T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ
Esas No: 2024/494 - Karar No:2024/915
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
27. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/494
KARAR NO\t: 2024/915
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA BATI ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 02/06/2022
NUMARASI\t\t: 2022/298 E-2022/512 K
DAVACI\t:
VEKİLLERİ\t:
DAVALILAR\t:
DAVANIN KONUSU\t: Tapu İptali ve Tescil (Arsa Payı Karşılığı İnşaat \t\t\t Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ\t: 14/11/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 14/11/2024
\tDavacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil davasında mahkemece davanın davalı kooperatif ile ... yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden usulden reddine dair verilen karara karşı davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:\t
\tDavacı vekili özetle; müvekkili ile arsa sahibi ... arasında ... parseldeki taşınmaz üzerine yapılacak inşaatlar konusunda Ankara 53. Noterliği 14.06.2005 tarih ve 09649 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi akdedildiğini, 03.12.2008 tarihli, müvekkil kooperatifinin devreden, ...'in arsa sahibi ve S.S ... Konut Yapı Kooperatifinin devir alan sıfatıyla, \"Arsa ve Yapılan İmalatların Devri\" konulu \" Ön protokol\" yapıldığını, ön protokolde belirtilen edinimlerin müvekkili kooperatif tarafından yerine getirildiğini, bu ön protokole bağlı olarak müvekkil kooperatif ile davalılardan S.S ... Konut Yapı Kooperatifi arasında \"Dubleks Takas Protokolü\" akdedildiğini, bu protokol uyarınca müvekkili kooperatifin edimlerini yerine getirdiğini ancak davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatif tarafından 1-b nolu dubleks konutun teslim edilmediğini, tapuda devir ve ferağ işleminin yapılmadığını, müvekkili kooperatifin bilgisi dışında imalat yapılmış ise maliyet rakamları üzerinden bunların bedelinin depo edileceğini belirterek, dava konusu ... parselde inşa edilen müstakil ikiz villalardan 1-b dubleks konutun müvekkili kooperatif adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi vekili dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı kooperatife herhangi bir devir ve para borcunun bulunmadığını, müvekkili kooperatifin tasfiye sürecine girmesi ve ferdileşme işlemleri nedeniyle davadan önce dava konusu taşınmazın 3.kişi adına tescil edildiğini, bu nedenle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacının iyiniyetli olmadığını, taraflar arasındaki 03/12/2008 tarihli ön protokolün davalı müvekkili kooperatif ile arsa sahibi diğer davalı ... arasında imzalanacak yeni bir arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi tarihine kadar geçerli bir protokol olduğunu, davalı müvekkili kooperatif ile ... arasında 22 Ocak 2009 tarihinde sözleşme düzenlendiğini, dava dilekçesinin 3/a bendinde yer alan iddianın doğru olmadığını, davacının üzerine düşen edimlerini yerine getirmediğini, dubleks takas protokolü sözleşmesinde belirtilen hususların davacı tarafından yerine getirilmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... mirasçılarına çıkarılan meşruhatlı davetiyenin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, yazılı cevap vermedikleri anlaşılmıştır.
\tMahkemece 07/05/2019 tarih ve 2016/342 Esas- 2019/210 Karar sayılı karar ile davanın kabulüne dair verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Dairemizin 21/12/2021 tarih ve 2020/137 Esas- 2021/1173 Karar sayılı kararı ile; taraf vekillerinin sair istinaf nedenleri incelenmeksizin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK 353/1-a.4 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.
\tMahkemece Dairemizin kaldırma kararından sonra yapılan yargılama sonucunda; dosyada mevcut tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki uyuşmazlık eser sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil talebine ilişkin olup, davacı ilk yüklenici tarafından, yanlar arasında düzenlenen sözleşme ve protokoller uyarınca kendi edimlerini yerine getirdiği halde davalı ikinci yüklenici ve arsa sahibi tarafından kendisine vaat edilen 1/b nolu villanın tapusunun verilmediği belirtilerek tescil isteminde bulunulduğu, mahallinde yapılan keşifte hazır bulunan bilirkişi heyetince yapılan incelemeler sonrası düzenlenen açıklayıcı, doyurucu ve denetime elverişli bilirkişi raporlarında da açıklandığı üzere, davacı ...’nin taraflar arasındaki takas protokolünde belirtilen işlerin büyük bölümünü tamamladığı ancak eksikliklerin bir kısmını gidermediği, giderilmeyen eksik işler bedelinin dava tarihi itibariyle 99.080,35 TL olduğu, somut olayda davalının itirazının aksine yanlar arasında tapu devir borcunu içeren bir sözleşme olması ve sonradan proje tadilatı yapılıp yapı kullanma izin belgesi alındığına göre kaçak yapıdan söz edilemeyeceğinden birlikte ifa kuralının uygulanabileceği, birlikte ifa kuralı uyarınca davacı tarafından işbu bedelin depo ettirilmesi kaydıyla tescil isteminde bulunabileceği, bu bedelinde depo edildiği görülmekle davacının davasının, dava konusu taşınmaz tapu kayıtlarında ... adına kayıtlı göründüğünden davalı ... mirasçısı dahili davalı ... ve davalı S.S ... Konut Yapı Kooperatifi yönünden davanın kabulü gerektiği, dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davada, davacı kooperatif ile diğer davalı muris ... arasında Ankara 25.Noterliği'nin 22/01/2009 tarih ve 02379 yevmiye no'lu \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" uyarınca tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmadıkları hususunda birbirlerini ibra ettikleri, dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları olan dahili davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.
\tDavalı kooperatif vekili istinaf başvurusunda; kararda her ne kadar \"Davalı S.S ... Konut Yapı Kooperatifi ve davalı ... mirasçısı dahili davalı ... hakkında açılan davanın kabulüne; ... parsel tek bağımsız- bağımsız bölüm no'su 1 olan (1/b nolu) dubleks konut niteliğindeki taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı S.S.... Konut Yapı Kooperatifi adına tapuya kayıt ve tesciline, davalı ... mirasçıları olan dahili davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle HMK' nun 114 ve 115 maddeleri gereğince usulden reddine (...)\" denilmiş ise de, davalı müvekkilinin mahkemece tapu kaydının iptaline karar verilen taşınmazın evveliyatı da dahil olmak üzere ve yargılamanın başından işbu dilekçe tarihine kadar dava konusu tapunun maliki olmadığını, davalı müvekkili kooperatife husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, husumetin tapu malikine yöneltilmesinin zorunlu olup, dava şartı olduğunu (Yargıtay 23.HD'nin 12/11/2019 tarih ve 2018/814 Esas- 2019/4680 Karar) ve resen gözetilmesinin zorunlu olduğunu (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07/12/2011 tarih ve 2011/1-631 Esas- 2011/745 Karar), mahkemece tapusunun iptaline karar verilen davalı müvekkili S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi üzerine, tapu kayıtlarının evveliyatında dahi hiç işlem görmediğini, başka bir deyişle müvekkiline yönelik açılan davanın kabulü üzerinden 3.kişilere ait tapu kaydı iptal edilemeyecek olup, mahkemece bu hususun dikkate alınmaksızın, davalı müvekkilinin tapu malikiymiş gibi karar kurulduğunu, HMK'nun 114 ve 115.maddelerindeki düzenlemeler aşılmak için mahkemece 1 numaralı hükmünde dahili davalı ...'in de hükme dahil edildiğini, oysa dahili davalı ... yönünden de, diğer dahili davalılar için kurulan kararın aynısının kurulmasına hiçbir engel olmadığını, davacı kooperatif ile davalı müvekkili kooperatif arasında 03.12.2008 tarihinde imzalanan “Ön Protokol” isimli belgede, dava konusu taşınmaz ile ilgili herhangi bir hükme yer verilmediğini, ön protokolün tamamen davacı kooperatifin taahhütlerine özgülendiğini ve ön protokolün noter sözleşmesine kadar geçerli olduğu hükmüne yer verilerek, arsa sahibi ile davacı kooperatif arasında yapılan sözleşmenin de feshi hükmüne yer verildiğini, sözü edilen bu ön protokoldeki hükme göre davacı kooperatif ile arsa sahibi arasında olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin Ankara 25.Noterliği'ne ait 22/01/2009 tarih ve 02379 yevmiye nolu “Düzenleme Şeklinde Fesihname” uyarınca feshedildiğini, davacı ile arsa sahibinin birbirlerini ibra ettiğini, arsa sahibi müteveffa ... ile davacı kooperatif arasında ve Noter huzurunda aktedilen Ankara 25. Noterliği'nin 22/01/2009 tarih ve 02379 yevmiye nolu “Düzenleme Şeklinde Fesihname” uyarınca davacı ile arsa sahibi arasındaki sözleşme feshedilmişken, sözü edilen fesihnamede taraflar birbirlerini ibra etmişken, bu fesihnamenin tarafı olan ...'in mirasçısı dahili davalı ... yönünden davanın neden kabul edildiğine dair herhangi bir gerekçeye yer verilemediğini, dava dilekçesinin 2.sayfası 6 no'lu bendinde \"...Müvekkil davacı kooperatif tarafından edimler yerine getirildiği halde davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifi tarafından 1-b nolu dubleks konut teslim edilmemiş...\" denilmiş olmasına rağmen, raporlarının tamamına itiraz edilen bilirkişi kurulunun, açıklanan durumu fark etmek suretiyle 26.02.2018 tarihli raporlarının 17.sayfasında \"...davacı ilk yüklenici (…) davalı ikinci yüklenici ve arsa sahibi tarafından kendisine vaat edilen 1/b nolu villanın tapusunun verilmediği...\" denildiğini, dava konusu taşınmazın da, aynı raporlarının 13.sayfasında “G) Tapu Kaydı” başlıklı bölümünde “Davaya konu ... Parsel üzerinde bulunan 1/b nolu meskenin tapu kaydına göre 182/6539 arsa payının olduğu, taşınmazın halen dahili davalı ... adına kayıtlı olduğu belirtilmiştir...\" denildiğini, tapu kayıtlarında bu şekilde görünen, evveliyatında dahi davalı müvekkilinin adına asla işlem görmeyen, arsa sahibi ile davalı müvekkili kooperatif arasında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesinde sözü edilen bu taşınmazın davalı kooperatife verileceği yönünde de bir sözleşme hükmünün bulunmaması karşısında, bu taşınmazın tapu kaydının iptaline karar verilemeyeceğini, öyle ki gerek müteveffa davalı ..., gerekse onun mirasçılarından olan dahili davalı ...’in, dava konusu olduğu belirtilen taşınmazın davacıya devri vs gibi konularda bir taahhütlerinin bulunmadığını ve nihayette davanın müteveffa davalı ... (ve dahili davalı mirasçıları) yönünden tam da bu sebeple pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verildiğini, her ne kadar dava birlikte ifa kuralına dayalı olarak sonuçlandırılmış ise de; Yüksek Yargıtay'ın birlikte ifa kuralı yönünde yeni tarihli bir kararında “… TBK'nın 97. maddesine göre karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifasını talep eden kimse sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, kural olarak kendi borcunu ifa etmedikçe karşı taraftan edimin ifasını isteyemez...” (Yargıtay 23.HD'nin 17.04.2019 tarih ve 2016/5297 E- 2019/1448 K) denilmekle, somut olayda da taraflar arasında yapılan sözleşmede aksine bir hükme, birlikte ifa kuralından yararlanmayı önler mahiyette olmak üzere, yer verildiğini, Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2009/85 D.İş sayılı tespit dosyasının mahkemece ve bilirkişilerce yok sayıldığını, bu durumun hukuken kabulünün mümkün olmadığını, taraflar arasında 22.01.2009 tarihinde imzalanan “Dubleks Takas Protokolü” isimli sözleşmenin “Alıcı Kooperatif ve Satıcı Kooperatif’in Arasındaki Eksik İşlerin Tespiti” başlıklı 6.maddesinde “Devir esnasında inşaat mahallinde tespit edilen aşağıdaki eksiklikleri ... tarafından yapılarak S.S. ... Konut yapı Kooperatifine teslim etmekle yükümlüdür. / (…) 4- Bu temellerin ruhsatı alınmadan ... Kooperatifi tarafından atılması nedeniyle S.S. ... tarafından ruhsat alımı sırasında kaçak atılan temeller nedeni ile ceza çıkması halinde bu cezalar ...ne ait olup, bu cezaları, yukarıda cezayı ödememesi ve eksiklikleri yapmaması durumunda yukarıda bahsi geçen dubleks hiçbir şekilde ...ne tapusu verilmeyecek veya dubleks satılarak önce ... Kooperatifi tarafından eksikler için harcanan giderler tahsil edilip geri kalanı ...ne ödenecektir.(…)” denilmiş olup, davacı kooperatifin sorumluluğunun sadece 1 a ve 1 b no'lu ikiz villalarla sınırlandırıldığını, taraflar arasındaki çekişmeye konu imalatın eksiklikleri ve davacı S.S. ... KYK’nin yükümlülükleri, “Dubleks Takas Protokolü” isimli belgede ve diğer belgelerde bu denli açıkça belirtilmiş olup, tüm bu eksiklikler ve taahhüt edilip de yerine getirilmeyen yükümlülüklerin Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2009/85 D.İş sayılı tespit dosyası ile tespit edildiğini ve tüm bu eksikliklerin davalı müvekkili tarafından giderilmesi karşısında, yüksek Yargıtay'ın aktarılan kararında yer verilen ve taraflar arasında imzalarıyla tasdik edilen haliyle \"yukarıda cezayı ödememesi ve eksiklikleri yapmaması durumunda yukarıda bahsi geçen dubleks hiçbir şekilde ...ne tapusu verilmeyecek” düzenleme altına alınan sözleşme hükmü karşısında, davanın kabulüne karar verilmesinin mümkün olmadığını, arsa sahibi ile %39 üzerinden sözleşme yapılması taahhütünün davacı tarafından yerine getirilmediğini, davalı müvekkilinin +2 (iki) daire daha imal etmek zorunda kaldığını, davacının müvekkiline karşı edimlerini yerine getirmediğini, hesaplamaların eksik ve hatalı yapıldığını, bilirkişi kurulunca davacının taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle müvekkili aleyhine ortaya çıkan 2 dairenin imalat ve rayiç bedellerinin hesaplanmadığını, 16.03.2016 tarihli duruşmanın 4 no'lu ara kararında hukukçu bir bilirkişinin bilirkişi heyetinde yer almasına karar verilmiş ise de, bilirkişi heyetinde hukukçu bir bilirkişinin yer almadığını ve bunun yanında mahkemenin ara kararına uygun sıralama ile bilirkişi heyetinden araştırılması istenilen hususların ve bunların gerçekleşip gerçekleştirilmediğinin açıklanması noktasında; devire/ davaya konu olan inşaatın temel ve su basmanı, davacı kooperatifin “taslak projelerine” göre davacı kooperatif tarafından inşa/imal edildiğini, taraflar arasındaki gerek Ön Protokol'ün ve gerekse Dubleks Takas Protokolü'nün inşaatın bu hali üzerinden imzalandığını, eksikliklerin buna göre tespit edildiğini, nitekim bu eksikliklerin Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’ne ait 2009/85 D.İş sayılı dosya üzerinden açıkça tespit edilip, bilirkişilerce incelenmesi gereken imalatların bu hususu kapsadığını, inşaatın davacı kooperatifin taslak projesine göre davacı kooperatif tarafından yapıldığını, taraflar arasında imzalanan Ön Protokol’de “tastikli projenin arakaları imzalı bir biçimde” davalı müvekkili kooperatife sunulması gerekirken, davacının bu taahhüdünü yerine getirmediğini, inşaatın kaçak yapı konumunda olup olmadığı hususunun saptanmadığını, devir tarihi olan 2009 yılı itibariyle ilgili Belediyeden bu yönde bir araştırma yapılmadığını, oysa davacının taslak projeye göre yaptığı iki adet çok katlı bina temeli ile beş adet ikiz villa temeli ve bunların su basmanlarının devir tarihi olan 2009 yılı itibariyle kaçak olup, yasal hale getirilmesi işlemleri davalı müvekkili kooperatif tarafından yapıldığını ve bunun için yapılan giderlerin bilirkişi heyetince hesaplanmadığını, oysa kaçak imalatın yasal hale getirilmesi için yapılacak her türlü giderin davacıya ait olduğunu, inşaatın projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunun iki aşamalı olarak değerlendirilmesi gerektiğini, birinci aşamanın 2009 yılında devre ve davaya konu olan imalatın projesine uygun olarak yapılıp yapılmadığının araştırılması gerekirken yapılmadığını, ikinci aşamanın ise davacı kooperatifin taslak proje ile yaptığı tüm iş ve işlemlerin bu kez davalı müvekkili kooperatif tarafından “proje tadilatı” yaptırılmak (kaçak yapıya ilişkin tüm cezalar ödenerek, davacının imal ettiği temel ve su basmanlarına ilişkin taslak projesindeki eksiklikler giderilerek) ve su basmanı üzerine yapılacak inşaata ilişkin yeni bir proje çizdirilmek suretiyle imalatın tamamlanması olduğunu, Yargıtay benzeri nitelikteki bir çekişmede verdiği Yargıtay 23.Hukuk Dairesi'nin 19.09.2014 tarih ve 2014/2951 Esas- 2014/5810 Karar sayılı ilamının dikkate alınması gerektiğini, buna göre davacı kooperatifin devre ve davaya konu imalatın/inşaatın “Birinci Aşaması” üzerinden hak iddia edebilecek idi ise de, davacı kooperatif inşaatın/imalatın birinci aşamasında taraflar arasındaki sözleşmelerle yükümlendiği işleri, edimleri yerine getirmemiş, tüm bu eksiklikler ve inşaatın kaçak yapı’dan yasal statüye kavuşturulmasına ilişkin iş ve işlemler davalı müvekkili kooperatif tarafından gerçekleştirildiğini, tüm bu hususlara ilişkin taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde (Ön Protokol ve Dubleks Takas Protokolü), “birlikte ifa” kuralına oranla “sözleşmelerde aksine bir hüküm”e yer vererek davacının yukarıda cezayı ödememesi ve eksiklikleri yapmaması durumunda yukarıda bahsi geçen dubleksin hiçbir şekilde ...ne tapusu verilmeyecek hükmüne yer verildiğini, davaya konu villa yönünden, davacı kooperatifin yüklendiği edimlerden birisinin de, davaya konu villanın \"dış cephesi ile kaba inşaatı davalı müvekkili kooperatife ait iken, \"villanın içi\"nin yapımının davacı kooperatife ait olduğunu, bilirkişi heyetince yapılan hesaplamalarda bu hususun dikkate alınmadığı gibi, yapılan diğer hesaplamaların da neye göre yapıldığının da belirsiz olduğunu, hesaplamaların Sincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce tespit edilen hususlar ile taraflar arasındaki sözleşmelerde açıkça hüküm altına alınan hususları ihtiva etmediğini, tespit sonucu belirlenen eksikliklere ilişkin çekilen 11 adet fotoğrafın da dosyaya sunulduğunu, davacı ile müvekkili arasındaki “ÖP-Ön Protokol” ve “DTP-Dubleks Takas Protokolü”nde, davacı kooperatifin taahhüdü kapsamında “... KYK kendi Genel kurulundan arsa sahibi ile yapılan sözleşmesini fes onayı alarak arsa sözleşmesini fesh edecektir ve ... KYK ile mal sahibinin arasında yeni sözleşme aynı eski sözleşmedeki yüzde ile yapılmasını sağlayacaktır.” düzenlemesi bulunmakta olup, davacı ... KYK ile mal sahipleri arasındaki ilk sözleşmede mal sahiplerine bırakılacak konut oranı %39 olarak belirlenmiş ise de, ... KYK ile mal sahipleri arasında yapılan yeni sözleşmede bu oran %42’ye yükseltildiğini, davacının bu yöndeki taahhüdünü yerine getirmediğini, yapılan hesaplamalarda artan bu orana ilişkin davacının yükümlülüğüne hiç yer verilmediğini, yine “İnşaattaki yapılan imalatların, atılmış olan temellerin yerine oturup oturmadığı, yollardan çekmelerin yerinde olup olmadığı, Etimesgut Belediyesince ölçtürülerek, yerinde imalat yapılmamış ve de çekmeler Belediye İmar kanunlarına uygun değil ise ruhsat işlemlerindeki başvuruları taraflar birlikte yapacak Belediyede çıkacak olan evrak eksiklikleri de yapılması gerekenleri sözleşme öncesinde giderilmesi ... KYK’ne ait olacaktır. Temelleri atılan villaların ve alçısı çekilen villaların alçılarının ve sıvalarının, temeli atılan villa ve binaların yapılan izolasyonu, drenaj borularının değişimi, vb gibi yapılan imalat hatalarının düzeltilmesi gerek işçilik, gerek malzeme, gerekse malzeme ve işçilik bedeli ile çözülmesi gerektiği halinde ... KYK tadilatını yapmakla yükümlü olacak veya bedelini ... KYK’ne ödemek sureti ile bu hatalar giderilecektir.” hükmü yer almakta ise de, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve tespit sonucu alınan bilirkişi raporunda bu hususun açıkça tespit edildiğini, yine “Kanal ve yol katılım bedelinin yapılan yolun kabul tutanakları, yapılan imalatların tüm belgeleri arka yüzleri ... KYK yönetimi tarafından onaylanarak ... KYK’ne devrinin yapılması”nın belirtildiği, yine davacının bu taahhüdünü de yerine getirmediğini, Ankara Büyükşehir Belediyesi yollarına cephe olan yolun yapımı ile ilgili hususlar yerine getirilmekle birlikte, Etimesgut Belediyesi'nin tasarruf alanındaki sokaklara bakan yol yapımı ve yol katılım bedellerinin davacı tarafından ödenmediğini, ödemelerin müvekkili tarafından yapıldığını, yine “(Ruhsat başvurusu yapıldığı tarihte çıkacak yeni harçlar ve vize harçları, toprak vizesi harçları alıcı kooperatife ait olup) kooperatife devrinden önce yol katılımını, kanal katılımına ... KYK tarafından başvurulmuş ise bu başvuruda yapılan taahhütleri ... KYK ödememiş ise buradaki doğacak olan cezalar ve eksik hatalar tümü ile ... KYK’ne ait olacaktır.” taahhüdünün davacı tarafça yerine getirilmediğini, bu maddede yer verilen eksiklik ve hataların tamamının davalı müvekkili tarafından yerine getirilerek, bedellerinin ödendiğini, bu hususun bilirkişilerce dikkate alınmadığını, yine “Devir esnasında inşaat mahallinde tespit edilen aşağıdaki eksiklikleri ... KYK tarafından yapılarak ... KYK’ne teslim etmekle yükümlüdür” taahhüdünü yerine getirmediğini, “... parselde ... KYK tarafından çizdirilen projelerin çizen mühendislikler tarafından muvafakatnamesini en geç 30.02.2009 tarihine kadar alarak ... KYK yönetimine teslim edecektir” taahhüdünü davacının yerine getirmemesi üzerine müvekkilinin projenin muvafakatnamesini bedel ödeyerek edinebildiğini, buna ilişkin faturanın dosyaya sunulduğunu ancak bilirkişilerce dikkate alınmadığını, yine “(... KYK) ... parselde yapılan dubleks temellerindeki balkon eksikliklerinin ve merdiven sahanlıklarının beton, demir, kalıp işçiliklerini ve malzemelerini yaparak alıcı kooperatife 30.05.2009 tarihine kadar teslim etmekle yükümlüdür.” taahhüdünü davacının yerine getirmediği hususunun tespit dosyasında tespit edilerek, olay tarihine ait fotoğraflar da bulunmasına rağmen bir değerlendirme yapılmadığını, bilirkişinin tespit ettiği hususun ise taraflar arasındaki sözleşmelerin konusu olmadığını, yine “(... KYK) ... parsel üzerine on adet villa temeli, iki çok katlı temeli atılmış olup bu temellerin tüm su basman drenajlarının yenilenerek veya tadilatının yapılarak yine bu temellerin su yalıtımı yapılan bölümlerinin tekrar tadilatı veya yenilenmesi gerekenleri yenileyerek ... KYK’ne teslim etmekle yükümlüdür” (DTP, md.6/3) taahhüdünün davacı tarafça yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından yerine getirildiğini, buna ilişkin ödeme bedelleri ile fotoğrafların dosyaya sunulduğunu ancak değerlendirilmediğini, yine “Bu temellerin ruhsatı alınmadan ... KYK tarafından atılması nedeniyle ... KYK tarafından ruhsat alım sırasında kaçak atılan temeller nedeniyle ceza çıkması halinde bu cezalar ... KYK’ne ait olup, bu cezaları, yukarıdaki cezayı ödememesi ve eksiklikleri yapmaması durumunda yukarıda bahsi geçen dubleks hiçbir şekilde ... KYK’ne tapusu verilmeyecek veya dubleks satılarak önce ... KYK tarafından eksikler için harcanan giderler tahsil edilip, geri kalanı ... KYK’ne ödenecektir.”(DTP, md.6/4) taahhüdü kapsamında inşaatın yasal düzenlemelere uygun hale davacı tarafça yerine getirilmesi gerekirken, müvekkili tarafından yerine getirildiğini ve bedelinin ödendiğini ancak ödenen bedellerin hesaplamaya dahil edilmediğini, yine “Satışı yapılan dubleksin betonarmesinde, kurulacak kapı, pencere yerlerindeki mimari görüntüler, gibi tadilatların tamamı alıcı ... KYK’ne aittir. Ancak bu tadilatlarını yapmaktan kaçınır ... KYK’nin iş yapmasını engelleyici, iskan almasını engelleyici ve işi erteleme durumunda bu tadilat ve giderlerin tamamı ... KYK tarafından yapılarak giderlerini ... KYK’den tahsil edecektir.”(DTP, md. 6/5) taahhüdünün de yerine getirilmediğini, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 2020/137 Esas- 2021/117 Karar sayılı kararında belirtilen mahkemesince davaya konu arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi, ön protokol, takas protokolü, tapu kaydı ve toplanan delillerin birlikte değerlendirilerek , davacı yüklenicinin bu kapsamda davaya konu villayı hak edip etmediği hususunun, taraf iddia, beyan ve delilleri de değerlendirilerek, kabul veya redde ilişkin gerekçeler de belirtilmek suretiyle yönündeki hususların mahkemece dikkate alınmadan, yargılama sürecinin sonuçlandırıldığını, kararın gerekçesindeki \"dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davada, davacı kooperatif ile diğer davalı muris ... arasında Ankara 25.Noterliği'nin 22/01/2009 tarihli ve 02379 yevmiye sayılı \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" uyarınca tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmadıkları birbirlerini ibra ettikleri anlaşılmakla dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları olan dahili davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir\" cümlelerinin hukuken açıklanamaz durumda olduğunu, öyle ki yerel mahkemece Ankara 25. Noterliği'nin 22/01/2009 tarihli ve 02379 Yevmiye sayılı \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" uyarınca tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmadıkları birbirlerini ibra ettikleri anlaşıldığı belirtilmiş ve fakat ...'in Ankara 25. Noterliği'nin 22/01/2009 tarihli ve 02379 Yevmiye sayılı \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" kapsamının dışında tutulmasının sebebinin açıklanmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tBir kısım davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili istinaf başvurusunda; kararın kendi içinde çelişkili olup, gerekçeli olarak tanzim edilmediğini, mahkemece söz konusu kararda dava konusu taşınmazın müvekkili ... adına kayıtlı olması nedeniyle davanın ... bakımından kabulüne, diğer müvekkilleri yönünden reddine karar verildiğini ancak bu hususun kendi içinde çelişkili olduğunu, gerekçeli kararda davanın diğer müvekkilleri yönüden usulden reddedilmesinin gerekçesi olarak \"Dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları aleyhine açılan davada, davacı kooperatif ile diğer davalı muris ... arasında Ankara 25.Noterliğinin 22/01/2009 tarihli ve 02379 Yevmiye sayılı \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" uyarınca tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmadıkları birbirlerini ibra ettikleri anlaşılmakla dahili davalı ... hariç davalı ... mirasçıları olan dahili davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.\" şeklinde gerekçe belirtildiğini, yani müvekkili ... dışında diğer müvekkilleri bakımından davanın reddine şeklinde hüküm tesis edilmesinin gerekçesi olarak davacı kooperatif ile muris ... arasında Ankara 25.Noterliği'nin 22/01/2009 tarihli ve 02379 yevmiye sayılı \"Düzenleme Şeklinde Fesihname\" imzalanması, bu fesihname nedeniyle tarafların birbirlerinden hiç bir hak ve alacağı bulunmadığı hususunun gösterildiğini, böyleyken davanın müvekkili ... bakımından kabulüne karar verilmesinin mümkün olmadığını, zira söz konusu fesihnamenin, davacı ile muris ... arasında tanzim edilmiş olup, tarafların bu fesihname ile birbirlerinden hiç bir hak ve alacaklarının kalmadığını açıkça kabul ve beyan ettiğini, bu fesihnamenin hem davacı kooperatif bakımından hem de muris ... bakımından bağlayıcı olup, ...'in vefatı nedeniyle ...'in mirasçıları olan tüm müvekkilleri bakımından da bağlayıcı olduğunu, mahkemece bu hususun açıkça belirtildiğini ancak müvekkili ...'in hariç tutulduğunu, bunun da hukuka aykırı olduğunu, mirasçıların bir kısımın bağlayıp bir kısmını bağlamamasının mümkün olmadığını, başka da bir gerekçe sunulmadığını, böyleyken söz konusu fesihnamenin müvekkili ... bakımından da bağlayıcıyken davanın ... yönünden kabulüne karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için davanın müvekkili ... bakımından kabulüne karar verilmesinin farklı bir gerekçesi bulunduğu düşünülse dahi, söz konusu kararın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, zira hükmün gerekçesiz olduğunu, mahkeme kararlarının gerekçeli olmasının adil yargılamanın temel unsurlarından biri olup, hukuk devletinin ve hukuki güvenlik ilkesinin bir gereği olduğunu, gerekçenin doyurucu ve kararın neden, nasıl, hangi hukukî gerekçeyle ve hangi deliller değerlendirilmek suretiyle verildiği hususlarını içermesi gerektiğini, nitekim mahkemenin keyfilikten uzak şekilde, hukuka ve kanuna uygun karar verip vermediğinin ancak gerekçeden anlaşılabileceğini, ancak somut olayda mahkemece neden davanın müvekkili ... bakımından kabul edilip diğer müvekkilleri bakımından reddedildiğinin gerekçesinin açıklanmadığını, yine söz konusu fesihnamenin neden müvekkili ... bakımından geçerli sayılmadığının da açıklanmadığını, bu hususun da adil yargılanma hakkının ihlaline sebebiyet verdiğini, fesihnamenin düzenlenmiş olması nedeniyle tarafların birbirini ibra ettiğini ve dolayısıyla murisin mirasçıları olan müvekkillerinden davacının hiç bir hak ve alacağının bulunmadığını, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin 2020/137 Esas- 2021/1173 Karar sayılı kararında \"... hakkında davanın reddine karar verilmişken ... adına kayıtlı taşınmaz hakkında tescil karar verilemeyeceğinin, bu durumun mülkiyet hakkını ihlal edeceğinin ve kararın bu şekilde infaz edilemeyeceğinin\" belirtilmesi nedeniyle, mahkemece bu sefer istinaf ilamında belirtilen hukuka aykırılığın giderilmesi için sadece şekli bir eksiklik varmış gibi söz konusu şekilde karar verildiğini ancak bu hususun açıkça mahkemece istinaf mahkemesi ilamının anlaşılamadığını gösterdiğini, davaya konu taşınmaz hakkında hüküm verilirken mülkiyet durumunun dikkate alınması gerektiğinin, yani söz konusu taşınmazın müvekkili ...'e ait olması nedeniyle davacı ile diğer davalı kooperatif arasındaki hukuki ilişkiye istinaden taşınmaz hakkında hüküm tesis edilmesinin mümkün olmadığının belirtildiğini, ancak mahkemece bu hususların hiç biri dikkate alınmayarak, yalnızca hükme infaz kabiliyeti kazandırmaya yönelik karar tesis edilmeye çalışıldığını, nitekim söz konusu fesihnameye ve ... ile davacı tarafın birbirlerini ibra etmiş olmalarına müvekkilleri bakımından davanın kabul edilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle söz konusu hukuka aykırı kararın ortadan kaldırılması gerektiğini, davacı ve davalı kooperatifler arasındaki hukuki ilişki neticesinde müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edilmesinin mümkün olmadığını, davacının davalı ile imzaladığı takas protokolüne istinaden tapu iptal ve tescil talebinde bulunduğunu, dava konusu taşınmazın devrine ilişkin olarak ne muris ...'in, ne de davalı müvekkillerinin hiç birinin davacı tarafa bir taahhütte bulunmadığını, karar ile davacı ve diğer davalı arasında tanzim edilen protokole istinaden müvekkili adına kayıtlı taşınmazın müvekkilinin elinden alınarak davacıya verilmesine, bunun karşılığında da davacı tarafından 99.080,35 TL'nin diğer davalı kooperatife ödenmesine karar verildiğini ve tüm bunların yanında protokolde taraf olmayan, davacı ile imzalanan fesihnamenin koruması altında bulunan müvekkilinin ise taşınmazın mülkiyetini kaybettiğini, yalnızca söz konusu kararın sonucuna bakıldığında mahkemece eksik ve hatalı inceleme sonucu hüküm tesis edildiğinin anlaşılacağını, takas protokolü dayanak gösterilerek dava konusu taşınmaz mülkiyetine ilişkin hüküm tesis edilemeyeceğini, takas protokolü davacı ile diğer davalı arasında tanzim edilmiş olup, müvekkili bakımında bir bağlayıcılığı bulunmadığını, davalı müvekkilleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, bazı müvekkilleri yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesine rağmen yapılan yargılama giderinin ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına ilişkin 8 no'lu ara kararının hukuka aykırı olduğunu, husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilen müvekkillerinin kendilerini vekille temsil ettirmeleri nedeniyle lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın müvekkilleri yönünden tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDava, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olup, mahkemece davanın davalı kooperatif ile ... yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair verilen karara karşı davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
\tİnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
\tDosya kapsamından, davalıların murisi ... ile davacı arasında 14.06.2005 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmış olduğu, sonrasında 03.12.2008 tarihli davacı ile davalı kooperatif ve arsa sahibi ...'in olduğu Ön Protokol imzalandığı ve bu kapsamda ön protokolün arsa sahibi ile davalı kooperatif arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanmasına kadar geçerli olduğu hususunun düzenlendiği, buna istinaden 22.01.2009 tarihli davacı ile davalı kooperatif arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, yine 22.01.2009 tarihli Noter'den Düzenleme Şeklinde Fesihname düzenlenerek, arsa sahibinin sözleşme kapsamında sözleşmeyi devreden kooperatife karşı hiçbir borç ve sorumluluğunun kalmadığı ve ibra ettiğinin kararlaştırıldığı, sonrasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesini devreden kooperatif ile davalı yüklenici arasında \"Dublex Takas Protokolü\" başlıklı belgenin düzenlendiği, bu kapsamda da davacının feshe kadar yaptığı toplam imalatın 395.000,00 TL olarak kararlaştırıldığı, bu bedel için 125.000,00 TL'ye 1 adet villa verileceği, 275.000,00 TL'nin nakden ödeneceği, davacı kooperatifin protokolde belirtilen bir kısım eksiklikleri 30.05.2009 tarihine kadar tamamlayacağının, yine protokolde yapılacak inşaat işlerinin belirtildiği anlaşılmıştır.
\tDava konusu bağımsız bölüme ilişkin açılan davadaki dava dilekçesi, Dairemizin kaldırma kararı öncesi mahkemece yapılan yargılamada kurulan hüküm ve istinaf sebepleri değerlendirildiğinde; davaya konu bağımsız bölümün arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi karşılığında davalı yüklenici kooperatife düşen bağımsız bölüm olduğu, kurulan kat irtifakının arsa sahibi ... veya mirasçısı ... adına mülkiyet hakkına ilişkin olmadığının anlaşılmasına, yukarıda açıklanan 22.01.2009 tarihli noterde düzenlenen fesihnameyle arsa sahibinin ibra edilmiş olmasına, bu nedenle davada arsa sahibi ... ve vefatı nedeniyle mirasçılarının zorunlu dava arkadaşlığı olduğundan yasal hasım olarak gösterildiği anlaşılmıştır.
\tTüm bu açıklamalar dikkate alındığında, davaya konu villanın davacı yükleniciye arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi gereği yaptığı imalat ve devir kapsamında devrinin kabul edildiği, davalı tarafça 22.01.2009 tarihli belgede eksikliklerin giderilmesi yönünde kendisine tanınan hakları dava açıldığı tarihe kadar kullanmayıp, protokol kapsamında eksik ve ayıplı işlerin tespiti isteminde bulunduğu ve mahkemesince davalı tarafça yaptırılan bu tespitteki eksik ve ayıplı işlerin dava tarihi itibariyle değerinin tespit edildiğinin anlaşılmasına göre, mahkemece verilen kararın dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
\tHÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Davalılar vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine,
\t2-Harçlar Kanunu gereğince davalı S.S ... Konut Yapı Kooperatifi'nden alınması gereken 34.155,00 TL istinaf karar harcının peşin alınan 80,70 TL+ 8.458,05\tTL olmak üzere toplam 8.538,75 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.616,25 TL harcın bu davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,
\t3-Harçlar Kanunu gereğince bir kısım davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...'dan alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının peşin alınan 80,70 TL + 8.538,75 TL olmak üzere toplam 8.538,75 TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 8.111,15 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalılara iadesine,
\t4-İstinaf başvurusu nedeniyle davalılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçları ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,
\t\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 361.maddesi gereğince kararın taraflara tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay'da TEMYİZ yolu açık olmak üzere 14/11/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi. \t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır