T.C.
İSTANBUL
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2021/1879
KARAR NO:2024/1837
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:23/02/2021
NUMARASI:2018/1018 Esas - 2021/303 Karar
DAVANIN KONUSU:Trafik Kazasından Kaynaklanan Araç Hasarı Nedeniyle Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ:18/11/2024
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili davacıya ait araç ile, davalıların maliki, sürücüsü ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu ... plaka sayılı aracın 16.06.2018 tarihinde karıştığı trafik kazası neticesinde müvekkiline ait aracın hasarlandığını, kazanın oluşunda davalı sürücü ...'nun tamamen kusurlu olduğunu, aracın onarım masrafı 17.567,00-TL'nin davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, müvekkilinin aracında, meydana gelen hasar nedeniyle değer kaybı oluştuğunu, ayrıca müvekkilinin, 44 günlük onarım süresince aracını kullanamadığını ve araç mahrumiyeti nedeniyle zararı oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile (belirsiz alacak) 950,00-TL değer kaybı zararının tüm davalılardan, 50,00-TL araç mahrumiyeti tazminatının davalı sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında sunulan 29.11.2019 tarihli dilekçe ile; değer kaybına ilişkin taleplerini 12.498,00-TL'ye, araç mahrumiyetinden kaynaklanan tazminat taleplerini 839,71-TL'ye artırdıklarını bildirmiştir. Dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin uzun süreli araç filo kiralama faaliyeti ile iştigal etmekte olan bir şirket olduğunu, davaya konu kazaya karışan aracın 27.07.2016 tarihli sözleşme ile ... A.Ş.'ye kiraya verildiğini, müvekkilinin işleten sıfatı bulunmaması nedeniyle davanın husumetten reddi gerektiğini savunmuştur. Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile davanın reddini savunmuştur. Davalı ... davaya karşı cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılmamıştır.Davacı vekili yargılama aşamasında sunduğu 25.09.2019 tarihli dilekçe ile; davalı olarak gösterilen ruhsat sahibi ...şirketinin beyanı ile kazaya karışan aracın kiraya verildiği ... A.Ş'nin HMK'nın 124/3 madde hükmü gereği davaya katılmasını talep etmiş, ilk derece mahkemesince 03.10.2019 tarihli ara karar ile; davalı olarak gösterilen ...şirketinin davalı konumundan çıkartılmasına, ... A.Ş'nin davalı olarak kabulüne karar verilmiştir. 03.10.2019 tarihli ara karar ile, davalı sıfatı kazanan ... A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; talebin zorunlu arabuluculuğa tabi olmasına rağmen müvekkili şirket ile herhangi bir arabuluculuk görüşmesi yapılmadığını, kaza tespit tutanağında atfedilen kusuru kabul etmediklerini, henüz delilleri toplanmadan alınan bilirkişi raporunun yok hükmünde olduğunu, avans faizi isteminin yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince; oluşa ve denetime uygun bilirkişi raporu ile, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu trafik sigortacısı oldukları aracın kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğunun, davacının maliki olduğu araçta oluşan değer kaybının 12.498,00-TL, araç mahrumiyet bedelinin 839,71-TL olduğunun tespit edildiği, davalı sürücü ve işletenin kaza tarihinden, davalı sigorta şirketinin ise dava tarihinden itibaren tazminattan sorumlu olduğu, ara karar ile davalı konumundan çıkartılan ...şirketi dava açılmasına sebebiyet vermediğinden HMK'nın 124/4 madde uyarınca lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiği kanaati ile; \"1-Davanın KABULÜNE; 12.498,00-TL değer kaybının davalı ... A.Ş'den davalı ... ve davalı ... Sigortadan, davalı sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olmak üzere davalı sigortadan dava tarihinden diğer davalılardan kaza tarihi olan 16/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili ile davacıya verilmesine, 2-839,71-TL araç mahrumiyet bedelinin davalı ... ve ...'ndan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsiline davacıya verilmesine\" karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf nedenleri; davaya konu kazaya sebebiyet veren aracın ruhsat sahibinin ... A.Ş. olması sebebiyle kendisine davanın yönlendirildiği, yargılama aşamasında aracın uzun süreli olarak davalı ... A.Ş.'ye kiraya verildiğinin ve ruhsat sahibi ...şirketinin işleten olmadığının öğrenilmesi üzerine ...şirketinin davalı olmaktan çıkartılmasını talep ettikleri ve taleplerinin kabul edilerek ...şirketinin davalı olarak davaya katılmasına karar verildiği, yargılama sonucunda davanın kabul edilmesine rağmen taraf olmaktan çıkartılan ...lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu hususuna ilişkindir. Davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf nedenleri; trafik kazasına istinaden açılan maddi tazminat talebinin zorunlu arabuluculuğa tabi olmasına rağmen herhangi bir arabuluculuk görüşmesi yapılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği, kaza tespit tutanağı ile atfedilen kusuru kabul etmedikleri, sadece kaza tespit tutanağına dayanılarak tüm kusurun müvekkili tarafından kiralanan araç sürücüsüne verilmesinin hatalı olduğu, kusur durumunun bilirkişi aracılığı ile tespiti gerektiği, deliller sunulmadan ve tanıklar dinlenilmeden yokluklarında oluşturulan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, tazminatı kabul etmemekle birlikte işletilecek faizin yasal olması gerektiği, HMK'nın 124/3 maddesi uyarınca taraf değişikliği yapılmasının hatalı olduğu, kazaya karışan aracın işleteninin müvekkili şirket olmadığı, mahkemece yeterli araştırma yapılmaksızın karar verildiği hususlarına ilişkindir.Dava, trafik kazasına bağlı araç hasarı nedeniyle değer kaybı ve kazanç kaybı istemine ilişkindir.(1) Davacı vekilinin istinaf talebi bakımından yapılan incelemede; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun \"Tarafta iradi değişiklik\" başlıklı 124. maddesi \"Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın rızası ile mümkündür. Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. Ancak maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi karşı tarafın rızası aranmaksızın hakim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hakim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.\" şeklinde düzenlenmiştir. İradi taraf değişikliği, mahkemeye yönelik tek taraflı usuli bir talep içeren ve kural olarak, karşı tarafın rızası ile hâkimin iznine ihtiyaç olmadan sonuç doğuran bir taraf usul işlemidir. HMK’nun 124/3. maddesi kapsamına giren hallere, dava dilekçesini hazırlayan davacı veya vekilinin hukuki veya fiili bir yanılgısı sonucu tarafın yanlış gösterilmesi, karşı tarafın ve üçüncü kişilerin verdiği yanlış bilgiye dayalı olarak tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi veya temsilcide yanılma halleri girmektedir. İradi taraf değişikliğinin amacı usul ekonomisini gerçekleştirmektir.Yukarıdaki yasal düzenlemeyle 6100 sayılı HMK’nun 124/4. maddesi gereğince, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde, karşı tarafın rızası aranmaksızın taraf değişikliği talebinin kabul edilebileceği düzenlenmiştir.Dosya kapsamından; davacı vekilinin dava dilekçesinde, kazaya sebebiyet veren aracın işleteni sıfatıyla ... A.Ş'yi davalı olarak gösterdiği, davalı ...şirketinin davaya cevap dilekçesinde davaya konu aracın işleteni olmadığını, kaza tarihi itibariyle bu aracın işleteninin ... A.Ş. olduğunu beyan ettiği, yargılama aşamasında da kira sözleşmesini ve sözleşmenin vergi dairesine bildirimine ilişkin belgeler ile kira ödemesine ilişkin faturaları sunduğu, davacı vekilince yargılama aşamasında sunulan 25.09.2019 tarihli dilekçe ile, davalı olarak gösterilen ...şirketinin işleten olmadığının cevap dilekçesi ile öğrenildiğini beyan ederek taraf değişikliği talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince 03.10.2019 tarihli ara karar ile taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilerek yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır. Somut olayda; taraf olmaktan çıkartılan ...şirketinin aracın ruhsat sahibi olması nedeniyle davalı olarak gösterildiği, davacının, davasını açmadan önce işletenin, trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü olmadığı, olağan olanın, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesi olduğu, davacının, araç maliki olan şirkete karşı dava açmasında kusuru bulunmadığı göz önünde bulundurularak ...şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına ( Bkz. Yargıtay 17.HD'nin 2017/4111 E. - 2019/11552 K. sayılı, 2014/21009 E. - 2014/17379 K. sayılı ilamı) karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup davacı şirket vekilinin istinaf istemi yerindedir. (2) Davalı .. A.Ş. vekilinin istinaf talebi bakımından yapılan incelemede; Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, 6102 sayılı TTK'nın Geçici Madde 12 hükmü gereğince, 05.09.2018 tarihinde açılan ve dava şartı olan arabuluculuğa ilişkin hükümlerin, Kanun değişikliğinin yürürlüğe girdiği 01.01.2019 tarihi itibariyle derdest olan eldeki dava için uygulanamayacak olmasına, davacı tarafça, kazaya sebebiyet veren aracın trafikte kayıtlı olan maliki aleyhine açılan davada cevap dilekçesi ve sunulan deliller üzerine işletenin trafikte kayıtlı malik olmadığı, aracın işletenin başkası olduğunun öğrenmesi üzerine iradi taraf değişikliği talebinde bulunmuş olması karşısında davalı tarafın yanlış bildirilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığı, dürüstlük kuralına aykırı olmadığı göz önünde bulundurularak taraf değişikliği talebinin kabul edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına, dosya kapsamında yer alan kira sözleşmesi, vergi bildirimlerine ilişkin belgeler göz önünde bulundurulduğunda, davaya konu kazaya karışan aracın işleteni olduğunun anlaşılmasına, dosya kapsamına, kazanın oluş şekline uygun, kaza tespit tutanağı ile uyumlu, açıklayıcı, ayrıntılı ve denetile açık bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında yasaya aykırılık bulunmamasına göre davalı ... A.Ş. vekilinin bu hususlara ilişkin istinaf talebi yerinde değildir.Ancak, davacı adına kayıtlı ve davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı oldukları aracın kullanım amaçlarının dosya kapsamında yer alan ruhsat kayıtlarına göre hususi olduğu anlaşılmakla, takdir edilen tazminata yasal faiz işletilmesi gerekirken avans faize hükmedilmesi hatalı olup davalı ... A.Ş. vekilinin faiz türüne yönelik istinaf talebi yerindedir. Ne var ki, Dairece tespit edilen ve yukarıda (1) ve (2) numaralı bentlerde açıklanan hukuka aykırılık yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, davacı vekili ve davalı ... A.Ş.vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü gereğince kaldırılmasına, istinaf eden davalı ... A.Ş. yönünden takdir edilen tazminata yasal faiz işletilmesi, yargılama sırasında taraf olmaktan çıkartılmasına karar verilen araç kayıt maliki ...şirketi yararına vekalet ücretine hükmedilmemesi suretiyle yeniden hüküm kurmak gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,1/Başlıkta bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacı vekili ve davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf taleplerinin yukarıda açıklanan nedenlerle KISMEN KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı ve davalı ... A.Ş. tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde yatıran tarafa iadesine, b/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer giderlerin ise takdiren üzerinde bırakılmasına, c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 2/Başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-b/2 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına, a/Davanın KABULÜNE; 12.498,00-TL değer kaybının davalı ...A.Ş'den davalı ... ve davalı ... Sigortadan, davalı sigorta poliçesi limitiyle sınırlı olmak üzere davalı sigortadan dava tarihi olan 05/09/2018 tarihinden diğer davalılardan kaza tarihi olan 16/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi (davalı .. A.Ş yönünden yasal faizi) ile tahsili ile davacıya verilmesine, b/839,71-TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi 16/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek davalı ... A.Ş yönünden yasal faizi ve davalı ... yönünden avans faizi ile tahsiline davacıya verilmesine, c/Alınması gerekli 911,10-TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 35,90-TL peşin ve 211,00-TL ıslah olmak üzere toplam 246,90-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 664,20-TL harcın sorumluluk oranına göre hesaplanan 622,38-TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, kalan 41,82-TL'sinin davalı davalılar ... A.Ş ve ...'ndan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, ç/Davacı tarafından ilk derece mahkemesice yapılan yargılama aşamasında yapılan 1.912,70-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı .. A.Ş. yönünden 1.792,28-TL'si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) ile davacıya ödenmesine, d/Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıların üzerine bırakılmasına, e/AAÜT'ye göre davacı vekili için takdir olunan 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili (davalı ...a A.Ş. yönünden 3.823,13-TL'si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davacıya verilmesine,f/Davalı konumundan çıkartılan ... A.Ş. lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 18/11/2024