususun göz ardı edildiğini,
Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hukuken fahiş hata barındırdığını, itirazlarının raporda ve mahkemece değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun maddi anlamda kesin hüküm kapsamında olmayan başka bir ilama dayalı olarak düzenlendiğini, Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin delil tespiti dosyalarının bulunduğu, buna rağmen eksiklik bulunması durumunda keşfe gidilmesinin gerekli olduğuna dair talep ve itirazlarının nazara alınmadığını, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen 2003/499 E. sayılı davanın konusunun havuz ve sosyal alanlarda yapılacak işler için toplam 2.000,00 TL olduğun, iş bu davanın konusunun ise farklı olduğunu,
Ticaret Bakanlığı Denetim Raporunda \"Kooperatifin mevcut banka ekstreleri ile diğer belgeler üzerinde yapılan incelemelerde, 1997-2002 yılları arasında elde edilen gelirlerin 678.353.835.103 TL ve giderlerin ise 615.083.857.786 TL olduğu, 7.794.549.002 TL banka hesaplarında kaldığı, böylece gelir gider arasındaki net farkın 55.475.428.315 TL olduğu... gelir gider farkının dönemin yönetim kurulu üyelerinin uhdesinde bulunduğu\" sonucuna ulaşılmış olmasına rağmen eksik hesaplama barındıran rapora dayalı olarak hüküm kurulduğunu,
Bilirkişi raporunda ... ...'nun üyeliğinin dava konusu olmaması, yüklenicinin eşinin üyeliği için ödenmesi gerekilen 12.500.000.000 TL tutarın, sanki yüklenici şirketin alacağına karşılık olarak gösterilmesi ancak söz konusu alacağın aslında var olmaması sebebiyle kooperatifin zarara uğratıldığı iddialarının dikkate alınmadığını,
Elektrik tüketim bedeli olan 3.191.981.474 TL'den davalı ...'nın ve Yüklenicinin birlikte sorumlu olacaklarına dair karara katılmakla birlikte, kaçak elektrik cezasından yüklenicinin ve yönetim kurulu başkanı davalının sorumlu olmayacağı, sorumluluğun genel kurula gerçek dışı bilgi veren dava dışı önceki yönetim kurulunda olacağına dair bilirkişi raporundaki varsayımsal tespitlere dayalı hükmün kaldırılması gerektiğini,
Bilirkişi raporunda ısrarla kooperatifin kayıt ve belgelerine ulaşılamadığı gerekçesi ile yetinilerek diğer resmi kayıt ve belgelerin görmezden gelindiğini, dosya içerisinde yer alan Çeşme Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/25 D.iş sayılı dosyasından alınan raporda ve İnceleme raporunda yeterli tespitler bulunduğunu, kaldı ki bilirkişi raporunda belirtilen eksikliklerin müzekkere cevabı ile tamamlandığını,
Yine hükme esas alınan 01.07.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda kur'a dışı bırakılarak ...'e açık artırma ile satılan ancak eksiklikler bulunması nedeniyle adı geçen tarafından yapılan harcama tutarının kooperatife yaptığı ödemelerden kestiği, kooperatifin bu nedenle 10.762.000.000 TL zarara uğradığı iddialarının incelenmediğini, satışın genel kuruldan geçmesinin sonraki tarihli hukuka aykırılığa muvafakat anlamı taşıdığının kabul edilemeyeceğini,
...'nın ceza yargılamasında beraat etmediğini, hakkında zamanaşımı sebebi ile düşme kararı verildiğini, ceza yargılamasında ...'nın kooperatifin yönetim kurulu üyesi iken kendi şirketi ile ticari ilişkilere girdiğinin ispatlandığını, adı geçen davalının Kooperatifler Kanunu'nun 59. maddesinin 6. fıkrasına aykırı hareket ederek müvekkili kooperatifi zarara uğrattığını,
Davalı yüklenici şirket yetkilisi davalı ...'nun şahsi münasebetleri ve şahsi ödeme alması ile şahsen yaptığı haksız ve hukuka aykırı eylemleri nedeniyle müvekkilinin zararının doğduğunu, davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kısmen kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Davalı- karşı davacı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ve karşı davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; kaçak elektrikten kaynaklanan 3.191,98 TL'den müvekkili şirketin sorumlu olmadığını, bilirkişi raporunda söz konusu elektrik tüketim bedelinin abonelik tesis edilmeden önceki döneme ilişkin olduğunun tespit edildiğini, aboneliği tesis edenin ve sonrasında kooperatif inşaatını gerçekleştirenin müvekkili şirket olduğunu, kaldı ki müvekkilinin kaçak elektrik kullanım cezasından sorumlu tutulmazken aynı elektriğin kullanım bedelinden sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını,
Bunun dışında daha önce yine davacı tarafından açılan davada Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2003/499 E. ve 2007/254 K. sayılı kararında, işveren kooperatifin iş devam ederken sürekli değişiklik yaptığı, işin tesliminde herhangi bir gecikme bulunmadığı, sadece toplam 850-TL değerinde eksik iş olduğunun belirtildiğini ve kararın temyiz edilmeyerek kesinleştiğini, kooperatifin söz konusu zararının faizi ve yargılama giderleri ile birlikte ödendiğini,
İlk derece Mahkemesince herhangi bir gerekçe gösterilmeksizin, yalnızca bilirkişi raporuna atıf yapılarak müvekkilinin inşaatı gerçekleştirdiği dönemde yaşadığı ekonomik zorluklar sebebiyle fiyat farkı talebinin reddine karar verildiğini, bu konudaki bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarına itirazları ile ilgili herhangi bir inceleme yapılmadığını, öncelikle 18.08.2001 tarihli ve 88/13181 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesi eki Esasların 3. maddesindeki, \"…İdareler, her türlü kamu kurum ve kuruluşları ile özel kanunlarla veya kanunların verdiği yetki ile kurulmuş bulunan tüzel kişilikli kurum ve kuruluşları ve burada sayılanların bir kısmının iştirakı ile kurulmuş tüzel kişiliğe sahip kuruluşları ifade eder…\" düzenlemesinin konut yapı kooperatiflerini de kapsadığını, dolayısıyla 2001/2862 sayılı Kararname eki Esasların geçici 14. maddesinde belirlenen yıl içi fiyat farkı uygulamasının, davacı kooperatif tarafından yaptırılan \"…İnşaat, tesisat, onarım, montaj ve bunlarla ilgili taşıma ve ihzarat işleri…\" için de geçerli olacağını, işbu Kararnamenin, o dönemki ekonomik kriz ve dövizin ani yükselişi nedeniyle sadece o döneme özel olarak çıkarıldığını,
Bunun dışında bilirkişi kurulunun, uyarlama talep edilebilmesi için işin bitirilmemiş olması veya ihtirazi kayıtla işin teslim edilmiş olması gerektiği yolundaki değerlendirilmesinin de yanlış olduğunu, müvekkilinin Bakanlar Kurulu Kararı'nda belirtilen fiyat farkına dayalı olarak uyarlama talep ettiğini, hak edişlere ihtirazi kayıt koymamış olmasının ekonomik sıkıntı yaşamadığını göstermeyeceğini, Danıştay 13. Dairesi'nin; 06.06.2023 tarih ve E:2023/404, K:2023/2398 sayılı ve 06.06.2023 tarih ve E:2023/403, K:2023/289 sayılı kararları ile hak arama özgürlüğünün ihlâl edildiği gerekçesi ile yapım işleri ve hizmet alımı ihalelerinde hakediş raporlarına \"ihtirazı kayıt\" uygulamasını düzenleyen genel şartname hükmünü iptal ettiğini,
Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının asıl dava yönünden müvekkili ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kaçak elektrikten kaynaklanan 3.191,98 TL'den sorumlu olduğuna dair kararın ve karşı dava yönünden red kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... istinaf dilekçesinde; davacı tarafından muhasebe kayıtlarının sunulmadığını, site inşaatının bittiğini, bekçi alındığını, sitede istihdam edildiğini, elektrik kullandığını, ayrıca sitede çevre aydınlatmaları yapıldığını, elektrik bedelinin site yönetimince ödenmesi gerektiğini,
Müteahhitle 1997 yılında yapılan sözleşmede belirtilen şartların uygulanması mahkemece kabul edilirse sözleşmenin tarafı olan müteahhidin ödemesi gerektiğini,
... tarafından gönderilen 3.000.000 TL. (3000 TL) kasa hesabına alınmış olup, muhasip üye ... tarafından lüzumu halinde kullanıldığını, alınan belgelerin muhasebe kayıtlarına geçtiğini, davacı kooperatifçe defterler sunulsa idi bu durumun açıkça görüleceğini, tüm ısrarlarına rağmen kooperatif yönetiminin defterleri vermediğini,
...'e çek ile ödemeler yapılmış olup kısmı ödeme olmadığını, kayrak işciliği yaptırıldığını, iş bitimi tüm parasının ödendiğini, eğer bu kişinin bir alacağı olsa idi gerek icraya gerekse mahkemeye mürücaatla parasını tahsil edeceğini, bu beyanın Hesap Tetkik Komisyonunun uydurması olduğunu, bu kişinin halen kooperatifte çalıştığını, böyle bir beyanda bulunmadığını itiraf ettiğini, 6. Ağır Ceza Mahkemesindeki ifadesinde böyle bir alacağı olmadığını söylediğini,
Belirterek, kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t:
Dava, kooperatifin eski yönetim kurulu üyelerinin ve yüklenici şirket ile yetkilisinin kooperatife vermiş olduğu zararın tazmini, karşı dava ise fiyat farkının tahsili istemine ilişkindir.
1-Davalılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazları yönünden;
Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'un 41.maddesi ile değişik 341/(1) maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 6763 sayılı Kanunun 44. maddesiyle HMK’na eklenen Ek-Madde 1’de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında karar tarihi itibariyle 17.830,00 TL.'dir.
İlk derece Mahkemesince; asıl davanın kısmen kabulü ile kaçak elektrikten kaynaklanan 3.191,98 TL'nin (3.191.981.474 eski TL) davalılar ... ile ... İnş. Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine, üyenin ödediği parayı üzerinde tutmaktan kaynaklı 1.914,66 TL'nin (1.914.660.000 eski TL) ve kaynak işine ait ödemeden doğan 550,00 TL'nin (550.000.000 eski TL) ...'dan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Davalı ... yönünden kabulüne karar verilen 5.656,64 TL. ile davalı ... İnş. Ltd. Şti. yönünden kabulüne karar verilen 3.191,98 TL. yukarıda anılan madde hükmüne göre istinaf sınırının altında kalmaktadır. Kesin olan kararlara yönelik istinaf istemleri yönünden HMK'nın 346/(1) maddesi uyarınca mahkemece bir karar verilebileceği gibi, aynı Kanun'un 352. maddesi maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi'nce de karar verilebileceğinden, HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca, davalı ... ile davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf dilekçelerinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Davacı vekili ile karşı davacı ... ve ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin istinaf itirazları yönünden;
Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine ve gerekçeli, tarafların ve mahkemenin denetimine elverişli, oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenmiş olmakla Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca karar verilmiş bulunmasına göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca, davacı vekili ile karşı davacılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
\t1-Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle; HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca, davalı ... ile davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin İSTİNAF DİLEKÇELERİNİN REDDİNE,
2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle; HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca, davacı vekili ile karşı davacılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin İSTİNAF BAŞVURULARININ ESASTAN REDDİNE,
3-Davalı ... ile davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde yatırana iadesine,
Harç peşin alındığından davacı vekili ile karşı davacılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden yeniden alınmasına yer olmadığına,
4-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde gideri içerisinden alınarak yatırana iadesine,
5-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin Dairemizce yerine getirilmesine,
27.11.2024 tarihinde, davalı ... ile davalı ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden HMK'nın 362/(1)-a. maddesi uyarınca (Ek madde 1 uyarınca yeniden değerleme oranına göre belirlenen 378.290,00 TL. kesinlik sınırının altında kaldığından) KESİN; davacı ile karşı davacılar ... ve ... İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden HMK'nın 361/(1). maddesi uyarınca, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, Dairemize veya temyiz edenin bulunduğu yer bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine yahut İlk derece Mahkemesine verilebilecek dilekçe ile Yargıtay nezdinde temyizi kabil olmak üzere, oybirliği ile karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 27/11/2024\t\t\t\t
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza