T.C.
İSTANBUL
9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/149 Esas
KARAR NO:2024/572
DAVA:İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/08/2019
KARAR TARİHİ:08/10/2024
Taraflar arasında görülen davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacı şirketin keşide ettiği ... şubesi 08/01/2016 vadeli ... nolu 20.000-TL bedelli çekin ... ... AŞ uhdesinde iken beraberinde çok sayıda çek ile çalındığını, buna ilişkin ödemeden men kararı alındığını ödemeden men kararı üzerine 27/11/2015 tarihinde talepleri üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesinde toplamları 11 adet çek hakkında vadelerinde bedelleri kadar tutarın bankaca tevdi mahalli sıfatıyla bloke altına alınmasına karar verildiğini, vadesi geldiğinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı kararına istinaden çek bedelinin banka tarafından bloke altına alındığını, çekin 8.1.2016 tarihinde vadesi geldiğinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararına istinaden çek bedelinin banka tarafından bloke altına alınarak ödendiğini, buna rağmen huzurdaki davalı şirketin bedeli ödenmiş çeki 13.1.2016 tarihinde .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından icra takibine konu ettiğini, yapılan o takibe İstanbul 11.İcra Mahkemesi'nde itiraz olunduğunu, o Mahkemenin 17.5.2018 tarihinde davacı anın borcunu ilgili bankaya keşideci olarak yatırdığını, tevdi mahalline ödemeyi yaptığı bu nedenlerle takibe ve ödeme emrine itirazının haklı olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne .... İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı icra takip dosyasında davacı tarafın itirazının kabulü ile davacı yan yönünden ödeme emri ve icra takibinin iptaline karar verildiğini, iptal edilen takibe haciz tehdidi nedeniyle ödenmek zorunda kalınan tutarın iadesi için .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından icra takibinin başlatıldığını, davalının itiraz ettiğini, bu nedenle çek vadesinde ödendiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile dava ettikleri anlaşıldı.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı savunması dermeyan etmenin yanısıra, huzurdaki davalı şirket ile diğer ciranta dava dışı ...... Ltd Şti. arasında imzalanan 02/09/2015 tarihli Faktoring Sözleşmesi uyarınca takip dayanağı 31/12/2015 tarihli ... nolu ... Bankası ... ... Şubesi'nden sadır 20.000- TL'lik çekin teslim bordrosu ile huzurdaki davalı olan müvekkili şirket yoluyla teslim edildiğini, huzurdaki davalı olan müvekkili şirketin çekin yasal hamili olduğunu, çekin anılan bankaya ibrazında müvekkili şirkete ödeme yapılmadığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi dosyası gereği arkasına karşılıksız kaydı konulmayan çek hakkında huzurdaki davalı olan şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesl'nin ... D. ... dosyasından ihtiyati haciz kararı aldığını, dosya borcunun huzurdaki davacı tarafından 18/01/2016 tarihinde icra dosyasına ödendiğini, dosya borcunun ödenmesi neticesinde çek aslı huzurdaki davacı tarafından icra dosyasından alınmadığını, o çekin huzurdaki davalıya verilmesinin ise mümkün olmadığını, dolayısıyla o çeki huzurdaki davalının icra dosyasından alıp tekrar ... Bankasından da çek bedelini almasının mümkün olmadığını, davalıya yapılmış bir mükerrer ödeme olmadığını, çekin zayiine huzurdaki davalının hiçbir dahlinin olmadığını, buna rağmen çek iptali, ödeme yasağı, tevdi mahalli kararı ile çekin bloke edilmesi hedeflendiğini ve huzurdaki dava gibi iyiniyetlilerin çek bedelini tahsil girişimlerine engel olunduğunu, genel mahkemelerde herhangi bir yargılama olmadan .... İcra Hâkimliği'nin.... sayılı hukuka aykırı kararına dayanarak mükerrer ödeme iddiasının ödeme yasağı kararı alınmış olması ve bankalarca çek bedeline bloke konulmasının icra işlemlerine engel olmayacağını, müvekkiline karşı asıl borç ilişkisinden kaynaklanan def'ilerin ileri sürülemeyeceğini iyi niyetli olduğunu, müvekkili şirketin tevdi mahalline ödeme yaptığını bilmesinin mümkün olmadığını banka tarafından bu konuda müvekkilini bilgilendirilmediğini, Dava dışı ... Sigorta firmasına davanın ihbarını talep ettiklerini belirterek, davanın reddini, %40 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesi talebi ile cevap verdikleri anlaşıldı.
İhbar olunan ... Sigorta Acenteliği A.Ş dilekçesinde özetle; Şirket bünyesinde yapılan araştırmalarda, şikayete konu çekler dışında bir çok müşteri çekinin ve şirket çekinin de kayıp/ çalıntı olduğu anlaşıldığını, şirketimizin çalıntı çeklerinden bir kısmı 3. şahıslar tarafından bankaya ibraz edildiğini, tahsil edilmeye çalışıldığını, bu çeklerde yapılan incelemede çeklerdeki imzaların müvekkil şirkete ait olmadığını, yalnızca şirket personelinin değil, şirket dışından bir kısım kişilerinde bu eylemlere iştirak ettiklerini, söz konusu çeklerle birlikte, olaya karışan tüm kişiler hakkında olayın tüm yönleriyle araştırılması ve ilgililer hakkında adli işlemlerin yapılmasını teminen ...Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayet dilekçesi verilmiş olup soruşturma halen savcılığın ... soruşturma numaralı dosyasında işlem gördüğünü, yapılan hırsızlık eyleminin organize bir şekilde müvekkil şirketin içinin boşaltılması amacıyla yapıldığını, neticede evrakta sahtecilik, hırsızlık ve dolandırıcılık eylemlerinin ortaya çıktığını, eylemlerin içerisinde şirket eski müdürü dahil müvekkil şirket eski çalışanlarının ve ... firmalarının. Tefeci tabir edilen kişilerin olduğunu, çalınan çeklerin tamamının .... Tic, Ltd. Şti.' ne verilmiş olduğunu, bu şirket tarafından da ciro edilerek 3. Kişilere geçmiş olduğu anlaşılduğunu, bununla birlikte hırsızlığa konu çeklerin kötü niyetli 3. Kişiler tarafından icra takibine konu edilmesi neticesinde tarafımızca ikame edilen birçok istirdat-menfi tespit ve şikayet davalarında davalarımızın ' kabulüne' karar verildiğini, tüm bu işlemlerle eş zamanlı olarak, çalınan çeklerle ilgili mahkemelerden tedbirler istenerek ödeme yasağı kararı verilmiş, iptal davaları açıldığını, tarafımızca açılan zayii nedeniyle çek iptaline ilişkin davada Mahkeme öncelikle talebimiz doğrultusunda davaya konu çekler hakkında ödeme yasağı kararı verdiğini, çek keşidecisi olan davacı ... Ve Tic. Ltd. Şti. ise .... Asliye Ticaret Mahkemesi' ne başvurarak, hakkında ödeme yasağı verilen çek bedelini ödemek için tevdii mahalli kararı verilmesini talep etmiş olup, ilgili Mahkeme çeklerin vadelerinde bankada çek bedeli kadar tutar bulunması halinde, banka tarafından tevdii mahalli sıfatıyla bloke konulmasına karar verdiğini, müvekkil şirketin elinden rızası hilafına çıkan çeklerin nerdeyse tamamına yakınında çeklerin, müvekkil şirketten, ... ... San. Tic. Ltd. Şti. (... )'a ciro edildiğini, Müvekkil şirketin bu firmaya bir borcu olmamasına rağmen yaklaşık 3.5 milyonluk çekin ve bir o kadar sahte imzalar ile tanzim edilmiş bononun bu firmaya verilmiş olduğu ve ... firmasının, müvekkil şirkete yönelik dolandırıcılık ve sahtecilik eylemlerinin odağında olduğu anlaşıldığını, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu birçok bononun Faktoring firmaları tarafından ibraz edildiği anlaşılmış olup yapılan görüşmelerde, çeklerin ... firmasından aralarındaki sözleşmelere istinaden Faktoring firmalarına verildiği belirtildiğini, müvekkil şirketin ... A.Ş. ile ... firmasına herhangi borcu olmaması ve yukarıda belirtilen gerekçelerle, davalının kötü niyetle giriştiği icra takibinde müvekkil şirketin maI varlıklarına haciz tatbik edilebileceği ve bu yolla müvekkilin ve müvekkil şirket müşterileri mağdur edileceğinden ... A.Ş. ile ... Otoşirketleri aleyhine müvekkilin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile, davalılara ödenen bir bedel olması halinde bu bedelin ve dava konusu çekin istirdadı ile müvekkil şirkete iadesi talebini içerir menfi tespit ve istirdat davası ikame edildiğini, taraflar arasındaki bu husumet, her iki şirketin ticari defter ve kayıtlarının, ödeme belgelerinin, reddiyatlann incelenmesi ile çözümlenecek olup, böylelikle mükerrer bir ödeme yapılıp yapılmadığı da ortaya çıkacağını belirterek yasal unsurları oluşmayan ihbar talebine ve yapılan ihbara açıkça itiraz ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER VE GEREKÇE
Dava İ.İ.K.nun 67.maddesi gereğince açılmış itirazın iptali davasıdır.
.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalı aleyhine 24.771,10-TL istirdat edilecek tutar, 10.665,49-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.436,49-TL için ilamsız icra takibi yapıldığı, itiraz edilmesi neticesinde takibin durduğu ve bu davanın süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin 03.11.2020 tarihli ... sayılı ilamı ile; ...''Tüm dosya kapsamı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli 27.05.2020 tarihli bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, uyuşmazlık konusu çek hakkında .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında açılan çek iptali davasında, anılan Mahkemece banka tarafından tevdii mahalli sıfatıyla bloke konulmasına karar verildiği, bu karar uyarınca çek bedelinin ilgili banka tarafından çek hamiline ödenmediği, halen ilgili bankada blokeli olarak bedelin bekletildiği, çek bedelinin .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında davacı tarafça ödendiği, davacı tarafça mükerrer bir ödeme yapılmadığı, davacının bu iddiasını ispatlayamadığı, bu haliyle de davacının mükerrer ödeme gerekçesiyle başlattığı icra takibinde haksız olduğu sonucuna varılmakla davacının davasının reddine, ödeme yapmadığı bir meblağı tespit edebilecek iken kötüniyetle icra takibi başlatıldığı sonucuna varılmakla, davacı-alacaklı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilerek,...'' şekliden karar verildiği görülmüştür.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 09.02.2024 tarihli, 2021/67 Esas ve 2024/237 Karar sayılı ilamı ile; ...''Keşideci davacının çek bedeli karşılığını vadesinde bankada bulundurduğu, ödemenden men kararı ve çek karşılığının bloke edilmesi yönündeki tedbir kararının alınmasında ve davalıya çekin ibrazında ödenmemesinde davacının bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davacının çek bedelinden sorumlu olmakla birlikte, çek bedelinin süresinde davalı alacaklıya ödenmemesinden sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır. Davacı tarafça takibin yapıldığı 10/06/2019 tarihinde çek zayi davasından ... Sigorta tarafından feragat edildiği, mahkeme tarafından bu çek nedeniyle konulan blokenin de kalkacağı anlaşılmaktadır. Tevdi mahalli olarak belirlenen ve bloke konulan çek bedelinin davalı alacaklıya ödendiği konusunda davacı tarafın bir beyanı olmamıştır. Çek tutarını bankadan tahsil edemeyen ve çekin arkasına şerh yazılan davalı hamilin yapması gereken husus TTK.'nın 818/1.s.maddesi yollamasıyla aynı Yasanın 763.maddesi uyarınca çeki mahkemeye ibraz ederek ödeme yasağı kararının kaldırılmasını istemekten ibaret olmasına rağmen, bunu yapmak yerine ihtiyati haciz talep ettiği, icra takibinin de mahkeme kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, davacının çek bedeli dışındaki kısım yönünden takip başlatmakta haklı olduğu, ancak 20.000 TL çek bedelinin tahsilini talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında 10.665,49 TL işlemiş faiz talep ettiği, borçlu davalı tarafın itiraz dilekçesinde faize itiraz edildiği anlaşıldığından, çek bedeli dışında kalan kısım yönünden talep edebilecek faiz miktarı yönünden hesaplama yapılarak karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.'' gerekçesi ile mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin 09.02.2024 tarihli, 2021/67 Esas ve 2024/237 Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin 03.11.2020 tarihli ... sayılı ilamının kaldırılması üzerine mahkememize gelen dosya yukarıdaki esası alarak yargılamaya devam edilmiştir.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda sonuç olarak; BAM kaldırma kararına uygun olarak,....İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında icra takibinin dayanağı olan İstirdat alacağından kaynaklanan alacak nedeniyle takip tarihi olan 11.06.2019 itibariyle talep edilebilir Avans faiz tutarının 2.056,69 TL.olduğu, Belirtilen takip tarihi itibariyle 4.771.10 TL istirdat alacak bedeli ile 2.056.69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.827.79 TL alacak miktarıyla talep edilebilir alacak miktarının olduğu, fazla talep edilen 20,000,00 TL Çek bedeli ile 8.608,80 71 fazla Faiz miktarlarına ilişkin ödeme emirinin iptali gerektiği sonucuna varıldığı mütalaa edildiği anlaşıldı.
Dosyanın incelenmesinde; ... Bankası ... ... Şubesine ait 08/01/2016 keşide tarihli, ... nolu ve 20.000-TL bedelli çek yönünden ödeme yasağı kararı verildiği, çekin davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasından icra takibine konu edildiği, 24.771.10 TL ödeme yapıldığı, ödemenin mükerrer olduğu iddiasıyla mükerrer ödemenin tahsili yolunda .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı, borca ve ferilerine itiraz edildiği, icra takibinin durdurulmasına karar verildiği, akabinde de Yasal 1 yıllık süresi içerisinde Mahkememizdeki ... bu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamı ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Keşideci davacının çek bedeli karşılığını vadesinde bankada bulundurduğu, ödemenden men kararı ve çek karşılığının bloke edilmesi yönündeki tedbir kararının alınmasında ve davalıya çekin ibrazında ödenmemesinde davacının bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacının çek bedelinden sorumlu olmakla birlikte, çek bedelinin süresinde davalı alacaklıya ödenmemesinden sorumlu tutulamayacağı, davacı tarafça takibin yapıldığı 10/06/2019 tarihinde çek zayi davasından ... Sigorta tarafından feragat edildiği, mahkeme tarafından bu çek nedeniyle konulan blokenin de kalkacağı, tevdi mahalli olarak belirlenen ve bloke konulan çek bedelinin davalı alacaklıya ödendiği konusunda davacı tarafın bir beyanı olmadığı, çek tutarını bankadan tahsil edemeyen ve çekin arkasına şerh yazılan davalı hamilin çeki mahkemeye ibraz ederek ödeme yasağı kararının kaldırılmasını istemesi gerektiği, bunu yapmak yerine ihtiyati haciz talep ettiği, icra takibinin de mahkeme kararıyla iptal edildiği, davacının çek bedeli dışındaki kısım yönünden takip başlatmakta haklı olduğu, ancak 20.000 TL çek bedelinin tahsilini talep edemeyeceği, icra dosyasında 10.665,49 TL işlemiş faiz talep ettiği, alınan bilirkişi raporu ile tespit ediliği üzere 4.771.10 TL asıl alacak ile 2.056.69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.827.79 TL alacak talep edebileceği anlaşıldığı, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi nediyle davacının icra inkar tazminatı, davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddi gerektiği değerlendirilmekle; davacının davasının kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın 4.771,10 TL asıl alacak, 2.056,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.827,79 TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalının yaptığı itirazın 4.771,10 TL asıl alacak, 2.056,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 6.827,79 TL üzerinden iptaline, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmak suretiyle takibin kaldığı yerden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince alınması gereken 466,41 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,99 TL harcın mahsubu ile eksik alınan bakiye 38,42 TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacının yatırmış olduğu 427,99 TL peşin ve 44,40 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 472,39 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 3.412,10 TL yargılama masrafının ret ve kabul oranına göre 657,43 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2.754,67 TL bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 132 TL yargılama masrafının ret ve kabul orananı göre 106,57 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 25,43 TL bakiyenin davalı üzerinde bırakılmasına,
8- 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13.maddesi ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi gereğince Adalet Bakanlığı Bütçesinden Arabulucuya ödenen 1.320 TL ücretin davanın kabul ve ret oranına göre 254,33 TL'sinin davalıdan, 1.065,67 kalan TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 6.827,79 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 28.608,80 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11- Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilecek veya başka mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.08/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır