T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/734
KARAR NO:2024/1888
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul 4. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ:30/11/2021
NUMARASI:2021/191 E. - 2021/48 K.
DAVANIN KONUSU:Marka (Maddi Tazminat İstemli)|Marka (Manevi Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:21/11/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil tekstil sektöründe bayan tesettür giyimi alanında \"...'' markası ile faaliyet gösterdiğini, müvekkiline ait TPE de kayıtlı ... tescil numaralı başvurusu kesinleştiğini, davalı ... (...) tarafından davacıya ait ... tescil numaralı 1 nolu tasarımın taklitlerinin yapıldığını, İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/291 D, İş sayılı dosyasından davalıya ait adreste yapılan inceleme sonucu tespit edildiğini, davalının eylemleri endüstriyel tasarım tecavüzü oluşturduğunu, mahkemece endüstriyel tasarım tecavüzünün oluşmadığı kanaatine varılması halinde dahi davalı yanın eylemi haksız rekabet hükümlerine aykırı olduğunu, seri üretimde kesim işlemi tek tek yapılmayıp pastallar halinde yapıldığını, bu sayede kumaş tiresi ve işçilik maliyetinin en aza indirildiğini, teknik bir konu olması nedeniyle pastal kesimlerinde ortalama 10’lu kat serim yapılabileceğini ve bu kat sayısı ile asgari 1 veya 2 pastalda kesim yapıldığının bilindiğini, her pastalda 36, 38, 40, 42 ve tercihe göre 44 beden olmak üzere 5 ayrı bedende kesildiğini, basit bir hesaplamayla dahi sadece tek renk kumaştan bir pastal kesim yapıldığı düşünüldüğünde 500 adet ürün kesimi yapıldığını, söz konusu örnek bir renk ve bir pastal üzerinden minimum hesap ile yapılmış olup pastal ve renk adedinin artması halinde üretilen ürün miktarı 500'ün katları şeklinde arttığını belirterek davalı yanın haksız endüstriyel tasarım tecavüzü nedeniyle fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500 TL maddi tazminat ve 15.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 2.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesini, müvekkilin tasarımı hakkına tecavüz oluşturur nitelikteki taklit ürünlerin üretim ve satışının durdurulmasını, görüldüğü yerde toplatılmasına yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2019/291 D, İş sayılı dosyasından yapılan yargılama giderleri ile birlikte huzurdaki davanın yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili dosyaya sunduğu 16/11/2021 tarihli dilekçesi ile; davaya konu maddi tazminat talebini 72.942,05 TL arttırarak, fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 73.442,05 TL maddi tazminat ve 15.000 TL manevi tazminatın delil tespitinin yapıldığı 22/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek değişken orandaki ticari faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket uzun yıllardır bayan giyim tekstili alanında faaliyet gösteren bir firma olup; tüm marka ve tasarımlarını mevzuatın öngördüğü şekilde TÜRK PATENT nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkil şirket isnat edildiği şekilde hiç bir şirketin tescilli ürününü üretip piyasaya süren bir firma olmadığını, müvekkili şirkete karşı tarafın ... ve .. tescilli ürünleri için gelinilmiş olup iş bu tescilli ürünlerden ... nolu ürün hakkında işlem yapılmış olup davacının diğer tescilli ürünleri müvekkil şirkette bulunamadığını, müvekkil şirkette ele geçirilen ve benzer olduğu İstanbul 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/291 D.iş dosyası aracılığıyla tespit edilmiş olsa da bu ürünler arasında bariz farklılıklar bulunduğunu, kaldı ki alınan bilirkişi raporunda ürünlerle alakalı kıyaslama yapılmamış sadece benzer olduğu sonucuna varıldığını, bilirkişi raporunda sadece görsellere yer verilerek bu görsellerin birbirine benzer olduğunun beyan edildiğini, bilirkişinin herhangi bir kıyaslama yapmadan sadece birbirine benzer diyerek raporu bitirmesi anlaşılır gibi olmadığını, müvekkiline ait ürün hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamış hangi kumaşın kullanıldığı, kollarının büzgülü olup olmadığı, omuz bölgesindeki detayların birbirine benzeyip benzemediği,üründe bulunan detayların neler olduğu hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadan alınan iş bu bilirkişi raporun eksik olduğunu, alınacak raporda daha ayrıntılı inceleme yapılması durumunda ürünlerin birbirinden farklı olduğu görüleceğini, her ne kadar bu ürünler birbirinden farklı ürünler olsa da müvekkil şirket küçük bütçeli bir firma olup davacı tarafın iddia edildiği gibi bir üretim yapılmadığını, davacı tarafın yapmış olduğu hesap farazi olup ticari defterleri incelendiğinde kaç adet üretildiği ve adet fiyatının ne kadar olduğu tespit edileceğini, müvekkil şirketin küçük bütçeli, bir şirket olup davacı tarafın iddia ettiği gibi bir üretim yapabilecek kapasitede ürün üretebilmesi ve piyasaya sunabilmesi mümkün olmadığını belirttiğini, tasarım hakkına tecavüz iddiasına dayalı davanın reddine, bilirkişi tarafından \"mutlak yenilik\" ve '' tecavüzün oluşup oluşmadığı ve müvekkil şirketin ürünüyle benzerliğin olup olmadığı yönünde inceleme yapılmasını, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesince; davanın KISMEN KABULÜ ile, Davalı kullanımlarının davacıya ait ... tescil numaralı çoklu tasarım dosyası kapsamındaki 1 numaralı elbise tasarımına yönelik tecavüz teşkil ettiğinin tespitine,14.688,41 TL maddi tazminatın 22.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 5.000,00 TL manevi tazminatın 22.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; 05.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda \"Ortalama piyasa şartlarına göre bir ürünün piyasada satışa sunulabilmesi için, üretim planlamasında asgari seri üretimin 100 kat kumaş, 5 ayrı beden (36-38-40- 42-44), 1 renk için 500 adet olarak öngörülebileceği\" açıklanmış ve 500 adet ürün için 285,00 TL üzerinden 142.500,00 TL toplam satış tutarının oluşacağı ve ortalama %10,31 kar marjı üzerinden 14.688,41 TL bu tasarımdan elde edebileceği kazanç tutarı olduğu sonucuna varıldığını, İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/291 D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda \"Yerinde incelemede tespit edilen tasarıma ilişkin fotoğraflardan açık anlaşılabileceği üzere ... ŞTİ.'nin satışa 5 renk olarak sunulan elbisesi ana tasarım detaylarındaki pek çok benzerlik durumu sebepli, müşteri algısında tespit talep eden tarafın ... tescil başvurusundaki 1. elbiseye ayniyet derecesinde benzediği,\" denmek suretiyle davalı yan tarafından, müvekkiline ait ... tescilli 1 nolu üründen 5 renk olarak çalışıldığının kesin suretle ortaya konduğunu, 05.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmeler 1 renk üzerinden ortalama üretim olarak yapıldığı kanaati üzerine eksik incelemeye dayalı olarak yapıldığından 5 ayrı renk üretim yapıldığı ve bilirkişi raporundaki değerlendirmelere göre her renk için 500 adet çalışıldığı dikkate alınarak taleplerinin 73.442,05 TL'ye artırıldığını, Manevi tazminat yönünden 15.000 TL'ye hükmedilmesi gerektiğini, Davalı vekili lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkil şirkette ele geçirilen ve bezer olduğu İstanbul 1. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2019/291 D.iş dosyası ile tespit edilen ürünler numune olarak getirilmiş olup üretime dahi geçilmediğini, Kaldı ki pandemi dönemin de bir çok firma gibi müvekkili de kapalı olduğundan fazla üretim yapma gibi bir durum söz konusu olmadığını, davacı tarafın kötü niyetli olarak müvekkiline tescilli tasarımın kendisine ait olduğuna dair ihtar ya da başka yollarla dahi haber vermemiş ve uyarmamış olduğunu, bu nedenle de müvekkilinin bu ürünün tescilli bir model olabilmesini beklemenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kaldı ki tekstil piyasasında bir yılda on binlerce model çıktığını, müvekkilinden bu modellerin kime ait olduğunu bilmesinin beklenemeyeceğini, kadı ki davacı tarafın hak sahibi olduğu tescilli modelin kendisine ait olduğunu beyan eden yada üretim yapılmaması gerektiğini beyan eden bir ihtarname ya da başka bir şey göndermediğini, bu nedenlerle müvekkilinin tecavüz eyleminden sorumlu olmadığını,Dava dosyasında bilirkişi raporunda eksik inceleme yapılmış olup ürünler arasında bariz farklılıklar bulunduğunu, kaldı ki alınan bilirkişi raporunda ürünlerle alakalı kıyaslama yapılmamış sadece benzer olduğu sonucuna varılmış olduğunu, bilirkişi raporunda sadece görsellere yer verilerek bu görsellerin birbirine benzer olduğunun beyan edildiğini, bilirkişinin herhangi bir kıyaslama yapmadan sadece birbirine benzer diyerek raporu bitirmesinin hatalı olduğunu, müvekkiline ait ürün hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamış hangi kumaşın kullanıldığı, kollarının büzgülü olup olmadığı, omuz bölgesindeki detayların birbirine benzeyip benzemediği, üründe bulunan detayların neler olduğu hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmadığını, Maddi tazminat hesabının farazi olduğunu, Müvekkilinin üretim ve satış yapmadığını, Davacı tarafın yapmış olduğu hesap farazi olup ticari defterler incelendiğinde kaç adet üretildiği ve adet fiyatının ne kadar olduğunun tespit edileceğini, müvekkili şirketin küçük bütçeli bir şirket olup davacı tarafın iddia ettiği gibi bir üretim yapabilecek kapasitede ürün üretebilmesi ve piyasaya sunabilmesinin mümkün olmadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, endüstriyel tasarım hakkına tecavüzün tespiti ile maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı; tekstil sektöründe bayan tesettür giyimi alanında \"... markası ile faaliyet gösterdiğini, dava konusu ... (1) başvuru numaralı tasarımın TPMK nezdinde adına tescilli olduğunu, davalı tarafından kendilerine ait ... tescil numaralı 1 nolu tasarımın taklitlerinin üretildiğini iddia etmiş, davalı; tecavüz koşullarının oluşmadığı, delil tespiti sonrasında hazırlanan raporda davacı ürünlerinin mutlak yenilik kriterlerine haiz olup olmadığı incelenmesinin yapılmadığı, benzerlik incelemesinin hatalı yapıldığı savunmuş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, yukarıda açıklanan nedenlerle taraflarca istinaf edilmiştir.TPMK kayıtları incelendiğinde; davacı adına tescilli, davaya konu ... (1) numaralı elbise tasarımına ilişkin davacı tarafça 06/05/2019 tarihi itibari ile başvuruda bulunulduğu, başvurunun 06/05/2019 tarihinde kesinleşerek, tasarımın bu tarihten itibaren tescil edildiği görülmüştür.Toplanan delillere, bilirkişi raporuna ve değişik dosyasındaki tespitlere göre; davacı tarafa ait ... tescil numaralı çoklu tasarım kapsamındaki 1 nolu elbise tasarımı ile davalıya ait (d.iş dosyasından alınan ürün görseli) tasarım ürünlerinin elbise niteliğinde olduğu, ürünlerin karşılaştırılması neticesinde, tasarım bütünlüğü açısından aralarında benzerlik bulunduğu ve bilinçli müşteri tercihinde birebir aynı tasarım algısının oluşacağı kanaatine varılmış olup, aksi yöndeki istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir. Davalı yanın, davacı tasarımının yenilik içermediği ve ayırt ediciliğinin bulunmadığına yönelik savunmalarının, eldeki davanın tasarıma tecavüzden kaynaklı olması nedeniyle dinlenemeyeceği kanaatine varılmıştır.Davacı yan maddi tazminatın, 6769 sayılı kanunun 151/2-a maddesi uyarınca \" Sınai mülkiyet hakkına tecavüz edenin rekabeti olmasaydı, hak sahibinin elde edebileceği muhtemel gelir\" yöntemine göre hesaplanmasını talep etmiştir.Her ne kadar 05.07.2021 tarihli bilirkişi raporunda \"Ortalama piyasa şartlarına göre bir ürünün piyasada satışa sunulabilmesi için, üretim planlamasında asgari seri üretimin 100 kat kumaş, 5 ayrı beden (36-38-40- 42-44), 1 renk için 500 adet olarak öngörülebileceği\" belirtilmiş ve 500 adet ürün için 285,00 TL üzerinden 142.500,00 TL toplam satış tutarının oluşacağı ve ortalama %10,31 kar marjı üzerinden 14.688,41 TL bu tasarımdan elde edebileceği kazanç tutarı olduğu sonucuna varılmış, İstanbul 2. Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/291 D.iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunda ise, davacıya ait ... tescilli 1 nolu üründen 5 renk olarak çalışıldığı tespitinde bulunulmuş, bunun üzerine davacı yanca; değerlendirmelerin tek renk üzerinden ortalama üretim olarak yapıldığı kanaati üzerine eksik incelemeye dayalı olarak yapıldığı, 5 ayrı renk üretimi yapılmış olmasına göre, taleplerinin 73.442,05 TL üzerinden kabulüne karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de; değişik dosyasındaki tespitin 08.01.2020 tarihinde yapıldığı, davanın 06.08.2020 tarihinde açıldığı, yaklaşık 7 aylık ihlal süresi içerisinde 5 renkten olmak üzere toplam 2.500 adet ürün satışının ve satışlardan 73.442,05 TL kâr elde edilmesinin mümkün olmadığı, ihlal süresinin pandemiye denk düştüğü ve bilirkişi raporundaki tespitler ile davalının ticari kayıtlarına göre, davalının ticari hacminin küçük olduğu, yapılan hesaplamaların farazi nitelikte olduğu, işletmenin büyüklüğü itibariyle davalının 2500 adet üretim yapmış olmasının hayatın olağan akışına uygun düşmeyeceği, mali bilirkişilerce yapılan davacıya ait ticari kayıtlarda davaya konu ürünün ne kadar üretildiği ve satıldığının tespit edilemediği, tazminat miktarının Mahkemece TBK hükümlerine göre hak ve nesafet ilkesi çerçevesinde 14.668,41 TL olarak belirlenmesinde bir hata bulunmadığı, hale göre tarafların dosyaya yansıyan ekonomik durumları, manevi tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olamayacağı gözetilerek 5.000 TL tazminata hükmedilmesinin yerinde olduğu, aksi yöndeki istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.Açıklanan sebeplerle, taraf vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 4. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 30/11/2021 tarih ve 2021/191 E., 2021/48 K. sayılı kararına karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 161,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 266,20 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.344,91 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 336,23 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.008,68 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 21/11/2024