T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 23. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2020/1460 - 2024/1486
\t T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ\t
23. H U K U K D A İ R E S İ \t\t\t \t\t\t (E S A S I İ N C E L E M E D E N
\t\t\t K A R A R I N K A L D I R I L M A S I)
\t \t\t
ESAS NO\t: 2020/1460
KARAR NO\t: 2024/1486
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN:
MAHKEMESİ\t\t: Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ\t\t\t: 27/01/2020
ESAS-KARAR NUMARASI\t: 2018/685E., 2020/52K.
DAVACI\t\t\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t:\t\t
\t
\tDavalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Mobilya Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilleri ile davalı ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t:
İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ\t:
\tDavacı vekili; müvekkili kurumun 233 sayılı KHK uyarınca kurulmuş bir kamu iktisadi teşebbüsü olduğunu, bina ve eklentilerinin temizliğinin sağlanması işinin, ihale yöntemiyle temizlik şirketlerinden satın alındığını, temizlik hizmetinde, ihale edilen her bir yüklenici firma ihale konusu hizmeti yürütmek üzere çalıştıracağı işçileri kendilerinin belirlemekte olduğunu, söz konusu firmalarla yapılan sözleşmeler gereği işe alma ve işten çıkarma yetkileri ile bundan doğacak sorumluluğun firmalara ait olduğunu, dava dışı ... adlı temizlik personelinin 01/01/2009-31/08/2016 tarihleri arasında müvekkili kurumun bünyesinde temizlik hizmetini yürüten çeşitli temizlik şirketlerinde çalıştığını ve en son çalıştığı ... İnş. ... Ltd. Şti-... İnş. ... Ltd. Şti iş ortaklığından belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle 31/08/2016 tarihinde ayrıldığını, kıdem tazminatı tahakkuk cetvelinde yazılı 19.976,82-TL ile 152,78-TL damga vergisi de dahil olmak üzere 20.129,60-TL kıdem tazminatının müvekkili kurum tarafından 03/10/2016 tarihinde ödendiğini ve ödeme dekontunun dava dilekçesinde ekli olduğunu, söz konusu şirketler ile müvekkili idare arasında imzalanan sözleşmeler gereği her türlü işçilik alacaklarından firmaların sorumlu olduğunu ve imzalanan sözleşmelerin ilgili maddeleri gereği müvekkili tarafından temizlik görevlilerine ödenen bedelin firmalarca geri ödenmesi gerektiğini ileri sürerek, müvekkili idarece dava dışı ...'e ödenen 20.129,90-TL'nin davalı şirketlerden imzaladıkları sözleşmeler gereği sözleşme faizleri ile birlikte (her bir sözleşmede ayrı ayrı belirtilen oranlarda) sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde ticari faizi ile sorumlulukları oranında tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Temizlik Hizmetleri Ltd. Şti vekili; davacı kurum ile Kamu İhale Mevzuatı kapsamında şartname doğrultusunda işçi istihdam ettiklerini, dava dışı ...'i 01/01/2009-10/04/2010 tarihleri arasında temizlik işinde istihdam ettiklerini, davacı kurumun asıl işveren olduğunu ve sorumluluğunun yasadan kaynaklandığını, Yargıtay kararları gereğince alt işverenin devir sırasındaki ücret seviyesinde sorumlu olacağını, davacının faiz isteminin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... İnş. Taah. Turz. Gıd. Ltd. Şti vekili; öncelikle hak kaybına yol açmamak amacıyla davanın yetki, zamanaşımı ve husumet yönünden itirazlarının olduğunu, kurum ile yapılan sözleşme bitiş tarihinin 31/12/2011 olduğunu, kurum ile ilişkilerinin İş Kanunu'nun 2. maddesinde öngörülen asıl işveren alt işveren ilişkisi olmadığını, dava dışı ...' in 01/05/2011-31/12/2011 tarihleri arasında temizlik işinde istihdam ettiklerini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti ve ... Hizmetler Sağlık İnş. ... Ltd. Şti. vekili; öncelikle zamanaşımı ve görev yönünden itirazlarının olduğunu, müvekkili şirketler ile davacı kurum arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin olmadığını, dava dışı işçinin davacı kurumun işçisi olduğunu bu nedenle sorumluluğunda davacıya ait olduğunu, kıdem ve ihbar tazminatı ödemeleri için müvekkiline davacı kurum tarafından yapılan bir ödeme olmadığını, kabul etmemekle birlikte müvekkili kurumun ancak kendi dönemi ile ve tazminatın % 50 oranında sorumlu tutulabileceğini bildirerek, davanın reddini istemiştir.
İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ\t:
\tİlk derece mahkemesince \"Dava Taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesinden kaynaklı rücuen dava dışı işçi alacağı istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davalı şirketler bünyesinde davacı işyerinde hizmet alımı işinde çalışan ...'in 2009-2016 yılları arasında çalıştığı döneme ilişkin ödenen kıdem tazminatı alacağının rücuen istemi, tazminat miktarı ile sorumluluk oranları noktasında toplandığı görülmüştür.\t
Dava dışı ...'e dair, hizmet belgesi, hizmet döküm cetveli, işyeri ünvan listesi, işe giriş-çıkış bildirgeleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizce davaya konu ihtilaf nedeni ile rücuen alacak olup olmadığının tespiti, var ise sorumluluk oranlarının tespiti amacıyla nitelikli hesap uzmanından rapor hazırlanması istenilmiş, bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan16/08/2019 havale tarihli raporda, ... Temizlik ... Şti'nden 1.041,35-TL, .... Temizlik İnş... Şti'nden 616,32-TL, ... Hizm...Ltd. Şti'nden 419,87-TL, ... İnş... Ltd. Şti'nden 886,87-TL, ... Hizm...Ltd.Şti'nden 1.489,00-TL, ... Tem. Bil... Ltd. Şti'nden 598,40-TL, ... Org... Ltd. Şti'nden 1.087,74-TL, ... Kurumsal Hiz.... Ltd. Şti'nden 6.673,93-TL, ... İnş... Ltd. Şti-Şarkı İnş. Tem..Ltd. Şti'den 7.316,42-TL rücu edebileceği, dava tarihi itibariyle işleyecek avans faizine hükmedilmesi gerektiği, bildirilmiştir.
Taraf vekillerince, rapora beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuş, beyan ve itiraz dilekçeleri doğrultusunda düzenlenen 15/11/2019 havale tarihli ek raporda, 4857 sayılı İş Kanunun 112/5 maddesinde \"4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi uyarınca alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilere, 11/9/2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11/9/2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemeleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücuedileceğeine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverenlere rücu edilmez.\" hükmü 15/10/2019 tarih ve 30939 sayılı resmi gazetede yayınlanan Anaysa Mahkemesinin 2019/42 Esas , 2019/73 Kararı ile iptal edildiğini,
4857 sayılı İş Kanununun 112/e maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesinin iptal kararının davaya uygulanmaması halinde, davalılar ... Temizlik ... Şti'nden 1.041,35-TL, .... Temizlik İnş... Şti'nden 616,32-TL, ... Hizm...Ltd. Şti'nden 419,87-TL, ... İnş... Ltd. Şti'nden 886,87-TL, ... Hizm...Ltd.Şti'nden 1.489,00-TL, ... Tem. Bil... Ltd. Şti'nden 598,40-TL, ... Org... Ltd. Şti'nden 1.087,74-TL, ... Kurumsal Hiz.... Ltd. Şti'nden 302,18-TL, ... Kurumsal Hiz. Tur. ... - ... Hizm.... Şti'nden 3.746,85-TL tutarında rücu edebileceğinin tespit edildiği,
4857 sayılı İş Kanunu'nun 112/e maddesi kapsamında Anayasa Mahkemesinin iptal kararının davaya uygulanması halinde ise rücu edilebilecek tutarın; davalılar ... Temizlik ... Şti'nden 1.041,35-TL, .... Temizlik İnş... Şti'nden 616,32-TL, ... Hizm...Ltd. Şti'nden 419,87-TL, ... İnş... Ltd. Şti'nden 886,87-TL, ... Hizm...Ltd.Şti'nden 1.489,00-TL, ... Tem. Bil... Ltd. Şti'nden 598,40-TL, ... Org... Ltd. Şti'nden 1.087,74-TL, ... Kurumsal Hiz.... Ltd. Şti'nden 302,18-TL, ... Kurumsal Hiz. Tur. G...- ... Hizm.... Şti'nden 3.746,85-TL, ... Kurumsal Hiz. Tur.. Şti'nden 1.501,99-TL, ... Tem. ... Ltd. Şti'nden 8.439,34-TL olarak tespit edildiği rapor edilmiştir.
4857 İş Kanunu'nun 2/6 maddesi \"asıl işveren, alt işverenin 4857 İş Kanunu’nun 2/6 maddesi “asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur”, yine 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. Maddesinin “Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar.
Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır. Bu durumda borçlu, her bir borçluya ancak payı oranında rücu edebilir.
Borçlulardan birinden alınamayan miktarı, diğer borçlular eşit olarak üstlenmekle yükümlüdürler“ hükümleri yer almaktadır.
Somut uyuşmazlıkla ilgili dava açıldıktan sonra yargılama sürmekte iken 7166 sayılı Yasanın 11. maddesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği için, bu maddeyle değişiklik yapılan 4857 sayılı yasanın 112/5 ve geçici 9. maddeleri de ortadan kalkmıştır, bu nedenle tüm alacak yönünden 7166 sayılı yasanın 11. maddesi ile getirilen düzenleme dikkate alınmaksızın değerlendirilme yapılması gerekmekte olup, somut uyuşmazlığın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önce yürürlükte olan ve taraflar arasındaki sözleşme yükümlülüklerine bağlı kalınarak çözümlenmesi gerektiği kabul edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin diğer hususlar başlıklı 37. Maddesinin 7. Fıkrası \"Sosyal Güvenlik Mevzuatı ile Her Türlü işçi ve İşveren Hakkındaki Mevzuata göre işçi alınması, işçi haklarının ödenmesi, işçi çıkarılması vb. konularda tüm sorumluluk yükleniciye ait olup, idare (TMO) sorumlu tutulamayacaktır. \" hükmünü içermektedir.
Mahkememizce yapılan yargılama, bildirilen deliller, hüküm kurmaya ve denetime elverişli kabul edilen bilirkişi raporu ve ek raporu ile birlikte değerlendirildiğinde, davacı idare ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğu, davacı idare işyerinde davalılar bünyesinde 01/01/2009 - 01/08/2016 tarihleri arasında çalıştığı, bu çalışması karşılığında kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, dava dışı ...'un 11/09/2014 tarihinden önce davacı kamu kurumu bünyesinde çalışmaya başladığı, 4857 sayılı İş Kanununun 112/e maddesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği, uyuşmazlığın Anayasa Mahkemesinin iptal kararından önceki yasal düzenleme ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri dikkate alınarak çözümlenmesi gerektiği, davacı tarafından dava dışı işçiye toplam 20.129,60-TL kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı, 4857 sayılı Kanunun 2/6 maddesi gereğince işçi alacaklarından asıl işveren ve alt iş verenler birlikte sorumlu olduğu, birlikte sorumluluktan tam teselsülün yani müstereken ve müteselsilen sorumluluğun anlaşılması gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 37/7. maddesi gereğince tüm sorumluluğun yüklenicide olduğu, bu durumda davacı asıl işverenin yaptığı ödemeyi davalılara rücu edebileceği anlaşılmakla, ... Temizlik ... Şti'nden 1.041,35-TL, .... Temizlik İnş... Şti'nden 616,32-TL, ... Hizm...Ltd. Şti'nden 419,87-TL, ... İnş... Ltd. Şti'nden 886,87-TL, ... Hizm...Ltd.Şti'nden 1.489,00-TL, ... Tem. Bil... Ltd. Şti'nden 598,40-TL, ... Org... Ltd. Şti'nden 1.087,74-TL, ... Kurumsal Hiz.... Ltd. Şti'nden 302,18-TL, ... Kurumsal Hiz. Tur. G...- ... Hizm.... Şti'nden 3.746,85-TL, ... Kurumsal Hiz. Tur.. Şti'nden 1.501,99-TL, ... Tem. ... Ltd. Şti'nden 8.439,34-TL olmak üzere toplam 20.129,60 TL'nin; davacının dava dışı işçiye ödeme tarihi olan 03/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ\t:
\tİstinaf yasa yoluna başvuran-Davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Mobilya Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilleri istinaf dilekçesinde özetle: fesih işlemi davacı kurum tarafından gerçekleştirildiğini, dava dışı işçinin belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, kıdem tazminatına hak kazanmadığını, müvekkilinin imzalanan ihale sözleşmesine göre işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, sözleşmede bu yönde hüküm bulunmadığını, kararda tüm davalıların müşterek ve müteselsil sorumluluğu yönünde karar verilmesinin de doğru olmadığını, sözleşmede kıdem tazminatının tamamından müvekkilinin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığını, müvekkilinin bu durumda TBK 167'ye göre ancak kendi döneminin yarısından sorumlu tutulabileceğini, davanın reddi gerektiğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
\tİstinaf yasa yoluna başvuran- davalı ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. Vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davalılar arasında müşterek müteselsil sorumluluk bulunmadığını, kaldı ki davacı kurumun dava dilekçesi ile davalı şirketlerden sorumlulukları oranında tahsil isteminde bulunduğunu, müvekkili ile davacı kurum arasında feshe bağlı işçilik alacaklarının ödeneceğine dair bir sözleşme maddesi olmadığını, ödeme tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu bildirerek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,
HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE\t\t:
Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.
1-6100 sayılı HMK'nın 297/(1)-c maddesinde hükmün gerekçe bölümünün, 2. fıkrada ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiştir. Anılan 297/(1)-c maddesinde, hükmün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği öngörülmüştür. HMK'nın 297/(2). maddesinde, hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür.
Somut olayda; hizmet sözleşmesi kapsamında dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istenmiş, talep edilen tazminatın davalı şirketlerden sorumlulukları oranında rücuen tahsili dava edilmiştir. Mahkemece kararın gerekçesinde davalı şirketlerin ödemekle sorumlu oldukları miktarlar ayrı ayrı gösterilmekle birlikte kısa karar ve hüküm fıkrasında 20.129,60 TL'nin ödeme tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiş, gerekçe ve hüküm arasında çelişki yaratılarak infazda tereddüt oluşturulmuş ayrıca faiz talebi ile ilgili hiç hüküm kurulmamıştır.
Bu husus yukarıda açıklandığı üzere HMK'nın 297. maddesi hükmüne aykırı bulunduğundan, Dairemizce, resen 6100 sayılı HMK'nın 297, 355 maddeleri uyarınca ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, dosyanın, yukarıda açıklanan çerçevede yeniden görülmesi ve usulüne uygun hüküm kurulması bakımından İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
2-Kararın kaldırılması nedenine göre bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.
HÜKÜM \t\t\t:
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
\t1-HMK m.297 ve m.355 gereğince, Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/685E., 2020/52K. sayılı dava dosyasında verdiği 27/01/2020 tarihli kararın, ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE.
\t\t2-Yukarıda (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, bir kısım davalılar vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
\t2-Peşin alınan istinaf karar harcının iadesine.
\t3-Davalı ... Kurumsal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Mobilya Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ... İnşaat Taşımacılık İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ve ... Temizlik Hizmetleri Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümle birlikte değerlendirilmesine.
\t4-HMK m. 359/4 gereğince kararın tebliği, harç tahsil müzekkeresi yazılması ve gider avansı iadesi işlemleri ile m. 302/5 gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına.
\t06/11/2024 tarihinde, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,\tHMK m. 353/1,a ve 362/1,g gereğince KESİN olmak üzere, OYBİRLİĞİYLE karar verildi.
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ \t: 07/11/2024
\t\t\t\t
\tBaşkan Üye Üye Katip