T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2022/1236 \t\t ( KABUL KALDIRMA)
KARAR NO\t: 2024/1424
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t\t(...)
ÜYE\t\t: ... \t\t(...)
ÜYE\t\t: DR.... \t\t(...)
KATİP\t\t: ... \t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 12/01/2022
ESAS-KARAR NO\t: 2019/687 E 2022/7 K
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ\t: 22/11/2024
YAZILDIĞI TARİH\t: 29/11/2024
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ
İDDİANIN ÖZETİ\t
Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasındaki satım sözleşmesi kapsamında müvekkilinin avans olarak verdiği çeklere istinaden davalı tarafından bir kısım malın teslim edilmediği, teslim edilen bir kısım malın ise ayıplı olduğu belirtilerek müvekkili tarafından davalıya teslim edilen çekler nedeniyle 210.750,00 TL borçlu olmadığının tespitine ve müvekkili lehine kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tSAVUNMANIN ÖZETİ\t
\tDavalı vekili, davacı şirketin keşide ettiği çeklerin tamamının karşılıksız olduğunu, tek kuruş tahsilat yapmadıklarını, eksik ve ayıplı mal teslim edildiğine ilişkin iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, davacı yan tarafından eksik veya ayıplı mal bildirimi beyanında bulunulmadığını ve bu mallar için düzenlenen faturaların ticari defterlerine işlendiğini, dava konusu çekleri 06.04.2019, 04.05.2019, 11.05.2019, 05.06.2019, 06.07.2019 tarihlerinde ayrı ayrı keşide ettiğini, ayıp ve eksik mal tesliminden bahsedilmesine rağmen farklı tarihlerde keşide edilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu bildirerek davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
\tMahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında davaya konu edilen çekin ne sebeple verildiğine dair yazılı sözleşme olmadığı, dolayısı ile çeklerin hangi alışveriş için verildiğinin belli olmadığı, davacının aynı değerde yazılı delille çekin ne için verildiği hususunu ispatlaması gerektiği, bu durumda borcun tasfiyesi için çekin verildiğinin kabulü gerektiği, davacının gönderilmeyen hammaddeler bulunduğu veya ayıplı mal bulunması nedeni ile çek bedelini ödemediği iddiasını ve davasını usulüne uygun delillerle ispatlayamadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tİstinaf eden davacı vekili tarafından;
\tMüvekkilinin davaya konu çekler açısından kısmen borçlu olmadığını, müvekkilinin ticari defterleri incelenmeksizin eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde belirtilen adrese gidildiğinde ticari defterlerin varlığının tespit edilmemesinden sonra dosya kapsamında iletişim bilgileri bulunmasına karşın müvekkiline ya da vekiline ulaşılmadan ek raporun tanzim edildiğini, yeni SMMM ...’e ulaşılması halinde defter ve belgelerin incelenebileceğini bildirerek başvurulmuştur.
\tUYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
\tUyuşmazlık avans ve ayıplı mal iddiasına konu çekler nedeniyle davacının borçlu bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
\tDava, İİK'nun 72. maddesine göre açılan menfi tespit istemine ilişkindir.
\tİnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
\tDavacı yanca dava konusu çeklerin avans olarak satım sözleşmesi kapsamında davalıya verildiği, ancak davalı tarafından çeklerin bir kısım karşılığı yönünden mal teslim edilmediği, teslim edilen bir kısım malların da ayıplı olduğu iddia edilmiş, davalı tarafından verilen cevap dilekçesinde davacının iddialarının yerinde olmadığı savunulmuştur.
\tÇek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyla verilir. Davacı yanca dava konusu çeklerin avans çeki olduğu, bir kısım malların teslim edilmediği, teslim edilen malların bir kısmının da ayıplı olduğu iddia edilmiş olup, ispat yükü davacı üzerindedir.
\tTMK.'nun 6.maddesi gereğince \"Kural olarak, herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.\" hükmü getirilmiştir. Dosya kapsamında davacı yanca avans ve ayıp iddialarının yazılı delilerle kanıtlanamadığı görülmektedir. Ancak dava dilekçesi incelendiğinde davacının aynı zamanda yemin deliline de dayandığı anlaşılmaktadır.
\tBir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf o vakıayı başka delillerle ispat edemezse diğer tarafa yemin teklif eder. Yemin teklifini ispat yükü kendisine düşen taraf yapar. Yemin teklifine dayanan taraf bunu dava dilekçesinde veya cevap dilekçesinde açıkça belirtmesi gerekir. Mahkeme ancak bu halde (dava dilekçesinde veya cevap lahiyasında yemin deliline dayanıldığının bildirilmesi halinde) yemin teklifini hatırlatmakla yükümlüdür. Kendisine yemin teklif edilen taraf, yemin teklifinin kabulünden sonra, usulüne uygun biçimde (HMK m. 233) yemin eder ise, yemin teklif eden tarafın iddia ettiği vakıanın mevcut olmadığı kesin delil ile ispat edilmiş olur. Yemin teklif eden taraf, bundan sonra iddiasını ispat için başkaca delil gösteremez.
Açıklanan bu nedenlerle mahkemece; davacının yemin deliline de dayandığı dikkate alınarak, davacıya karşı tarafa yönelik olarak yemin teklif etme hakkı hatırlatılmadan, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Bu durumda, davacının yemin teklif etme hakkının hatırlatılması suretiyle oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, dava dosyasının kapsamı ile mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri birlikte değerlendirildiğinde mahkemenin hüküm kurmasını sağlayacak olan tüm esaslı delillerin toplanmamış, mahkemece değerlendirilmemiş olması nedeniyle, davacı yanın istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerden ötürü kabulüne, yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-6.maddesi uyarınca kaldırılmasına ve dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile;
Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/687 Esas, 2022/7 Karar ve 12/01/2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA,
2-HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf başvurma harcı dışında alınan istinaf karar ilam harcının istek halinde davacıya İADESİNE,
4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,
6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
HMK'nin 362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu 22/11/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.\t\t\t\t
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"