T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi: Antalya 2.Asliye Ticaret Mahkemesi
Tarihi: 21/06/2022
Davanın Türü: İtirazın İptali (Antalya 10. İcra ... E.)
Karar Yazım T: 12/11/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, davacının, taraflar arasındaki 08/03/2016 tarihli sözleşme gereğince yükümlülüklerini yerine getirmeyen davalıya göndermiş olduğu 09/05/2016 tarihli ihtarnameye rağmen, davalının yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmeyi haklı nedenle feshetmek zorunda kaldığını, davacı tarafından işletmeye yapılan toplam 105.329,00 TL yatırım bedelinden 57.329,00 TL'na karşılık gelen malzemelerin davacı tarafından işletmeden alındığını, ancak alt yapı çalışmaları için yapılmak zorunda kalınan 48.000,00 TL bedelindeki yatırımın işletmeden sökülerek alınmasının mümkün olmadığını, ayrıca sözleşmenin 9. maddesi gereğince davalının, davacıya ödemesi gereken ürün bedeli toplamı olan 21.324,22 TL'den, 4.012,68 TL'nin ödenmiş olmasına rağmen 17.311,54 TL'sinin ödenmediğini, bu alacakların tahsili için başlatılan takibe de davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevabında, sözleşeme de hesaplaşmanın günlük olarak yapılacağı kararlaştırılmış olmasına rağmen, davacının verdiği hizmetin faturasını zamanında kesmeyerek hesaplaşma yapılmasını geciktirdiğini, davacının, müşterinin yoğun olduğu dönemde hiç hizmet vermediğini, işin sakin olduğu dönemde ise işe ehil olmayan personel ile çalışma yaptığını ve bu nedenle davalının, ana restoranından hizmet vermek zorunda kaldığını, davacının sürekli uyarılmasına rağmen hizmet kalitesinin sağlanamadığını, ayrıca buna rağmen herhangi bir ihtarname gönderilmeden faaliyetine son vererek davalıyı zarara uğrattığını, bu durumun sözleşmenin 18. maddesine aykırı olduğunu, sabit yapı dışında yapılan işlerin ve alınan demirbaşların davacıya ait olduğunu, kuruluş masrafı olarak belirtilen rakamın fahiş olduğunu, bu masrafların davalının onayı alınmadan yapıldığını, sözleşme gereğince davalının kuruluş masrafına dair ödeme yapma yükümlülüğünün bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Dairemizin ortadan kaldırma kararından sonra ilk derece mahkemesi, taraflar arasında varlığı ihtilafsız olan 08/03/2016 tarihli sözleşmenin incelenmesinde; davalının ...n kiralamış olduğu alanda, et ve et ürünlerinin hazırlanması için yapılacak inşaatın maliyetinin eşit olarak taraflarca karşılanacağı, restorandaki et ve et ürünleri ile yanında verilecek garnitürün, masalara servis edilmeden önceki aşamaya kadar tedarikinin ve hazırlanmasının sorumluluğunun davacıya ait olduğu, mutfakta gerekli operasyonel teçhizatın ve personel temininin ücreti ile birlikte sorumluluğunun davacıya ait olduğu, hesaplaşmanın her günün sonunda mamülün üretim maliyeti düşüldükten sonra kalan bedelin %30'unun davacıya, %70'ininde davalıya ait olacağının kararlaştırıldığı, yine sözleşmenin 6. maddesi gereğince yapılacak inşaatın bedelinin taraflarca eşit olarak paylaşılacağının kararlaştırıldığı, inşaata yönelik masrafın davacı tarafından yapıldığının tartışmasız olduğu, davacının davalıya gönderdiği 09/05/2016 tarihli ihtarname ile kuruluş masrafları ve ürün bedelinin ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar ettiği, davalınında davacıya gönderdiği 01/06/2016 tarihli cevabi ihtarname ile taleplerin haksız olduğunu, sözleşmenin adi ortaklık sözleşmesi olmadığını, sabit yapı dışında yapılan işlem ve alınan demirbaşların davacıya ait olduğunu, kuruluş masrafı olarak bildirilen masrafın fahiş olduğunu, yatırım maliyetinin ödenmesinin söz konusu olmadığını, mamüllerin maliyetinin açık ve net olmadığını, 5.000,00 TL ödeme yapıldığını, 16.714,14 TL ödenmesi talebinin haksız olduğunu belirttiği, sözleşmenin 12. maddesinde kasa kontrolünün davalıya ait olduğu kararlaştırıldığına göre davalı tarafın 9. madde uyarınca işletmeden elde ettiği gelirden davacıya yapması gereken ödemeyi yaptığını ispat etmesi gerektiği, davalı bu yönde savunma ileri sürmediği gibi cevabı ihtarnamesinde ödeme yapmadığını zaten kabul ettiği, ödeme yapmamasına gerekçe olarak hizmetin ayıplı olduğunu belirtmiş ise de davalının ayıplı hizmet konusuna daha evvel ihtarname çekmediği, eldeki davada sunduğu cevap dilekçesini de süresi içerisinde sunmadığından bu husustaki ispat yükünü yerine getiremediği, dolayısıyla davalı sözleşmenin 9. maddesi uyarınca yapması gereken ödemeyi yapmadığından sözleşmenin davacı tarafça haklı olarak feshedildiğinin değerlendirildiği, davacı taraf başlattığı takip ile maliyeti davacı tarafından karşılanarak meydana getirilen yapının sökülüp alınmasının mümkün olmaması nedeniyle bedelinin ve sözleşmenin 9. maddesi gereğince davalıya teslim edildiği iddia olunan et ve et ürünlerinin maliyet bedelinin tahsilini istediği, bu kalemler sözleşme hiç yapılmasaydı katlanılmayacak olan maliyetlere girdiğinden davacının dava konusu talebinin menfi zararlarına ilişkin olduğunun değerlendirildiği, sözleşme haklı olarak feshedildiğinden davacı maliyetini karşıladığı inşaatın bedelini ve yine maliyetini ödediği et ve et ürünlerinin bedelini davalıdan talep edebileceği, davacı tarafın inşaat kuruluş masrafı konusunda delil olarak .... tarafından tanzim edilmiş 18/03/2016 tarihli KDV dahil toplam 47.999,99 TL tutarlı fatura ile et ürünleri ile ilgili olarak da davalıya kestiği mayıs 2016 tarihli faturaları sunduğu, davalı çektiği ihtarname ile bu fatura tutarlarını kabul etmediğini açıkladığı, davacının et ürünlerinin tedarik bedeli konusundaki talebi hakkında yapılan değerlendirmede; sözleşmenin 3. maddesinde et mamüllerinin hazırlanması için gereken her türlü tedariğin davacıya ait olduğunun kararlaştırıldığı, davacı bu hususta davalıya fatura ettiği 7 adet toplam 21.324,22 TL bedelli faturaları delil olarak sunduğu, davalının kabul etmemesi ve faturaların imzasız olması karşısında bu husustaki ispat yükünün davacıya ait olduğu, davacı bu faturalara karşılık sadece 4.012,68 TL ödeme yapıldığını, bakiye 17.311,54 TL'nin ödenmediğini iddia ettiği, istinaf sonrası yapılan yargılamada taraflara ticari defter ve belgelerini ibraz etmeleri için kesin süre verildiği, davalı tarafın defterlerini ibraz etmediği, incelemenin sadece davacı defterleri üzerinde yapıldığı, sunulan rapora göre davacının defterlerinin usulüne uygun olduğu, 7 adet faturanın defterde kayıtlı olup, 4.016,60 TL tahsilat sonrası davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 17.307,62 TL tutarında alacaklı olduğunun belirtildiği, davalının BA formları istense de Gelir İdaresi Başkanlığının davalının işletme defteri tutması sebebiyle beyan verme zorunluluğunun bulunmadığını bildirdiği, ancak dosyada mevcut ..... Müdürlüğünün 28/09/2017 tarihli yazı cevabına göre davalının hakiki şahıs olarak kaydının bulunduğu, dolayısıyla tacir olduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla tacir olan davalı meşruhatlı davetiyeye rağmen defterlerini sunmayarak HMK'nın 7251 S.K./23. md ile değişik 222/3 maddesi uyarınca davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerdeki kayıtları kabul etmiş sayıldığı, et ürünleri tedarik bedelinden kaynaklı olarak davacıya takip tarihi itibariyle 17.307,62 TL borçlu olduğunun kabul edildiği, davacının kuruluş masraflarıyla ilgili talebi yönünden yapılan değerlendirmede; kuruluş masraflarının davacı tarafça karşılandığı hususunun ihtilafsız olduğu, davacının bu konuda delil olarak ... tarafından tanzim edilmiş 18/03/2016 tarihli KDV dahil toplam 47.999,99 TL tutarlı faturayı sunduğu, davalı cevabı ihtarnamesinde fatura tutarına itiraz ettiğinden mahkemece keşif yapılarak piyasa rayicine göre masrafların tespiti incelemesine gidildiği, bu hususta istinaf öncesi yapılan keşif, sunulan rapor, ek rapor ve istinaf sonrası alınan 2. ek rapor birlikte değerlendirildiğinde davacının söküp alamadığı altyapı masraflarının yapıldığı yıl piyasa rayicine göre 22.390,26 TL olduğu, ancak buna ek olarak keşifte dinlenen tanıkların beyanlarına ve davalının keşifte herhangi bir itirazının bulunmamasına göre keşif anında mevcut olmasa da davacı tarafça yapıldığı anlaşılan açılır kapanır bir kapı bölmesinin de mevcut olduğu, kapı ölçüleri ve kullanılan alimünyum profilin cinsinin belli olmaması sebebiyle bilirkişinin bu konuda hesaplama yapamadığı, davacının usulüne uygun tuttuğu ticari defter ve kayıtlarında 47.999,99 TL'lik faturanın kayıtlı olduğunun anlaşıldığı, gerek bilirkişinin belirlediği masrafa açılır kapanır kapı bedelinin dahil edilmesi halinde fatura tutarına ulaşılabilmesinin mümkün olması, gerekse istinaf ilamında açıkça bu fatura kapsamında yapılan işlere tarafların birlikte çalıştıkları dönemde bir itiraz olmamasına rağmen bu faturanın dikkate alınmamasının isabetsiz görülmesi sebepleriyle mahkemece bu faturanın dikkate alınması gerektiği kanaatine varıldığı, neticeten davacı takip tarihi itibariyle 17.307,62 TL et ürünleri tedarik bedeli 47.999,99 TL kuruluş masrafı olmak üzere toplam 65.307,61 TL tutarında davalıdan alacaklı olduğu, takipten önce davacı tarafça davalıya çekilen ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihen, ilgili noterlikten sorulduğu, gelen yazı cevabına göre ihtarnamenin 10/05/2016 tarihinde tebliğ edildiği, ihtarnamede verilen 3 günlük süre sonrasında davalının 14/05/2016 tarihinde temerrüde düştüğü, temerrüt tarihinden takip tarihi olan 25/05/2016 tarihine kadar geçen 12 gün için o tarihte geçerli olan %10,5 avans faiz oranı üzerinden yapılan hesaplamada takip öncesi işlemiş faizin 225,45 TL olduğu, davalının 65.307,61 TL asıl alacak, 225,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.533,06 TL alacak yönünden itirazının haksız olup iptal edilmesi gerektiği, alacak likit olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedildiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile; Antalya 10. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile takibin 65.307,61 TL asıl alacak, 225,45 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 65.533,06 TL üzerinden aynen devamına, fazlaya dair talebin reddine, asıl alacağın takdiren %20'si oranında belirlenecek olan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davalı vekili, taraflar arasındaki adi ortaklığa ait restoran işletmesinde elde edilen gelirlerden üretim maliyetleri düşüldükten sonra ortaklara dağıtılacak bir gelir kalmadığından, davacının davalı taraftan bir alacak talep etmesinin yerinde olmadığının bilirkişi raporları ile ispatlandığı, bilirkişi raporları uyarınca; davacının dava konusu ortaklığın işlettiği restorana tedarik ettiği 21.324.97 TL tutarındaki mallara istinaden protokolün 9. maddesi gereğince bir alacak talep edemeyeceğinin tespit edildiği, şirketin zarar etmiş olması ile davacının hiç bir hak ve alacağının da bulunmadığı, mahkemenin tamamen kendi yorumuna dayalı ve soyut bir gerekçe sunmasınun usul ve yasaya aykırı olduğu, itirazın iptali davalarında takip dayanağı belge tutarları HMK.m.200 sınırını geçtiği takdirde alacaklının alacağın varlığına ilişkin tanık dinletmesinin de hukuken mümkün olmadığı, Yargıtay kararlarına göre ispat yükünün davacı tarafta olmasına rağmen, davacının somut deliller ile iddiasını ispatlayamadığı, kaldı ki öncesinde yapılan yargılamalar ile tarafların arasında davalının borçlu olmadığını kanıtlar nitelikte yerel mahkemenin ilamı bulunduğu, yerel mahkeme tarafından yapılmış olan eksik inceleme ve bilirkişi raporları arasındaki çelişkili hususlar giderilmeden karar verildiği gibi nedenlerle kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Dava bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, karma nitelikli atipik bir sözleşmeden kaynaklanmaktadır.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire, ortaya koyduğu gerekçeye, Dairemizin ortadan kaldırma kararı doğrultusunda mahkemece inceleme ve araştırma yapılmış olmasına ve ayrıca kamu düzeninden olan hususlar hariç olmak üzere istinaf incelemesinin ancak istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılabilmesine göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı yapılan istinaf incelemesi sonucu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
1)Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2)Alınması gerekli 4.476,56 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 1.119,14 TL harcın mahsubuyla bakiye 3.357,42 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
3)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 12/11/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.