T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/785 Esas
KARAR NO: 2024/1360
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 15/12/2020
NUMARASI: 2019/509 Esas, 2020/656 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 15/11/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait bulunan işyerinin müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, söz konusu mahalde hırsızlık meydana geldiğini, emniyet yetkililerinin tespitlerine göre hırsızların işyerine vitrin camını kırarak girdiklerini, alarm sisteminin devreye girmediğini, ekspertiz raporunda yapılan denemede ... firmasına ait işyeri alarmının devreye önce girmediğini, daha sonra gecikmeli olarak devreye girdiği bilgisinin yer aldığını, davalının koruma ve uyarı borcunu tam ve gereği gibi yerine getirmediğini belirterek sigortalısına poliçe kapsamında ödediği bedelin rücuen tazmini için başlatılan icra takibine karşı davalının haksız itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkilinin dava dışı ... Ltd. Şti. ile hiçbir ticari ilişkisinin olmadığını, davaya konu müvekkili şirket tarafından kurulumu yapılan alarm sistemine ilişkin Güvenlik Sistemi Hizmet Sözleşmesinin dava dışı... Tic. A.Ş. tarafından imzalandığını, anılı şirket ...'in sözleşmeye taraf olmadığını, hırsızlık olayında müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, sözleşme hükümlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, yapılan kontrollerde alarm sisteminin de çalıştığının tespit edildiğini, dava dışı sigortalı olmayan şirketin kusurlu olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından tanzim edilen poliçenin sigortalısının ... Tekstil ve ek sigortalısının ... Dokuma olduğunu, her iki şirketin de Güvenlik Hizmet Sözleşmesine imza atan ...'a ait olduğunu, sözleşmede yer alan riziko adresinin hizmet sözleşmesinde yer alan adres ile aynı olduğunu, dava konusu hırsızlık olayından sonra mahalde 27 gün sonra tekrar hırsızlık olayı yaşandığını beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; davada müvekkilinin davacı tarafla veya tazminat talebine konu fiillerle ilgili 3. kişilerle hiçbir ilişkisinin olmadığını belirterek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere, davalıya ait alarm sensörlerinin hırsızlık sırasında algılama yapmayarak sinyal vermemesi nedeniyle dava dışı iş yerindeki zararın doğduğu, dava dışı sigortalının ekstra kepenk koruması ve kırılmaya dayanıklı vitrin camı kullanmaması nedeniyle %30 oranında kusurlu olduğu, zararın meydana gelmesindeki kusurun %70'inin ise davalıya ait olduğu, sigortalı ... Dokuma şirketine hitaben düzenlenen faturaların ve stok listesinin incelenmesi neticesinde davacı ... tarafından sigortalısına yapılan ödemenin olağan piyasa fiyatı aralığında olduğu, 23/10/2015 tarihinde ödenen 65.764,98 TL'nin kadri maruf olduğu, her ne kadar davalı tarafından kumaş toplarının hareket algılama sensörlerinin (PIR) önünü kapatması nedeniyle algılama yapamadığı savunmasında bulunulmuş ise de, sigortalı adreste davalı tarafından takılan 13 adet PIR'ın mevcut olduğu, bunların tümünün önünün kapanmış olmasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, nitekim hasar dosyasında 9. fotoğraf sayfasının 7. sırasındaki ve 28. fotoğraf sayfasının 1. sırasındaki fotoğraflardan anlaşıldığı üzere, hareket sensörleri kolonun üzerinde olup etrafındaki raf veya kumaşların sensörlerin önünü kapatabilecek, algılamayı engelleyebilecek durumda olmadığı, hasar dosyasında 28. sayfasının 2. sırasındaki fotoğraftan anlaşıldığı üzere kumaş raflarının duvara sıfır konumunda olduğu, kumaşların tavana kadar sıfır konumda istiflendiği, sensörün önünü kapatabilecek, algılamayı engelleyebilecek durumda herhangi bir unsurun bulunmadığı, nitekim 31/08/2015 tarihli ekspertiz raporunda da ... yetkilileri ile birlikte alarm sisteminin kurularak denendiği, sistemin önce devreye girmediği, daha sonra birden fazla kişinin binaya girmesi üzerine gecikmeli olarak devreye girdiğinin tespit edildiği, davalı ile dava dışı ... Dokuma şirketi arasındaki sözleşmenin 5.3. maddesine göre hırsızlık ve benzeri olaylardan ...'in sorumlu olmayacağı kabul edilmiş ise de anılı hükmün doğmamış haktan feragat niteliğinde olduğundan geçersiz olduğu gerekçesiyle davalının %70 oranındaki hizmet kusuru nedeniyle 46.035,48 TL asıl alacak ve 23/10/2015 tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 5.845,88 TL faiz olmak üzere toplam 51.881,36 TL'yi davacı sigortaya ödemekle mükellef olduğu, bu meblağa ilişkin itirazın yerinde olmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında, takip tarihi itibari ile davacının davalıdan 46.035,48 TL asıl alacak 5.845,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 51.881,36 TL alacaklı olduğunun tespiti ile bu miktara vaki itirazın iptali ile asıl alacak 46.035,48 TL'ye takip tarihinden itibaren takipte belirtilen oranlarda faiz uygulanmak sureti ile takibin diğer kayıt ve şartlarla aynen devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; bilirkişi heyetinin 30.08,2015 tarihli servis raporunun gerçeği yansıtmadığı şeklindeki tespitinin hatalı olduğunu, sigortalının dedektörün görüş açısını kapatmasının müvekkilinin kusuru ile eylem arasındaki illiyet bağını kestiğini, bu durumun aksinin kabulü halinde dahi ortak kusur teşkil ettiğini, ekspertiz raporunun olaydan bir gün sonra olduğunu, dolayısıyla dedektörlerin önünün boşaltıldığını, sözleşmesinin davalı sigortalısı ile imzalanmadığını, halefiyet şartının gerçekleşmediğinden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkili şirketin davacı tarafla veya tazminat talebine konu fiillerle ilgili 3. kişilerle hiçbir ilişkisinin olmadığını belirterek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, sözleşme imzalanan şirketle dava açan şirketin adresinin aynı olmasının halefiyet şartını sağlamadığını, hırsızlık olayında müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığını, sözleşme hükümlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, yapılan kontrollerde alarm sisteminin çalıştığının tespit edildiğini, dava dışı şirketle yapılan sözleşmenin sigorta sözleşmesi olmadığını, hırsızlık, yangın vs. olaylar bakımından garanti niteliği taşımadığını, bu durumun karşı tarafça sözleşmede kabul edildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının hasar sorumlusu olduğu ileri sürülen davalıdan tahsili için başlatılan takibe vaki itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır. Sigortalı ile davalı şirket arasında güvenlik hizmeti sözleşmesi bulunduğu anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 2. maddesi uyarınca ... müşterinin güvenlik tesisatından ... alarm merkezine gelen alarmları 24 saat gözetmeyi, gerektirdiği taktirde ilgili mercilere, müşteri ve müşterinin belirleyeceği kişi ve kuruluşlara haber verme sorumluluğunu düzenleyen belge olduğu, yine sözleşmenin 2. ve 3. maddesinde, sözleşmenin konusunun aşağıda açıklanan edimler olduğu belirlenmiştir. Davacı ... sözleşmedeki edimlerin davalı şirket tarafından yerine getirilmediğini iddia etmiş, davalı şirket ise yükümlülüğünü yerine getirdiğini savunmuştur. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde halefiyet düzenlenmiştir. Maddede, sigortacının sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçeceği, sigortalının gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hakkın tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal edeceği ifade edilmiştir. Sigortalının tazminat alacağının hukuki temelinin haksız eylemden, kanundan veya sözleşmeden kaynaklanmış olması arasında hiçbir fark yoktur. TTK 1472. maddeden kaynaklanan halefiyet hakkı sigortacıya, zarar sorumlusundan, sigortalısına ödediği sigorta bedeli kadar talep hakkı ve bunun doğal sonucu olarak da zarar sorumlusuna karşı dava hakkını sağlamaktadır. Bu dava türüne doktrin ve uygulamada sigortacının rücu davası adı verilmektedir. Her tazminat davasında olduğu gibi, sigortacının açtığı rücu davasında da davalının kusurunu ve zararı ispat etmek davacı sigortacıya düşer. Halefiyete dayalı sigorta rücu davasında sigortacı halefiyet hukuki ilişkisi sebebiyle ancak selefinin sahip olduğu haklara sahip olur. Sigortacı halefiyete dayanarak rücu davasını zarar sorumlusu aleyhine yönelttiğine göre, sigortalının zarar sorumlusuna karşı açacağı tazminat davasında sigortalı neyi ispat etmesi gerekiyorsa, sigortacıda bu davada onu ispat etmekle yükümlüdür. Davacı ..., hırsızlık poliçesi kapsamında sigortalı iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayında davalı şirketin sigortalısı ile imzaladığı güvenlik sistemi hizmet sözleşmesindeki edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle davalı şirketin kusurlu olduğu iddiasıyla ödediği tazminat bedelinin davalıdan tahsilini talep etmektedir.Davacı sigortalı ile davalı şirket arasında imzalanan Güvenlik Sistemi Hizmet Sözleşmesinin ilgili hükümleri şu şekildedir: Madde 2-Sözleşmenin Konusu ve Kapsamı İş bu sözleşme; yukarıda adres bilgileri yer alana mekanda veya ileride MÜŞTERİ'nin talebi üzerine değişecek mekanda MÜŞTERİ'nin istekleri doğrultusunda tasarlanmış ve mülkiyeti ...”e ait olan elektronik güvenlik sistemlerinin temini, tesisi ve bu sistemlerin telefon hatları ile ... alarm Merkezi'ne bağlantısının yapılması ... Alarm Merkezi'ne gelen sinyallerin 24 saat gözetilmesi, gerektiği taktirde ilgili mercilere ayrıca MÜŞTERİ ile MÜŞTERİ'nin belirleyeceği kişi ve kuruluşlara haber verilmesi ile ilgili bu hizmetler karşılığı doğan hizmet bedeli ile ilgili usul ve esasları, MÜŞTERİ ve ...'in yükümlülükleri ve sorumluluklarını içerir belgedir.Madde 3-Alarm ve ... Alarm Merkezi Hizmetlerinin Tanımı1. ... MÜŞTERİ ile gerçekleştirmiş olduğu telefon görüşmesi neticesinde MÜŞTERİ'nin verdiği bilgiler ile sınırlı olmak üzere yapmış olduğu yahut doğrudan ilgili mekanda yapmış olduğu keşif ve projelendirme sonucu telefon ve/veya elektronik haberleşme yoluyla veya doğrudan önerdiği ve MÜŞTERİ tarafından onaylanıp, isteğine uygun olduğu teyit edilen elektronik güvenlik sistemi kapsamında belirtilen hizmetleri aktivasyon tarihi itibarıyla sağlamaya başlayacak; sistem ve MÜŞTERİ mekanına kurulum ile birlikte MÜŞTERİ'YE teslim etmiş olacaktır.2. ..., ekli montaj formunda belirtilen elektronik güvenlik sistemlerinin çalışması ve hizmetin verilebilmesi için gerekli olan kablolama, ürünlerin montajı, programlama, devreye alma ve eğitim çalışmalarını kendisi veya yetkilendirdiği kişi veya kuruluşlar aracılığıyla MÜŞTERİ ile belirlenecek zamanda gerçekleştirir. 3. ..., tam eksiksiz ve çalışır vaziyette MÜŞTERİ'ye teslim ettiği elektronik güvenlik sisteminin devreye alınmasından ve MÜŞTERİ tarafından kullanılmaya başlanmasından itibaren bakım, onarım ve benzeri hizmetlerin MÜŞTERİ'ye sunulmasından sorumludur. Tüm ürünler (Akü ve piller hariç) abonelik hizmet süresi boyunca ...'in servis garantisi altındadır. MÜŞTERİ'nin kusurundan kaynaklı durumlarda servis ücreti/ürün bedeli MÜŞTERİ'den talep edilecektir. 4. ..., MÜŞTERİ'nin elektronik alarm sistemlerinden gelen mesajları 365 gün 24 saat süresince izler. Müdahale yapılması gereken mesajlar için MÜŞTERİ'nin ... Alarm Merkezi Hizmet Formu'nda belirlediği kişilere ve/veya ilgili mercilere haber verir. Teknik problemlerde, ... Alarm Merkezi personeli, MÜŞTERİ'ye 7 gün 24 saat telefonla destek hizmeti sunar. Telefon desteği ile çözülemeyen durumlar yerinde müdahale edilmek üzere ... Teknik Servisi'ne iletilir. 188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetleri Kanunu uyarınca çıkartılan Yönetmeliğin değişik 23. maddesi uyarınca alarm merkezlerinin gelen alarmları en kısa zamanda genel kolluğa bildirmekle yükümlü olduğu düzenlemesi bulunmaktadır. Davaya konu poliçe ve hasar dosyası incelendiğinde, ... Dokuma şirketinin ek sigortalı olduğu, riziko adresi ile poliçedeki adresin aynı olduğu, dosyaya sunulan hırsızlığa konu faturaların ... Dokuma şirketi tarafından düzenlendiği, hasar bedelinin davacı ... tarafından ödendiği ve davalı şirketle imzalanan güvenlik hizmeti sözleşmesinin ... Dokuma şirketi tarafından imzalandığı anlaşılmakla davacı sigortanın halefiyete dayalı olarak TTK'nın 1472. madde kapsamında aktif husumet ehliyetinin bulunduğu ve bu tespitler kapsamında davalı şirketin güvenlik hizmeti sözleşmesinin tarafı olması hasebiyle pasif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmakla davalının bu yönlerdeki istinaf talebi de yerinde değildir. Dosya kapsamında alınan kök ve ek bilirkişi raporuna göre, sinyal raporlarına göre dedektörlerin hırsızlık anında devreye girmediği, iş yeri yetkililerine ve polise haber verilmediği, olayın ertesi günü davalı şirket yetkilisi eşliğinde yapılan eksper çalışması sırasında da sensörlerin önce devreye girmediği sonra gecikmeli olarak devreye girdiği, eksper raporunda sensörlerin önünün raf ve kumaş topları ile kapatıldığına dair görgü ve tespitin bulunmadığı, hırsızlık olayı gerçekleştikten sonra davalı teknik personeli tarafından dedektörün kumaş raflarından dolayı kumaş toplarının olduğu bölümü göremediği yönünde servis montaj formu düzenlemişse de iş yerine toplam 13 adet sensörün takıldığı, bu sensörlerden hangilerinin önünün kapatıldığının form tutanağında yazılmadığı gibi dedektörü kapatan raflara ilişkin olarak herhangi bir fotoğraf veya video çekimi dosyaya sunulmadığından eksper raporundaki tespitler ile bilirkişi ek bilirkişi raporundaki sensörün önünü kapatan ya da görüntüyü engelleyen bir durumun olmadığı yönündeki fotoğraflar incelenerek yapılan tespitler karşısında aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı, kaldı ki sensör açısı dışında hırsızlık olayının meydana geldiğinin kabulü halinde dahi davalı şirketin güvenlik hizmet sözleşmesine göre montaj personellerinin bu riski gözeterek iş yerinin girişindeki emtiaların bulunduğu tüm alanı görecek şekilde montaj işlemini yapmaları gerektiğinden davalı şirketin güvenlik hizmet sözleşmesine konu edimlerini yerine getirmediği kanaatine varılmakla hükme ve denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporuna göre %70 oranındaki davalı şirket kusur oranının yerinde olduğu, yine rizikoya konu işyerinde faaliyet gösteren sigortalı şirketin, işyerinin güvenliğinin sağlanması yönünde iş yeri dışından bakıldığında iş yeri içerisindeki kumaş topları görüldüğü, büyük ebattaki vitrin camlarının kırılabilir özellikte olduğu, camların dışında demir parmaklık, kepenk, panjur gibi işyerine kötü niyetli kişilerin girmelerini önlemeye yönelik tedbir ile muhafaza altına alınmadığı yönündeki tespitlere göre sigortalının %30 oranında kusurlu olduğu ve hasarın poliçe teminatı kapsamında kaldığı yönündeki tespitler dairemizce yerinde bulunmuştur. Sözleşmede yer alan \"...'in sağladığı koruma ve uyarıya rağmen meydana gelebilecek olan hırsızlık ve yangın olaylarından dolayı ... sorumlu tutulmayacaktır.\" şeklindeki hükmün davalı açısından bir sorumsuzluk kaydı olmadığı, davalının koruma ve uyarı borcunu tam ve gereği gibi yerine getirmesi halinde, yaşanacak olumsuzluk halinde davalının sorumluluğunun kalmayacağı şeklinde anlaşılması gerekeceğinden (Y. 23. HD 29.05.2014 T. 2014/895 E. 2014/4216 K.) davalı şirketin bu yöndeki istinaf talebi yerinde değildir. Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. \t
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/509 Esas, 2020/656 Karar sayılı ve 15/12/2020 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1b-1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulanan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 886,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 458,40 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1b-1 bendi ile aynı kanunun 362/1a Maddesi gereğince kesin olarak oybirliği ile karar verildi.15/11/2024